Je eigen onderwijs ontwikkelen Allen van harte welkom! Nora Steenbergen-Penterman Onderwijskundige 20 april 2016
Opdracht 1: wat/waarvoor wil je onderwijs ontwikkelen? www.talentstimuleren.nl
Het curriculaire spinnenweb
Basisvisie Wat is het motief voor deze les(senreeks)? Vanuit welke ideeën of pedagogisch-didactische visie is de les(senreeks) opgezet? tijd plaats beoordeling leerlingroepering leerbronnen en -middelen leerdoelen basisvisie leerinhouden docentrollen leeractiviteiten Leerdoelen Wat kunnen de leerlingen na de les(senreeks) wat hun nu niet/ nog niet (voldoende) lukt? Wat wil je precies met je les(senreeks) bereiken? Wat kan of moet er aan het eind van de les(senreeks) worden getoetst/worden geëvalueerd? Leerinhouden Wat leren leerlingen? Gaat het om vakinhouden, (vak)vaardigheden of attitudes? Leeractiviteiten Hoe leren en werken de leerlingen gedurende de les(senreeks)? Welk gedrag of welke activiteiten laten zij zien? Docentrollen Wat is de rol van de docent bij de les(senreeks)? En die van eventuele anderen (bijvoorbeeld tutoren/mentoren)?
Beoordeling/Evaluatie Hoe wordt getoetst/geëvalueerd wat de leerlingen hebben geleerd? Schriftelijk, mondeling, via onderzoeks- of ontwerpopdracht, een practicumtoets, een presentatie, zelfreflectie, portfolio? Leerbronnen en leermiddelen Welke middelen heb je nodig voor je les(senreeks)? In welke vorm: digitaal (elo?), papier? tijd plaats beoordeling leerlingroepering leerbronnen en -middelen leerdoelen basisvisie leerinhouden docentrollen leeractiviteiten Groeperingsvorm Leren leerlingen in groepjes? Hoe groot is de totale groep leerlingen? En de groepjes? Hoe is de groep samengesteld? En de groepjes? Wie formeren de totale groep en de groepjes? Tijd Wanneer vindt de les(senreeks) plaats? Hoeveel tijd beslaat de les(senreeks)? Wat betekent dit voor de inroostering en de planning? Plaats Waar leren de leerlingen gedurende de les(senreeks)? Binnen of ook buiten de school? Indien ook op school: in wat voor loka(a)l(en)?
Taxonomie van Bloom Diverse "niveaus" van denken in één les Hogere orde denkvaardigheden: - Analyseren - Evalueren/reflecteren - Creëren
Hogere orde denkvragen Hogere orde vragen zijn vragen waarbij voor het antwoord de vaardigheden analyseren, evalueren en/of creëren nodig zijn. Geschikt voor: Stimuleren om verder en kritisch na te denken Stimuleren van het probleemoplossend denkvermogen Ontlokken van discussie Stimuleren om zelfstandig op zoek te gaan naar informatie
Les Kikkers Variant 1 Wanneer kwaken kikkers? Hoe ademen kikkers? En kikkervisjes? Wat eten kikkers? Wat is koudbloedig? Waar leven kikkers? Les Kikkers Variant 2 Welke relatie zie je tussen de lichaamsbouw van de kikker en zijn manier van voortbewegen? Wat moet er aan een kikker veranderen wil het kunnen overleven in een woestijn? De kikker is een beschermde diersoort. Welke gevolgen zal het uitsterven van alle kikkers op de aarde hebben? (Wat zou er op aarde veranderen?) Ontwerp en beschrijf een kikkerparadijs, gebruik de achterkant van dit vel voor een tekening. Het antwoord is kikkervisje; verzin tenminste 5 vragen bij dit antwoord. Minka Dumont.
Voorbeeld Les : Ruimte Onthouden Begrijpen Toepassen Analyseren Evalueren Creëren Knip Ruimteplaatjes uit een tijdschrift. Maak een collage. Maak een lijst met Ruimtewoorden. Maak een lijst van de planeten in ons zonnestelsel. Benoem alle dingen die een astronaut nodig heeft in de ruimte. Verander je tafel in een ruimteschip. Maak een astronaut-handpop. Gebruik de handpop om te vertellen wat hij doet. Maak een model van de planeten in ons zonnestelsel. Houd een dagboek bij van je ruimte avontuur (5 dagen) Wat voor instrumenten heb je nodig om Ruimtemuziek te maken? Bereid een interview met een astronaut voor. Je hebt een ruimteschip en zoekt astronauten. Ontwerp een sollicitatieformulier. Vergelijk Galileo s telescoop met een moderne telescoop. Noem de verschillen tussen de Russische en de Amerikaanse ruimteprogramma s. Vergelijk de voordelen van het leven op aarde met leven op de maan. Bepaal welke planeet je naast de aarde het meest geschikt vindt om op te wonen. Schrijf een krantenartikel getiteld: Ruimteschip de weg kwijt. Ontwerp een nieuw ruimtepak. Maak een ruimtespel. Verzin een menu voor de bemanning van een ruimteschip. Ontwerp een reclamecampagne 12 voor Vakantie op de maan.
www.talentstimuleren.nl Opdracht 2: Ontwerp leeractiviteiten over verschillen denkvaardigheden rond 1 thema Brainstorm Uitwerken in groepen
Voorkennis activeren Basisregels brainstormen 1. Oordeel niet 2. Zoek zoveel mogelijk ideeën 3. Accepteer ALLE ideeën 4. Zet door 5. Neem de tijd en laat ideeën rijpen 6. Zoek combinaties, lift mee op eerdere ideeën
Doelgericht talenten verder ontwikkelen samen met leerling leerdoelen bepalen inzicht in zichzelf sterke en minder sterke kanten bewust ontwikkelen (Steenbergen-Penterman & Houkema, 2013) www.talentstimuleren.nl
Welke vaardigheden doen ertoe? www.talentstimuleren.nl
Talenten verder ontwikkelen?
Nu zelf aan de slag in de praktijk! Vragen? nora@leerechtleren.nl www.talentstimuleren.nl