READER STUDENTENCOACH EERSTEJAARS MBO 1
Inleiding Voor jullie ligt de reader die hoort bij het project studentencoach(het coachen van eerstejaars studenten door ouderejaars). In deze reader vind je veel informatie. Wat is een studentencoach nu precies? Wat wordt er van je/jullie verwacht en hoe wordt er beoordeeld? Je vindt ook een dataoverzicht, hierin wordt precies aangegeven wanneer en wat er van jullie verwacht wordt. Verder staat er een logboek in dat je bij moet houden. Ten slotte vind je richtlijnen voor het schrijven van een tussen- en eindevaluatie. Wij wensen jullie veel plezier en succes! 2
INHOUDSOPGAVE 1. Wat kan je verwachten van je studentencoach? Pagina 4 2. Wat verwachten wij van jou? Pagina 5 3. Inhoud van de gesprekken Pagina 6 3.1 Wat zijn de gespreksonderwerpen? Pagina 6 4. Datalijst Pagina 7 4.1 Toelichting verbeterpunt Pagina 7 5. Logboek Pagina 8 5.1 Voorbeeldformulier van het persoonlijk logboek Pagina 9 6. Tussenevaluatie en eindevaluatie Pagina 10 7. Vertrouwelijkheid en grenzen Pagina 11/12 Bijlage: Tussen- en eindevaluatie versie eerstejaars Pagina 13/20 3
1. Wat kan je verwachten van je studentencoach? De bedoeling is dat de studentencoach jou, als eerstejaars student, gaat begeleiden. Deze begeleiding loopt tijdens de eerste maanden van school (startend eind augustus tot aan de kerstvakantie). De studentencoach is een soort mentor. Mentor kun je als volgt omschrijven: 1) begeleider van leerlingen of studenten; 2) gids, raadsman, adviseur. Het is dus de bedoeling dat je regelmatig contact hebt met de studentencoach die je begeleid. Hiervoor zullen contacturen binnen het rooster opgenomen worden. Belangrijker is dat er een situatie ontstaat waar jullie je prettig bij voelen en jij voor jouw gevoel vrijuit kan praten. Denk eraan dat een medestudent jou begeleid. Dat betekent niet dat je vrienden moet worden van elkaar. Uitgangspunt is dat je in staat bent op een professionele wijze met elkaar om te gaan. In je vervolgopleiding en de daaropvolgende werksituatie wordt van je verwacht dat je ook functioneert in een team met allemaal verschillende mensen. Dit doet dus een beroep op je professionele houding. Hoe vaak spreek je jouw studentencoach? Dit kun je precies zien in het dataoverzicht. We gaan ervan uit dat de geplande gesprekken gevoerd gaan worden. Ben je een keer verhinderd, dan is het aan jou om te zorgen voor een vervangende afspraak. De helft van een lesuur kun je met elkaar praten, de andere helft kun je gebruiken om je logboek in te vullen. 4
2. Wat verwachten wij van jou? Natuurlijk is jouw eigen bijdrage heel belangrijk! Wij verwachten van jou de vier I s: 1) Inzet: Je doet moeite en laat dat zien door bijvoorbeeld afspraken na te komen. 2) Inbreng: Je geeft zelf aan waar je hulp nodig hebt en waar je het over wil hebben. 3) Initiatief: Je wacht niet af, maar pakt aan uit eigen beweging zaken op in plaats van af te wachten. 4) In time: Je komt op tijd en levert zaken op tijd aan. 5
3. Inhoud van de gesprekken Allereerst is het belangrijk een sfeer van vertrouwen te creëren. Belangrijk is het om af te spreken dat wat jullie bespreken vertrouwelijk is. Als jij het nodig vindt iets met de begeleidende docent te bespreken, dan vraag je altijd eerst toestemming aan je gesprekspartner. Als je niet goed weet hoe je iets aan moet pakken ga je uiteraard bij je begeleidende docent langs. 3.1 Wat zijn de gespreksonderwerpen? Natuurlijk is het het allermooist als jij zelf met allerlei vragen komt waar je de tijd nuttig mee kan vullen. Daarnaast is het zinvol om onderstaande punten aan bod te laten komen. Natuurlijk niet allemaal elke week, kies er samen één of twee uit. Te verwachten valt dat een aantal punten regelmatig terug zullen komen. Studiegids Toetsregels (Toets)Rooster Schoolregels Functies van verschillende mensen binnen de school (coördinator, coach, decaan, vertrouwenspersoon enz.) Planning werkzaamheden Sfeer en plek in de groep Sfeer op school Praktische zaken binnen de school en de opleiding BPV: Wat staat je te wachten BPV opdrachten Ervaringen op stage BPV boek Houdingsaspecten Zelfstudie Competentiegericht onderwijs Begeleiding (hoe geregeld) Natuurlijk wordt in de lessen van alles uitgelegd. Ook zal de reguliere begeleidende leraar/mentor/loopbaanbegeleider/coach jullie begeleiden en gesprekken voeren. De taak van de studentencoach zit in het extra ondersteunen en de eerstejaars helpen met specifieke, individuele vragen. De drempel is misschien kleiner om een aantal zaken met een medestudent te bespreken. 6
4. Datalijst Week Activiteit met begeleidend docent (uitdelen en bespreken logboek) Koppelen eerstejaars aan studentencoach en eerste afspraken maken. Iedereen dus aanwezig! Eerstejaars leveren hun verbeterpunt* in bij de studentencoach en de begeleidende docent Tussenevaluatie (via de mail in week 41 naar begeleidende docent) 43 Herfstvakantie 50 Laatste gesprek 50 Eindevaluatie (via de mail in week 50 naar begeleidend docent) 4.1*Toelichting verbeterpunt: Samen werk je een verbeterpunt (bijvoorbeeld plannen van huiswerk) uit, die je ook daadwerkelijk gaat gebruiken. Je levert dit in bij jouw studentencoach en bij de begeleidende docent. Beschrijf in je logboek hoe dit is gegaan. 7
5. Logboek Het invullen van het logboek is een onderdeel van jouw begeleiding. Dit wordt door je begeleidende docent ook bekeken. Het logboek is een houvast voor je. Je kunt hierin zien wat je besproken hebt, wat de gemaakte afspraken zijn en welke gespreksonderwerpen voor het volgende gesprek op het programma staat. Op de volgende pagina vind je een formulier zoals die in je persoonlijke logboek staat. De bedoeling is dat je van elk gesprek een dergelijk formulier invult. Dit logboek wordt aan het eind van de begeleidingsperiode ingeleverd bij je begeleidende docent. 8
5.1 Voorbeeldformulier van het persoonlijk logboek NAAM EERSTEJAARS STUDENT: NAAM STUDENTENCOACH: DATUM: GESPREKNUMMER: Waar hebben jullie het over gehad (korte samenvatting van het gesprek)? Hoe vond je het gesprek? Licht je antwoord kort toe. Zijn er actiepunten genoemd om aan te werken? Zo ja, welke? Tijd, datum en plaats volgende gesprek: Eventuele andere opmerkingen: 9
6. Tussenevaluatie en eindevaluatie. Halverwege en aan het eind van de begeleidingsperiode wordt er een tussen en een eindevaluatie geschreven door zowel de studentencoach als de eerstejaars student. Deze evaluaties worden bij de begeleidende docent ingeleverd. Zie de datalijst. Houd van alles zelf een kopie. Uiteraard zijn de evaluaties vertrouwelijk. In de bijlage achterin de reader kun je een voorbeeld van de tussen- en eindevaluatie versie eerstejaars vinden. 10
7 Vertrouwelijkheid en grenzen Een studentencoach vertelt informatie die hem/haar verteld wordt niet aan derden, maar heeft wel het recht om dit te allen tijde te bespreken met zijn/haar begeleidend docent. Het kan lastig zijn als je je betrokken voelt bij iemand om dan voldoende afstand te bewaren. Het is belangrijk voor alle partijen om een aantal grenzen als studentencoach in het oog te houden: Geen vriendschap, maar een zakelijke relatie Tijd en plaats zijn van te voren vastgelegd en duidelijk voor iedereen Tijdsduur traject is vooraf duidelijk Veiligheid voor alles; er wordt afgesproken binnen school in een ruimte waar volwassenen (op afroep) beschikbaar zijn Geen informatie over jezelf geven (bijv. geen privételefoonnummer, E-mailadressen). Er zijn een aantal gespreksonderwerpen die niet bij een studentencoach thuishoren, de zogenaamde no go areas. Deze no go areas zijn: Verslaving (bijv. drugs, alcohol, gamen, gokken) Seksualiteit/zwangerschap Zelfbeschadiging Zelfmoord(gedachten) Eetstoornissen Criminele activiteiten (Kinder)mishandeling Seksueel grensoverschrijdend gedrag/misbruik 11
Als deze gespreksonderwerpen toch aan de orde komen, dient jouw studentencoach ze (eventueel samen met jou) te bespreken met de begeleidend docent/mentor/loopbaanbegeleider/coach of vertrouwenspersoon. We hebben gemeend om dit duidelijk te moeten stellen om, zowel de studentencoaches als de gecoachte studenten, te beschermen. 12
Bijlage Tussenevaluatie eerste/jongerejaars studenten Uiterlijke inleverdatum: VAN: VOOR: DATUM: OPLEIDING: Onderdeel van Leren, Loopbaan en Burgerschap (LLB) en/of kerntaken & werkprocessen (KWC) Kerntaak 1 Eigen ontwikkeling benoemen Werkproces 1.1 Benoemt leerdoelen voor de eigen ontwikkeling Behorend bij kerntaak 1: Benoemt zijn eigen ontwikkeling en gebruikt middelen en wegen om daarbij passende leerdoelen te bereiken Werkproces 1.4 Plant zijn eigen leerproces en voert het uit Behorend bij kerntaak 1: Benoemt zijn eigen ontwikkeling en gebruikt middelen en wegen om daarbij passende leerdoelen te bereiken Geef in een 4-puntschaal aan waar jij staat/ wat jij vindt 1= nooit 2= af en toe 3= meestal 4= altijd 13
Ondersteunen/ begeleiden De studentencoach ondersteunt mij / helpt bij vragen, problemen Ik ben actief betrokken bij de begeleidingsgesprekken De studentencoach heeft meer kennis die hij/zij inzet bij de begeleiding De studentencoach heeft meer vaardigheden, hij/zij adviseert en informeert mij De studentencoach heeft meer begrip voor bepaalde situaties in de opleiding De studentencoach heeft meer inzicht en ervaring De studentencoach helpt mij bij het ontwikkelen van de juiste beroepshouding De studentencoach werkt in het verlengde van mijn coach/ loopbaanbegeleider 1 2 3 4 Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat ging goed en wat kan er verbeterd worden? ken voeren Ik voel mij prettig tijdens het gesprek met mijn studentencoach De studentencoach luistert actief naar mij De studentencoach kan het gesprek op gang houden De studentencoach vraagt goed door De studentencoach stelt open vragen Ik voel mij veilig bij de studentencoach Het lukt mij om gesprekonderwerpen te bedenken De studentencoach sluit het gesprek altijd duidelijk af De studentencoach maakt afspraken aan het einde van het gesprek 1 2 3 4 Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat ging goed en wat kan er verbeterd worden? 14
Feedback geven De studentencoach geeft mij feedback op mijn handelen Ik ken de feedback regels Ik kan de feedback regels toepassen in de praktijk Ik geef feedback op gedrag en niet op de persoon Ik gebruik de ik-boodschap Ik kan goed uit mijn woorden komen Ik geef feedback aan mijn studentencoach over zijn/haar begeleiding 1 2 3 4 Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat ging goed en wat kan er verbeterd worden? Feedback ontvangen Ik vraag de studentencoach om feedback op mijn handelen Ik vind het moeilijk om feedback te ontvangen Ik luister naar feedback en probeer ervan te leren 1 2 3 4 Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat ging goed en wat kan er verbeterd worden? 15
Logboek Ik vul na ieder gesprek mijn logboek in 1 2 3 4 Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat kan er verbeterd worden? Formuleer één verbeterpunt voor jezelf voor de komende periode, waar je mee aan de slag gaat: 16
Eindevaluatie project studentencoach versie eerstejaars VAN: VOOR: DATUM: OPLEIDING: Onderdeel van Leren, Loopbaan en Burgerschap (LLB) en/of kerntaken & werkprocessen (KWC) Kerntaak 1 Eigen ontwikkeling benoemen Werkproces 1.1 Benoemt leerdoelen voor de eigen ontwikkeling Behorend bij kerntaak 1: Benoemt zijn eigen ontwikkeling en gebruikt middelen en wegen om daarbij passende leerdoelen te bereiken Werkproces 1.4 Plant zijn eigen leerproces en voert het uit Behorend bij kerntaak 1: Benoemt zijn eigen ontwikkeling en gebruikt middelen en wegen om daarbij passende leerdoelen te bereiken Geef in een 4-puntschaal aan waar jij staat/ wat jij vindt 1= nooit 2= af en toe 3= meestal 4= altijd 17
Vragen om ondersteuning 1 2 3 4 Ik vraag mijn studentencoach om raad over schoolzaken Ik ben actief betrokken bij mijn leerproces in de opleiding Ik stel mij actief lerend op Ik word ondersteund bij het opstellen van mijn leerdoelen Ik heb meer begrip gekregen voor bepaalde situaties in de opleiding Ik heb meer inzicht in de opleiding gekregen Ik heb van de ervaringen van mijn studentcoach geleerd Ik word geholpen door mijn studentcoach bij het ontwikkelen van de juiste beroepshouding Ik zie dit project in het verlengde van de begeleiding van loopbaanbegeleiders/coaches Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat ging goed en wat kan er verbeterd worden? Deelnemen aan de coachgesprekken Ik voel mij prettig tijdens het gesprek met de studentcoach en mijn groepje Het lukt mij om actief te luisteren Het lukt mij om actief aan het gesprek deel te nemen Ik durf vragen te stellen in de groep Ik stel mij afwachtend tijdens de coachgesprekken Ik heb mij de gesprekken als zinvol ervaren Het lukt mij om zelf met een gesprekonderwerp te komen Mijn groepje heeft een geschikte plek om de gesprekken te voeren Ik ervaar de gesprekken als hulpmiddel voor mijn leerproces en ontwikkeling Ik schrijf de afspraken op aan het einde van het gesprek 1 2 3 4 18
Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat ging goed en wat kan er verbeterd worden? Omgaan met feedback (geven of ontvangen) 1 2 3 4 Ik vraag regelmatig om feedback Ik ben op de hoogte van de feedback regels Ik vind het moeilijk om feedback te ontvangen Ik vraag mijn coach regelmatig om feedback Ik luister naar de feedback en probeer ervan te leren Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat ging goed en wat kan er verbeterd worden? Omgaan met het logboek 1 2 3 4 Ik vul na ieder gesprek mijn logboek in Ik word regelmatig gevraagd naar mijn logboek Ik krijg tips om het logboek bij te houden Ik laat mijn coach mijn logboeken zien Ik vraag feedback aan mijn coach over mijn logboek Ik word gestimuleerd om het logboek in te vullen 19
Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat kan er verbeterd worden? De reader Ik heb de reader zorgvuldig gelezen De reader heb ik bij me tijdens de coaching Ik vind de reader duidelijk en overzichtelijk De reader is geschreven in studententaal Ik word gestimuleerd door de coach om de reader te gebruiken 1 2 3 4 Ruimte voor opmerkingen en suggesties. Wat kan er verbeterd worden? Dank je voor het invullen! 20