(Telefonische) Start Begeleiding Dr. Marcel Kooij, apotheker Service Apotheek Koning, Amsterdam Docent/onderzoeker Universiteit Utrecht
Wat is therapietrouw? De mate waarin het gedrag van een patiënt overeenstemt met dat wat de arts heeft voorgeschreven De mate waarin het gedrag van een patiënt overeenstemt met dat wat met de arts is overeengekomen
Therapietrouw verbeteren? Hoeveel patiënten hebben overeenstemming met de arts over de behandeling? De patiënt heeft een keuze. Heeft het recht om te zeggen: Deze pil wil ik niet, ik wil het eerst proberen door af te vallen, zoutarm dieet etc etc etc
Rol van de apothekersassistente Eerste uitgifte begeleiding Informatie over geneesmiddel, werking, dosering, bijwerkingen etc. Tweede uitgifte begeleiding Informeren naar ervaringen, bijwerkingen, therapietrouw Vervolguitgiftes (of het ontbreken er van) Screening/monitoring (bv MeMO)
Onze rol in de praktijk: Niet elke patiënt krijgt optimale EU/TU begeleiding Oorzaken: een deel van de patiënten komt nooit de medicatie ophalen een deel van de patiënten komt niet zelf de medicatie op halen een deel van de patiënten krijgt niet een passend EU/TU gesprek Een patiënt staat niet open voor een gesprek
Onze rol in de praktijk: Niet elke patiënt krijgt optimale EU/TU begeleiding Oorzaken: een deel van de patiënten komt nooit de medicatie ophalen een deel van de patiënten komt niet zelf de medicatie op halen een deel van de patiënten krijgt niet een passend EU/TU gesprek Een patiënt staat niet open voor een gesprek Patiënt/apotheek heeft geen tijd Vraag-aanbod sluit niet aan
Studie opzet Cluster Randomized controlled trial: Telephone Counseling Intervention by Pharmacist (TelCIP) Interventie: Telefonisch gesprek 2 weken na 1 e recept Gespreksprotocol focus op barrières, informatie (combi EU/TU) Competente medewerker (apotheker, farm. consulent, assistente) Controle: Standaard zorg Inclusie criteria: 18 jaar Verantwoordelijk voor eigen geneesmiddel inname Start (voor eerst in 12 maanden) met RAS-remmer, statine, bisfosfonaat of antidepressivum Trial Protocol: Kooy et al, BMC Health Services Research 2014, 14:219 doi:10.1186/1472-6963-14-219
Resultaten Controle arm Alle patienten (ITT) Interventie arm Gebelde patiënten (PP) Overall 3637 3094 1054 (34%) Starters met RAS-remmer 1317 850 257 (30%) Starters met statine 1345 839 268 (32%) Starters met bisfosfonaat 252 319 137 (43%) Starters met antidepressivum 723 1086 392 (36%) Belangrijkste redenen voor niet voeren consult Geen telefoonnummer: 32% Onbereikbaar: 31% Patiënt heeft geen interesse: 14% Patiënt weigert: 7% Duur Voorbereiding 6.2 min (SD 4.7) Gesprek: 8.3 min (SD 4.4) Inhoud Noodzaak, zorgen, ervaringen besproken in >90% v/d gesprekken 31% heeft bijwerkingen ervaren (vaker bij AD p<0.005)
TSB: effect op tevredenheid Aantal vragen uit CQI gesteld: Heeft een apotheek medewerker Proportie met bevestigend antwoord % (n/n) Controle Alle pat. (ITT) Gebelde patiënten (PP) gevraagd naar ervaringen met het geneesmiddel? gevraagd of u last had van bijwerkingen? voldoende persoonlijke begeleiding gegeven? gevraagd of het lukt om medicatie te gebruiken zoals voorgeschreven? 16% (17/109) 32% (29/90) 48% (26/54) 10% (11/109) 29% (26/89) 43% (23/53) 18% (19/108) 28% (24/87) 40% (21/52) 19% (21/108) 34% (30/88) 45% (24/53) Patiënt antwoordt op tenminste 1 vraag positief: 31% (33/108) 47% (40/85) 63% (32/51)
Tevredenheid over service 86% (42/49) van de interventie patienten zegt deze service te waarderen 74% (34/46) zegt dat het een toegevoegde waarde heeft 63% (30/48) zegt de volgende keer weer gebeld te worden 46% (22/48) prefereert face-to-face boven telefoon Mannen waarderen het meer dan vrouwen (88% vs 59% (χ 2 -test p<0.05).
Effect op therapietrouw Gnm groep ΔTT ratio TT ( 80%)* Stoppers* NNC ITT RAS-remmers 5.2% (1.2-10.0) 1.4 (1.1-2.0) 0.8 (0.7-0.9) Statines 4.1% (-0.8-6.6) 1.3 (0.9-1.5) 0.9 (0.7-1.1) Bisfosfonaten -0.5% (-9.4-6.1) 1.0 (0.6-1.5) 1.0 (0.8-1.4) Antidepressiva -3.8% (-8.2-0.9) 0.8 (0.6-1.0) 1.2 (1.0-1.4) Per protocol RAS-remmers 8.4% (2.0-13.4) 1.7 (1.1-2.6) 0.7 (0.6-1.0) 16 Statines 9.0% (3.5-12.1) 1.8 (1.2-2.5) 0.8 (0.7-1.2) 14 Bisfosfonaten 10.2% (2.0-16.4) 2.2 (1.3-3.6) 0.8 (0.6-1.3) 11 Antidepressiva -0.6% (-6.0-6.5) 1.1 (0.8-1.6) 1.0 (0.8-1.3) ns Intention to treat: alle patiënten in interventie arm versus alle patiënten in controle arm Per protocol: alle gebelde patiënten versus alle patiënten in controle arm. *: Odds ratio s (als OR>1: in interventie groep meer patienten therapietrouw resp. gestopt dan in controle groep NNC=number needed to call for 1 patient to become adherent (TT 80%)
Proportie gediscontineueerd 1 0,95 0,9 0,85 0,8 0,75 UC PP ITT 0,7 0,65 0,6 1 31 61 91 121 151 181 211 241 271 301 331 361 Dagen tot discontinueren
Discussie/conclusie Effect op therapietrouw onderzocht, niet op klinische uitpunten zoals mortaliteit/morbiditeit Therapietrouw gebaseerd op aflevergegevens als maat voor inname gedrag Niet bij alle patiënten is interventie geregistreerd (ca 30%) Uitgebreide registratie geeft inzicht in uitvoering interventie Vooral antidepressiva gebruikers ervaren bijwerkingen Geen zicht op kwaliteit van standaard zorg Met Telefonische Start Begeleiding kan therapietrouw worden verbeterd bij bepaalde geneesmiddelgroepen 11-16 patiënten bellen om 1 patiënt therapietrouw te laten zijn
Hoe nu verder? 1. Als instrument om EU/TU aan de balie te verbeteren 2. Alleen als vraag/aanbod niet passend
1. Verbeteren EU/TU begeleiding Vraag-aanbod Learning by doing Ontwikkelen kennis/competenties om EU/TU gesprek goed te voeren Aanpak: - Assistentes bellen elk 3 maanden starters 1 gnm groep, elke assistent 1 - Roulatie na 3 maanden - Optioneel: geluidsopnames gesprekken om feedback te geven
1. Verbeteren EU/TU begeleiding Voordelen Je krijgt meer ervaring in het voeren van een gesprek Je kennis neemt toe (en dat maakt de gesprekken aan de balie makkelijker) Het is leuk!
2. TSB als vraag aanbod Alleen díe patiënten bellen, bij wie vraag en aanbod niet aansluit Vraag (Patiënt) Laaggeletterdheid Taalbarrière Geen tijd/open houding Patiënt is afwezig Aanbod (Apotheek) Onvoldoende tijd Onvoldoende kennis Onvoldoende competenties
Gebruik het ZRS of EPD
Samenvatting Telefonische Start Begeleiding werkt Inzetten voor iedereen? Of voor een specifieke groep? Mensen begeleiden op deze manier is leuk! Hou lol in je vak! Voor meer informatie: www.knmp.nl/patientenzorg/therapietrouw/therapietrouw www.startconsult.nl (handleiding, gespreksprotocollen, queries) Dank voor jullie aandacht Marcel Kooij E-mail: m.j.kooij@uu.nl