Samenvatting hfdstuk 2 2.1 Systeembeheerprgramma s Het is de besturingssysteem die ervr zrgt dat de sftware met de hardware kan cmmuniceren. Een besturingssysteem f perating system die k afgekrt wrd als OS is verantwrdelijk vr de cmmunicatie van de sftware met de hardware.het vrmt een srt schil tussen de applicatiesftware en de hardware en is verantwrdelijk vr de cmmunicatie met de apparatuur. Srten besturingssystemen zijn: Micrsft Windws Apple Macintsh Linux-versies/distruibutie zals Ubuntu en Knppix Wanneer een cmputer pstart wrdt het besturingssysteem in het interne geheugen geladen. Applicatieprgramma s maken bij alle taken die ze meten uitveren, gebruik van het besturingssysteem. Je kunt de functies van de besturingssysteem in drieën delen: 1) Beheer van hulpbrnnen 2) Bestandsbeheer 3) Taakbeheer Een driver is een stukje sftwre dat de schakel vrmt tussen het besturingssysteem en een randapparaat.de driver zrgt ervr dat het besturingssysteem de hardware kan aansturen.in een besturingssysteem zijn er verschillende drivers ingebuwd.
Srten besturingssystemen vr de pc Een paar srten besturingssystemen zijn: Micrsft NT Mac OS vr Apple Macintsh Unix Lunix Het meest gebruikte besturingssysteem is de Micrsft Windws. Mac Os is een cmputer die grafische bedrijven.de Mac Os is het besturingssysteem van de Apple Macintsh.Veel Unix is een besturingssysteem dat in jaren 60, ten er ng geen pc s bestnden, is ntwikkeld. Unix is ntwikkeld vr middelgrte tt zeer grte cmputers. Unix werd gezien als een standaard, veel latere besturingssystemen zijn ervan afgeleid. De gedachte achter het ntwikkelen van Unix was dat veel mensen tegelijk p 1 systeem meten kunnen werken, dit wrdt Multi-user genemd. Ok kunnen gebruikers met Unix met verschillende prgramma s tegelijkertijd werken. Dit wrdt Multi-tasking genemd. Micrsft Windws MS-DOS(MicrSfts Disk Operating System.) in de jaren zeventig ntwikkeld dr Bill Gates en een aantal cllega s. De Heer Bill Gates, gebren p 28 ktber 1955, in Seattle, Washingtn, raakte geïnteresseerd in het prgrammeren van cmputers tnen p de leeftijd van 13. Dr middel van technlgische innvatie, scherp zakelijk strategie, en agressieve cmpetitieve tactieken, hij en zijn partner Paul Allen gebuwd 's werelds grtste sftware bedrijf, Micrsft. In het prces, Bill Gates werd een van de rijkste mannen ter wereld. In 1995 kwam Micrsft met Windws 95. Dat was de eerste versie die je Op een leeg systeem kn installeren. Windws 98 en Windws Me(Millennium Editie) Kreeg een andere versie van MS-DOS : Veel sftware werkte met de DOS maar jammer geneg niet met de Windws Als Windws vanwege een f andere prbleem niet werkte, deed de DOS het wel
Bureaublad Windws gebruikt een grafische gebruikersinterface. Waarbij knppen en pictgrammen een grte rl spelen. Het bureaablad is het standaard beginscherm. Pictgrammen waarmee je snel tepassingsprgramma s kunt starten. Deze pictgrammen nem je snelkppelingen. Met het knp Start kun je allerlei functies van de cmputer starten en anders dan de naam det vermeden. Een besturingssysteem zrgt vr een sftwareplatfrm: een pdium waarp applicatiesftware draait. Windws Verkenner Via de Windws Verkenner kan je rechtstreeks met het besturingssysteem cmmuniceren. Met de Verkennner kun je bestanden en mappen verplaatsen, kpiëren,verwijderen en bekijken. Besturingssystemen vr netwerken, mainframes en mini s Een belangrijke kenmerk van een mainframe en netwerken +mini s. Is dat er meerdere gebruikers tegelijktijd i kunnen werken. Dit stelt natuurlijk speciale eisen aan het besturingssysteem. Multi-user: Multi-user is een term die een besturingssysteem f applicatie sftware die gelijktijdige tegang mgelijk maakt dr meerdere gebruikers van een cmputer bepaalt. Multiprcessing: Alleen 1 prgramma p het zelfde mment p het prcessr kan draaien. Multithreading: Een thread is een nderdeel van een prgramma dat je zelfstandig kunt uitveren. Je kan meerdere threads gelijktijdig uitveren. Enkele besturingssystemen die je bij multi-user systemen kunt tegenkmen zijn: 1. UNIX 2. Linux 3. Windws 2011 Ouder netwerkbesturingssystemen zijn MVS en VAX VMS. 2.1.5 UNIX Unix is een multi-user, multitasking besturingssysteem dat aan het begin van de jaren zeventig werd ntwikkeld dr Bell Labs.UNIX werd gemaakt met het del een klein,flexibel systeem te ntwikkelen.
Na een aantal jaren werd er een grafische gebruikerinterface ntwikkeld die X Windw werd genemd. Het aparte van UNIX is dat het lange tijd in brncde. Linux is ntstaan dr tientallen versies van UNIX. Dr deze surce karakter, kracht en stabiliteit in UNIX een belangrijk netwerkbesturingssysteem gewrden. Op pc s werd het nauwelijks gebruikt, maar de pkmst van Linux zrgt vr een belangrijke pleving. Linux De belangrijkste nderdelen van UNIX-variant Linux zijn ntwikkeld dr de Fin Linus Trvalds. In 1991 stelde hij wat hij heeft geschreven als freeware ter beschikking. Op deze wijze heeft Linux zich tt een betruwbaar besturingssysteem vr pc s en netwerken. Omdat Linux zich snel heeft ntwikkeld bestaan er verschillende distributies die niet allemaal gratis zijn. Bijvrbeeld SuSe RedHat Debian Mandriva Ubuntu Databasemanagementsystemen Met een databasemanagementsysteem (vaak afgekrt tt DBMS) wrdt het prgramma aangeduid dat in een database de pgeslagen gegevens beheert. Een database bestaat uit drie nderdelen: de pgeslagen gegevens (in één f meer bestanden), het prgramma waarmee de gegevens wrden nderhuden (DBMS) en een gebruikersinterface die het gebruikers mgelijk maakt m de gegevens te beheren. Het aanbrengen van veranderingen nemen we muteren. Het DBMS vrmt een laag tussen de database en de verschillende gebruikersapplicatie. Vraagtaal SQL is het vraagtaal die de meeste DBMS hebben. Een vraagtaal is het middel m selecties en verzichten samenstellen. Vr mainframes zijn Oracle en DB2 veelgebruikte vraagtalen. Micrsft Acces is niet altijd de meeste geschikte plssing als DBMS vr netwerkgebruik. Acces wrdt meer in hbby sfeer gebruikt.
Systeemndersteuning Systeemsftware bestaat uit s ysteembeheerprgramma s en systeemndersteuningsprgramma s prgramma s. Systeemndersteuningsprgrmma s zijn bijvrbeeld de hulpprgramma s ftewel utilites. Windws geef er een aantal mee nder het naam Bureau-accessires(Besturingssysteem) Hulprgramma s zijn bedeld vr het uitveren van heel specifieke taken vr het beheer van de pc. Vrbeelden zijn Gegevens te cnverteren Beschadigde bestanden te herstellen Een virusscan uit te veren Systeemntwikkelingsprgramma s Systeemntwikkelingsprgramma s zijn prgramma s die gebruikt wrden bij de ntwikkeling van andere prgramma s zals maatwerksftware en standaardsftware. Bijv Prgrammeertalen: Een paar bekende zijn C++,Java Case-tls: Cmputer Aided Sftware Engineering vrbeelden van CASE zijn Ratinal Rse Sisy Wrkbench IDE Een IDE is een srt applicatie vr de ntwikkelaar van sftware. IDE staat vt Integrated Develpment Envirnment Vrdeelden van IDE s zijn: Tijdens het typen wrden je typefuten gecntrleerd. Smmige IDE s hebben een GUI-builder daarmee kan de ntwikkelaar een scherm ntwerpen met de muis. Openvragen 1. Beheer van hulpbrnnen het beheer en gebruik van hardwarenderdelen en geheugen. Bestandsbeheer - het beheer van data- en prgrammabestanden.
Taakbeheer - het regelen van de juiste uitvering van de verschillende taken van de cmputer. 2. Systeembeheerprgramma s: hiernder verstaan we besturingssystemen vr pc s en netwerken. Zie het antwrd bij vraag 1 vr de taakgebieden. Systeemntwikkelingsprgramma s: deze wrden gebruikt vr de ntwikkeling van applicaties. Systeemndersteuningsprgramma s: deze zijn bedeld vr het uitveren van heel specifieke taken met betrekking tt de werking en het beheer van de cmputer. Vrbeelden zijn prgramma s m gegevens te cnverteren, beschadigde bestanden te herstellen, bestanden te cmprimeren (inpakken, zippen ) en weer te decmprimeren (uitpakken, unzippen ), een virusscan uit te veren. Me: nstabielere versie van Windws 98 met verbeterde multimediamgelijkheden. 2000: pvlger van Windws NT vr prfessinele netwerken, met verbeterde multimedia-, beveiligings- en cntrlemgelijkheden. XP: stabieler dan Me, meer multimediamgelijkheden dan 98 en meer ingebuwde sftware, en pvlger van Windws 2000 vr prfessinele/bedrijfsnetwerken en betere beveiliging. Vista: nder meer: veranderde gebruikersinterface met nder meer transparante en 3D vensters (Windws Aer), eenvudiger backupprces, verbeterde brwser, Windws Defender als bescherming tegen bijvrbeeld ppup-vensters, Windws DVD Maker, Netwerkcentrum, mgelijkheden vr uders m de cmputeractiviteiten van hun kinderen in de gaten te huden (Ouderlijke beveiliging), verbeterde slaapstand, verbeterde zekfunctie. 2. a. Een directry, een srt verzichtslijst. b. Om bestanden te rdenen. 3. Een prcessr kan inderdaad maar één ding tegelijk, maar hij verdeelt zijn tijd ver de diverse werkzaamheden die uitgeverd meten wrden. Dit gaat z snel dat de gebruiker hier ver het algemeen niets van merkt, behalve bij zeer
rekenintensieve taken. 4. Om verschillende rechten aan verschillende gebruikers te te kunnen wijzen. Om multiprcessing mgelijk te maken. Om multithreading mgelijk te maken. Om vanaf één cmputer cntrle uit te kunnen efenen ver het hele netwerk. Om het systeem stabieler te maken dan een pc. Om het dataverkeer tussen verschillende systemen ged te regelen. 5. Multitasking Multi-user Multiprcessing Multithreading Mac OS X UNIX X X Windws 7 X 9. a. Omdat een DBMS taken uitvert die vergelijkbaar zijn met die van een besturingssysteem, zals rechten tekennen, vrkmen dat één bestand tegelijkertijd dr twee gebruikers gewijzigd wrdt, ervr zrgen dat verschillende gebruikersapplicaties de database kunnen benaderen, enzvrt. b. Access heeft geen gede vrzieningen vr beveiliging en synchrnisatie. Twee gebruikers kunnen niet p hetzelfde mment aan dezelfde database werken. 10. c. Deze prgramma's maken het mgelijk m het systeem te nderhuden en te beschermen. Hierdr kunnen de prestaties van een systeem ptimaal blijven.
d. Scandisk is een prgramma m de harde schijf p futen te cntrleren. In Windws 98 en Me is het te benaderen via Schijfcntrle in de Systeemwerkset. 11. e. Dan wrden de aangeslten apparaten niet dr het nieuwe besturingssysteem herkend. f. De plssing is m de juiste drivers vr de desbetreffende hardwarenderdelen te dwnladen indien deze dr de hardware-leverancier ter beschikking wrden gesteld. Dit is niet altijd het geval, bijvrbeeld wanneer het m (enigszins) veruderde hardware gaat. Antwrden meerkeuzevragen 1 t/m 7 Hfdstuk 1 1. A 2. D 3. A 4. A 5. B 6. B 7. A Openvragen hfdstuk 1 1. De systeemsftware regelt en ndersteunt de werking van de cmputer.
Met applicatiesftware wrdt prgrammatuur bedeld die bestemd is vr de gebruiker. Je met hierbij denken aan tepassingen vr alledaags gebruik p schl, p het werk, thuis, enzvrt. Embedded sftware vind je veral m je heen, het zit in allerlei apparaten die we dagelijks gebruiken. Vrbeelden zijn wasmachines, aut s, (mbiele) telefns, thermstaten en afstandsbedieningen. Het is eigenlijk hardware en sftware ineen. 2. 3. standaardpakketten prgramma s vr specifieke tepassingen maatwerktepassingen a. Specifieke tepassing: het wrdt gebruikt dr een relatief kleine grep prfessinals, namelijk bekhuders van bedrijven. Het pakket kan dan k aangepast wrden aan de wensen van de individuele klant. b. Standaardpakket: dit prgramma is bedeld vr iedereen die van het internet gebruik maakt. Dat is dus een grte grep. c. Maatwerktepassing: deze sftware is speciaal vr deze autmaten van de NS ntwikkeld. d. Specifieke tepassing: deze sftware is ntwikkeld vr een kleine markt. e. Standaardpakket: bedeld vr iedereen die met een Apple werkt. Deze grep kan, als het aan Apple ligt, niet grt geneg zijn. f. Standaardpakket: bedeld vr iedereen die zijn systeem tegen virussen wil beschermen. g. Standaardpakket: k deze sftware wrdt znder aanpassingen aan zveel mgelijk mensen verkcht. h. Specifieke tepassing: alleen bedeld vr mensen die in deze weinig gebruikte prgrammeertaal willen prgrammeren. i. Specifieke tepassing: deze tepassing is speciaal ntwikkeld vr de pstbank en haar klanten.. Graphical User Interface a. Maakt gebruik van pictgrammen, waar de gebruiker p kan klikken m het systeem bepaalde taken te laten uitveren. De muis is een ndzakelijk inverapparaat. Tepassingspakketten van één fabrikant hebben interfaces die sterk p elkaar lijken.
4. 5. 6. b. Het is vr gebruikers veel gemakkelijker m met een grafische interface te (leren) werken dan met een niet-grafisch systeem.. Bijvrbeeld: Oprepen van webpagina s. Afdrukken van webpagina s. Het gedurende een bepaalde peride bijhuden van de bezchte webpagina s. a. Internet Explrer en Mzilla Firefx. In ieder geval een tekstverwerker, spreadsheet en presentatieprgramma. Verder tref je k regelmatig aan (afhankelijk van de gekzen editie): PIM, een prgramma m webpagina s te maken en te bewerken, een database-manager, een DTP-prgramma, een prgramma m afbeeldingen en ft s te bewerken en een aantal hulpprgramma s die bij de applicaties gebruikt kunnen wrden. a. De pakketten zijn gebundeld gedkper dan lsse applicaties. Daarnaast zijn de applicaties ged p elkaar afgestemd en hebben ze dezelfde interfaces. Ok kunnen suites sneller en gemakkelijker geïnstalleerd wrden dan lsse pakketten.. bladerprgramma a. spel b. gegevensbank c. tekstverwerker d. rekenblad Antwrden meerkeuzevragen 1 t/m 10 1. C 6.B 2. A 7.D 3. D 8.A 4. D 9.B 5. A 10.A