De kunst van slim samenwerken SMOEL themabijeenkomst: Eerste hulp bij samenwerking met de gemeenten(n) Utrecht, 27 juni 2013 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean, Antwerp Management School Hoogleraar Beleid- en Organisatiewetenschappen, Universiteit van Tilburg
Overzicht Waarom is er zoveel vraag naar iets ( samenwerking ) wat zo vaak (>70%) niet werkt? Wanneer moet er noodzakelijk worden samengewerkt? (strategisch vraagstuk) En als er moet worden samengewerkt, hoe organiseren we het dan op zo n manier dat het werkt? (operationele vraagstuk)
Wanneer moet er noodzakelijk worden samengewerkt in netwerken?
Organisatienetwerken is één manier om dingen voor mekaar te krijgen Markt/ Competitie buy Hiërarchie make Samenwerken ally Organisatienetwerk join resultaat Regelgeving en bureaucratie Samenwerken met anderen om de toegang tot middelen te verzekeren of onzekerheden te reduceren, etc. Netwerk als productiesysteem. Er wordt waarde gecreëerd op het niveau van het netwerk.
Organisatienetwerken Organisatienetwerken verbinden en delen informatie, middelen, activiteiten en competenties van soevereine 1 en unieke organisaties om samen een outcome te bewerkstelligen die geen van de organisaties afzonderlijk tot stand kan brengen. 1 geen eenheid van eigendom en leiding resultaat
Voorbeelden waar organisatienetwerken aan de orde zijn Creëren van veilige woonwijken Creëren van werkgelegenheid in achtergestelde regio s resultaat Verminderen van het spijbelen en schoolverzuim Integratie van nieuwe burgers Verhogen van de levenskwaliteit voor mensen met een niet-aangeboren hersenletsel Voorkomen en stoppen van kindermishandeling Betere zorg voor mensen met een ernstige psychiatrische aandoening
Organisatienetwerken produceren meerwaarde op het niveau van het netwerk (en dus de klant). resultaat
Organisatienetwerken produceren meerwaarde op het niveau van het netwerk (en dus de klant). bouwen op de sterktes en verschillen van de deelnemende organisaties. resultaat
Organisatienetwerken zien deelnemende organisaties als partners en niet als stakeholders. resultaat
Organisatienetwerken zien deelnemende organisaties als partners en niet als stakeholders. zijn in staat niet alleen shared service maar ook shared value te creëren (waardecreatie). resultaat
Organisatienetwerken brengen de complexiteit van het antwoord is in lijn met de complexiteit van het probleem (niet minder, maar ook niet meer!). resultaat
Organisatienetwerken brengen de complexiteit van het antwoord is in lijn met de complexiteit van het probleem (niet minder, maar ook niet meer!). zijn in staat problemen op te pakken die anders blijven liggen. resultaat
Het organisatienetwerk vergroot de kans bij complexe vragen dat signalen tijdig worden opgepakt de fase tussen signaleren en starten van hulp niet te lang duurt zorgen wel bespreekbaar worden gemaakt er wel een passend aanbod bij behoefte is bekendheid bestaat over waar je terecht kan verantwoordelijkheden tussen alle niveaus wel goed worden afgesproken
East Africa Dairy Development (EADD) project Profitabele productie en marketing van melk (voor 175.000 boeren met een 0,5 à 2 hectare)
Vermiste personen
Wanneer organisatienetwerken als organisatievorm gebruiken? Als er nood is aan competenties die verspreid zijn over verschillende soevereine organisaties. Wicked problems: er komen veel dingen bij kijken en die dingen zijn interdependent. Het leveren van maatwerk: een unieke product/dienst/ervaring.
Antwoord op wicked problems
Organisatienetwerken Bron Tussen institutioneel aanbod en organische vraag : een onderzoek naar de vraag wanneer en hoe gemeenten zouden moeten samenwerken in het organiseren en regisseren van de zorg rondom jeugd en gezin. M. van Leeuwen, Z. Brouwer, W. de Jong, A. van Woudenberg en P. Kenis (2011).
Het leveren van maatwerk integrale zorg op maat Gebasseerd op: C.K. Prahalad & M.S. Krishan (2008) The New Age of Innovation. McGraw Hill.
Het leveren van maatwerk Bron: Joe Ludlow and Belinda Vernon (2011) Impact networks. Charities working together to improve outcomes. NPC.
Wat is de kern van de zaak in goed functionerende organisatienetwerken?
Wat is de kern van de zaak in succesvolle organisatienetwerken? Innovatie Maatwerk Complexe uitdagingen DIFFERENTIATIE
Wat is de kern van de zaak in succesvolle organisatienetwerken? Innovatie Maatwerk Complexe uitdagingen DIFFERENTIATIE INTEGRATIE
Wat is de kern van de zaak in succesvolle organisatienetwerken? Innovatie Maatwerk Complexe uitdagingen DIFFERENTIATIE INTEGRATIE
Integratie door bezieling voor een doel een passend netwerkontwerp passend netwerkleiderschap
Integratie door bezieling voor een doel (passion and purpose) Duidelijke doelstelling doelstelling Op het niveau van het organisatienetwerk. In termen van toegevoegde waarde voor een concreet iets (een eindgebruiker).
Integratie door netwerkontwerp Lead Organization NAO Bron: Keith Provan & Patrick Kenis (2007) Modes of Network Governance: Structure, Management, and Effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory.
Integratie door netwerkontwerp Lead Organization NAO Bron: Keith Provan & Patrick Kenis (2007) Modes of Network Governance: Structure, Management, and Effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory.
Integratie door passend netwerkleiderschap Vaste overtuiging en overtuigen van anderen in belang van het resultaat Differentiatie accepteren Smart integration (niet SMART) Politicus Pragmaticus: als huismiddel tegen comprehensivitis, longtermitis en institutionalitis T-manager
Integratie door passend netwerkleiderschap Individual Performance Contribution Across High Butterflies T-shaped Low Lone Stars Low High
OPENING MINDS TO IMPACT THE WORLD