Semestergids werkplekleren Semester 4 Pabo 2

Semestergids werkplekleren 2015-2016 Semester 4 Pabo 2 Februari 2016

Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Algemeen... 4 2.1 DE WERKPLEKOPDRACHTEN... 4 2.2 VOORBEELDLESSEN... 4 2.3 SOORTEN STAGEOPDRACHTEN... 4 2.3.1 Lesgeefopdrachten... 4 2.3.2 Andersoortige opdrachten... 4 2.3.3 Stageopdrachten KCML Cursus CU03128 Vroeger was alles Beter?... 5 2.4 TOETSING... 5 2.4.1 Stagemap blok 7... 5 2.4.2 Reflectieverslag stage... 5 2.4.3 WPA-s blok 8... 5 2.5 DIGITAAL PORTFOLIO... 5 3 Overzicht stageopdrachten... 6 4 Stageopdrachten cursus CU03108... 7 CU03108-01 ONDERWIJSKUNDE, HET MAKEN VAN EEN KIND-VOLGDAGBOEK... 7 CU03108-02 NEDERLANDS, ORIËNTATIE BEGINNENDE GELETTERDHEID... 9 CU03108-03 NEDERLANDS, LEESFASES EN LEESNIVEAUS... 10 CU03108-04 NEDERLANDS, VOORBEREIDENDE LEESLESSEN GEVEN... 11 CU03108-05 NEDERLANDS, BEGRIJPEND LUISTEREN (EN LEZEN)... 13 CU03108-06 EEN LES BEGRIJPEND LUISTEREN/VERHAALBEGRIP... 14 CU03108-07 NEDERLANDS, WOORDENSCHAT... 16 CU03108-08 NEDERLANDS, COGNITIEVE TAALFUNCTIES... 18 CU03108-09 LOGOPEDIE GROEP 1/2 OF 3/4... 20 CU03108-10 EEN LES/ACTIVITEIT ONTWERPEN MET DE DIDACTISCHE ROUTE... 21 CU03108-11 EEN SERIE LESSEN/ACTIVITEITEN ONTWERPEN... 22 5 Stageopdrachten cursus CU03109... 23 CU03109-01 GEEF EEN DIDACTISCH CORRECTE LES MEETKUNDE... 23 CU03109-02 GEEF EEN PRAKTISCHE LES MEETKUNDE OF METEN... 25 CU03109-03 GEEF EEN LES METEN MET REFERENTIEMATEN... 27 CU03109-04 GEEF EEN LES METEN OF MEETKUNDE N.A.V. EEN CONFLICT... 29 6 Stageopdrachten Cursus CU03110... 31 CU03110-01 EEN BEELDRIJKE LES BEELDENDE VORMING... 31 CU03110-02 DRAMALES ONDERBOUW... 33 CU03110-03 EEN LES BEWEGEN OP MUZIEK (BOM)... 35 CU03110-04 EEN STATIONSLES BEWEGINGSONDERWIJS... 37 CU03110-05 +06 TWEE UITDAGENDE LESSEN MUZIEK... 39 7 Stageopdrachten cursus CU12561... 41 CU12561-01 METHODE+ GEZOND GEDRAG... 41 Bijlagen... 44 BIJLAGE 1 STAGEMAP CU15135 PABO 2 SEMESTER 3 OPDRACHT EN BEOORDELINGSFORMULIER... 44 BIJLAGE 2 REFLECTIEVERSLAG CU15136 PABO 2 SEMESTER 4 OPDRACHT EN BEOORDELINGSFORMULIER... 46 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 2

1 Inleiding Voor u ligt de semestergids voor het tweede semester van Pabo 2. De algemene inleiding in de stage vindt u in de Informatiegids werkplekleren. In de semesterstagegids staan alle stageopdrachten, de benodigde Werkplekassessments en de noodzakelijke evaluatieformulieren. Die zijn namelijk per leerjaar verschillend. De opdrachten in deze gids zijn de minimaal uit te voeren opdrachten. Het is, afhankelijk van de reeds verworven competenties, aan de student, de mentor en de begeleiders vrij om meer les te geven c.q. opdrachten uit te voeren dan in deze gids vermeld staan. Natuurlijk wel afgezet tegen de fase waarin de student zich bevindt. Namens alle betrokken docenten, De opleidingscoördinator Steeds als gesproken wordt van mentor, student, docent enz., wordt zowel de mannelijke als de vrouwelijke vorm bedoeld. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 3

2 Algemeen 2.1 De Werkplekopdrachten Uit het veld krijgen we regelmatig vragen over de papiermolen die door de mentoren in moet worden gevuld. Daar hebben we begrip voor en hebben daar om twee maatregelen genomen om de werkdruk op dit punt terug te dringen: 1. Het aantal items in de vakspecifieke WPA s bij iedere werkplekopdracht is teruggebracht tot maximaal 10. 2. Per dag vult de mentor minimaal één WPA van een werkplekopdracht in in. Het mogen natuurlijk meer zijn, maar dat hoeft niet. Vergeet u in het geval dat u het WPA niet invult, niet de opdracht voor de student af te tekenen? We willen namelijk wel weten of de student de opdracht heeft uitgevoerd. Nog mooier is als u op een blaadje wat opmerkingen hebt vermeld over die les. 3. Alle Werkplekopdrachten zijn nu numeriek gemaakt. Er wordt verwacht dat u nu een cijfer geeft voor de les aan de hand van het ingevulde formulier. U kunt hierbij gebruik maken van de weging zoals deze in het WPA s Kt-fase wordt gehanteerd. 2.2 Voorbeeldlessen Het programma van dit leerjaar is gebaseerd op de landelijke SBL competenties. Op deze competenties zijn sjablonen geschreven en daar op weer beroepssituaties. Onze studenten worden op de opleiding vooral met deze laatste geconfronteerd. Aan de mentoren vragen we om voorbeeldlessen te geven op basis van de sjablonen die we hebben gemaakt. In de basisstagegids worden verdere aanwijzingen gegeven. Daar vindt u ook de sjablonen die voor dit leerjaar van toepassing zijn. 2.3 Soorten stageopdrachten Stageopdrachten zullen worden voorbereid binnen de cursussen en tevens vindt hier de terugkoppeling plaats. Daarom is het van belang om studenten in de gelegenheid te stellen om opdrachten in de geplande weken uit te laten voeren. Studenten zijn verplicht de stagevoorbereiding op de opleiding te volgen. Studenten, die deze verplichting niet nakomen, benadelen zichzelf en de stageschool in grote mate. Cursusopdrachten zijn verplichte opdrachten en moeten voor akkoord worden afgetekend op de stagekaart zie het stagedagboek Het is de bedoeling dat de student van alle stageopdrachten, de lesvoorbereiding, de lesobservatie en de evaluatie/reflectie, vastlegt in zijn diverse (cursus)logboeken. Alle stageopdrachten moeten schriftelijk worden voorbereid op het lesvoorbereidingsformulier. Ieder semester zal de docent onderwijskunde het dan te hanteren lesvoorbereidingsformulier bespreken. Lesbeschrijvingen worden altijd tijdig aan de mentor voorgelegd. In elk geval geeft de student voorafgaand aan elke les het lesbeschrijvingsformulier en het WPA (soms 2!) aan de mentor en/of de stagebegeleider. 2.3.1 Lesgeefopdrachten De student krijgt vanuit de opleiding voornamelijk stageopdrachten, die gericht zijn op het doel de competenties van groepsleerkracht te verwerven. Competenties die nodig zijn om onderwijs te kunnen voorbereiden, realiseren en evalueren. Zowel een bouwcursus alsmede een leergebiedcursus geven daar d.m.v. het formuleren van concrete opdrachten invulling aan. In die opdrachten is een onderscheid te maken in formatieve en summatieve opdrachten. Dit is in de Basisstagegids inhoudelijk toegelicht. De formatieve opdrachten hebben vooral een plek gekregen in de lintstage en de summatieve opdrachten in de blokstage. 2.3.2 Andersoortige opdrachten Het is mogelijk dat de studenten vanuit de opleiding stageopdrachten krijgen, die wel moet worden uitgevoerd in de stage, maar niet in een eigen lesgeefsituaties thuis horen. Te denken valt aan observatieopdrachten, interviews, analyseren van bestaand onderwijsmateriaal (bijvoorbeeld lessen uit een methode), etc.. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 4

2.3.3 Stageopdrachten KCML Cursus CU03128 Vroeger was alles Beter? Deze cursus kan door alle HZ-studenten worden gekozen en kent derhalve geen specifieke stageopdrachten voor dit semester. Toch kan het voorkomen dat er zelfstudieopdrachten moeten worden uitgevoerd in de stage. 2.4 Toetsing Cursuscode Toetsvorm Omschrijving Beoordelaar Uiterste inleverdatum CU15135 Rapportage/verslag Stagemap Blok 7 Stagebegeleider Voor juni 2016 CU15136 Portfolio Reflectieverslag stage Stagebegeleider K1: 29-06-2016 CU15136 Werkplek assessment WPA-s, beoordeling van de stage blok 8 K2:06-07-2016 Stagebegeleider K1: week 24/25 K2: 27-06-2016 of 28-06- 2016 2.4.1 Stagemap blok 7 De stagemap stel je samen overeenkomstig de opdracht en de beoordelingscriteria zoals vermeld in bijlage 1. 2.4.2 Reflectieverslag stage Je reflectieverslag maak je conform de opdracht en de beoordelingscriteria zoals vermeld in bijlage 2. 2.4.3 WPA-s blok 8 Het WPA-s wordt afgenomen in het tweede gedeelte van het tweede semester door de stagebegeleider. 2.5 Digitaal portfolio In je portfolio (wordpress) neem je die zaken op die van belang zijn om je ontwikkeling te laten zien. Je machtigt je mentor en je stagebegeleider om je portfolio in te zien. Je plaats de hier boven genoemde toetsen ook op je digitaal portfolio. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 5

3 Overzicht stageopdrachten stageweek KCML Cursus: CU03128 Vroeger was alles Beter? Uitvoeringsweken Cursus: CU03108 Systematisch Onderwijzen en Beginnende Geletterdheid Uitvoeringsweken Cursus: CU03109 Nederlands en Rekenen in de wereld om ons heen Uitvoeringsweken Cursus: CU03110 Uitdagend Bewegingsonderwijs & Kunstzinnige Oriëntatie Uitvoeringsweken Cursus: CU12561 Mooi Onderwijs? Uitvoeringsweken 1 01 Een Kindvolgdagboek 1-15 2 02 Beginnende geletterdheid 2 01 Methode+ 2-15 05 Begrijpend luisteren en lezen 2-3 03 Leesfases en leesniveaus 2-6 3 01 Geef een didactisch 3-15 correcte les meetkunde 02 Geef een praktische les meetkunde of meten 3-15 4,5 10 Didactische route 4 06 Begrijpend luisteren of lezen 4 05 Leeslessen geven 4-7 04 Leeslessen geven 4-15 6 04 Geef een les meten of meetkunde n.a.v. een conflict 6-15 7 7-15 03 Geef een les meten met referentiematen 8-15 03 Bewegen op muziek 7-12 07 Woordenschat uitbreiding 04 Stationsles bewegingsonderwijs 7-12 8-11 8-15 08 Cognitieve taalfuncties 8-15 12 09 Logopedie groep 1/2 of 3/4 12-15 11 Lessen serie maken 12-15 13-15 01 Een beeldrijke les 13-15 02 Dramales onderbouw 13-15 05 Een uitdagende les 13-15 06 Een uitdagende les 13-15 Let op: Er kunnen nummers ontbreken, omdat er doorgenummerd is. De Fe groep heeft ook de LEVO opdrachten die in de vorige gids, Semestergids 3, staan nog te maken. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 6

4 Stageopdrachten cursus CU03108 Cursuscode CU03108 Vak Onderwijskunde Stageopdracht CU03108-01 Onderwijskunde, Het maken van een Kind-volgdagboek Stageweek 1-15 WPA Nee Opdracht Een kind-volgdagboek (Zelfstudieopdracht) Bij de opdrachten Nederlands, rekenen, onderwijskunde e.d. zitten ook opdrachten die bij het kindvolg dagboek horen. Inleiding: Het maken van een kind-volgdagboek In het vierde semester van je opleiding ga je drie maanden lang een kind volgen. Je doet dit om meer te weten te komen over dit kind en hoe jij als leerkracht voor dat kind in jouw groep systematisch en uitdagend onderwijs kunt verzorgen. Tevens kijk je naar de opvoedingsrelatie tussen jou en het kind. De onderzoeksvraag: Op de eerste plaats gaat het om de vragen die jij jezelf stelt: wat wil jij over en van dit kind te weten komen. Dat leg je vast met behulp van een onderzoeksvraag: je hebt hierover al het een en ander geleerd in de cursus SPA. Naast wat je zelf te weten wilt komen, is het de bedoeling dat je na afloop van die drie maanden meer kunt vertellen over: de ontwikkeling die het kind heeft doorgemaakt op de volgende gebieden: de lichamelijke ontwikkeling; de sociaal-emotionele ontwikkeling (waaronder ook nadrukkelijk zijn spelontwikkeling), de cognitieve ontwikkeling (waaronder nadrukkelijk zijn taaldenk-taalleesontwikkeling),sociale ontwikkeling en zijn creatieve ontwikkeling; de geschiedenis van het kind: zijn levensloop van nul tot nu toe; zijn leef- en belevingswereld; zijn ontwikkeling in schoolresultaten en zijn gedrag; zijn welbevinden; de relatie tussen jou (de stagiaire) en het betreffende kind; het voeren van een gesprekje met het (de) kind(eren). Bij al deze onderwerpen betrek je uiteraard de literatuur. Een kind vinden: Bij je eerste contact met de stageschool in het nieuwe semester bespreek je met de mentor de opdracht het maken van een kind-volgdagboek. Je overlegt welk kind zich hiervoor zou lenen. Criteria voor het kiezen van een kind zijn de volgende: - het kind maakt een redelijk gemiddelde ontwikkeling door; het is een kind dat niet heel erg opvalt, of uitvalt ten opzichte van de groep; - jij bent (of raakt al snel) geboeid door het kind; soms kan het gebeuren dat je in een oogopslag al door hebt, of je iets met hem of haar hebt; - het kind vertoont op logopedisch gebied een of meerdere bijzonderheden (dit criterium kan mogelijk niet haalbaar zijn; doe dan de stageopdrachten voor logopedie bij een ander kind); - het is bekend dat het kind niet snel gaat verhuizen, veelvuldig ziek is, of om andere redenen vaak afwezig is. De planning: Maak een planning voor je studie / stageactiviteiten t.b.v. het kind-volgdagboek: De taak doel Wat ga je doen wanneer klaar Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 7

Observeren: Over observeren heb je al heel wat geleerd in de voorgaande semesters. In deze cursus gaat het ook over observeren van beginnende geletterdheid en mondelinge communicatie. Je gaat in eerste instantie gebruik maken van het leerlingvolgsysteem dat op school wordt gebruikt. Of gebruik (delen uit) Kijk! (zie ook OWP). Denk ook na over je eigen onderzoeksvraag: zoek een instrument/middel/manier om die te beantwoorden. De rapportage. In het kind-volgdagboek dat je hebt gemaakt, zitten de volgende onderdelen: 1. inleiding; 2. een beeld van het kind waaronder een uitgeschreven gesprekje met jouw kind (mag ook voorzien zijn van geselecteerde videobeelden); bij dit beeld hoort tevens de levensloop beschrijving waarin wordt teruggeblikt naar de periode tot de geboorte en vooruit wordt gekeken naar de eerstvolgende jaren; 3. een geïllustreerde beschrijving van de leef-en belevingswereld van het kind; 4. een beschrijving, geïllustreerd met werk van het kind, van de ontwikkelingen op het gebied van beginnende geletterdheid en mondelinge communicatie; 5. een beschrijving van het kind en de logopedische aspecten (zie ook de stageopdrachten voor logopedie); 6. een kernkwadrant van jezelf en het kind en een reflectie op jouw omgang met het kind; 7. drie lesbeschrijvingsformulieren waarop je hebt aangegeven hoe je rekening hebt gehouden met specifieke kenmerken van jouw kind en de reflecties daarop na afloop van de les; 8. een hoofdstuk waarin je reflecteert op de theorie in relatie tot wat je over je kind te weten bent gekomen. Je geeft minstens drie literatuurverwijzingen en in je beschrijving maak je duidelijk hoe je de literatuur hebt verwerkt. Dit kan bijvoorbeeld op de volgende manier: anders dan verwacht, of volgens de theorie van., of de literatuur. ontwikkelde zich Of: uit de literatuur is al bekend dat kinderen rond de leeftijd van. jaar een.. ontwikkeling doormaken;.. is hier geen uitzondering op. Uiteraard mag je ook internet-bronnen raadplegen; het is vooral belangrijk dat je de bronnen gebruikt om jouw kind beter te gaan kennen; 9. conclusie: een samenvatting van wat je leerde over jezelf en het kindvolgdagboek-kind gebaseerd op bovenstaande hoofdstukken. Je kindvolgdagboek omvat minstens 15 pagina s en ten hoogste 25 pagina s. NB let er op dat de gegevens -zoveel mogelijk- geanonimiseerd zijn. 1. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving Voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek reflectie attitude 2. Vakspecifieke competenties N.v.t. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 8

Cursuscode CU03108 Vak Nederlands Stageopdracht CU03108-02 Nederlands, oriëntatie beginnende geletterdheid Stageweek 2 WPA Nee 1. Opdracht De stageopdrachten voor Nederlands zijn gedifferentieerd naar de verschillende stagegroepen. Probeer, als de school je die mogelijkheid kan bieden, ook een of meer dagdelen in een andere jaargroep de (voorbereidende) leesontwikkeling van kinderen te observeren : je leert het meest als je groepsoverstijgend leert en denkt. Neem de uitwerkingen van deze stageopdrachten mee naar bijeenkomst 2. Voor wie in groep 1, 2 staat: Hoe wordt in jouw stagegroep gewerkt aan de Tussendoelen Beginnende Geletterdheid 5 en 6? Gebruikt de leerkracht nog het begrip leesvoorwaarden en zo ja, wat verstaat hij daaronder? Welke criteria worden gehanteerd bij de overgang van groep 2 naar groep 3 en waarom? Welke activiteiten worden uitgevoerd die je zou kunnen benoemen als voorbereidend lezen? Ga ook na welke methode en materialen hierbij horen en worden ingezet. Verzamel zoveel mogelijk gegevens en verwerk de gegevens in een gestructureerd verslag. Voor wie in groep 3 staat: Voer een gesprek met de leerkracht over het probleem: voor welke kinderen was het leren lezen moeilijk? Waren die kinderen al gesignaleerd in de overdrachtsregistratie van groep 2 naar groep 3? Welke tussendoelen of taalontwikkelingsaspecten waren onvoldoende? Wordt er een checklist beginnende geletterdheid gebruikt? Welke rol speelt het Protocol Dyslexie? Welke criteria worden gehanteerd bij de overgang van groep 2 naar groep 3 en waarom? Verzamel zoveel mogelijk gegevens en verwerk de gegevens in een gestructureerd verslag. Voor wie in groep 4 staat: a. Ga naar de leerkracht van groep 1, 2 en / of 3 en probeer zoveel mogelijk antwoorden te verzamelen op de vragen die gesteld worden aan de studenten in groep 1/2 en 3. Kindvolgdagboek: Geen speciale toepassing. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving Voorbereiding uitvoering, uitvoering, uitvoering, reflectie attitude interactie management didactiek 1,2,5 3,7, 8, 9 1, 2, 3, 5 1,3,6 3. Meer weten/overige aanwijzingen - Taaldidactiek, 111-187 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 9

Cursuscode CU03108 Vak Nederlands Stageopdracht CU03108-03 Nederlands, leesfases en leesniveaus Stageweek 2-6 WPA Nee 1. Opdracht Groep 1/2: meenemen naar les 3. Groep 3/4: meenemen naar les 4. Voor wie in groep 1 en 2 staat: a. Op welk niveau van tussendoel 5 (taalbewustzijn) en tussendoel 6 (alfabetisch principe) bevinden de kinderen zich? Raadpleeg daarvoor bestaande observaties en de registratie daarvan of observeer en beschrijf zelf. Maak een overzicht van de verschillende niveaus in de groep, maar niet van de kinderen die minder dan 3 maanden naar school gaan. b. Observeer en registreer bij een aantal kinderen (jongsten, oudsten, jongens, meisjes, taalzwak, taalsterk) de ontwikkeling m.b.t. tussendoel 7 (functioneel schrijven en lezen ). Welke schrijfactiviteiten worden door de leerkracht op touw gezet? Welke schrijfactiviteiten vinden spontaan plaats? Welke leesactiviteiten worden door de leerkracht op touw gezet? Welke leesactiviteiten vinden spontaan plaats? Voor wie in groep 3 en 4 staat: a. Hoe wordt het leesniveau van de leerlingen getoetst? Op welk niveau lezen de leerlingen? Raadpleeg toetsen en observaties en de registratie daarvan. Maak een overzicht van de verschillende niveaus in de groep. b. Observeer bij enkele leerlingen hoe de leerlingen lezen in je groep (losse woordjes ineens, of nog spellend, of al hele stukken zin ineens en / of ook al een beetje op toon, enz.). Je maakt a.h.w. een kwalitatieve analyse van het leesproces. Zijn de verschillen groot of klein? Hoe komt de leerkracht tegemoet aan de verschillen tussen de kinderen in leesniveau? c. Hoe vond de overdracht plaats van de leerlingen die nu in groep 4 zitten? Met welke registratie kreeg de leerkracht van groep 4 de leerlingen uit groep 3 binnen? Hoe wordt in groep 4 het technisch lezen geobserveerd / getoetst / geregistreerd? En hoe wordt er vervolgens gedifferentieerd n.a.v. die toetsen? Kindvolgdagboek: Beschrijf voor jouw leerling in welke leesfase of welke leesniveau de leerling zich bevindt. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, uitvoering, uitvoering, reflectie attitude interactie management didactiek 1,2,3,4,8 1,2,3 3,4 1,4,8 1 2 3. Meer weten/overige aanwijzingen - Taaldidactiek, 111-187 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 10

Cursuscode CU03108 Vak Nederlands Stageopdracht CU03108-04 Nederlands, voorbereidende leeslessen geven Stageweek 4-15 WPA Ja, summatief 1. Opdracht Voor wie in groep 1 en 2 staat: Ontwikkel en begeleid minimaal vier activiteiten waarin het taalbewustzijn (tussendoel 5), of het alfabetisch principe (tussendoel 6) bevorderd wordt. Sluit aan bij de ontwikkelingsfase én de belevingswereld van de leerlingen. Als je werkt met een subgroep, ben je ook verantwoordelijk voor de voorbereiding, start en begeleiding van de activiteiten van de andere leerlingen. Schrijf een reflectieverslag waarin je je concentreert op voorbereiding en didactiek. Voor wie in groep 3 staat: Geef minimaal vier leeslessen aan de hand van de methode die in jouw groep 3 gehanteerd wordt. Kijk van te voren hoe de leerkracht dat aanpakt en bestudeer de handleiding zorgvuldig. Schrijf een reflectieverslag waarin je je concentreert op voorbereiding en didactiek. Als je het geluk hebt om in groep 3 stage te lopen, geef dan zoveel mogelijk lessen! Voor wie in groep 4 staat: Geef vanuit de methode minimaal vier lessen technisch lezen; kijk uiteraard eerst eens hoe de leerkracht dat aanpakt en bestudeer vooraf de uitgangspunten van de methode. Schrijf een reflectieverslag waarin je je concentreert op voorbereiding en didactiek. Kindvolgdagboek: Beschrijf vooraf apart de beginsituatie van jouw leerling. Probeer dat zo nauwkeurig mogelijk te doen en betrek daarbij ook andere aspecten (thuissituatie, concentratie, motivatie, etc.) Schenk in je reflectie op de lesactiviteiten extra aandacht aan jouw leerlingen en verwerk deze gegevens in het kindvolgdagboek. Contextvariabelen Inhoud Pedagogisch/ Didactische aanpak Leeromgeving Groepsgrootte en -samenstelling Duur Verantwoordelijkheid Niveauomschrijving Groep 1/2: doelgerichte activiteiten ontwerpen en uitvoeren die het taalbewustzijn en alfabetisch principe bevorderen Groep 3/4: doelgerichte leeslessen voorbereiden en uitvoeren volgens de methode met convergente differentiatie Organisatie en instructie is leerkrachtgestuurd Groep 1/2 afhankelijk van schoolvisie (ontwikkelings- of programmagericht) Groep 3/4 methodisch. Groep 1/2 bij voorkeur in subgroep voor lesdoel met overzicht over de hele groep. Groep 3 en 4 hele groep met differentiatie Volledige lesduur. Bij organiseren, instrueren en begeleiden volledig. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactinagemendactiek uitvoering, ma- uitvoering, di- reflectie attitude 1 t/m 8 1 t/m 5 1 t/m 5 1 t/m 10 1 t/m 5 1 t/m 7 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 11

3. Aanvullend observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau leesles 1 2 3 4 5 - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft hoe vlot gestart wordt vanuit belevingswereld/thema in de klas Gemiddelde score: II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau leesles 1 2 3 4 5 c. didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie 1. formuleert het lesdoel voor de leerlingen; 2. hanteert een gedifferentieerde vorm van het Directe Instructiemodel; 3. houdt het tempo hoog; 4. besteedt aandacht aan automatisering; 5. gebruikt afwisselende, korte inoefeningsvormen. Gemiddelde score: 4. Meer weten/ overige aanwijzingen - Taaldidactiek, 111-187 - www.taalpilots.nl : o groep 1/2: kwaliteitskaarten beginnende geletterdheid o groep 3: kwaliteitskaarten aanvankelijk technisch lezen o groep 4: kwaliteitskaarten voortgezet technisch lezen Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 12

Cursuscode CU03108 Vak Nederlands Stageopdracht CU03108-05 Nederlands, begrijpend luisteren (en lezen) Stageweek 2-3, meenemen naar bijeenkomst 4 WPA Nee 1. Opdracht Voorbereidende stageopdrachten m.b.t. begrijpend luisteren en mogelijk begrijpend lezen. Voor wie in groep 1/2 zit: Inventariseer de materialen en activiteiten in groep 1/2 die kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van begrijpend luisteren en verhaalbegrip. Geef steeds aan van elk materiaal hoe je ermee kunt werken en welke vaardigheden het stimuleert. Maak een verslag volgens dit schema: Beschrijving materiaal/methode/activiteit Draagt bij aan de volgende vaardigheden Voorbeeld van manier van werken Voor wie in groep 3 zit: Inventariseer de materialen (inclusief methode) en activiteiten in groep 3 die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van begrijpend luisteren en verhaalbegrip. Geef van elk materiaal aan hoe het ingezet wordt en welke vaardigheden het stimuleert. Maak een verslag volgens dit schema: Beschrijving materiaal/methode/activiteit Draagt bij aan de volgende vaardigheden Voorbeeld van manier van werken Besteedt de leesmethode ook aandacht aan begrijpend lezen? Zo ja, hoe wordt de tekst dan bevraagd? Gebeurt dat mondeling door de leerkracht of schriftelijk? Zijn het open vragen of meerkeuzevragen of wordt leesbegrip nog anders getoetst? Welke vraagtypen kom je tegen? Voor wie in groep 4 zit: Inventariseer de methodes en activiteiten die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van begrijpend luisteren/lezen en verhaalbegrip. Beschrijving materiaal/methode/activiteit Draagt bij aan de volgende vaardigheden Voorbeeld van manier van werken Wordt op jouw stageschool in groep 4 begrijpend lezen gegeven? Waarom wel/niet? Als er sprake is van begrijpend lezen in groep 4: ga na hoe de tekst bevraagd wordt. Zijn het open vragen, of meerkeuzevragen,of wordt leesbegrip nog anders getoetst? Welke vraagtypen kom je tegen? Besteedt de leesmethode (voortgezet technisch lezen) ook aandacht aan begrijpend lezen? Hoe? Geef concrete voorbeelden. Kindvolgdagboek: Beschrijf apart de beginsituatie van jouw leerling. Probeer dat zo nauwkeurig mogelijk te doen en betrek daarbij ook andere aspecten als concentratie en motivatie. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, uitvoering, uitvoering, reflectie attitude interactie management didactiek 1,2 1 3,4,7,8,9 6 3. Meer weten/overige aanwijzingen Gebruik de informatie op tule.slo.nl (Nederlands/leerlijn 4/groep 1/2) om je een beeld te vormen van de reikwijdte van dit onderwerp; Taaldidactiek, 140-143; Voor groep 4: les- en studiemateriaal van CU03106. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 13

Cursuscode CU03108 Vak Nederlands Titel CU03108-06 Een les begrijpend luisteren/verhaalbegrip Week 4 WPA Ja, summatief 1. Opdracht a. Geef een les begrijpend luisteren/verhaalbegrip; b. houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Contextvariabelen Inhoud Pedagogisch/ Didactische aanpak Leeromgeving Groepsgrootte en -samenstelling Duur Verantwoordelijkheid Niveauomschrijving Een les interactief voorlezen De les is zo ontworpen dat er sprake is van gerichte luister- en denkactiviteiten Tijdens het ontwerp van de les is er specifiek aandacht besteed aan de situatieschets en de episode van het verhaal Organisatie, instructie en begeleiding is leerkrachtgestuurd Gestructureerd Hele groep Volledige lesduur. Bij organiseren, instrueren en begeleiden volledig. c. zorg er voor dat het aanvullend observatie- en beoordelingsformulier wordt ingevuld (zie onder punt 3) door een mentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het deze mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren; d. evalueer de les en neem de evaluatie op in je logboek. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek 1, 2, 3, 4, 5, 7, 1, 2, 3, 4, 5 2, 3 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 reflectie attitude 1, 2, 3, 4 1, 5 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 14

3. Aanvullend observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau verhaalbegrip 1 2 3 4 5 - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft hoe het gekozen verhaal aansluit bij het niveau van de leerlingen; 2. Kiest de juiste moeilijke woorden en beschrijft hoe en wanneer ze gesemantiseerd worden; 3. beschrijft kort de situatieschets en episode van het gekozen verhaal; 4. heeft de vragen die gesteld gaan worden letterlijk uitgeschreven per fase (voor, tijdens en na het voorlezen) Gemiddelde score voorbereiding :: II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau verhaalbegrip c. didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie 1. richt de aandacht van de kinderen op het luisterdoel en het verhaal 2. ondersteunt het denken van de leerlingen door gebruik te ma ken van een verhaalschema of pictogrammen 3. controleert of de leerlingen het belangrijkste probleem en de oplossing in het verhaal kunnen verwoorden Gemiddelde score didactiek : Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Meer weten/ overige aanwijzingen - Taaldidactiek, 142-143. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 15

Cursuscode Vak Stageopdracht Stageweek WPA CU03108 Nederlands CU03108-07 Nederlands, woordenschat 7-15 en vooral tijdens de laatste stageblokweken Ja, summatief 1. Opdracht Stageopdrachten voor de groepen 1 t/m 4. Neem de uitwerking van opdracht a en b mee naar bijeenkomst 7. Neem de uitwerking van opdracht c mee naar bijeenkomst 8. a. Werkt de mentor met het viertaktmodel (voorbewerken, semantiseren, consolideren, controleren) of vanuit een andere visie of methodiek? Als de mentor een ander didactisch model hanteert, beschrijf dat model dan heel nauwkeurig. Vraag om achtergrondliteratuur en observeer vooraf een woordenschatles. Hoe selecteert de mentor de doel- en uitbreidingswoorden? Hoe verloopt de observatie + registratie en de toetsing + registratie van de woordenschatontwikkeling in jouw stagegroep; b. ga in de vorm van een soort les- of uitprobeeractiviteit eens na wat de beginsituatie is van jouw stagegroep voor woordenschat bij het thema dat je gaat uitwerken voor de lesactiviteiten onder c. Dat kan met de hele groep, maar ook met een representatieve subgroep. Overdenk met welk materiaal je bijvoorbeeld die woordenschat en het woordgebruik wilt uitlokken. Je gaat praten over concrete voorwerpen of aan de hand van een praatplaat. Noteer je conclusies over de stand van zaken in deze groep en over verschillen tussen kinderen onderling; c. ontwerp een reeks thematische lesactiviteiten vanuit het viertaktmodel voor woordenschatontwikkeling. Gebruik het formulier van www.rezulto.nl om het voorbewerken en semantiseren grondig voor te bereiden; d. voer de lessen uit in de stageblokweken, inclusief consolideren en controleren. Kindvolgdagboek: Beschrijf vooraf apart de beginsituatie van jouw leerling. Probeer dat zo nauwkeurig mogelijk te doen en betrek daarbij ook andere aspecten, zoals thuissituatie, concentratie en motivatie. Schenk in je reflectie op de lesactiviteiten extra aandacht aan jouw leerling en verwerk deze gegevens in het kindvolgdagboek. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, uitvoering, uitvoering, reflectie attitude interactie management didactiek 1 t/m 8 1 t/m 5 1 t/m 5 1 t/m 10 1 t/m 5 1 t/m 7 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 16

3. Aanvullend observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties 1 2 3 4 5 I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau woordenschatles - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft de beginsituatie en doelstelling van de onderwijsleeractiviteit naar leerlinggedrag, inhoud en didactische component en maakt daarbij onderscheid tussen doelwoorden en uitbreidingswoorden; 2. kiest en beschrijft woorden die kinderen nog niet kennen en wel moeten leren: de woorden zijn zinvol; 3. kiest en beschrijft woorden vanuit de gedachte van netwerkopbouw; 4. beschrijft hoe en wat er gebeurt bij het voorbewerken; 5. beschrijft hoe gesemantiseerd wordt en benoemt de drie uitjes: uitleggen, uitbeelden, uitbreiden; 6. beschrijft hoe in vervolgactiviteiten (niet in deze les!) het consolideren en controleren plaats zal vinden. Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau woordenschatles c. didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie 1. verduidelijkt helder en gestructureerd zelf de nieuwe woorden; 2. laat concrete voorwerpen of afbeeldingen zien; 3. legt de woorden vast en maakt daarbij gebruik van een graphic organizer ; 4. consolideert de woorden met een woordspelletje. Gemiddelde score didactiek Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase. Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Achtergrondinformatie - Taaldidactiek, 77-85; - www.rezulto.nl (semantiseren grondig voorbereiden); - www.taalpilots.nl (kwaliteitskaarten woordenschat). Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 17

Cursuscode Vak Stageopdracht Stageweek WPA CU03108 Nederlands CU03108-08 Nederlands, cognitieve taalfuncties 8-15 en vooral tijdens de laatste stageblokweken Ja, summatief 1. Opdracht Stageopdrachten n.a.v. week 8 t/m 12: toepasbaar in groepen 1 t/m 4. Bespreek vooraf met je mentor: Gebruikt hij het begrip taaldenkrelaties of noemt hij dat de cognitieve taalfuncties? Hoe besteedt hij aandacht aan cognitieve taalfuncties en als je in groep 4 stage loopt: hoe vind je de cognitieve taalfuncties terug in de taalmethode? Bereid een gesprek voor en voer het gesprek uit in de kleine kring (6-8 leerlingen) die heterogeen samengesteld is. Het gesprek in de kleine kring duurt 10-20 minuten. De andere leerlingen zijn tijdens het gesprek zelfstandig bezig met andere activiteiten. Het verdient de voorkeur om alle kinderen een keer aan bod te laten komen in de kleine kring. Als er geen routine voor zelfstandig werken in de groep is, kan de mentor de andere leerlingen begeleiden. Zij kan de les op voorbereidingsniveau beoordelen. De uitvoering moet je dan opnemen en later zelf analyseren. Als de groep leerlingen niet al te groot is (15-20 lln) kan het gesprek eventueel ook gevoerd worden met de hele groep. Besteed in je reflectie dan nadrukkelijk aandacht aan de vraag of er voldoende spreekruimte voor de kinderen was en of je in staat was om voldoende verdieping voor alle leerlingen aan te brengen. Deze opdracht moet je vaak herhalen om de complexe leerkrachtvaardigheden te oefenen. Kindvolgdagboek: Beschrijf vooraf apart de beginsituatie van jouw leerling. Probeer dat zo nauwkeurig mogelijk te doen en betrek daarbij ook andere aspecten (concentratie, motivatie, etc.). Schenk in je reflectie op de lesactiviteiten extra aandacht aan jouw leerlingen en verwerk deze gegevens in het kindvolgdagboek. Houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema. Contextvariabelen Niveauomschrijving Inhoud Zelfontworpen les gericht op taalontwikkelende interactie. De les is zo ontworpen dat de taalproductie en het denken van leerlingen gestimuleerd wordt. Tijdens het ontwerp van de les is er specifiek aandacht besteed aan de formulering en opbouw van de vragen die gesteld gaan worden. Pedagogisch/didactische aanpak De begeleiding is gericht op het scheppen van taalruimte: alle leerlingen krijgen voldoende gelegenheid tot denken en spreken. Leeromgeving Gesprek in een kleine kring. Groepsgrootte en -samenstelling 6-8 leerlingen. Duur ± 20 minuten. Verantwoordelijkheid Bij organiseren en instrueren, volledig. Bij begeleiden volledige groep, mits routine voor zelfstandig werken aanwezig is. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, uitvoering, uitvoering, reflectie attitude interactie management didactiek 1,2,3,4,5,6,8 1,2,3,4,5 2,3,4 1,3,4,5,8,10 1,3 1,2 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 18

3. Aanvullend observatie- beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau cognitieve taalfuncties 1 2 3 4 5 - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft hoe en waarom de groep zo (heterogeen) is samengesteld; 2. beschrijft hoe en waarom het gekozen gespreksonderwerp geschikt is om complexe cognitieve taalfuncties te ontwikkelen ; 3. de vragen zijn letterlijk uitgeschreven. Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau cognitieve taalfuncties Interactie - vermogen tot communicatie en interactie 1. laat stiltes vallen en geeft luisterresponsen; 2. gebruikt niet-vragende uitingen i.p.v. vragen (Dat begrijp ik niet, dat is raar ); 3. het taalniveau van de student is een niveau complexer dan dat van de kinderen. Gemiddelde score interactie : c. didactiek: - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 1. het is voor de kinderen duidelijk waarom ze het gesprek voeren; 2. stelt vragen die complexe cognitieve taalfuncties uitlokken; 3. volgt de gedachtelijn van de leerlingen; 4. brengt verdiepende inhoudselementen in. Gemiddelde score didactiek Gemiddelde eindscore uitvoering (totaal gedeeld door 2): Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Meer weten/overige aanwijzingen - eenvoudige cognitieve taalfuncties: benoemen, beschrijven, details geven; - complexe cognitieve taalfuncties: ordenen, associëren, vergelijken, tegenstelling, middel-doel, oorzaak-gevolg, condities, uitleggen, argumenteren, concluderen, generaliseren, redeneren; - Taaldidactiek, 70, 89-95; - Kennisbasis Nederlandse taal lerarenopleiding basisonderwijs, 57-73; - Damhuis R., Combilist. Een instrument voor taalontwikkeling via interactie Nijmegen, 2004. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 19

Cursuscode CU03108 Vak Nederlands logopedie Stageopdracht CU03108-09 Logopedie groep 1/2 of 3/4 Stageweek 12-15 WPA Nee Opdracht Voor de mentor De student voert een gesprekje van maximaal 15 minuten met het dagboekkind én met een kind dat een zwakke taalontwikkeling heeft. Voor de student Kies voor beide kinderen hetzelfde gespreksonderwerp, bijvoorbeeld over een huisdier, vakantie, verjaardag of televisieprogramma. Maak gebruik van concreet materiaal of een praatplaat. Neem het gesprek op en beluister daarna de opname. Verslag - Welk taalaspect (vorm, inhoud, gebruik) beheerst het dagboekkind beter dan het taalzwakke kind? Illustreer je bevindingen met enkele letterlijk uitgeschreven fragmenten en gebruik de juiste vakinhoudelijke begrippen; - beschrijf van elke leerling bij alle taalaspecten het niveau van productieve taalontwikkeling gerelativeerd aan de leeftijd; - werd er spontaan verteld of moest je veel helpen om het gesprekje aan de gang te houden? Noteer letterlijk welke interventies het kind verder lieten praten en welke interventies weinig of het verkeerde effect hadden. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 20

Cursuscode CU03108 Vak Onderwijskunde Stageopdracht CU03108-10 Een les/activiteit ontwerpen met de didactische route Stageweek 4 WPA Ja 1. Opdracht Een les/activiteit ontwerpen met de didactische route (mag uiteraard een les zijn die je moet doen voor een van de stageopdrachten.) - (individueel) ontwerpen van een les waarin je de didactische route zichtbaar maakt. Maak bij je voorbereiding en reflectie gebruik van de 20 aspecten van onderwijs; - de les uitvoeren en op video opnemen (mits de je stageschool daarvoor toestemming geeft); - terugkijken en benoemen: wat je een volgende keer zou willen behouden (wat goed ging) en wat je zou willen veranderen; hoe denk jij over deze les in het licht van het thema systematisch onderwijzen en (laten) leren in een uitdagende omgeving. Wat vind jij daarin belangrijk? Hoe heb je dat laten zien in de praktijk? maak een selectie van maximaal 5 minuten uit je videomateriaal; de selectie laat zien wat er goed ging, waar je trots op bent: good practises met andere woorden. De beelden worden in een les op de Pabo bekeken en besproken. Contextvariabelen Inhoud Pedagogisch/ Didactische aanpak Leeromgeving Groepsgrootte en - samenstelling Duur Verantwoordelijkheid Niveauomschrijving Systematisch en uitdagend. Didactische route is duidelijk herkenbaar. Ontwikkelingsgericht, uitnodigend. Klaslokaal. Hele groep. Een volledige activiteit/les. Volledig. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek 1,2,3,4,5, 6, 7, 1,2,3, 4, 5 1, 2, 3,4, 5 1,2, 3,4, 5, 6, 8 7, 8, 9, 10 reflectie attitude 1, 2, 3, 4, 5 4, 6, 7 3. Vakspecifieke competenties N.v.t. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 21

Cursuscode CU03108 Vak Onderwijskunde Stageopdracht CU03108-11 Een serie lessen/activiteiten ontwerpen Stageweek 12-15 WPA Ja 1. Opdracht Een serie lessen/activiteiten ontwerpen Ontwerpen van een serie lessen/activiteiten (kring, hoek, speelwerkles); uiteraard overleg je met je mentor over thema en mogelijkheden binnen je stagegroep. - Je gebruikt het ontwerpschema (Frea Janssen-Vos) om een ontwerp te maken van de hele serie lessen/activiteiten in samenhang; - je ontwerpt iedere les met behulp van de didactische route; - maak bij je voorbereiding en reflectie gebruik van de reflectie op de stageopdracht een les/activiteit ontwerpen met de didactische route en de 20 aspecten van onderwijs; - uitvoeren: je voert alle ontworpen lessen/activiteiten uit; - reflectie: hoe denk jij over de lessenserie in het licht van het thema systematisch onderwijzen en (laten) leren in een uitdagende omgeving. Benoem een aantal (minstens 10) concrete aspecten die in jouw lessen/activiteiten voorkwamen en die het thema illustreren. (Zowel het ontwerp van de lessen/activiteiten serie als de reflectie worden opgenomen in het logboek bij de cursus CU03108 ) Contextvariabelen Inhoud Pedagogisch/ Didactische aanpak Leeromgeving Groepsgrootte en - samenstelling Duur Verantwoordelijkheid Niveauomschrijving Systematisch en uitdagend. Didactische route is duidelijk herkenbaar; er is samenhang ook in inhoud met andere lessen/activiteiten. Ontwikkelingsgericht, uitnodigend. Klaslokaal. Hele groep. Meerdere dagdelen. Volledig. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek 1,2,3,4, 5, 6, 7, 1,2,3, 4, 5 1, 2, 3,4, 5 1,2, 3,4, 5, 6, 8 7, 8, 9, 10 reflectie attitude 1, 2, 3, 4, 5 4, 6, 7 3. Vakspecifieke competenties N.v.t. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 22

5 Stageopdrachten cursus CU03109 Cursuscode CU03109 Vak Rekenen/Wiskunde Titel CU03109-01 Geef een didactisch correcte les meetkunde Week 3-15 WPA Ja, formatief 1. Opdracht Geef een les meetkunde, dit mag een (aangepaste) methodeles zijn. Zorg ervoor dat in je les duidelijk de didactiek van meetkunde: ervaren, verklaren, verbinden zichtbaar is. De leerlingen moeten dus eerst iets ervaren, er zit dus een praktisch deel in je les. Vervolgens ga je met de leerlingen proberen hetgeen ze zojuist hebben ervaren te verklaren, door het opstellen van algemeen geldende regels in een vergelijkbare situatie (als dit niet lukt met de leerlingen doe je het zelf in je reflectie). Als afsluiting van je les kijk je of de leerlingen hetgeen zojuist is behandeld goed hebben begrepen door een reflectieve opdracht te geven waarbij ze moeten verbinden (hiervoor moeten de leerlingen niet per se woordelijk of met tekeningen te kunnen verklaren, maar ze moeten wel een eerdere ervaring kunnen toepassen in een nieuwe situatie). a. Houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Contextvariabelen Niveauomschrijving Inhoud Een les meetkunde waarin de didactiek van ervaren, verklaren, verbinden duidelijk aanwezig is. Het deel van de les waarin ervaren wordt aangeboden is concreet en praktisch van aard. opdrachten uitvoeren met een van de vijf deelgebieden van meetkunde: oriëntatie in de ruimte, viseren en projecteren, transformeren, construeren of visualiseren en representeren. Pedagogisch/ Didactische aanpak begeleiding is gedeeld gestuurd (leerkracht-leerling) organisatie en instructie is leerkrachtgestuurd vooral ruimte voor horizontale interactie tussen leerlingen Leeromgeving redelijk open veilig Groepsgrootte en - samenstelling bij begeleiden: de hele groep bij organiseren en instrueren: de hele groep Duur volledige les: inleiding, kern en afsluiting Verantwoordelijkheid bij organiseren en instrueren, volledig bij begeleiden, volledig b. bereid de les voor en neem de lesvoorbereiding op in je stagemap; c. zorg ervoor dat het observatie- en beoordelingsformulier wordt ingevuld (zie onder punt 3.) door de groepsmentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het je mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren. Neem het ingevulde en ondertekende formulier vervolgens op in je stagemap; d. evalueer de les en neem de evaluatie op in je stagemap. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 23

2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek 1, 2, 5, 6, 7 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4, 5 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 reflectie attitude 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 3. Observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties 1 2 3 4 5 I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau rekenen/wiskunde - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft de beginsituatie en doelstelling van de onderwijsleeractiviteit naar leerling-gedrag, inhoud en didactische component, de student gebruikt daarbij de van toepassing zijnde wiskundige termen; 2. beschrijft een pakkende introductie van de activiteit waaruit duidelijk blijkt dat de leerlingen aan het ervaren zijn; 3. beschrijft stapsgewijs de didactiek die wordt toegepast om de leerlingen te laten verklaren. II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau rekenen/wiskunde a. Interactie: - vermogen tot communicatie en interactie 1. biedt een veilig klimaat waarin zelfvertrouwen hebben en respectvol gedrag centraal staan en wiskundige taal wordt gebruikt. b. Management: - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan de les goed plannen door voor ieder van de drie hoofdonderdelen van de les te beëindigen in de gestelde tijd; 2. kan zich indien nodig aanpassen aan veranderde omstandigheden en beschikken over alternatieven; heeft extra materiaal of opdrachten klaarliggen. c. Didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1. staat boven de inhoud van de les; kan de leerlingen door prikkelende vragen verder helpen in hun leerproces; 2. kan het doel van de les controleren door het geven van een reflectieve opdracht waarbij de leerlingen het eerder geleerde moeten toepassen in een nieuwe situatie (verbinden); - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 3. kan leervragen en leerproblemen tijdens de les signaleren en daar adequaat op reageren door het geven van hints. III Gedragsomschrijving reflectieniveau rekenen/wiskunde - vermogen tot reflectie en initiatief 1. weet aan te geven op welke punten een onderwijsleeractiviteit verbeterd zou kunnen worden, met speciale aandacht voor de meetkunde didactiek; ervaren, verklaren, verbinden. Gemiddelde eindscore: Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Meer weten/ overige aanwijzingen Gebruik voor de voorbereiding materiaal uit de lessen rekenen/wiskunde, het boek Triptiek Pabo (blz. 116-134 & blz. 146-149), de achtergrondliteratuur van de VLD en vooral de handleidingen bij de methodes. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 24

Cursuscode CU03109 Vak Rekenen/Wiskunde Titel CU03109-02 Geef een praktische les meetkunde of meten Week 3-15 WPA Ja, formatief 1. Opdracht Geef een les meetkunde of meten waarbij de leerlingen in groepjes zelf experimenteren met concreet materiaal, dit mag een (aangepaste) methodeles zijn. Tijdens de les werken de leerlingen in groepjes aan verschillende experimenten in een roulatie (carrousel) systeem. Je verzorgt de werkbladen en het materiaal waarbij de leerlingen zelfstandig met hun groepjes aan de slag kunnen gaan. Zorg ervoor dat de groepjes voldoende ruimte hebben om te experimenteren (denk aan het schoolplein of de hal als je lokaal klein is). Zelf begeleid je de diverse groepjes door bij alle groepjes langs te gaan en ze op gang te helpen of bij te sturen indien nodig. a. Houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Contextvariabelen Niveauomschrijving Inhoud Een les praktische les meetkunde of meten waarbij de leerlingen zelf experimenteren met concreet materiaal. Leerlingen gaan zelfstandig aan de slag met door de student verzorgde werkbladen en materiaal in een carrousel systeem De leerlingen hebben voldoende ruimte (ook met betrekking tot het geluid) voor het uitvoeren van en discussiëren over de resultaten van hun experimenten. Pedagogisch/ Didactische aanpak begeleiding is gedeeld gestuurd (leerkracht-leerling) organisatie en instructie is leerkrachtgestuurd vooral ruimte voor horizontale interactie tussen leerlingen Leeromgeving redelijk open veilig Groepsgrootte en - samenstelling bij begeleiden: alle verschillende groepjes bij organiseren en instrueren: de hele groep Duur volledige les: inleiding, kern en afsluiting Verantwoordelijkheid bij organiseren en instrueren, volledig bij begeleiden, volledig b. bereid de les voor en neem de lesvoorbereiding op in je stagemap; c. zorg ervoor dat het observatie- en beoordelingsformulier wordt ingevuld (zie onder punt 3.) door de groepsmentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het je mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren. Neem het ingevulde en ondertekende formulier vervolgens op in je stagemap; d. evalueer de les en neem de evaluatie op in je stagemap. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek 1, 2, 5, 6, 7 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4, 5 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 reflectie attitude 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 25

3. Observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties 1 2 3 4 5 I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau rekenen/wiskunde - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft de doelstelling van de onderwijsleeractiviteit naar leerling-gedrag, wiskundige inhoud en didactische component van alle experimenten; 2. beschrijft een heldere introductie van de werkwijze (organisatie en tijdsplanning) tijdens de les; 3. beschrijft problemen die leerlingen kunnen ervaren tijdens het groepswerk en de mogelijke aanwijzingen die de groepjes verder kunnen helpen; 4. verzorgt werkbladen en concreet materiaal waarmee de leerlingen zelfstandig aan de slag kunnen met de experimenten. II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau rekenen/wiskunde a. Interactie: - vermogen tot communicatie en interactie 1. laat in eigen gedrag enthousiasme en nieuwsgierigheid zien vooral voor het praktisch werk; 2. biedt een veilig klimaat waarin zelfvertrouwen hebben en respectvol gedrag centraal staan en wiskundige taal wordt gebruikt in de discussie over de resultaten van de experimenten. b. Management: - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan zorgen voor een gestructureerde en ordelijke leeromgeving waarbij het wisselen van experiment een belangrijk punt is; 2. is consequent in zijn / haar gedrag en in het hanteren van regels en afspraken met betrekking tot het groepswerk; c. Didactiek: - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 1. kan leervragen en leerproblemen signaleren en daar adequaat op reageren, zodat de groepjes weer zelfstandig verder kunnen; III Gedragsomschrijving reflectieniveau rekenen/wiskunde - vermogen tot reflectie en initiatief 1. weet aan te geven op welke punten een onderwijsleeractiviteit verbeterd zou kunnen worden, met speciale aandacht voor de werkbladen het materiaal en de carrousel organisatie. Gemiddelde eindscore: Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Meer weten/ overige aanwijzingen Gebruik voor de voorbereiding materiaal uit de lessen rekenen/wiskunde, het boek Triptiek Pabo, de achtergrondliteratuur van de VLD en vooral de handleidingen bij de methodes. Denk vooral aan de practicum lessen van meetkunde en meten tijdens je voorbereiding. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 26

Cursuscode CU03109 Vak Rekenen/Wiskunde Titel CU03109-03 Geef een les meten met referentiematen Week 8-15 WPA Ja, formatief 1. Opdracht Geef een les meten waarbij de leerlingen werken met referentiematen. In de onderbouw wordt bewust gewerkt aan het vastleggen van referentiematen (b.v. het gewicht van een pak suiker, een pak chocomelk, de lengte van een grote stap). Door het verbinden van de standaardmaten met voor de hand liggende referenties ontwikkelen kinderen een gevoel voor de maten, krijgen deze betekenis binnen hun eigen leefwereld en kunnen ze schattingen controleren. Geef een les waarbij de leerlingen werken aan het vastleggen van en uitbreiden van hun referentiematen (voor groep 1,2 niet perse gekoppeld aan standaardmaten). a. Houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Contextvariabelen Niveauomschrijving Inhoud Een les meten waarbij gewerkt wordt aan het vastleggen van en uitbreiden van de referentiematen van de leerlingen. In de inleiding van de les worden concrete voorbeelden gebruikt van voor de leerlingen voor de hand liggende referenties. Voor groep 3,4 de referentiematen koppelen aan standaardmaten. Pedagogisch/ Didactische aanpak begeleiding is gedeeld gestuurd (leerkracht-leerling) organisatie en instructie is leerkrachtgestuurd vooral ruimte voor horizontale interactie tussen leerlingen Leeromgeving redelijk open veilig Groepsgrootte en - samenstelling bij begeleiden: de hele groep bij organiseren en instrueren: de hele groep Duur volledige les: inleiding, kern en afsluiting Verantwoordelijkheid bij organiseren en instrueren, volledig bij begeleiden, volledig b. bereid de les voor en neem de lesvoorbereiding op in je stagemap; c. zorg ervoor dat het observatie- en beoordelingsformulier wordt ingevuld (zie onder punt 3.) door de groepsmentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het je mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren. Neem het ingevulde en ondertekende formulier vervolgens op in je stagemap; d. evalueer de les en neem de evaluatie op in je stagemap. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek 1, 2, 5, 6, 7 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4, 5 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 reflectie attitude 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 27

3. Observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties 1 2 3 4 5 I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau rekenen/wiskunde - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft de beginsituatie en doelstelling van de onderwijsleeractiviteit naar leerling-gedrag, wiskundige inhoud en didactische component; 2. beschrijft een introductie van een referentiemaat waarbij concreet materiaal wordt ingezet; 3. beschrijft stapsgewijs wat en hoe er geleerd wordt door de leerlingen, welke vragen worden gesteld; 4. beschrijft problemen die leerlingen kunnen ervaren tijdens het leerproces en de mogelijke leerhulp (extra materiaal ligt klaar) daarbij. II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau rekenen/wiskunde a. Interactie: - vermogen tot communicatie en interactie 1. biedt een veilig klimaat waarin zelfvertrouwen hebben en respectvol gedrag centraal staan en wiskundige taal wordt gebruikt. b. Management: - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan oog voor details combineren met overzicht als de leerlingen bezig zijn met het concreet materiaal. c. Didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1. staat boven de inhoud van de les; kan op meerdere manieren uitleggen; - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 2. maakt actief gebruik van de voorkennis van leerlingen en sluit de referentiematen aan bij de belevingswereld; 3. kan leervragen en leerproblemen signaleren en daar adequaat op reageren met stimulerende vragen of extra materiaal. III Gedragsomschrijving reflectieniveau rekenen/wiskunde - vermogen tot reflectie en initiatief 1. weet aan te geven op welke punten een onderwijsleeractiviteit verbeterd zou kunnen worden, met speciale aandacht voor de aansluiting (bij de belevingswereld) en de bruikbaarheid (hanteerbaarheid) van de referentiematen. Gemiddelde eindscore: Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Meer weten/ overige aanwijzingen Gebruik voor de voorbereiding materiaal uit de lessen rekenen/wiskunde, het boek Triptiek Pabo (blz. 74-93), de achtergrondliteratuur van de VLD en vooral de handleidingen bij de methodes. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 28

Cursuscode CU03109 Vak Rekenen/Wiskunde Titel CU03109-04 Geef een les meten of meetkunde n.a.v. een conflict Week 6-15 WPA Ja, formatief 1. Opdracht Geef een les meten of meetkunde waarin je in de inleiding een cognitief conflict laat ontstaan om de leerlingen te verwarren c.q. verwonderen. Een cognitief conflict druist in tegen wat de leerlingen in eerste instantie verwachten. Hierdoor worden ze uitgedaagd om na te denken over hetgeen ze zojuist ervaren hebben, dit helpt de leerlingen inzicht te verwerven in hetgeen aan de orde is. Laat je leerlingen in de inleiding van de les een cognitief conflict ervaren, zorg ervoor dat je hierbij quasi serieus de discussie aangaat met de leerlingen. Gebruik de rest van de les om het ontstane conflict grondig op te lossen en controleer in je afsluiting of alle leerlingen het hebben begrepen door een poging een (vergelijkbaar) conflict te laten ontstaan. Is de reactie als: nee juf, daar trappen we nu niet meer in, kan je met een grote glimlach concluderen dat je je doel bereikt hebt. a. Houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Contextvariabelen Niveauomschrijving Inhoud Een les meten of meetkunde waarbij je in de inleiding een cognitief conflict laat ontstaan. In de afsluiting wordt het doel gecontroleerd door middel van een vergelijkbare conflict situatie. Pedagogisch/ Didactische aanpak begeleiding is gedeeld gestuurd (leerkracht-leerling) organisatie en instructie is leerkracht gestuurd vooral ruimte voor horizontale interactie tussen leerlingen Leeromgeving redelijk open veilig Groepsgrootte en - samenstelling bij begeleiden: de hele groep bij organiseren en instrueren: de hele groep Duur volledige les: inleiding, kern en afsluiting Verantwoordelijkheid bij organiseren en instrueren, volledig bij begeleiden, volledig b. bereid de les voor en neem de lesvoorbereiding op in je stagemap; c. zorg ervoor dat het observatie- en beoordelingsformulier wordt ingevuld (zie onder punt 3.) door de groepsmentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het je mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren. Neem het ingevulde en ondertekende formulier vervolgens op in je stagemap; d. evalueer de les en neem de evaluatie op in je stagemap. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek 1, 2, 5, 6, 7 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4, 5 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 reflectie attitude 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 29

3. Observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties 1 2 3 4 5 I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau rekenen/wiskunde - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft de beginsituatie en doelstelling van de onderwijsleeractiviteit naar leerling-gedrag, wiskundige inhoud en didactische component; 2. beschrijft op welke wijze het cognitief conflict in de inleiding ontstaat; 3. beschrijft stapsgewijs wat en hoe er geleerd wordt door de leerlingen; welke vragen er worden gesteld; 4. beschrijft op welke wijze het behalen van het doel van de les gecontroleerd gaat worden in de afsluiting van de les. II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau rekenen/wiskunde a. Interactie: - vermogen tot communicatie en interactie 1. luistert naar vragen van leerlingen en reageert daar zo op dat de onderzoekende houding van de leerlingen gestimuleerd wordt; 2. laat in eigen gedrag enthousiasme en nieuwsgierigheid zien en speelt goed mee bij het laten ontstaan van het cognitieve conflict. b. Management: - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan zorgen voor een gestructureerde en ordelijke leeromgeving, vooral bij de inleiding van de les en het leiden van de discussie die zal volgen. c. Didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1. kan alle leerlingen boeien en uitdagen mee te denken tijdens het ontstaan en de discussie naar aanleiding van het cognitief conflict; - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 2. maakt actief gebruik van de voorkennis van leerlingen, bij het vangen van de aandacht en sluit aan bij de belevingswereld; 3. ondersteunt leerlingen bij de stappen die zij (moeten) maken door het geven van feedback en door leervragen en leerproblemen te signaleren en daar adequaat op reageren. Gemiddelde eindscore: Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Meer weten/ overige aanwijzingen Gebruik voor de voorbereiding materiaal uit de lessen rekenen/wiskunde, het boek Triptiek Pabo (blz. 85-91, blz. 124, 126 en blz. 71-73 (van het 2 e B-deel, verhoudingen), de achtergrondliteratuur van de VLD en vooral de handleidingen bij de methodes. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 30

6 Stageopdrachten Cursus CU03110 Cursuscode CU03110 Vak Beeldende vorming Titel CU03110-01 Een beeldrijke les beeldende vorming Week 13-15 WPA Ja, summatief 1. Opdracht a. Geef een uitdagende procesgerichte les beeldende vorming met behulp van Laat maar zien, hoofdstuk 3.Bespreek met je mentor het basisplan (zie tabel 3.1); Schrijf het basisplan uit; Maak een lesvoorbereiding en bespreek deze met je mentor. De volgende zaken moeten extra duidelijk zichtbaar worden gemaakt op het lesvoorbereidingsformulier: doelstelling m.b.t. onderwerp, vorm en materiaal, lesfasen, Introduceren, Informeren, Instrueren; b. houd bij het ontwerpen en de realisatie van de organisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Contextvariabelen Inhoud Pedagogisch/ Didactische aanpak Leeromgeving Groepsgrootte en - samenstelling Duur Verantwoordelijkheid Niveauomschrijving Een uitdagende procesgerichte activiteit voor de gehele groep waarbij de kinderen worden gemotiveerd door divers beeldmateriaal passend bij het gekozen onderwerp. Instructie en begeleiding is open en procesgericht. Probeer zoveel mogelijk in gesprek te gaan met de kinderen en presenteer ze een probleemstelling om tot beeldend werken over te kunnen gaan. Strak georganiseerd m.b.t tot veiligheid, uitdagend met betrekking tot het beeldmateriaal dat wordt gepresenteerd. De hele groep. Max. 45 minuten. Volledig. Strak georganiseerd m.b.t tot veiligheid, uitdagend met betrekking tot het beeldmateriaal dat wordt gepresenteerd. c. bereid de les voor en neem de lesvoorbereiding samen met het basisplan op in je cursus-logboek CU03110; d. zorg ervoor dat het observatie- en beoordelingsformulier wordt ingevuld ( zie onder punt 3) door de groepsmentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het je mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren. Neem het ingevulde formulier vervolgens op in je cursus-logboek CU03110; e. evalueer de les en neem de evaluatie op in je cursus-logboek CU03110. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactie uitvoering, management uitvoering, didactiek Reflectie attitude 1,2, 4,6,8 1, 2,4,3,5 2,3, 4 1,2, 3, 4,7,8,10 1,5 1,2,3,4,7 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 31

3. Observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau rekenen/wiskunde 1 2 3 4 5 - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. De context van de les is procesgericht; 2. beschrijft een doelstelling naar vorm, betekenis en materiaal; 3. beschrijft de lesfasen: introduceren, informeren en instrueren afzonderlijk; 4. benoemt mogelijke probleemstellingen. Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau rekenen/wiskunde a. Interactie: - vermogen tot communicatie en interactie 1. kan door een boeiende inleiding - bestaande uit de lesfasen introduceren, informeren, instrueren - enthousiasme en nieuwsgierigheid laten zien; 2. Kan kinderen boeien met een probleemstelling. Gemiddelde score interactie : b. Management: - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan de opstelling van materialen snel en ordelijk organiseren d.m.v. 5 W s (wanneer, wie, wat, waar naartoe, wat daarna); 2. kan zorgen voor een veilige leeromgeving door de kinderen tijdens de instructie en het werken te wijzen op gevaren m.b.t tot materialen en gereedschappen. Gemiddelde score management : c. Didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1. kan duidelijk aangeven wat de inhoud van de les is en wat er gaat gebeuren door naam, bedoeling en regels te noemen en beeldmateriaal te tonen; 2. kan zorgen voor een uitdagende leeromgeving door de kinderen tijdens de lesfasen te wijzen op de beeldende mogelijkheden. Gemiddelde score didactiek : Gemiddelde eindscore uitvoering (totaal gedeeld door 3): Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: 4. Meer weten / overige aanwijzingen - Onna, J en Jacobse, A. (2004). Laat maar Zien. Enschede. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 32

Cursuscode CU03110 Vak Drama Titel CU03110-02 Dramales onderbouw Week 13-15 WPA Ja, summatief 1. Opdracht a. Ontwerp en geef een dramales aan de hand van de in de les aangeboden lesstructuur en methodes speciaal gericht op het jonge kind. Maak tevens gebruik van de dramakoffer tijdens je les; b. houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Situatiekenmerken Inhoud Pedagogisch / Didactische aanpak Niveauomschrijving Nadruk op verbeelding en gebruik van dramakoffer Instructie en begeleiding is open en procesgericht. Je legt bij iedere spelactiviteit aan de kinderen uit wat het doel is en doet eerst alles zelf voor. Leeromgeving Strak georganiseerd m.b.t tot veiligheid, uitdagend met betrekking tot het voordoen van spelvormen. Groepsgrootte en - samenstelling Voor de gehele groep als ze regelmatig dramales krijgen. Is dit niet het geval dan mag je een groepje samenstellen in overleg met je mentor( groepsgrootte zelf vast te stellen) Duur Max. 45 minuten. Verantwoordelijkheid Volledig. c. bereid de les voor en neem de lesvoorbereiding op in je cursus-logboek CU03110; d. zorg ervoor dat het observatie- en beoordelingsformulier wordt ingevuld ( zie onder punt 3) door de groepsmentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het je mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren. Neem het ingevulde formulier vervolgens op in je cursuslogboek CU03110; e. evalueer de les en neem de evaluatie op in je cursus-logboek CU03110. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactinagemendactiek uitvoering, ma- uitvoering, di- Reflectie attitude 1,2, 4,6,8 1, 2,4,3,5 2,3, 4 1,2, 3, 4,7,8,10 1,5 1,2,3,4,7 3. Meer weten / overige aanwijzingen Holger de Nooij Kijk op Spel 2008, tweede druk, Wolters-Noordhoff, Groningen. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 33

4. Observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau 1 2 3 4 5 - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft de context van de les; 2. beschrijft loop- en lukproblemen tijdens de lesfasen en mogelijke oplossingen daarvoor. Gemiddelde score voorbereiding :: II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau a. Interactie: 1. kan door een boeiende inleiding enthousiasme en nieuwsgierigheid laten zien; 2. kan met behulp van de dramakoffer de kinderen boeien; 3. kan het gevoel van veiligheid van de leerlingen ondersteunen door ze zelfvertrouwen te geven door opmerkingen. Gemiddelde score interactie :: b. Management: vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan de spelvormen snel en ordelijk organiseren d.m.v. 5 W s (wanneer, wie, wat, waar naartoe, wat daarna); 2. kan zorgen voor een veilige leeromgeving door rekening te houden met de mogelijkheden van het lokaal; 3. kan loop- en lukproblemen oplossen door consequent te wijzen op bedoeling en regels. Gemiddelde score management : c. Didactiek: vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1. kan duidelijk aangeven wat de inhoud van de les is en wat er gaat gebeuren door naam, bedoeling en regels te noemen en spelvormen voor te doen; 2. kan zorgen voor een Uitdagende Leeromgeving door de kinderen tijdens de instructie en het spelen te wijzen of spelmogelijkheden. Gemiddelde score didactiek Gemiddelde eindscore uitvoering (totaal gedeeld door 3): Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 34

Cursuscode CU03110 Vak Bewegingsonderwijs Stageopdracht CU03110-03 Een les bewegen op muziek (BOM) Stageweek 7-12 WPA Ja 1. Opdracht a. Ontwerp en realiseer een klassikale les bewegen op muziek; Houd bij het ontwerp en de realisatie van de les rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema. Contextvariabelen Inhoud Niveauomschrijving De activiteit(en) is/zijn onbekend voor de leerlingen. Verplicht uit tenminste één van de bewegingsthema s: in de maat, op het juiste moment, uitvoeren van een dans. Pedagogisch/ Didactische aanpak Organisatievorm: klassikaal. Organisatie, instructie en begeleiding is half-open. De begeleiding is erop gericht dat activiteiten lopen en lukken. Leeromgeving Strak. Veilig, ordelijk. Uitnodigend. Groepsgrootte en - samenstelling Bij organiseren en instrueren: de hele groep. Bij begeleiden op loopniveau: de gehele groep. Bij begeleiden op lukniveau: 80% van de groep. Duur Volledige les: inleiding, kern en afsluiting. Verantwoordelijkheid Volledig: bij organiseren, instrueren en begeleiden. b. verantwoord hoe je in de beschrijving van de les hebt rekening gehouden met uitdagend bewegingsonderwijs. Hierbij moeten de begrippen systematiek, onderwijzen, leren en uitdagend aan bod komen; c. evalueer de les en neem de evaluatie op in je logboek. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving Uitvoering, interactie management dactiek Uitvoering, Uitvoering, di- Voorbereiding Reflectie Attitude Alle Alle Alle Alle Alle Alle 3. Meer weten / overige aanwijzingen - Raadpleeg voor de voorbereiding Bewegingsonderwijs in het speellokaal; - vraag de leerkracht de beoordelingslijsten onder punt 4: vakspecifieke competenties in te vullen tijdens jouw uitvoering. Neem dit vervolgens op in je logboek; - leg de leerkracht uit wat bedoeld wordt met de begrippen: t loopt, t lukt en t leert. Hierbij kan je gebruik maken van het hierop betrekking hebbende document op de VLD. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 35

4. Vakspecifieke competenties Voor de beoordeling van het voorbereidingsniveau en het uitvoeringsniveau van deze stageopdracht wordt onderstaand WPA-gebruikt. Hierin zitten de criteria van het werkplekassessment van de Kt-fase verwerkt en zijn deze toegespitst op het bewegingsonderwijs. Voor de beoordeling van het reflectieniveau en de attitude wordt gebruik gemaakt van de criteria zoals vermeld op het werkplekassessment van de Kt-fase. De student... 1 2 3 4 5 I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau bewegingsonderwijs - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft hoe bewegingsactiviteiten kunnen worden uitgebouwd en hanteert daarbij een volgorde van makkelijk naar moeilijk; 2. kiest bewegingsactiviteiten die aansluiten bij het ontwikkelingsniveau van de leerlingen in de zone van de naaste ontwikkeling; 3. beschrijft mogelijke loop-, luk- en leerproblemen en een oplossing daarbij; 4. er is verantwoord op welke wijze er rekening is gehouden met uitdagend bewegingsonderwijs. Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau bewegingsonderwijs Interactie - vermogen tot communicatie en interactie 1. luistert naar vragen van leerlingen en reageert daar adequaat op. Gemiddelde score attitude : Management - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan loopproblemen oplossen door consequent te wijzen op bedoeling en regels ; 2. kan de wisseling tussen de activiteiten vloeiend laten verlopen. Gemiddelde score management : Didactiek - vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1. kan een half-open leervoorstel geven door duidelijk aan te geven wat de inhoud van de les is en wat er gaat gebeuren door naam, bedoeling en regels te noemen en door daarbij tegelijkertijd het bewegingsvoorbeeld te laten zien; 2. kan tegemoet komen aan de bewegingsdrang van kinderen door kort de bedoeling en alleen de hoogstnoodzakelijke regelstructuur te vermelden; - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 3. kan lukproblemen oplossen door het geven van visuele, auditieve en / of gedragsgecentreerde aanwijzingen. Gemiddelde score didactiek Gemiddelde eindscore uitvoering (totaal gedeeld door 3): Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 36

Cursuscode CU03110 Vak Bewegingsonderwijs Stageopdracht CU03110-04 Een stationsles bewegingsonderwijs Stageweek 7-12 WPA Ja 1. Opdracht a. Ontwerp en realiseer een stationsles bewegingsonderwijs; b. Houd bij het ontwerp en de realisatie van de les rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema. Contextvariabelen Inhoud Pedagogisch/ Didactische Aanpak Leeromgeving Groepsgrootte en - samenstelling Duur Verantwoordelijkheid Niveauomschrijving Één activiteit is onbekend voor de leerlingen en wordt geïntroduceerd. De andere activiteiten zijn bekend bij de leerlingen en worden herhaald en geoefend. Verplicht zijn de bewegingsthema s: over de kop en passeren en onderscheppen. Keuze uit de bewegingsthema s: jongleren, mikken, inblijven en uitmaken, balanceren, klimmen, schommelen en zwaaien of springen. Stationsorganisatie met daarin vier activiteiten. Organisatie, instructie en begeleiding is half-open. De begeleiding is erop gericht dat activiteiten lopen, lukken en leren. Strak. Veilig, ordelijk. Uitnodigend. Bij organiseren en instrueren: de hele groep. Bij begeleiden op loopniveau: de gehele groep. Bij begeleiden op lukniveau: de gehele groep. Bij begeleiden op leerniveau: één station. Volledige les: inleiding, kern en afsluiting. Volledig: bij organiseren, instrueren en begeleiden. c. verantwoord hoe je in de beschrijving van de les hebt rekening gehouden met uitdagend bewegingsonderwijs. Hierbij moeten de begrippen systematiek, onderwijzen, leren en uitdagend aan bod komen; d. evalueer de les en neem de evaluatie op in je logboek. 2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Gedragsomschrijving Voorbereiding Uitvoering, interactinagemendactiek Uitvoering, ma- Uitvoering, di- Reflectie Attitude Alle Alle Alle Alle Alle Alle 3. Meer weten / overige aanwijzingen - Raadpleeg voor de voorbereiding Bewegingsonderwijs in het speellokaal; - vraag de leerkracht de beoordelingslijsten onder punt 3: vakspecifieke competenties in te vullen tijdens jouw uitvoering. Neem dit vervolgens op in je logboek; - leg de leerkracht uit wat bedoeld wordt met de begrippen: t loopt, t lukt en t leert. Hierbij kan je gebruik maken van het hierop betrekking hebbende document op de VLD. Voor de beoordeling van het voorbereidingsniveau en het uitvoeringsniveau van deze stageopdracht wordt onderstaand WPA-gebruikt. Hierin zitten de criteria van het werkplekassessment van de Kt-fase verwerkt en zijn deze toegespitst op het bewegingsonderwijs. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 37

Voor de beoordeling van het reflectieniveau en de attitude wordt gebruik gemaakt van de criteria zoals vermeld op het werkplekassessment van de Kt-fase. 4. Vakspecifieke competenties De student... O T V RV G I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau bewegingsonderwijs - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. beschrijft hoe de stationsorganisatie en de activiteiten daarbinnen ordelijk en veilig worden klaargezet; 2. beschrijft hoe de leerlingen gegroepeerd worden en hoe er gerouleerd wordt; 3. kiest bewegingsactiviteiten die aansluiten bij het ontwikkelingsniveau van de leerlingen in de zone van de naaste ontwikkeling; 4. organiseert de activiteit dusdanig dat deze speelbaar is, m.a.w.: dat eenzelfde bedoeling op verschillenden niveaus kan worden uitgevoerd. Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau bewegingsonderwijs Management - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1. kan de opstelling van materialen snel en ordelijk organiseren d.m.v. de 5 W s (wie, wanneer, wat, waar, wat daarna); 2. kan zorgen voor een veilige leeromgeving door voldoende afstand tussen de materialen onderling en door voldoende afstand tussen de materialen en de muur; 3. kan zorgen voor een gestructureerde leeromgeving door duidelijke wachtplaatsen en bewegingsrichtingen bij de activiteiten; 4. kan groepen leerlingen ordelijk laten rouleren binnen de stationsorganisatie. Gemiddelde score management : Didactiek - vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1. kan een half-open leervoorstel geven door duidelijk aan te geven wat de inhoud van de les is en wat er gaat gebeuren door naam, bedoeling en regels te noemen en door daarbij tegelijkertijd het bewegingsvoorbeeld te laten zien; - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 2. kan lukproblemen oplossen door het geven van visuele en / of gedragsgecentreerde aanwijzingen; 3. begeleidt op systematische wijze d.m.v. vaste looproute en uitgestelde aandacht. Gemiddelde score didactiek Gemiddelde eindscore uitvoering (totaal gedeeld door 2): Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 38

Cursuscode CU03110 Vak Muziek Titel CU03110-05 +06 Twee uitdagende lessen muziek Week 13-15 WPA Leergebiedcursus, alleen formatief 1. Opdracht a. Geef twee muzieklessen. Dit mag in je eigen stageklas zijn, maar zou ook in een andere klas mogen zijn. Het zijn twee lessen, kies daarvoor ook twee verschillende domeinen van het vak muziek. Wat niet mag is een stageopdracht uit de P1-, P2- of Kt-fase herhalen, dus geen les waarbij je alleen een nieuw lied aanleert, een rap, spreektekst, of yell aanleert, een les rond grafische notatie. De vakspecifieke vaardigheden voor deze opdrachten zou je nu moeten beheersen. Hoe ga je te werk 1. Bepaal voor je de stageopdracht gaat uitvoeren met behulp van de bijbehorende bladzijden uit het boek Muziek Meester! (bijlagen muziek VLD) je vakspecifieke competenties bij elk domein; 2. bedenk naar aanleiding van deze bepaling wat je eigen stageopdracht zal zijn. Dit moet een opdracht zijn waarmee je je eigen competenties gaat vergroten. Je lessen passen bij de specifieke domeinen die jij wilt ontwikkelen; 3. formuleer je eigen stageopdracht en je mag voor de uitvoering en uitwerking op zoek gaan in muziekmethodes, de website bij Muziek Meester!, De Pyramide, dansmethoden; 4. maak een lesvoorbereiding en bespreek deze met je mentor. De volgende zaken worden door jou extra duidelijk zichtbaar gemaakt op het lesvoorbereidingsformulier: - doelstelling en beginsituatie m.b.t. domein; - persoonlijke doelstelling m.b.t vakspecifieke competenties; - hoe er gezorgd wordt voor een ordelijke veilige leeromgeving, d.m.v. een systematische aanpak; 5. maak een observatie- en beoordelingsformulier (zie punt 3) a.d.h.v. de vakspecifieke competenties. Voorbeelden van goede stageopdrachten kunnen zijn: - domein muziek maken: Lied versieren, iets rondom de bouwstenen, werken met staafinstrumenten, pentatoniek, bourdon, ontwerpactiviteit n.a.v. voorzin, nazin, melodie, tekst, ritme, verhaal of stemming; - domein vastleggen: bouwstenen, speelstukjes; - domein bewegen: kleuterdansen, dansen (groep 3, 4 en 5), opdracht toch uitvoeren in de bovenbouw, bewegen met materialen; - domein muziek beluisteren: les met luister- en activeringsopdrachten; b. Houd bij het ontwerp en de realisatie rekening met de contextvariabelen vermeld in onderstaand schema; Situatiekenmerken Niveauomschrijving Inhoud Een uitdagende procesgerichte activiteit voor de gehele groep. Pedagogisch / Didactische aanpak Instructie en begeleiding is open en procesgericht. Leeromgeving Strak georganiseerd m.b.t tot veiligheid, uitdagend met betrekking tot het domein dat wordt gepresenteerd. Groepsgrootte en - samenstelling De hele groep. Duur Max. 45 minuten. Verantwoordelijkheid Volledig. c. bereid de les voor en neem de lesvoorbereiding op in je cursus-logboek CU03110; d. zorg ervoor dat het observatie- en beoordelingsformulier, wat je zelf hebt geformuleerd, wordt ingevuld ( zie onder punt 3) door de groepsmentor tijdens jouw lesgeven. Maak dus een kopie van dit formulier en overhandig het je mentor voordat je de opdracht gaat uitvoeren. Neem het ingevulde formulier vervolgens op in je cursus-logboek CU03110; e. evalueer de les en kom daarin specifiek terug op je persoonlijke vakspecifieke doelstellingen en neem de evaluatie op in je cursus-logboek CU03110. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 39

2. Relatie met criteria werkplekassessment Kt-fase Aangezien dit een stageopdracht voor een leergebiedcursus is, mag je zelf bepalen welke punten jij uit het algemene WPA centraal wil stellen. De vakspecifieke kennis en vaardigheden staan centraal bij het geven van deze les. Gedragsomschrijving voorbereiding uitvoering, interactinagemendactiek uitvoering, ma- uitvoering, di- Reflectie attitude Naar keuze Naar keuze Naar keuze Naar keuze Naar keuze Naar keuze 3. Observatie- en beoordelingsformulier; vakspecifieke competenties. Met behulp van de competentieschema s uit Muziek Meester! vul je dit zelf in. De student... 1 2 3 4 5 I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau muziek - vermogen tot voorbereiden van een onderwijsleeractiviteit 1. 2... Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau muziek a. Interactie: - vermogen tot communicatie en interactie 1... 2. Gemiddelde score interactie : b. Management: - vermogen tot klassenorganisatie en groepsmanagement 1... 2... Gemiddelde score management : c. Didactiek: - vermogen tot overdragen van informatie d.m.v. leervoorstel 1.. 2.. - vermogen tot begeleiden van leerlingen (als groep) in hun leerproces 1. 2.. Gemiddelde score didactiek Gemiddelde eindscore uitvoering (totaal gedeeld door 3): Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 40

7 Stageopdrachten cursus CU12561 Cursuscode CU12561 Vak N&T Gezond gedrag & M&M, aardrijkskunde Stageopdracht CU12561-01 Methode+ Gezond gedrag Stageweek 2-15 WPA formatief Afhankelijk van je stagegroep voer je de stageopdracht uit. Bij groep 1/2 maak je stageopdracht N&T gezond gedrag, bij groep 3/4 maak je stageopdracht M&M aardrijkskunde. Groep 1/2 N&T, gezond gedrag 1. Opdracht N&T, gezond gedrag; stimuleer verantwoord consumentengedrag. a. Je laat in een inleiding over consumentengedrag onderstaande punten zien: - via welke voorbeelden van aanpakken (gepland en incidenteel) jouw stageschool verantwoord consumentengedrag van de kinderen stimuleert; - op welke wijze geeft jouw stageschool het goede voorbeeld bij het kritisch aanschaffen, gebruiken en verwerken van producten en diensten; b. je maakt zes lesvoorbereidingen waarin je laat zien hoe je in de onderbouw consumentengedrag bij kinderen aan de orde kunt laten komen. Hierbij gaat het om drie terreinen: productkeuze en -invloeden; omgaan met geld; productinformatie en kwaliteit. Je mag zelf kiezen over welk terrein/welke terreinen je de lessen verdeelt. Van de in totaal zes lessen voer je er minimaal drie uit. Als je het lastig vindt alle lessen over consumentengedrag te laten gaan kun je er ook voor kiezen een aantal lessen consumentengedrag te combineren met voeding (vanuit het hoofdthema lichaamsverzorging); c. maak een goed educatief ontwerp en leg dit aan je mentor voor. Groep 3 /4 M&M, aardrijkskunde 1. Opdracht: ontwerpen van kaartleeslessen in de schoolomgeving a. Verdiep je grondig in de methode en analyseer hoe het aanvankelijk kaartlezen opgebouwd is; b. bestudeer achtergrondinformatie en bekijk de voorgeschreven video; c. maak een goed educatief ontwerp en leg dit aan je mentor voor; d. bekijk je plan kritisch, met name de organisatorische aspecten ervan; e. je ontwerpt kaartleeslessen waarbij je de eigen schoolomgeving betrekt. Het geheel moet betrekking hebben op aanvankelijk kaartlezen (gr 3-5). De leerlijn moet een logische opbouw hebben en ingepast worden bij de methodelessen: 1. kaartleeslessen moeten passen bij de methode; 2. inschakelen van de schoolomgeving; 3. logische opbouw; 4. uitdagend karakter. 2. Relatie met criteria werkplekassessment: Zie vakspecifieke WPA consumentengedrag groep 1/2 en aardrijkskunde groep ¾. 3. Literatuur consumentengedrag groep 1/2 Gezond gedrag in de basisschool, Floor Looy, Hoofdstuk 31 en zie leerlijnen pag 250. Literatuur aardrijkskunde groep 3/4: Praktijkboek Aardrijkskunde pag. 159 tot 168 (leren kaartlezen); Aardrijkskunde en Didactiek I ; pag. 53 tot 62 (wat is kaartlezen); Video: Kaart in Zicht (NOT); Vijftig lesideeën met kaarten; praxisbulletin 9, mei 2005 (in cursusreader CU3545). Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 41

4. Vakspecifiek WPA consumentengedrag groep 1/2 De student... 1 2 3 4 5 Opmerkingen I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau Vermogen tot voorbereiden van een les 1. beschrijft doelstelling helder; 2. beschrijft hoe inhoud en activiteiten aansluiten bij het activiteitenplan (methode,leerlijn) van gezond gedrag; 3. beschrijft hoe inhoud en activiteiten aansluiten bij de belevingswereld, de ontwikkeling en de kennis van kinderen; 4. beschrijft beginsituatie, verloop en afsluiting van de les. Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau Inhoudelijk en didactisch repertoire 1. beschikt over een, met het oog op het programma van de basisschool, voldoende beeld van gezond gedrag; 2. heeft voldoende kennis van het consumenten gedrag en gebruikt deze effectief; 3. heeft voldoende didactisch repertoire om kinderen betrokken te maken; 4. gebruikt regelmatig en effectief beeldvormers. Gemiddelde score didactiek IV Gedragsomschrijving attitudeniveau Eigen houding en betrokkenheid 1. heeft een nieuwsgierige grondhouding; 2. kan eigen enthousiasme voor consumenten gedrag overbrengen op kinderen. Gemiddelde score attitude : Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 42

Vakspecifieke WPA Aardrijkskunde groep 3/4 De student... 1 2 3 4 5 Opmerkingen I Gedragsomschrijving voorbereidingsniveau Vermogen tot voorbereiden van een kaartleesles aardrijkskunde 1. beschrijft hoe inhoud en activiteiten aansluiten bij het activiteitenplan (methode,leerlijn) van aardrijkskunde; 2. beschrijft hoe inhoud en activiteiten aansluiten bij de belevingswereld, de ontwikkeling en de kennis van kinderen; 3. beschrijft beginsituatie, verloop en afsluiting van de les. Gemiddelde score voorbereiding : II Gedragsomschrijving uitvoeringsniveau Inhoudelijk en didactisch repertoire 1. beschikt over een met het oog op het programma van de basisschool voldoende beeld van de schoolaardrijkskunde; 2. heeft voldoende kennis van de eigen omgeving en gebruikt deze effectief; 3. heeft voldoende didactisch repertoire om kinderen betrokken te maken; 4. gebruikt regelmatig en effectief beeldvormers; 5. gebruikt kaart en atlas efficiënt. Gemiddelde score didactiek IV Gedragsomschrijving attitudeniveau Eigen houding en betrokkenheid 1. heeft een nieuwsgierige grondhouding; 2. kan eigen enthousiasme voor aardrijkskunde overbrengen op kinderen. Gemiddelde score attitude : Beoordeling in cijfer, zie WPA Kt-fase: Naam student: Paraaf Mentor: Datum: Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 43

Bijlagen Bijlage 1 stagemap CU15135 pabo 2 semester 3 opdracht en beoordelingsformulier Opdracht Orden je stagedocumenten in een map en laat deze map zien tijdens een stagebezoek van de pabodocent. De map bevat: de stagekaart; met daarop een paraaf van je mentor bij de tot nu toe uitgevoerde stageopdrachten, en optioneel ook een planning voor de nog uit te voeren opdrachten; De stagekaart is te vinden in het document stagedagboek ; feedback van je mentor. Je kunt hiervoor het stagedagboek gebruiken, maar je mentor mag feedback ook in een schriftje schrijven of aan jou mailen. Zorg ervoor dat de feedback geordend is en in te zien voor je begeleider; lesvoorbereidingsformulieren van de uitgevoerde lessen; evaluatieformulieren stageopdracht van de uitgevoerde lessen. Beoordelingsformulier Beoordelingscriteria en correctiemodel CU15135 stagemap Algemene gegevens Naam student Klas en jaar Studentnummer Opleiding tot leraar Basisonderwijs Naam beoordelaar Beoordelingscriteria; Stagemap Inhoudsvoorschriften reflectielijn Alle lesvoorbereidingsformulieren zijn aanwezig Ja Nee Alle evaluatieformulieren stageopdracht zijn aanwezig Ja Nee Totaal voldaan: Ja Nee Beoordelingscriteria; Stagemap Stagemap 0 = Niet aanwezig 1 = Aanwezig zonder ordening 2 = Aanwezig met ordening Stagekaart 0 = Niet aanwezig 1 = Aanwezig 2 = Aanwezig, met planning van nog uit te voeren opdrachten Feedback 0 = Niet aanwezig 1 = Aanwezig, maar niet up-to-date tot het moment van bezoek 2 = Aanwezig, en up-to-date tot het moment van bezoek Lesvoorbereidingsformulieren Evaluatieformulieren stageopdracht Totaal aantal punten Berekening cijfer: Scores per item optellen indien deel A voldaan is. Minimale score per item is 1 Feedback: 0 1 2 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 44

Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 45

Bijlage 2 Reflectieverslag CU15136 Pabo 2 semester 4 opdracht en beoordelingsformulier Aan het eind van ieder semester schrijf je een Reflectieverslag. Dit wordt in het portfolio geplaatst en met je studieloopbaancoach besproken. Dit werkblad is een samenvatting van je leerervaringen op basis van je reflectieverslagen en wordt beoordeeld door je stagedocent. De schuingedrukte groene tekst is instructie voor jou. Verwijder deze tekst, zodra je je verslag hebt gemaakt. Zorg ervoor dat je dan 1 A4 overhoudt. Beschrijf één kenmerkende situatie in jouw stage (kies er één uit de reflectieverslagen in je stagelogboek) Een kenmerkende situatie is.. Beschrijf de relatie met de fase van de opleiding: in dit derde semester zit je als pabo-2 student in de KT-fase. Het perspectief waar vanuit je denkt is die van de taakbetrokkenheid van leerlingen en het verkrijgen van basale kennis en vaardigheid om onderwijs voor een groep leerlingen te verzorgen. Je gaat daarbij uit van de leeractiviteiten die kinderen uitvoeren en de wijze waarop jij gestructureerd vorm geeft aan het onderwijs. Dit wilde ik Dit voelde ik Dit dacht ik Dit deed ik Beschrijf de relatie met de doelstellingen die je in je reflectieverslag uit het vorige semester Deze kernkwaliteiten heb ik ingezet in mijn kenmerkende situatie Mijn top 3 kwaliteiten zijn.. en deze kun je in bovenstaande kenmerkende situatie herkennen in:. Werkplekassessments (KT-fase) die voor mij tot nu toe zijn ingevuld, laten daarover het volgende zien: Mijn leermoment vanuit deze situatie is: Wat raakte mij en met welke reden? Naar aanleiding van de kenmerkende situatie, mijn leermoment en resultaten van mijn werkplekassessment heb ik de volgende voornemens: Ik wil. Mijn voornemens zet ik als volgt om in 3 SMARTI-doelstellingen die aangeven wat ik wil bereiken en welke resultaten wanneer worden bereikt (een kort plannetje voor het komende semester). (SMARTI: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden en vanuit welke Inspiratie). In hoeverre zijn deze doelen voor mij inspirerend, wat drijft mij om met deze doelen aan de slag te gaan? Je werkte tot nu toe in de KT-fase (de taakbetrokkenheid). Maak je plan zo, dat je er rekening mee houdt dat je steeds meer gaat kijken naar ontwikkelingsprocessen van en verschillen tussen leerlingen. Het komende semester ga je hierop verder in, in de KL-fase. Ook de beschrijving van de KLfase vind je in de studentengids. Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 46

Beoordelingscriteria en correctiemodel CU15136 Reflectieverslag Algemene gegevens Naam student Klas en jaar Studentnummer Opleiding tot leraar Basisonderwijs Naam beoordelaar Beoordelingscriteria; algemene voorschriften Inhoudsvoorschriften reflectielijn Beschrijft 1 kritische onderwijservaring in het algemeen met bijbehorende reflectie Ja Nee (Korthagen) Beschrijft tenminste drie leerdoelen voor de volgende stageperiode en geeft aan wat er Ja Nee concreet moet gebeuren om die te bereiken Vormvoorschriften reflectielijn Gebruikt Calibri 11 Ja Nee De lay-out is overzichtelijk en verzorgd, voorzien van automatische inhoudsopgave en Ja Nee pagina nummering Het verslag bevat maximaal één A4 Ja Nee Er is sprake van correcte toepassing van regels op het gebied van spelling, grammatica Ja Nee en interpunctie. Het verslag is beschikbaar gesteld op Wordpress en op de juiste wijze geplaatst als Ja Nee word-document OF als blogbericht. Totaal voldaan: Ja Nee Beoordelingscriteria; Structuur en inhoud van reflectielijn Alg. Feitelijke beschrijving van eigen ervaringen en belevingen in de stage vanuit een duidelijke te omschrijven taakperspectief. Herkent zaken die goed en minder goed lopen. Benoemt het verband tussen gebeurtenissen en eigen rol/inbreng/kwaliteiten Formuleert belangrijke aspecten van de situatie /context Benoemt eigen gedrag in de situatie Kan eigen gedachten en gevoelens bij een belangrijk moment benoemen Interpretatie van losse invallen en intuïties en die vertalen naar een systematische reflectie met gebruik van een of meer theoretische begrippen zonder onderlinge samenhang Zet de gebeurtenissen binnen een ervaring in een chronologische volgorde waarbij de relatie tussen de verschillende gebeurtenissen wordt verhelderd. Maakt gebruik van vakterminologie passend bij deze fase van de opleiding. Gebruik hiervoor de fasen van professionele ontwikkeling (betrokkenheidsfasen) Verklaring van gebeurtenissen aan de hand van een analyse van eigen beschrijvingen en verbeeldingen en het trekken van conclusies daaruit met gebruik van een of meer theoretische begrippen zonder onderlinge samenhang. Formuleert voornemens naar aanleiding van 6 en 7. Beschrijving van alternatieven op basis van voorgaande analyse. Formuleert doelen en kan dit onderbouwen aan de hand van de theorie, passend bij deze fase van de opleiding Helikopterview over leervragen en leerdoelen. 1 2 3 4 5 Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 47

formuleert nieuwe leervragen en te bereiken leerdoelen (smart) die aansluiten bij de reflectie. Totaal aantal punten delen door 5 is het eindcijfer Feedback: Semestergids Werkplekleren semester 4 2015-2016 Pabo 2 pagina 48