G edragscontrole & verleiding: een delicate balans tijdens de ontwikkeling Janna Cousijn, 10 juni
G edragscontrole & verleiding: een delicate balans tijdens de ontwikkeling Inkijkje in de hersenen: ontwikkeling gedragscontrole Als het uit de hand loopt: verslaving Janna Cousijn, 10 juni
G edragscontrole & verleiding: een delicate balans tijdens de ontwikkeling Inkijkje in de hersenen: ontwikkeling gedragscontrole Als het uit de hand loopt: verslaving Janna Cousijn, 10 juni
H ersenontwikkeling genen omgeving
P roblemen in de hersenontwikkeling autisme ADHD risicogedrag depressie OCS verslaving angst impulsiviteit schooluitval slechte sociale vaardigheden Zie Barkley, 1997; Bava & Tapert, 2010; Chamberlain, Blackwell, Fineberg, Robbins, & Sahakian, 2005; Chamberlain & Sahakian, 2006; Jones, Gliga, Bedford, Charman, & Johnson, 2014; Martel et al., 2007; Miller, 1992; Spira & Fischel, 2005
W at is gedragscontrole? Doelgericht sturen van gedrag Controle over emotie, impulsen, bewegingen en gedachten Van moment tot moment flexibel aanpassen
W at is gedragscontrole? Emoties en beloning spelen een belangrijke rol!
H oe ontwikkelt gedragscontrole? Tijdens de ontwikkeling leert een kind.. aandacht sturen, zich beter concentreren voor langere periodes achter elkaar, vrijwillig en bewust gedrag uitoefenen, consequenties van gedrag meenemen in beslissingen, en gedrag veranderen als dat nodig is
H oe ontwikkelt gedragscontrole? Marshmallow Test
Kleur-woordkaart De Stroop kleur-woord Test
W at is gedragscontrole? Hoe goed een kind zijn gedrag onder controle kan houden verschilt veel tussen kinderen maar verschilt ook binnen een kind Factoren die een rol spelen: - Erfelijkheid - Leeftijd - Emotionele gemoedstoestand - Fysieke gemoedstoestand (moe, uitgerust, drugs) - Blootstelling aan chronische stressoren
G edragscontrole in de hersenen Cognitieve taakjes Functionele MRI: de hersenen in actie signaal
G edragscontrole in de hersenen emoties beloning
H oe ontwikkelt gedragscontrole? emoties beloning
P ubers tijdelijk uit balans emoties beloning Hormonen slaan op hol Extra gevoelig voor beloning en emoties Frontale cortex nog niet volledig ontwikkeld
G edragscontrole & verleiding: een delicate balans tijdens de ontwikkeling Inkijkje in de hersenen: ontwikkeling gedragscontrole Als het uit de hand loopt: verslaving Janna Cousijn, 10 juni
V erslaving Definitie: Verslaving is een chronische hersenziekte Gekarakteriseerd door dwangmatig drugsgebruik
controle drugs beloning Disbalans! verslaving Joint zien! extreem sterkt verlangen (craving) automatische aandacht automatische toenadering
W aarom raakt de een verslaafd en de ander niet? Omdat ze veel drug gebruiken
W aarom raakt iemand verslaafd? Vietnam oorlog: 65 % van de Amerikaanse soldaten gebruikte dagelijks opium en/of heroine 10 % raakte verslaafd!
W aarom raakt de een verslaafd en de ander niet? Omdat ze veel drug gebruiken
controle drugs beloning Cognitieve voorspellers?
T oenaderingsbias als voorspeller? Automatische neiging om naar de drugs toe te gaan
T oenaderingsbias als voorspeller? JA Joysticktaak! Armbewegingen met joystick! Zoom feature! Reageer op vorm van het plaatje Blowers zijn sneller in het naar zich toehalen van wietplaatjes!
T oenaderingsbias wegtrainen? 10 % 10 % Ja dat kan 12% minder terugval bij alcoholisten 90 % 90 % Ook preventief? Zijn we nu mee bezig
G edragscontrole & verleiding: een delicate balans tijdens de ontwikkeling Inkijkje in de hersenen: ontwikkeling gedragscontrole Als het uit de hand loopt: verslaving Janna Cousijn, 10 juni
j.cousijn@uu.nl Het kijken waard: Trainspotting (naar boek Irvine Welsh) HBO documentaire over verslaving Labyrint VPRO: Diep in het verslaafde brein Fortimbras (Safe Creative 0909184554050)