DeActiviteitenwegerinontwikkeling Eennieuweimpulsdoormiddelvaneentheoretischeonderbouwing Inopdrachtvan: KarintenHove MoerdijkenGrekeHulstein vangennep AfdelingergotherapievanMeanderMedischCentrumteAmersfoort OpleidingErgotherapievandeHogeschoolvanAmsterdam Junioradviseurs: BaukeBoezeman,NicoleFruschenNandaJorna Senioradviseur: PaulvanderHulst Datum: 15september2011
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 2
DeActiviteitenwegerinontwikkeling Eennieuweimpulsdoormiddelvaneentheoretischeonderbouwing Inopdrachtvan: KarintenHove Moerdijk GrekeHulstein vangennep AfdelingergotherapievanMeanderMedischCentrumteAmersfoort Junioradviseurs: NicoleFrusch NandaJorna BaukeBoezeman Senioradviseur: PaulvanderHulst Instituut: OpleidingErgotherapievandeHogeschoolvanAmsterdam Trefwoorden: Activiteitenweger OccupationalAdaptation Gedragsveranderingmodellen Belastingenbelastbaarheid Energiemanagement 2011HogeschoolvanAmsterdam Allerechtenvoorbehouden.Nietsuitdezeuitgavemagwordenverveelvoudigd,opgeslagenineen geautomatiseerdgegevensbestand,ofopenbaargemaakt,inenigevormofopenigewijze,hetzij elektronisch,mechanisch,doorfotokopieën,opnamen,ofeniganderemanier,zondervoorafgaande schriftelijketoestemmingvandeopdrachtgever. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 3
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 4
Samenvatting Detheoretischeonderbouwingvandeafstudeeropdracht: DeActiviteitenwegerinontwikkeling is geschreveninhetkadervanhetafstuderenvoordeopleidingergotherapieaandehogeschoolvan Amsterdam.Ditverslagisdeweergaveenverantwoordingvaneenonderzoeknaardriegestelde literatuurvragendoordeopdrachtgevermeandermedischcentrumeneenonderzoeksvraagover dewebsitevandeactiviteitenweger.deprojectgroepheeftmetliteratuuronderzoekgetracht antwoordtegevenopdevolgendevraagstellingen: 1. Watzijndelaatstekenniseninzichtenoverbelastingenbelastbaarheid,inhetbijzondervan dedoelgroepvandegebruikersvandeactiviteitenweger? 2. Welkemodellenvoorgedragsveranderingbestaanerenwaarinverschillenzetenopzichte vanelkaar? 3. Welkemanierenvanenergiemanagementbestaanerenwatzijndeovereenkomsten/ verschillenmetdestrategieëndieindeactiviteitenwegerwordengebruikt? Deonderzoeksvraagdievoordewebsitegesteldis: 4. Hoekunnenwedehuidigewebsiteaanpassenzodathijooktoegankelijkeninspirerend wordtvoorrevalidanten? Metalsdoelomaanbevelingentegevenvoorverdereontwikkeling/verbeteringvande Activiteitenweger. Aanbevelingen Debelangrijksteaanbevelingen/conclusiesopdevraagstellingenvanuitdeliteratuurzijn: HetFrameworkOccupationalAdaptationkanhetbestewordengebruiktalsachterliggend theoretischmodelvoordeactiviteitenweger. Deergotherapeutdienttijdensdebehandelingrekeningtehoudenmetdeslaapcyclien bioritmevanderevalidant. DeinterventieGradedActivitykanwordentoegepast,wanneerderevalidantzijn belastbaarheidwilopbouwen. DeinterventieMotivationalInterviewingkanwordentoegepastbijallegebruikersvande Activiteitenweger. DebelastingenbelastbaarheidwordtmetdeActiviteitenwegergoedinkaartgebracht, waarbijdecliëntcentraalstaat.hierbijzijngeenveranderingennoodzakelijk. Tijdensdebehandelingdientdeergotherapeutgebruiktemakenvanhet gedragsveranderingmodel:stagesofchangemodel.ditomaantekunnengeveninwelke fasedecliëntzichbevindtvangedragsveranderingomzodeinterventiesen/ofstrategieën hieropintestellen. Hetaspectgedragsverandering,binnenhetgebruikvandeActiviteitenweger,kanhetbeste beschrevenwordenopbasisvandetheorievanhetgedragsveranderingmodelstagesof ChangeModel. Bijdebehandelingvanrevalidanten,diegebruikmakenvandeActiviteitenweger,dientde ergotherapeutrekeningtehoudenmetzijnofhaareffectievecopingstijlenendezeproberen zoveelmogelijkinteschakelen.ineffectievecopingstijlenmoetenwordenvermeden. Bovenstaandeaanbevelingenkunnenbinnenenkelemaandenalgeïmplementeerdworden. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 5
Website Deprojectgroepheefttevensgewerktaaneenconceptwebsitevoorrevalidanten,diegebruik(gaan) makenvandeactiviteitenweger.hetconceptisontwikkeldopbasisvanderesultatenuithet literatuuronderzoekenkwantitatiefonderzoekonderderevalidantenvanmeandermedisch CentrumdieopditmomentwerkenmetdeActiviteitenweger. Debelangrijksteconclusiesuitditonderzoekzijn: VeruitdemeesterespondentenhebbennieteerderdewebsitevandeActiviteitenweger bezocht.datkwaminallegevallendoordatzenietopdehoogtewarenvandewebsite. WanneerzijeenwebsitevandeActiviteitenwegerzoudenbezoeken,zoudenzijdaargraag achtergrondinformatieoverzoweldeactiviteitenwegeralsdeafdelingergotherapievan MeanderMedischCentrumwillenvinden. Ookzijnzijopzoeknaarwetenschappelijkeinformatieenervaringenvanandere revalidantenendeskundigen. Tevenswillenzijgraagdownloadsindevormvanblancotijdschrijflijsten. Verderwillenzijgraagviaeenforumincontacttredenmetanderegebruikersvande Activiteitenweger. Deprojectgroepisvanmeningdatmethetpublicerenvanhetconceptvandewebsitevoor revalidanteneengroteinhaalslagwordtgemaaktindeonlineinformatievoorzieningaan revalidanten. Nalanceringvanhetconceptadviseertdeprojectgroepomdenieuwewebsiteregelmatigte evaluerendoormiddelvaneenonlineenquêteenfeedbackvanrevalidanten,zekervanwegede matigeresponsopdeenquête. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 6
Voorwoord InhetkadervandeafstudeerfasevandeHBOopleidingErgotherapieaandeHogeschoolvan Amsterdamzijnwij,inapril2011,gestartmeteentwintigwekendurendafstudeerprojectvoor MeanderMedischCentrum. Wijkregendeopdrachtomeenliteratuurstudietedoennaardenieuwstekenniseninzichtenin belastingenbelastbaarheid,verschillendegedragsveranderingmodellenenenergiemanagement strategieën.daarnaastwerdereenadviesverwachtoverdewebsitevandeactiviteitenwegervoor revalidanten. Onzeopdrachtgeverswaren:KarintenHove MoerdijkenGrekeHulstein vangennep, ergotherapeutenbinnenmeandermedischcentrumteamersfoort. WijwillenKarintenHove MoerdijkenGrekeHulstein vangennepbijzonderbedankenvoorhun enthousiasteinzet,goedesamenwerkingenhetbeschikbaarstellenvanhuntijd. Tevensbedankenwijonzesenior adviseurpaulvanderhulstvoorzijngoedeenduidelijke begeleiding,velezinvolleadviezenenvoordefijnesamenwerking. Tenslottewillenwijgraagiedereenbedankendiezijdelingsbetrokkenzijngeweestbijditproject. Wijkijkenterugopeenintensieve,goedesamenwerkingeneenfijneafstudeerperiode. Detheoretischeonderbouwing,deaanbevelingen,eenartikeloverOccupationalAdaptationinde praktijk,hetconceptvandewebsitevandeactiviteitenwegervoorrevalidanten,eenkennistoets voorergotherapeutenmetbetrekkingtotdescholingendepresentatievandeproductenbinnen MeanderMedischCentrumvormensamendeeindresultatenvandezetwintigwekendurende samenwerking. BaukeBoezeman NicoleFrusch NandaJorna DeActiviteitenwegerinontwikkeling 7
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 8
Inhoudsopgave 1 Inleiding...11 1.1 Aanleiding...11 1.2 Probleemstelling...11 1.3 Vraagstellingen...11 1.4 Doelstelling...12 1.5 Leeswijzer...12 2 OntstanevraagActiviteitenweger...13 2.1 AlgemeneuitlegActiviteitenweger...14 2.2 Doelgroep...14 2.3 Fasen...14 2.4 Interventies...14 3 DeelA:Theoretischeonderbouwingliteratuuronderzoek...15 4 Verantwoordingvandewerkwijze(procesmodel)...17 4.1 Probleemstelling...17 4.2 StappeninStroesenEgberts...17 4.3 Kwaliteitscriteria...18 4.4 Thema s...18 4.5 Conclusie...18 5 Thema1:Ergotherapeutischperspectief...21 5.1 CMOP E...21 5.2 MOHO...22 5.3 OccupationalAdaptation...22 5.4 PEOModel...23 5.5 ICF...23 5.6 Conclusie...24 5.7 Aanbevelingen...24 6 Thema2:Belasting&belastbaarheid...25 6.2 Energie...27 6.3 Bioritme...27 6.4 Slaapcycli/circadiaanritme...28 6.5 Interventies...29 6.6 Conclusie...34 6.7 Aanbevelingen...34 7 Thema3:Gedragsverandering...35 7.1 HealthCounseling...35 7.2 StagesofChangeModel...35 7.3 PrecautionAdoptionProcessModel...36 7.4 Nieuwemodellen...37 7.5 Copingstijlen...38 7.6 Conclusie...39 7.7 Aanbevelingen...39 DeActiviteitenwegerinontwikkeling 9
8 Aanbevelingenentoegepasteproducten...41 9 Implementatieaanbevelingen...43 10 DeelB:Onderzoekwebsite...45 11 Fase1:Aanloop...47 12 Fase2:Programmaontwikkeling...49 12.1 Onderwerp...49 12.2 Voorlopigevraagstelling...49 12.3 Thema svandeenquête...49 12.4 Analysefeitenenwensen...49 12.5 Programmavaneisen...52 13 Fase3:Uitvoering...55 13.1 Voorbereiding...55 13.2 Uitvoering...55 13.3 Vervolgacties...64 13.4 Conclusie/advies...65 14 Bronnenlijst...67 15 Bijlagen...71 15.1 Bijlage1:ICFschema arbeidsgerelateerdeklachten...73 15.2 Bijlage2:Visgraatanalysewebsite...75 15.3 Bijlage3:Enquête...79 15.4 Bijlage4:Verantwoordingenquête...87 15.5 Bijlage5:Resultatenenquête...91 15.6 Bijlage6:OccupationalAdaptationindepraktijk(artikel)...105 15.7 Bijlage7:Copingstijlen(artikel)...111 15.8 Bijlage8:Kwaliteitscriteria...117 15.9 Bijlage9:VerklarendewoordenlijstOccupationalAdaptation...118 DeActiviteitenwegerinontwikkeling 10
1 Inleiding Vooruligtdetheoretischeonderbouwingvandeafstudeeropdracht: DeActiviteitenwegerin ontwikkeling.detheoretischeonderbouwingisopgedeeldindeelaendeelb.deelagaatoverde literatuurvragenvanuitdeopdrachtgevermeandermedischcentrum.deelbgaatoverde kwaliteitsvraagdiegeleidheefttothettoegepasteproduct;eeninformerendconceptwebsitevoor revalidantenoverdeactiviteitenweger.indithoofdstukwordendeaanleiding,deprobleemstelling, devraagstellingenendedoelstellingvanditprojectbeschreven.aansluitendvolgtdeleeswijzervan hetverslag. 1.1 Aanleiding NajarenvanontwikkelingenscholingvindendeergotherapeutenvanMeanderMedischCentrum, dathettijdwordtomdeactiviteitenwegereennieuweimpulstegeven.deergotherapeutenzijnop zoeknaardemeestrecenteinzichtenindeliteratuurendeontwikkelingvaneeninformerende websitevoorrevalidanten. 1.2 Probleemstelling Vanuitderevalidanteniserbehoefteaanachtergrondinformatieoverbelastingenbelastbaarheidin samenhangmetgebruikersvandeactiviteitenweger.ookiserbehoefteaandelaatstekennisen inzichtenophetgebiedvanenergiemanagementengedragsverandering.dezegegevenskunnen wordengebruiktvoordewebsiteenbijdecursusvandeactiviteitenweger 1 voorergotherapeuten. TotophedenisergeenwebsitebeschikbaarvandeActiviteitenwegerdierevalidantenkanvoorzien vaninformatie. 1.3 Vraagstellingen Devraagstellingenmetbetrekkingtothetliteratuuronderzoekzijn: 1. Watzijndelaatstekenniseninzichtenoverbelastingenbelastbaarheid,inhetbijzondervan dedoelgroepvandegebruikersvandeactiviteitenweger? 2. Welkemodellenvoorgedragsveranderingbestaanerenwaarinverschillenzetenopzichte vanelkaar? 3. Welkemanierenvanenergiemanagementbestaanerenwatzijndeovereenkomsten/ verschillenmetdestrategieëndieindeactiviteitenwegerwordengebruikt? Devraagstellingvanuithetkwaliteitstrajectis: 4. Hoekunnenwedehuidigewebsiteaanpassenzodathijooktoegankelijkeninspirerend wordtvoorrevalidanten? 1 :KarintenHove MoerdijkenGrekeHulstein vangennepbiedenaancollegaergotherapeuteneenscholing aaninhetgebruikvandeactiviteitenweger. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 11
1.4 Doelstelling Hetuitvoerenvaneenliteratuurstudienaar:denieuwstekenniseninzichteninbelastingen belastbaarheidprincipes.overeenkomstenenverschillenbeschrijventussenenergiemanagementin relatietotdeactiviteitenweger.verschillenbeschrijvenvanmodellenvoorgedragsverandering. Daarnaastadviseertdeprojectgroepoverdewijzewaaropdewebsitehetbesteaangepastkan wordenmetverschillendeinformatiebronnen,zodanigdathijinspirerendisvoorrevalidanten.dit allesheeftgeleidtotadviezen,aanbevelingenentoegepasteproducten. 1.5 Leeswijzer IndeelAvandetheoretischeonderbouwingzetdeprojectgroepindevolgendehoofdstukkende onderbouwingvandeliteratuuruiteen: Eerstwordteenuiteenzettingoverhetontstaanvandeafstudeeropdracht,eenalgemene uitlegvandeactiviteitenweger,dedoelgroepvandeactiviteitenweger,defasesdieworden gehanteerdeninterventiesdiewordengebruikt,beschreven. Hiernavolgteenuitlegoverdedriethema sdiewordengehanteerd:ergotherapeutisch perspectief,belastingenbelastbaarheidengedragverandering. Inhetvolgendehoofdstukwordtingegaanopdewerkwijzevandeprojectgroepenwelke modelhiervoorwordtgebruikt. Themaéén,ergotherapeutischperspectief,beschrijftdeprojectgroepverschillende bruikbareergotherapeutischemodellen,diebijdeactiviteitenwegerkunnenfungerenals achterliggendmodelofframework. Thematwee,belastingenbelastbaarheid,behandeltdebegrippenenergie,bioritmeen slaapcyclibesproken.ookgaatdeprojectgroepnaderinopenkeleinterventiesdietemaken hebbenmetdebelastingenbelastbaarheid. Themadrie,gedragsverandering,beschrijftverschillendegedragsveranderingmodellendie metelkaarvergelekenenbeoordeeldworden. InhetlaatstehoofdstukkenvandeelAvolgendeaanbevelingenenimplementatievande aanbevelingenvandeprojectgroep. IndeelBvandetheoretischeonderbouwingkuntudeuiteenzettinglezenvandekwaliteitsvraagmet betrekkingtotdewebsite.deprojectgroepzetindezehoofdstukkendeonderbouwingvande websiteuiteen: EerstbespreektdeprojectgroepdespiraalmethodevandeBekker.Hetverslagverloopt namelijkvolgensdefasesvandebekker. Faseéén,deaanloop,wordtindithoofdstukbesproken. Infasetweegaatdeprojectgroepinopdeprogrammaontwikkelingvandewebsite.De resultatenvanhetkwantitatiefonderzoekmetbetrekkingtotdeverbeteringvandewebsite zijnookopgenomenindithoofdstuk. Daarnawordtinprogrammaontwikkelingenuitvoeringdeontwikkelingvandeconcept websitemetbijbehorendconclusieenadviesbesproken. Ditverslagwordtverderafgerondmetdebronnenlijstendebijlagen. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 12
2 OntstanevraagActiviteitenweger DeergotherapeutenvanMeanderMedischCentrum,hebbennetalsdehuidigestudentenvande opleidingergotherapie,scholinggehadinbelasting/belastbaarheidengeleerdomditaandehand vantijdschrijflijsteninkaarttebrengen.naenkelejarenermeeindepraktijkgewerkttehebben, vondenzedithulpmiddelnietadequaatinhetwegenvanactiviteiten.deergotherapeutenzijn destijdsgestartmethetontwikkelenvaneenhulpmiddel,waarbijdepatiëntzelfzijnactiviteiten weegt.najarenvanaanpassenenprofessionaliseren,bijvoorbeelddepuntensystematiek,isde Activiteitenwegergegroeidtotwathetnuis. NaenkelejarentestenbijrevalidanteninMeanderMedischCentrum,heeftereenpresentatie plaatsgevondenbinnendewerkgroepchronischpijnvanmeandermedischcentrum.dereacties binnendezegroepwarenergpositiefenerwasdirectvraagnaarscholing.erwassteedsmeer belangbijomdeactiviteitenwegeropnaamtekrijgen.omdittebewerkstelligen,hebbende ergotherapeutenvanmeandermedischcentrumeenartikelgeschrevenendezegepubliceerdin NederlandsTijdschriftvoordeErgotherapie(Hulstein vangennep&tenhove Moerdijk,2008). Omdescholingteprofessionaliserenisdezegeaccrediteerd.Momenteelvindenerongeveervijf scholingenperjaarplaats,metperscholingongeveerachtiendeelnemers. NajarenvanhetinternontwikkelenvandeActiviteitenwegerwordtdezesteedsmeeringezetals hulpmiddelbijrevalidanten,dieproblemenondervindenindebelastingenbelastbaarheid.de Activiteitenwegeriseenhulpmiddeldathelptbijhetwegenvanactiviteiten(puntentoekennen)en dedagintedelenaandehandvaneenmaximaalaantalpuntenperdag.uitervaringvande ontwikkelaarsvandeactiviteitenwegerblijktdatopdezemanierrevalidantenzelfdebalanstussen belastingenbelastbaarheidkunnenhervinden.helaasisernoggeenbewijsgeleverddatde Activiteitenwegereffectiefis,omdathiernoggeenonderzoeknaargedaanis(Projectgroep,2011). DeafgelopenjarenisdeinformatievoorzieningopinternetmetbetrekkingtotdeActiviteitenweger voornamelijktoegespitstopdeergotherapeutdieviameandermedischcentrumeencursuswilgaan volgen(www.activiteitenweger.nlofwww.meandermedischcentrum.nl/activiteitenweger).de ontwikkelingvaneeninformerendewebsitevoorrevalidantenisachtergebleven.nusteedsmeer revalidantenkennismakenmetdeprincipesvandeactiviteitenwegerendezerevalidantensteeds vakeropzoekgaannaarinformatieophetinternet,vindtmeandermedischcentrumditeensteeds grotergemis.deergotherapeutenzijnopzoeknaardemeestrecenteinzichtenendeontwikkeling vaneeninformerendewebsitevoorderevalidanten. MeanderMedischCentrumisincontactgekomenmetdeopleidingHogeschoolvanAmsterdam,via hetprojectlidbaukeboezeman.hijheeft20wekenstagegelopeninhetmeandermedischcentrum opdeafdelingergotherapie.indezeperiodeisdevraagvoordittrajectontstaan.naaraanleiding hiervaniseensamenwerkingsovereenkomstafgeslotenmetdehogeschoolvanamsterdamomdit naderteonderzoekenenteinitiëren.deinitiëlevraagstellingdieindesamenwerkingsovereenkomst isopgenomen,is: Watzijndelaatstekenniseninzichtenoverbelastingenbelastbaarheid,inhetbijzondervan dedoelgroepvandegebruikersvandeactiviteitenweger? Welkemodellenvoorgedragsveranderingbestaanerenwaarinverschillenzetenopzichte vanelkaar? Welkemanierenvanenergiemanagementbestaanerenwatzijndeovereenkomsten/ verschillenmetdestrategieëndieindeactiviteitenwegerwordengebruikt? Hoekunnenwedehuidigewebsiteaanpassenzodathijooktoegankelijkeninspirerend wordtvoorrevalidanten? DeActiviteitenwegerinontwikkeling 13
2.1 AlgemeneuitlegActiviteitenweger DeActiviteitenwegeriseenmethodewaarmeedebelasting 2 vanderevalidantovereenheledag overzichtelijk,objectiefenmeetbaarwordtgemaakt.daarnaastmotiveerthetderevalidantomhet revalidatiedoeloptevolgenenvoltehouden. DeActiviteitenwegerwordtgebruiktvoorverschillenderevalidatiedoelen(MeanderMedisch Centrum,2010): Hetvindenvaneenbalanstussenbelastingenbelastbaarheid. Hetopbouwenvandegehelebelastbaarheid. Hetgevenvanoverzichtindeactiviteitendiederevalidantwilgaandoen. 2.2 Doelgroep DerevalidantendievandeActiviteitenwegergebruikmaken,zijnrevalidantendieproblemen ervarenindebalanstussenbelastingenbelastbaarheid.indepraktijkgaatditvaakommensenmet ziektes,zoalsoncologie,chronischpijn,c.v.a.enm.s.allerleiziektebeeldenwaarbij vermoeidheid/pijneengroterolkanspelen. 2.3 Fasen HetbehandeltrajectvandeActiviteitenwegerisopgebouwdaandehandvandefasenuithetproces vanhealthcounseling.inditprocesdoorlooptderevalidantaantalstappenomtelerenomgaanmet denoodzakelijkeaanpassingenvanhethandelen.dezestappenzijnalsvolgtomschreven(gerards, 2006): 1. Bewustkiezenvoorgedragsverandering. 2. Jeoptimaalinzettenvoordeuitvoeringvanhetgedrag. 3. Gedragvolhoudenoplangetermijn. 4. Lerenomgaanmetterugval. Inhoofdstuk7wordendefasesvanHealthCounselingnadertoegelicht. 2.4 Interventies Deinterventies,strategieënenbehandelingenbinnendezefasesvandeActiviteitenwegerzijninde volgendestappenondergebracht: COPMafnemen Doelenstellen KiezenvoordeActiviteitenweger Voor ennadelenmatrixmaken(barrièreszichtbaarmaken) Tijdschrijflijstenlateninvullen Activiteitenwegen Overzichtlijstvanweginginvullen Basisniveauvaststellen(driemanieren)engemiddeldeuitrekenen(nulmeting) Variatieskiezenenuitwerken Huiswerkopdrachtengeven,dag/weekplannen Risicosituatiesinventariseren Postrevalidatieplanmaken 2 Indevolgendehoofdstukkengaatdeprojectgroepnaderinopdebegrippenbelastingenbelastbaarheid. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 14
3 DeelA:Theoretischeonderbouwingliteratuuronderzoek Inditeindverslagdieptdeprojectgroepdeliteratuurvragenuit:watuitmondineentheoretische onderbouwingvoordeaanbevelingen.dezeaanbevelingenzijntevensuitgewerktineenplanvan aanpak(ziehoofdstuk8en9).deprojectgroepheefthiervoordeliteratuurvragen,zoalsgestelddoor MeanderMedischCentrum,ingedeeldindriethema s,teweten: 1. Ergotherapeutischperspectief 2. Belastingenbelastbaarheid 3. Gedragsverandering Perthemagaatdeprojectgroepnaderinopdebetreffendevraagstellingenenkomthetperthema metdiverseaanbevelingen.deuiteindelijkeaanbevelingenzijnontstaanaandehandvanuitgebreid onderzoekvandehuidigeengewenstesituatie.hierinisdevisievanhetmeandermedischcentrum eenbelangrijkefactor. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 15
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 16
4 Verantwoordingvandewerkwijze(procesmodel) BijdeontwikkelingvandetheoretischeonderbouwingdeelAisgebruikgemaaktvanhet veranderingsmodelvanstroesenegberts(ziefiguur1).erisvoordezemethodegekozen,omdatdit modeleenkadergeeftenwerktvolgens logischestappenomtoteenverbeteringte komen. Binnenditmodelzijndrie veranderingsprocesmodellen vertegenwoordigd:hetisdeelssequentieel (lineair),deelsiteratief(cyclisch)endeels irregulier(chaotisch).hierdoorishet noodzakelijkomerflexibelmeeomtegaan ensteedsopnieuwrekeningtehoudenmet deverbandenvandeanderestappen.in hetmodelwordtgestartmetde probleemstellingmetalsgevolgdateen vrije,onbelastegedachtevormingover toekomstendoelenontstaat(egberts, 2000). 4.1 Probleemstelling Indeinleidingvanditeindverslagwerden concreteprobleemstellingengeformuleerd,te Figuur1:ModelStroesenEgberts(Egberts,2000) weten:zijnermogelijknieuwe ontwikkelingenophetgebiedvankennisen inzichtenvanbelastingenbelastbaarheid,gedragsveranderingmodellen,energiemanagementende daarbinnengebruikteinterventies.daarnaastspeeltdeveranderingvandemarkteenrol.erwordt doorzowelrevalidantenalsergotherapeutensteedsmeernaarinformatie,onderbouwingenbewijs vandetoegepasteinterventies,inditgevaldeactiviteitenweger,gevraagd(raadvoorde VolksgezondheidenZorg,2010). 4.2 StappeninStroesenEgberts IndevolgendeparagrafenzijndestappenvanhetStroesenEgbertsmodelweergeven. 4.2.1 Huidigesituatie Indeanalysevandehuidigesituatiewordenmogelijkeknelpuntenduidelijk.Indehuidigesituatie wordendefactorenbenoemddievanbelangzijnvoordemogelijkeplanningeninvoeringvan veranderingen. VooralgemeneinformatieoverdehuidigesituatievandeActiviteitenwegerverwijstdeprojectgroep naarheteerderbeschrevenalgemenedeelonderhethoofdstuk1:deontstanevraag.dehuidige situatievandeactiviteitenwegerwordtnogverdergeanalyseerdindeonderstaandethema s. 4.2.2 Visie Hetkerndomeinvanergotherapieishethandelen.Hethandelenisdebetekenisvolle,doelgerichte uitvoeringvandagelijkseactiviteitendiegerelateerdzijnaanhetpersoonlijklevenen DeActiviteitenwegerinontwikkeling 17
contextgebondenzijn.handelenisrolgebonden,heefteensubjectievebetekenis,isnauwverweven metzingeving(drijfveer)enkenteentijdsaspect.iederpersoonisexpertophetgebiedvanzijneigen handelen(hartingsveldt,2010). MeanderMedischCentrumheeftalsmissieomdegesteldevragenteonderbouwenmeteen literatuuronderzoek,hierdoorkandeactiviteitenwegerblijvenaansluitenbijhethuidige Ergotherapeutischeperspectief.Tevenskunnenconclusiesvandegesteldevragenmogelijk aanvullingenoplevereneneennieuweimpulsgevenaandeactiviteitenweger.deprojectgroepheeft devisieingedeeldinthema senwordenindevolgendehoofdstukkenuitvoerigerbeschreven. 4.2.3 Gewenstesituatie Deprojectgroepwilnadeliteratuurstudieeenduidelijkantwoordgevenopdegesteldevragenvan MeanderMedischCentrum.Ditzalleidentotmogelijkeaanbevelingenentevenszoeennieuwe impulsaandeactiviteitenwegerbewerkstelligen.opbasisvandeaangereikteadviezenwordthet danmogelijkomtekomentoteenverbetertrajectindegewensterichting,passendbijdevisie. 4.2.4 Strategie Deprojectgroepbeschrijftaandehandvandegewenstesituatieenaanbevelingendestrategiedie nodigisomditveranderingsprocesvormtegeven.dezepuntenwordeninhethoofdstuk8nader uitgewerkt. 4.3 Kwaliteitscriteria Dezetheoretischeonderbouwingisopgesteldaandehandvanopgesteldkwaliteitscriteria.Deze criteriazijninbijlage8opgenomen. 4.4 Thema s Debelangrijkstemodellen,theoretischekaders,methodieken,interventies,etc.,zoalsde projectgroepdiemetallebetrokkenengedurendehetonderzoekstrajecthebbengekozen,zijn: 1.ETperspectief CMOP(COPM) PEO(persoon,omgevingenhandelen) OccupationalAdaptationModel ICF 2.Belasting&belastbaarheid ICF PEO Bioritme Slapen Energiemanagement 4.5 Conclusie Interventieszoals:GradedActivity, Motivationalinterviewing(MI), Salamitechniek,Tijdschrijflijsten,log endagboeken 3.Gedragsverandering HealthCounseling StagesofChangeModel PrecautionAdoptionProcessModel HealthActionProcessApproach (HAPA) IntegratedModelforChange Copingstijlen Ominkaarttebrengenwaaraanvullingenen/ofverbeteringennoodzakelijkzijn,wordtergebruikt gemaaktvanhetveranderingsmodelvanstroesenegberts.omduidelijktekrijgenwelkebelangrijke DeActiviteitenwegerinontwikkeling 18
verschillenerzijntussendehuidigesituatieendenieuwesituatiewordtergewerktmetthema s. Dezethema szijnonderverdeeldindevolgendebegrippen:ergotherapeutischperspectief,belasting enbelastbaarheidengedragsverandering.dezebegrippenzijnafgeleidvandeoorspronkelijke vraagstellingenvanmeandermedischcentrum.dezetheoretischeonderbouwingisingestokenals kwaliteitstrajectvoordeactiviteitenweger. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 19
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 20
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 21 5 Thema1:Ergotherapeutischperspectief UitgesprekkenmetMeanderMedischCentrumisgeblekendatdeActiviteitenwegernietgestoeldis opeenpraktijkmodeluitdeergotherapie(projectgroep,2011). DaarnaastspeeltdemaatschappelijkeontwikkelinginNederlandophetgebiedvanergotherapieeen rol.vanuitdewetberoepenindeindividuelegezondheidszorg(wetbig)wordendiverseaspecten vandeergotherapeutischberoepsuitoefeningbenoemd,waaronder:beroepsontwikkeling, kwaliteitszorgeninnovatie(hartingsveldt,2010).ommeeraantesluitenopbovenstaande bevindingenheeftdeprojectgroepsamenmetmeandermedischcentrumgezochtnaareen onderliggendmodelofframeworkomdaardeactiviteitenweger,inalzijnfacetten,intekunnen plaatsen.indithoofdstukwordenenkeleergotherapeutischemodellenonderzochtomde Activiteitenwegerenhettrajectdatderevalidantsamenmetdeergotherapeutdoorlooptnaderte verklaren. 5.1 CMOP E IndevoorbereidingsfasevandeActiviteitenweger,wordtdeCanadianOccupationalPerformance Measure(COPM)alshulpmiddelgebruiktomde hulpvraagvanderevalidantheldertekrijgen.de COPMiseengeïndividualiseerdcliëntgericht meetinstrument,ontwikkeldvoorgebruikdoor ergotherapeutenomveranderinginde zelfperceptievanhandelenvandecliëntvastte leggen.vanuitdegegevensvandecopmwordt deergotherapeutischedoelstellinggeschetst (MeanderMedischCentrum,2010). HetCanadianModelofOccupational PerformanceandEngagement(CMOP E)ishet theoretischkaderwaarbinnendecopmgeplaatst kanworden(ziefiguur2). Dedriehoekbevatkenmerkenvandepersoon zelf,decirkeldaaromheenhethandelenende buitenstecirkeldeomgevingsaspecten.een veranderingineenvandezegebiedenheeftook eenveranderingindeoverigegebiedentot gevolg.hetcliëntgerichtwerkenwordtbenadrukt doordepersoonskenmerkeninhetcentrumvanhetmodelteplaatsen.spiritualiteitbevindtzichin eenpersoon,wordtgevormddoordeomgevingengeeftbetekenisaanhethandelen(kinébanian, 2006). VanuithetCMOP Ezijndeinterventiesaltijdgerichtophethandelenvandecliëntenwordenbezien vanuiteeninteractietussendepersoon,hethandelenendeomgeving(kinébanian,2006).de ergotherapeutischeinterventiesdieinhettrajectbijdeactiviteitenwegernaarvorenkomen,zoals decopmendevoor ennadelenmatrix,passengoedbijdeachterliggendetheorievandecmop E. EennadeelhiervanisdatditmodelniethethelebehandelingstrajectvandeActiviteitenweger theoretischkanonderbouwen. Figuur2:HetCMOP E(Kinébanian,2006).
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 22 5.2 MOHO In1994heeftKielhofnerhetModelofHumanOccupation(MOHO)ontwikkeld.Hetmodelwil verklaarthoehetmenselijkhandelengemotiveerd,georganiseerdenuitgevoerdwordtenwelke wisselwerkingeristussenhethandelenvandepersoonenzijnomgeving.hetmohozietdemens alssamengestelduitdrie,metelkaarsamenhangendecomponenten:wil(motivatievoorhandelen), gewenning(proceswaarbijhandelenwordtgeorganiseerdinpatronenofroutines)en uitvoeringsvermogen(fysiekeenmentalecapaciteitendienodigzijnomeenactiviteitvaardiguitte voeren).dezecomponentenreagerenopelkaarenopdeomgevingenvormenzohethandelen. Kielhofneronderscheidtbinnenhethandelentevensdriedimensies:(handelings)identiteit, (handelings)competentieen(handelings)adaptatie(kinébanian,2006). MOHOkanhethandelenverklarenvanderevalidantdieproblemenervaartindebelastingen belastbaarheid.enkelenadelenvandemohozijn:hetmodelgaatnauwelijksinopdeinteractie tussenhethandelenendeomgevingenishetzeeruitgebreidencomplex,waardoorhetlastiginde praktijktoepasbaaris.hierdoorishetmodel,metnamevoorergotherapeutendieernietmee geschooldzijn,moeilijktoetepassen(kinébanian,2006).tevenswordterbinnenmeandermedisch CentrumnietgewerktvolgenshetMOHO. 5.3 OccupationalAdaptation HetframeworkvanOccupationAdaptationbeschrijftdeintegratievantweeconcepten:Occupation (handelen)enadaptation(adaptie)(ziefiguur3).occupationaladaptation(oa)beschrijftde dynamiekvanhetdagelijkshandelenineen framework.hetframeworkgeeftde mogelijkheidgriptekrijgenopontwikkelen enbehoudenvantakenbinnenhethandelen enhethandelenaantepassenaannieuwe veranderingen.hetiseenbruikbaar energiemanagementmodel.hetsterkepunt isdatereenrelatiegelegdwordttussen OccupationalResponse(inbijlage9iseen verklarendewoordenlijstvandegebruikte begrippenopgenomen)endebeschikbare energie.hetframeworkvandeoagaatuit vaneenholistischeendynamische benaderingenbeschouwtdeomgeving,de persoonendeinteractietussendezetweeals gelijkegrootheden(kinébanian,2006). HetOAframeworkrichtdeinterventieophet interneaanpassingsprocesvanderevalidant enhetgebruikvanbetekenisvolleactiviteiten omzooptimaalmogelijkgriptekrijgenophet handelen. Ergotherapeutengebruikenhetframework vanoaookalsreferentiekaderomrichtingte gevenaanhetplannenvanhuninterventies. BinnenhetOAkandeActiviteitenweger wordengeplaatstalshulpmiddelenalle Figuur3:OccupationalAdaptationframework(Schkadeen McClung,2001)
begrippendiedaarbijhoren,zoalsenergiemanagement,belastingenbelastbaarheid,gradedactivity enzovoorts. 5.3.1 CasusOccupationalAdaptation OccupationalAdaptationishetproceswaarininteractieplaatsvindttussendepersoon(Desirefor Mastery)endeomgevingwaarbinnendepersoonhandelt(DemandforMastery).Depersoonkrijgt temakenmeteenuitdagingtothandelen.bijdezeuitdaginghorenbepaalderollenen rolverwachtingen(occupationalroleexpectations).depersoonreageertopdeuitdagingdoorte handelen(occupationalresponse).bijvoorbeelddecliëntwilopheteindevandedaghaarkinderen naarbedbrengenomdatzijditvanhaarverlangenenzijditookgraagzelfwiltdoen.deze betekenisvolleactiviteitkandecliëntnietuitvoerenomdatzijergmoeis(pressformastery > OccupationalChallenge >OccupationalRoleExpectations >OccupationalResponse). Deergotherapeutendecliëntbekijkensamenhoedecliëntdezebetekenisvolleactiviteituitkan voeren. Nadatdecliëntbijdeergotherapeutisgeweesten(bijvoorbeeld)deactiviteitenwegerheeftingevuld enuitgevoerd(adaptiveresponsegenerationsubprocess)enhetnieuwehandeleningangbrengt (OccupationalResponse)enzelfevalueertenbeoordeelt(AdaptiveResponseEvaluationSubprocess enassessmentofresponseoutcome)kanuiteindelijkbijpositievebevindingenvandecliënten omgevingeengeïntegreerdeveranderingwordenbereiktindeomgevingvanhethandelen(adaptive ResponseIntegrationSubprocessenIncorporationintoOccupationalEnvironment). Inbijlage6heeftdeprojectgroepeenartikelopgenomenwaarbijdeActiviteitenwegerbinnenhet frameworkoccupationaladaptationgeplaatstwordt. 5.4 PEOModel BijdedoelgroepdiemetdeActiviteitenwegerwerktheefteenverstoringindebalanstussende belastingenbelastbaarheidplaatsgevonden.hetpeomodel(person,environment,occupation Model)wordtdoordeprojectgroepgebruiktomdeverstoringindebalanstussenbelastingen belastbaarheidduidelijkerweertekunnengeven.hetkadervanhetpeomodeliseveneens weergegeveninhetframeworkvanoccupationaladaptation. InThema2:belastingenbelastbaarheidwordtuitgebreid(er)ophetPEOmodelingegaan. 5.5 ICF DeprojectgroepwilbinnenhetErgotherapeutischperspectiefhetInternationalClassificationof Functioning,DisabilityandHealth(ICF) kortbenoemen.ditmodelwordtnamelijkveelbinnende revalidatiegebruikt.deprojectgroepiservanopdehoogtedathetnietalleeneen ergotherapeutischperspectiefbetreft,maarmeereenalgemeenkadervooralleberoepeninde gezondheidzorg.ditkaderwordtgebruiktomdegezondheidsstatusvanmensentebeschrijven middelseengezamenlijkestandaardtaal(kinébanian,2006).deprojectgroepzalhet classificatiemodelgebruikenomdeverstoringindebalanstussenbelastingenbelastbaarheid duidelijkerweertegeven. VoorhetgebruikvanhetICFinrelatietothetergotherapeutischperspectiefzijneenaantalnadelen tenoemen(cup,2011): DenadrukvanhetICFligtophetprofessioneelperspectief.Watkanleidentot gestandaardiseerdeinstrumenten,waarbijdevraagishoerelevantdezezijnenofze aansluitenbijdewensenvanderevalidant. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 23
BinnendeICFzijndepersoonsfactorennietuitgewerkt,terwijldezeuitermatebelangrijkzijn tijdensdetherapie. Erisonvoldoendeonderscheidtussenactiviteitenenparticipatie. Dekwalificaties capaciteit en uitvoering hebbeneenbeperktewaardebinnenheticf, waardoordetakenenrollendieeenrevalidantdaadwerkelijkwiltdoennietworden opgenomen. InThema2:belastingenbelastbaarheidwordtuitgebreidophetICFclassificatiemodelingegaan. 5.6 Conclusie HetCMOP EmodeliseentheoretischkaderwaardeinterventiesvandeActiviteitenwegergoedin kunnenwordengeplaatst,maarmistdeinteractietussenhethandelenendeomgeving.hetmoho kangebruiktwordenomhetgedragvanderevalidantteverklarenenteveranderen,maarisinde praktijkeenlastigmodelommeetewerken.hetpeo,opgenomeninhetframeworkvan OccupationalAdaptation,enhetICFmodelwordtdoordeprojectgroepgebruiktominThema3de begrippenbelastingenbelastbaarheidbeterteverklaren. HetFrameworkOccupationalAdaptationkanhetbestewordengebruiktalsachterliggend theoretischmodelvoordeactiviteitenwegeromdathierinallestappenvandeactiviteitenwegerte plaatsenzijnendeveranderingsprocessendiederevalidantdoormaaktzijnverwerkt.methetadvies omdeactiviteitenwegerinhetframeworkoccupationaladaptationteplaatsenkande ergotherapeutzijnprofessioneelwerken(kwaliteitszorgeninnovatie)metdeactiviteitenwegernog beteraantonen.professioneelwerkeniseenvandecompetentiegebiedenbinnenhetberoepsprofiel vandeergotherapie.doordezenieuweimpulswordtertevensgewerktaandeberoepsontwikkeling. Indebeantwoordingvandeliteratuurvragen,zoalsdiegesteldzijndoorMeanderMedischCentrum, wordthetoamodelinhetvervolgvanditverslaggebruiktomaantegevenbinnenwelkefase(s)een bepaaldeinterventieenbegrippenzichbevinden.voorhetgebruikvandeactiviteitenwegerin relatietothetframeworkvanoaishetbelangrijksteonderdeeldefaseadaptiveresponse GenerationSubprocess.Hierinzijndriebelangrijkemechanismenvankracht(SchkadeenMcClung, 2001): Hoeveelenergiegaatderesponsekosten(AdaptationEnergy)?(besprokeninthema2) Isdezeactiviteitvoormijvertrouwdenkanerteruggevallenwordenopoudeadaptieve responsmodes(adaptiveresponsemodes)?(besprokeninthema3) Hoezaldecliëntzichgaangedragenindezenieuwesituatie(AdaptiveResponseBehaviors)? (besprokeninthema3) Indezefasekomendeinterventiesvandeergotherapeutnaarvorenomuiteindelijkeenverandering inhethandelingspatroonvanderevalidanttebewerkstelligen.dezefasewordtdanookhetmeest uitgedieptdoordeprojectgroepindezetheoretischeonderbouwing(ziehoofdstuk6). 5.7 Aanbevelingen Naaraanleidingvanbovenstaandeafwegingenheeftdeprojectgroepdevolgendeaanbevelingvoor MeanderMedischCentrum: HetFrameworkOccupationalAdaptationkanhetbestewordengebruiktalsachterliggend theoretischmodelvoordeactiviteitenweger. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 24
6 Thema2:Belasting&belastbaarheid Wanneereenrevalidanteenbeperkteenergiebalansheeftenproblemenervaartinhethandelen, danisereenverstoringindebelastingendebelastbaarheid.indeliteratuurvandearbozorgworden velemodellen/schema sgetoondomhetprocesweertegevenvandewisselwerkingtussen belastingenbelastbaarheid.deprojectgroepheeftervoorgekozenomhetprocesvanbelastingen belastbaarheidweertegevenaandehandvaneenschemavandeinternationalclassificationof Functioning,DisabilityandHealth(ICF)vandeWorldHealthOrganisation.Hetschema(ziebijlage1) geefteengrafischeweergavevandeverschillendeinvloedenopdebelastingenbelastbaarheidende wisselwerkingonderlinginrelatietotarbeidsgerelateerdeklachten.daarnaastheeftdeprojectgroep ervoorgekozenomdebelastingenbelastbaarheiduitteleggenmethetergotherapeutischepeo model.deprincipesvanbelastingenbelastbaarheidpasseninhetbovenstedeelvanhetoa framework(person OccupationalChallenge OccupationalEnvironment OccupationalRole Expectations).DitfiguuristerugtezieninThema1. InhetkadervandebelastingenbelastbaarheidheeftMeanderMedischCentrumdevolgende vragengesteldaandeprojectgroepterbeantwoording: Watzijndelaatstekenniseninzichtenoverbelastingenbelastbaarheid? Welkemanierenvanenergiemanagementbestaanerenwatzijndeovereenkomsten/ verschillenmetdestrategieëndieindeactiviteitenwegerwordengebruikt? NaoverlegmetMeanderMedischCentrumisafgesprokenomhetonderzoekaftebakenentotde volgendeonderwerpen:bioritme,slaapcyclieninterventiesgerichtophetvindenvaneenbalans tussenbelastingenbelastbaarheid(gradedactivity,energiemanagementstrategieënen MotivationalInterviewing)(projectgroep,2011).Dezeinterventiesvandeergotherapeutpassen,om eenverbeteringtebewerkstelligenindebelastingenbelastbaarheid,bijhetonderstedeelvanhet OAframework(AdaptiveResponseGenerationSubprocess OccupationalResponse). 6.1.1 InternationalClassificationofFunctioning,DisabilityandHealth MethetICFmodelishetmogelijkomgegevensteverzamelenenteordenen(ophetgebiedvan menselijkfunctionerenenproblemen.hetiseenbasisvoorhetleggenvaneenmulti disciplinaire standaard. HetuitgewerkteICFschema(ziebijlage1)beschrijftdatereenbalansmoetzijntussende(fysiekeen mentale)belastingveroorzaaktdoorexternefactoren(werkgerelateerdeennietwerkgerelateerde factoren)endeniet(fysiekeenmentale)belastbaarheidvanhetindividu,omtevoorkomendater problemeninhetfunctionerenontstaatendatziektenzichontwikkelen(kuiper,2005). HetschemarichtzichopdedriedimensiesvanhetICF: Functies/anatomischeeigenschappenversusstoornissen. Activiteitenversusbeperkingenopactiviteitenniveau(vroegerbeperkinggenoemd). Participatieversusbeperkingenopparticipatieniveau(vroegerhandicapgenoemd). Maarookopdefactorendieopdathandelenvaninvloedzijn: Externeondersteunendefactorenversusexternebelemmerendefactoren. Ondersteunendepersoonlijkefactorenversusbelemmerendepersoonlijkefactoren. Allepuntenzijnzowelpositiefen/ofnegatieftebenaderen.Hetiseendynamischeinteractietussen aldezeaspecten(kinébanian,2006). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 25
InrelatietotdeActiviteitenwegerishetICFeenveeltegrofmodel,waarbijvoornamelijkdearbeid (omgeving)centraalstaat.tevenszijndeergotherapeutischekadersonderbelichtinheticf(zieook hoofdstuk5).ditisderedenwaaromhetprojectteamditmodelnietaanbeveeltalstheoretische onderbouwingvoordeactiviteitenweger. 6.1.2 PEOModel Eenverstoringvandebalanstussenbelastingenbelastbaarheidkanookwordenverklaardaande handvanhetpeomodel.ditmodeliseendynamischmodeldatdewisselwerkingtussenomgeving, handelenenpersoonomschrijft.inditmodelstaatdeoccupationalperformancecentraalendeze wordtgevormdinhetoverlappendepunttussendedriecirkels:persoon,omgevingenhandelen(zie figuur4)(kinébanian,2006). Beschrijvingvandecomponenten: 1. Persoon:onderanderezelfbeeld,persoonlijkestijl,cultureleachtergrondenvaardigheden. 2. Omgeving:onderanderesociale,politieke,economische,institutioneleenculturele aspecten. 3. Activiteit:onderanderetakenen activiteitenwaaraandepersoon deelneemt. 4. Persoonenomgeving:derollenen demogelijkeproblemenopsociaal gebied. 5. Persoonenactiviteit:interessesen behoeftes. 6. Activiteitenomgeving:de handelingendiedepersoonineen bepaaldgebieduitvoert. 7. Overlapvandedrieelementenmet alseindresultaatoccupational performance,ookwelpeo fit genoemd. Ditisdeuitkomstvanderelatie tussenpersoon,omgevingen Figuur4:Verhoudingtussendeelementen(Lawetal, 2001) activiteit.deervaringenvandepersooninde,voorhem,belangrijketakenenactiviteiten. Hoegroterdezefitis,hoegroterdeOccupationalperformance. Wanneerdekrachtenvandedriehoofdcomponentennietgelijkzijn,ontstaatereenverstoorde Occupationalperformanceofteweleenverstoordebalanstussenbelastingenbelastbaarheid.Door dedriecomponentenweerinbalanstebrengenontstaatereennieuwebalanstussenbelastingen belastbaarheid.hetoptimaliserenvandefitwordtalstaakvandeergotherapiegezien(law,1996). BinnendePEOkunnendevolgendeinterventieswordenomschreven: Persoonsgerichteinterventies Timemanagementadviezenendag enweekstructuur Omgevingsgerichteinterventies Assertiviteitscursusensamenwerkingsvaardigheden Interventiesoptaakniveau Taakverandering,ergonomischeadviezenenregelmogelijkhedenvergroten AllesinoverwegingnemendishetPEOmodelvolgensdeprojectgroepnieteentoepasbaarmodelals theoretischeonderbouwingvoordeactiviteitenweger,hoewelveelinterventiesookplaatsvinden DeActiviteitenwegerinontwikkeling 26
binnendeactiviteitenweger.deafwegingenvanderevalidant(voornamelijkhetwegenvan activiteiten)kunnennietbinnenhetpeomodelwordengeplaatst,omdatdezeafwegingenzichniet beperkentotdehoofdcomponentenvanhetpeomodel,maarveeldieperopfactoreningaat (mentaal,fysiek,pscyho sociaalenbeleving). 6.2 Energie Energiekanwordengedefinieerdals''eenpositieveaffectieveopwindingdiemensenkunnen ervarenalsemotie kortereactiesopspecifiekegebeurtenissen ofstemming langdurigeaffectieve toestanddienietalsreactieopeenspecifiekegebeurtenisis''(quinendutton,2005). Erzijndriesoortenenergieteonderscheiden,namelijkmentaleenergie(instaatzijnomintensiefte concentreren),fysiekeenergie(kracht,uithoudingsvermogen,flexibiliteit)enemotioneleenergie(in contactzijndemetdeeigengevoelensenkernwaarden).binnendezedimensieszijnerdrie karakteristiekenteonderscheiden,namelijkdehoeveelheid,stabiliteitenderichtingvandeenergie (Maslachetal,2001). BinnenhetframeworkvanOccupationalAdaptationwordtgesprokenvanAdaptationEnergyalséén vandeadaptiveresponsemechanism.hierwordtdeenergieomschrevenalsdebrandstofdathet adaptatieprocesvoortstuwt.erzijntweevormenvanenergieomschreven(schkadeenmcclung, 2001): PrimaryAdaptationEnergy Hetgebruikvandezeenergieleidttotgestructureerdeoplossingen,waarvoorveel concentratievanderevalidantnodigis.hetverbruikvandezeenergieisvoorderevalidant hoog. SecondaryAdaptationEnergy Hetgebruikvandezeenergieleidttotplotselinge,creatieveeninzichtelijkeoplossingen.Het verbruikvandezeenergieisvoorderevalidantlaag. 6.2.1 Flow Wanneerdementale,fysiekeenemotioneleenergieinbalanszijnmetelkaar,kanereenflow ontstaan.flowwordtgedefinieerdalseensubjectievepsychologischezijnstoestanddieontstaatals mensenzoopgaaninwatzijdoen,datzijallesomhenheenvergeten,behalvedatwatzijopdat momentdoen(csikszentmihalyienrathunde,1992).mensendieflowervaren,vindendatzo n prettigeervaring,datzijerveelvooroverhebbenomdatnogeensteervaren.doorflow ervaringen ontwikkelenmensenhunvaardigheden,flow ervaringenhebbeneengrotemotiverendekrachten bevorderenhetwelzijnvanmensen(kinébanian,2006).aldezefactorenvanenergiehebbeninvloed opdepeo fitendeoccupationalperformance. FlowisbelangrijkvoorderevalidantdiemetdeActiviteitenwegerwerkt.Flowgeeftpositieve motivatieommethetveranderingsprocesdoortegaan.flowzalvoornamelijklaterinhetproces optreden,wanneerderevalidantmerktdatdeactiviteitenwegerzijnvruchtenbegintaftewerpen. 6.3 Bioritme DegrondslagvanhetbioritmewerdgelegddoorWilhelmFliessinhetbeginvandetwintigsteeeuw. Hijberedeneerdedatbioritmendrienatuurlijke,regelmatigecycliinhetlichaamzijndiehet lichamelijk,emotioneelenintellectueelbeïnvloeden(vanderharg,datumonbekend). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 27
6.3.1 Lichamelijkebioritme Dezecyclusreguleertlichamelijkekracht,energie,volharding,libido,vertrouwen,ambitie,weerstand enherstelvanziekteendeefficiëntiewaarmeehetlichaamomgaatmetdecalorieën.dezecyclusis overhetalgemeendominantbijmannen(vanderharg,datumonbekend). 6.3.2 Emotionelebioritme Dezecyclusstaatinverbandmetdeups endownsvanemoties,zenuwgestel,ontvankelijkheid, gevoeligheid,creativiteit,genegenheid,depressiesenhetonderbewuste. Vroegerwerddezecyclusde"gevoeligheidscyclus"genoemdenvanoudsherbeschouwdalsde dominantecyclusbijvrouwenencreatievemensenzoalsmusici,dansers,schrijversenkunstenaars (VanderHarg,datumonbekend). 6.3.3 Intellectueleritme Dezecyclusbeheersthetintellect,deherinnering,mentalealertheid,logischdenken,intellectuele reacties,intellectueleambitiesen,bijeendieptepuntindecyclus:deintuïtie(vanderharg,datum onbekend). Indepraktijkbetekentditdatgedurendededagerverschillendepiekentezieninzijnonzementale vermogens.hetkortetermijngeheugenishetbestealswenetwakkerzijnenvermindertdan gedurendededaglangzaam.indelateochtendzijnwehetmeestalert,indevroegemiddagisonze coördinatiemaximaal,rond16.00uurhebbenwedesnelstereactietijd,enrond17.00uurisonze spierkrachtmaximaalenonshart envaatstelselhetefficiëntst.daaromkunnenwecomplexe denktakenbijvoorbeeldhetbestindelateochtendplannenensportenhetbesteuitstellentotde namiddag(gieles,2009). 6.3.4 Persoonlijk Erbestaanechterookindividueleverschillenincircadiaanseritmes 3.Ochtendmensenbereiken ongeveeréénuurvroegerhunhoogstelichaamstemperatuurdanavondmensen.ookzijnzijvroeger alertdanavondmensen.ongeveer10tot15%vandebevolkingiseenuitgesprokenochtend of avondmens.bijbeidetypeskaneentoenamevandestresswordengemetenalszeophetvoorhen verkeerdetijdstipmoetenpresteren.bepaaldestoffen(zoalsslaapmiddelenenkoffie)verstorenhet effectvandiecircadiaanseritmes(gieles,2009). 6.4 Slaapcycli/circadiaanritme Slaapproblemenzorgenvaakvooreenvicieuzecirkelvanslapenloosheid,daardoorwordthet bioritmebehoorlijkverstoord.slapenheefteenbelangrijkefunctie(nederlandseverenigingvoor Psychiatrie,1997&Deth,2004): Hetzorgtvoorlichamelijkengeestelijkherstelvandeactiviteitenvandevoorbijedag. Slapenbeïnvloedtdelichaamstemperatuur,hethart enademhalingsritme,debloeddruk,de spierspanning,dehormoonafscheiding. Speeltookeenrolinhetafweersysteem Factorendievaninvloedkunnenzijnopdeslaap(enhetnietkunnenslapen): Leefstijlfactoren Storendeomgevingsfactoren LichamelijkeklachtenofongemakkenPsychischemoeilijkheden Ingrijpendelevensgebeurtenissen 3 Eencircadiaanritmeiseenbiologischritmewaarvandecyclusongeveerééndagduurt.Menspreektookwel vaneen24 uursritmeofslaap waakritme(wikipedia,2011). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 28
6.4.1 Slaapfasen Denormaleslaapverlooptin4tot5blokkenvantelkens1,5tot2uur.Elkblokisopzijnbeurt onderverdeeldinverschillendefasenfunctie(deth,2004). Deeerstetweefasenvormendelichteslaap.Ditisdeovergangtussenwakenenslapen.De eerstefaseiseenlichteslaapwaarinmennogheelgemakkelijkwakkerwordt.detweede fasehoudtjeinslaapenbereidtjevooropdedieperefasendiedaarnakomen. Detweefasenvandediepeslaapzorgenvoorhetopbouwenvanenergievoordevolgende dag.wieindezefasegewektwordt,kanzichgedesoriënteerdofslaapdronkenvoelen. DediepeslaapgaatoverindedroomslaapofREM slaap.remstaatvoor'rapideye Movement'enverwijstnaardesnelleoogbewegingentijdensdezefasevandeslaap.De geestisindezefaseheelactief.despierenzijnzogoedalsverlamd.ademhalingenhartslag zijnonregelmatig.nadezefasewordtmengewoonlijkeventjeswakker.meestalherinnerje jedat smorgensnietmeer. IndeblokkenvandetweedehelftvandenachtwordtdeREM slaaplanger.rem slaapen oppervlakkigeslaapwisselenelkaaraf.vandaardatdeeersteurenvandeslaaphetmeest verkwikkendzijn.tegendeochtendisdeslaaplichterenwordjegemakkelijkerwakkervan eenvoorbijrijdendeauto,debuurmandienaarzijnwerkvertrekt. 6.4.2 Watisnormaal? Wieoverdagkanfunctionerenzonderslaperigteworden,heeftvoldoendegeslapen.Weslapen gemiddeld2uurminderdan100jaargeleden.nietiedereenheeftevenveelslaapnodig.het gemiddeldeligtrond8uurslaappernacht. Kortslapershebbengenoegmet6uurslaap.Langslapershebbendanweer9tot10uurslaapnodig omgoedtefunctioneren.ookdeactiviteitenoverdagbepalendeslaapbehoefte.wieeenheledag zwareinspanningenlevert,heefteengrotereslaapbehoeftedaneenbedlegerigezieke. Mindergemakkelijkinslapen,eenvakeronderbrokenenoppervlakkigereslaapkenmerkthetouder worden.seniorenhebbenmetongeveer6tot6,5uurslaapgenoeg.voorhenishetvaaknuttigom opnieuw2periodesperdagteslapen:eenkortmiddagdutjeeneenlangereperiode snachts(ziekte &Invaliditeit,datumonbekend). Ergotherapeutenmoetenzicherbewustvanzijndatbioritmeenslaapcyclus,factorenzijndiededrie hoofdcomponentenuithetpeo modelkunnenbeïnvloeden,hierdoorhebbenzeinvloedopdepeofitendusopoccupationalperformance.wanneerditinhetachterhoofdgehoudenwordtbijeen behandelingwaarbijdeactiviteitenwegerwordtgebruikt,dankanditbijdragenaaneenzooptimaal mogelijkecliëntgerichtebehandeling. MetMeanderMedischCentrumisbesprokeninhoeverrehetonderwerpslaapvantoepassingis binnendeactiviteitenweger.meandermedischcentrumheeftaangegevenhetnietinde Activiteitenwegertewillenverwerken,omdathethetmodelergcomplexmaakt.WelheeftMeander MedischCentrumtekennengegevendezeinformatietewillenopnemenindehandleidingvoor ergotherapeuten(projectgroep,2011). 6.5 Interventies IndezeparagraafwordtdieperingegaanopdeinterventiesGradedActivity,Motivational InterviewingenEnergiemanagementstrategieën. 6.5.1 GradedActivity GradedActivity(ookwelGradedExposuregenoemd)iseenintegratieve,gestructureerde behandelvorm,gebaseerdopcognitieveengedragsmatigeleertheorieëngerichtophetgradueel DeActiviteitenwegerinontwikkeling 29
opbouwenvanactiviteitenvolgenseentijdcontigentschema,waarbijderevalidantleertzelfstandig zijnactiviteitenniveauoptebouwenentehandhaven(koke,2007). Grafieken Detraditionele(biomedische)rolvandedeskundigediehetprobleemzaloplossenisbijGraded Activityvervangendoorderolvancoachdieeenrevalidantbegeleidtenondersteuntinzijnproces vanlerenomgaanmetzijngezondheidsproblemen.eenspecialevormvanbekrachtiginginde opbouwfaseishetgebruikvangrafieken.degrafiekenwordengebruiktomdeopbouwnaarde doelstellinginzichtelijktemaken,zowelvoorderevalidantenzijnomgevingalsvoordebehandelaar. Grafiekengevennietalleeninzichtinhetprocesvantijdcontigenteopbouwnaardedoelstellingen, maarzijnookeenvormvanbekrachtigingbijhetinvullenenbesprekenmetdehulpverleneren revalidant.derevalidantkrijgtdeopdrachtdegrafiekenineigenbeheertehoudenenconsequentin tevullenbijhetvolbrengenvaniederestapindeopbouwnaardedoelstelling. CriticalAppraissedTopic EriseenliteratuuronderzoekuitgevoerdnaardewerkingvanGradedActivitybijdedoelgroepvande ActiviteitenwegeraandehandvaneenCriticalAppraissedTopic(CAT).Debelangrijksteconclusieuit hetonderzoekisdatgradedactivityvooreenpositieveinvloedopdebelastbaarheidvande revalidantzorgt(lambeek,2010)(staal,2004).gradedactivitykaneenmiddelzijnomdeverstoorde Occupationalperfomance(PEO fit)vanderevalidantweerinbalanstekrijgendoorde belastbaarheidvanderevalidantteverhogen. 6.5.2 MotivationalInterviewing Motivationalinterviewing(MI)iseendirectievepersoongerichtegespreksstijl,bedoeldom veranderingvangedragtebevorderendoorambivalentietenopzichtevanveranderingtehelpen verhelderenenoplossen.derevalidantwordtgestimuleerdomzelf(mede)verantwoording voordebehandelingskeuzetenemen. Motivationalinterviewingisnietspeciaalopééntheoriegebaseerd,maarkomtvoortuitdesociale psychologie,waarbijgedachtkanwordenaanprocessenzoalsattributie,cognitievedissonantieen eigeneffectiviteit(voorlichtingsmethodiekenmotivationalinterviewingdiabeteszorgbeter,2007). MIwordtgebruiktinhetStagesofChangemodel,eengedragsveranderingmodel,datookinThema3 besprokenwordt Internemotivatie PrincipesvanMIzijn: Hetnauwkeurigbegrijpenvanhetstandpuntvanderevalidant. Vermijdenvanweerstand. Verhogenvanderevalidantzijneigeneffectiviteit. Hetontwikkelenvandiscrepantietussenhethuidigeenhetmogelijketoekomstiggedrag. DeessentievanMotivationalInterviewingisdatdemotivatietotveranderingvanuitderevalidant zelfkomtennietvanbuitenafwordtopgelegd.hetisdetaakvanderevalidantennietvande hulpverleneromuitdrukkingtegevenenoplossingentezoekenvoordeeigenambivalentie(de bereidheidtotgedragsveranderingisnieteenvaststaandeeigenschapvanderevalidant,maareen wisselendproductvandeinteractietussenrevalidantenhulpverlener).iemandsambivalentie oplossendoorteovertuigenishierbijgeengoedestrategie(voorlichtingsmethodiekenmotivational InterviewingDiabeteszorgBeter,2007). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 30
Fases Hetdoelvanditmodelisomtherapeutenmeerinzichttegeveninwelkefasevan gedragsveranderingmensenzichbevinden,zodatdetherapiehierbeteropafgestemdkanworden. Hetmodellaatzienwelkefasesmensendoorlopenenwelkestappenzezettenomtekomentot veranderingvangedrag.deergotherapeutenkunnenmotivationalinterviewingoverdegehele behandelinggebruiken.intabel1wordtaandehandvandefasesvanhetstageofchangemodel weergegevenwatdetakenvandetherapeutzijn(voorlichtingsmethodiekenmotivational InterviewingDiabeteszorgBeter,2007). Fasewaarinderevalidantzit: Motiverendetakenvandeergotherapeut: Precontemplatie Zaaitwijfel vergroothetgevoelbijderevalidantoverderisico s enproblemenvanhethuidigegedrag.helptmeederevalidant bewusttelatenwordenvanzijneigengedrag. Contemplatie Laatdebalansdoorslaan vergrootderedenenvanderevalidant voorveranderenennietveranderen. Voorbereidingsfase Helpderevalidantbepalenwatvoorhemdebestestrategieisom totveranderingtekomen.helpderevalidanthetzelfvertrouwen teversterken,zodathetluktomteveranderen. Actiefase Helpderevalidantstappenteondernemenomdestrategieuitte voeren. Gedragsbehoud Helpderevalidantterugvalaantezienkomenenstrategieën klaartehebbenwanneerdatnodigis. Terugval Helpderevalidantopnieuwdoorditprocestegaan,zonderdat hijgedemoraliseerdwordtdoordeterugval. Tabel1:MotiverendetakenenhetStageofChangemodel(VoorlichtingsmethodiekenMotivational InterviewingDiabeteszorgBeter,2007). CriticalAppraissedTopic VoordezeinterventieisnaarhetbestebewijsgezochtaandehandvaneenCriticalAppraissedTopic. HierinisnaarliteratuurgezochtoverdewerkingvanMotivationalInterviewingbijgebruikersvande Activiteitenweger.Motivationalinterviewingtoondepositieveresultatenopveranderingeninde self efficacy,therapietrouwenervarengezondheid.daarnaastverminderdendedeelnemershun risico sinhetgedrag(linden,2010).overigensishetwelbelangrijkdatermeerkwalitatiefgoed onderzoekwordtgedaannaardeeffectenvanmotivationalinterviewingbijchronischepijnen vermoeidheidspatiënten(gebruikersvandeactiviteitenweger).totnutoezijneralleenbetrouwbare onderzoekentevindenophetgebiedvanleefstijl.(voorlichtingsmethodiekenmotivational InterviewingDiabeteszorgBeter,2007). 6.5.3 Manierenvanenergiemanagementenderelatiemetdeactiviteitenweger Derevalidantwileenveranderinginhethandelenbewerkstelligen(vindenvanbalans)ende ergotherapeutgaatovernaardefase:adaptiveresponsegenerationsubprocessvanhet OccupationalAdaptationframework(ziehoofdstuk5).Deergotherapeutkiesteeninterventie/ hulpmiddeldiehetbestebijderevalidantendefasevandebehandelingvanderevalidantpast. Hierbijwordtdoorderevalidantgeëvalueerdofhetaanpassenvanhethandelensuccesvolis geweest.derevalidantsteltzichdevolgendevragen: Hoeveelenergiegaathetmekosten(primair/secundair) Isdeactiviteitvertrouwd?(nieuw/oud) Hoegaikmegedragen? DeActiviteitenwegerinontwikkeling 31
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 32 Erzijnvelevormenvanenergiemanagement,bijvoorbeeldontspanningsoefeningen, bewegingsprogramma s,pijnbeheersingstechniekenenmedicatie.deprojectgroepheeftzichbij dezeliteratuurvraaggerichtopvergelijkbareinterventiesenstrategieënaandeactiviteitenweger. Energiemanagementstrategieën In2007hebbenergotherapeuteninAmerikaonderzochtwelkeenergiemanagementstrategieën, perceptueel,hetmeesteffectiefzijn volgensrevalidantenmetmultiple Sclerose(Matuskaetal,2007).Uithet onderzoekbleekdateenaantalgebruikte strategieën(ziefiguur5)alseffectief werdengeziendoorderevalidanten.een aantalstrategieënwerdnietindepraktijk gebruikt,doorweerstandbijfamilie, werkgeverofdoordatdestrategieniet bruikbaarisindepraktijk.welgevende onderzoekersaandathetgebruikvan energiemanagementstrategieënalleen kanslagenalsdeomgevingvande revalidanthierookachterstaat. 6.5.4 Vergelijkbareinterventies VanwegedevraagvanMeanderMedisch Centrumnaarvergelijkbareinterventies metdeactiviteitenweger,worden hieronderenkelebeschreven.eriseen literatuuronderzoekuitgevoerdnaardewerkingvandiverseinterventiesophetgebiedvan activiteitenmanagementinstrumenten,zoalstijdschrijflijstenenlog endagboekendoormiddelvan eencriticalappraissedtopic(cat). Salamitechniek Alvorenstestartenmetdesalamitechniekishetdebedoelingdatderevalidantinzichtkrijgtinde vicuezecirkelvanpijninrelatietotvermoeidheid bewegingsarmoede conditieverlies.zokanmen hetbasisniveauvaststellen.vervolgensstartmenmetdesalamitechniek. Desalamitechniekontleentzijnnaamaandemetafoordathetnietverstandigisomdezeworstin éénkeerteverorberen,maardezeinplakjesopteeten.bijdezetechniekwordenkorteperiodesvan inspanningopgevolgddoorlangeperiodesvanrustenherstel.naverloopvantijdgroeiende periodesvaninspanningenindezelfdematewordendeperiodesvanrustenherstelkorter.hiervoor ishetbelangrijkdatderevalidanteensystematischdagprogrammabijhoudt.erwordendanook tijdschrijflijstengeschrevenomdevoortgangtecontrolerenenevalueren(winter,2000). Log endagboeken Ineendagboekbeschrijftderevalidantdeactiviteiten.Watergedaanisenwathetmetde revalidantdeed.nietalleenbinnendeergotherapiewordtergebruikgemaaktvandagboeken.ook depsychiatriegebruiktdezetechniekomproblemeninkaarttebrengenenaandehandhiervanhun behandelplanoptezetten. Dezedagboekenwordenmetrevalidantenbesprokenenhiermeewordenpatronenduidelijkenkan samenmetderevalidantennaaroplossingenwordengezocht(deth,2004). Figuur5:perceptueleenergiemanagementstrategieën
Tijdschrijflijsten Heeftvergelijkbareaspectenalseendagboek.Hierbijwordentijdsmeetpuntenopgenomen.Inde lijstengeeftderevalidantaanhoelangeenactiviteitheeftplaatsgevonden.daarnaastwordtervaak eenscoretoegewezenaanaspectenzoalspijnofvermoeidheid.tevenswordtbeoordeeldofeen activiteitzwaartotlichtis.somsmoetderevalidantaangevenofdezeloopt/zit/staat/ligttijdensde activiteit.enkelevoorbeeldenvandezelijstenzijn: ActivityreportvanTheNationalInstituteofHealthACTRE DailyActivityRecord Handelingsprofiel Activiteitenprofiel(iseenvertalingvanactivityrecord) Deingevuldelijstenwordenmetrevalidantbesproken.Hierdoorkrijgtdezeinzichtindepatronendie opzijndagspelenenprobeertdetherapeutderevalidanttelatenbegrijpenwelkeinvloeddeze patronenhebben.aandehandvandeingevuldelijstenwordtvaaksamenmetdetherapeuteen behandelplanopgesteld. Vanhethandelingsprofielenactiviteitenprofielheeftin1998eenpilot studieplaatsgevonden.uit dezestudiebleekdatdezeprofielenbetrouwbaarenvalidezijn(kinébanian,1998).echter,de projectgroepstelthierbijvraagtekens,omdathetverslag,watbeschikbaaris,incompleetisom conclusiesuittetrekken.hetheeftzekerwelpotentie. BijdeDailyActivityRecordhebbenonderzoekersgetrachtineenmethodologischpilotstudyhet instrumentwetenschappelijkevalideenbetrouwbaarheidaantetonen.hierbijwerdende activiteitenomgezetnaardehoeveelheidenergieverbruik(met=metabolicequivalentunitscores). Helaaswarenerteveelbeperkingen,waaronderhetminimaleaantaldeelnemers,omdevaliditeit enbetrouwbaarheidsuccesvolaantetonen(looney,2006).ookditinstrumentenonderzoekheeft potentieomindetoekomstzijnvaliditeitenbetrouwbaarheidaantetonen. 6.5.5 Andereinterventies Deprojectgroepheeftooknaarandereinterventiesgekekenuitbijvoorbeelddepsychiatrie (LibermannModules).Dezeinterventieszijnnietnaderinditverslaguitgewerkt,omdatzewerken aanrehabilitatievandecliënt.daardoorisdemethodiekmeergerichtopondersteunendeen aanvullendevaardigheidstrainingenmetalsdoelomzelfstandigertekunnenfunctioneren (Kinébanian,2006).Volgensdeprojectgroepsluitdezevisienietaanbijdeuitgangspuntenvande Activiteitenweger,omdatderevalidantenvaakweldekennishebbendevaardighedenuittevoeren endezenogzelfstandigkunnenuitvoeren.zeervarenmeereenonbalanstussenbelastingen belastbaarheidomdezevaardighedentekunnenuitvoeren. OokisdeassessmentlijstuitGrondslagenvandeErgotherapie(Kinébanian,2006)naderbekeken. VeelvandezeinterventieszijnnietvergelijkbaarmetdeActiviteitenweger.Erwordtgewerktmet observaties,interviewsen/ofzezijnuitgebreideren/ofnietzopraktischalsdeactiviteitenweger. Verderwordenerinterventiesbeschreven,dienietopactiviteitenzijngerichtzoalsde Activiteitenwegerdoet.Tevenszijnerinterventiesgerichtopanderedoelgroepen,zoalsbijvoorbeeld kinderen. Doorhetweinigbeschikbareonderzoeknaarhetgebruikvanactiviteitenmanagementinstrumenten, zoalstijdschrijflijstenenlog endagboekenbinnenbehandelingeniserpraktischgeen wetenschappelijkbewijsvoorhetsuccesvolgebruikenvandezeinstrumenten.wanneeralle interventiesmetelkaarvergelekenwordenisduidelijkdatzeallemaaldeactiviteiteninkaart brengenenvervolgensdetherapeutenrevalidanthelptompatronenhierinteherkennenente begrijpen.doorhetbeterbegrijpenenherkennenvangedragspatronenenactiviteitenpatronen DeActiviteitenwegerinontwikkeling 33
kunnenbehandelaarshunbehandelingbeterafstemmenaanderevalidanten.hierbijzoude Salamitechniekstructuurkunnenbiedenindezepatronen. 6.6 Conclusie HetuitgewerkteICFschemabeschrijftdatereenbalansmoetzijntussende(fysiekeenmentale) belastingveroorzaaktdoorexternefactoren(werkgerelateerdeennietwerkgerelateerdefactoren) endeniet(fysiekeenmentale)belastbaarheidvanhetindividu,omtevoorkomendaterproblemen inhetfunctionerenontstaatendatziektenzichontwikkelen. WanneerdekrachtenvandedriehoofdcomponentenvanhetPEOmodelnietgelijkzijn,ontstaater eenverstoordeoccupationalperformanceofteweleenverstoordebalanstussenbelastingen belastbaarheid.doordedriecomponentenweerinbalanstebrengenontstaatereennieuwebalans tussenbelastingenbelastbaarheid.dezebalanskangecreëerdwordenmetdeinterventiesals bijvoorbeeldtimemanagementadviezen,assertiviteitscursusentaakverandering. Wanneerdecomponentenvanenergie,inbalansmetelkaarzijnwordtereenflowervaren.Het ervarenvaneenflowheefteenpositieveinvloedopdefittussendedriecomponentenvanhetpeo model. Deprojectgroepisvanmeningdatbioritmeenslaapcyclibelangrijkeaspectenzijnwaarbinneneen behandelingmetdeactiviteitenwegerrekeninggehoudendientteworden.erzijnnauweverbanden teleggenmetdepatronenvanrevalidantenzelfendekrachtendiehetheeftopzoweldepersoon, omgevingalshethandelen.doorhierbegripvoortehebbenenrekeningmeetehoudenkanereen meercliëntgerichtebehandelingwordentoegepast. OokheeftdeprojectgroepgekekennaarenkelebelangrijkeinterventiesdiebijdeActiviteitenweger toegepast(kunnen)worden.bijgradedactivityisaangetoonddatheteenmiddelkanzijnomde verstoordeoccupationalperfomance(peo fit)vanderevalidantweerinbalanstekrijgen.ook MotivationalInterviewingkanhiereenbelangrijkebijdrageaanleveren.Echter,bijdezelaatsteishet belangrijkdatermeerkwalitatiefgoedonderzoekwordtgedaannaardeeffectenvanmotivational Interviewingbijchronischepijnenvermoeidheidspatiënten(gebruikersvandeActiviteitenweger). Totnutoezijneralleenbetrouwbareonderzoekentevindenophetgebiedvanleefstijl. ErmaggeconcludeerdwordendatdeActiviteitenwegertotnutoeuniekis.Ditkomtdoordater binnendithulpmiddeldiversebestaandeinterventieswordengebruikt,daarnaastvindterooknog eenwegingvanactiviteitenplaats.helaasisernogonvoldoendewetenschappelijkbewijsgevonden, waardoordeinterventies(nog)nietbetrouwbaarenvalidezijn. 6.7 Aanbevelingen Naaraanleidingvanhetgeenindithoofdstukisbesproken,heeftdeprojectgroepdevolgende aanbevelingenvoormeandermedischcentrum: Deergotherapeutdienttijdensdebehandelingrekeningtehoudenmetdeslaapcyclien bioritmevanderevalidant. DeinterventieGradedActivitykanwordentoegepast,wanneerderevalidantzijn belastbaarheidwilopbouwen. DeinterventieMotivationalInterviewingkanwordentoegepastbijallegebruikersvande Activiteitenweger. DebelastingenbelastbaarheidwordtmetdeActiviteitenwegergoedinkaartgebracht, waarbijdecliëntcentraalstaat.hierbijzijngeenveranderingennoodzakelijk. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 34
7 Thema3:Gedragsverandering Wanneerereenbalansindebelastingenbelastbaarheidmoetwordenbereikt,zodatereen revalidantweerbetekenisvolleactiviteitenkanuitvoeren,kanergebruikgemaaktwordenvaneen gedragsveranderingmodel.doorkennistehebbenvandeverschillendefasesvangedragsverandering kandeergotherapeuthieropzijninterventiesafstemmen. EengedragsveranderingmodellooptoverhetgeheleprocesvanhetOccupationalAdaptation framework,totdatereenadaptatieplaatsvindtinhetgedrag(eenvandelaatstefasesineen gedragsveranderingmodel).ditiseentweedeadaptiveresponsemechanism AdaptiveResponse Behaviors. NaaraanleidingvandeonderzoeksvraagvanMeanderMedischCentrum,teweten: welkemodellen voorgedragsveranderingbestaanerenwaarinverschillenzetenopzichtevanelkaar?,wordeninde volgendeparagrafenverschillendegedragsveranderingmodellennadertoegelichtenuiteindelijkmet elkaarvergelekenenwordenenkeleaanbevelingengeformuleerd.daarnaastwordternogkortin gegaanopdeverschillendecopingstijlenvanderevalidant,waardeergotherapeutrekeningmee dienttehouden. 7.1 HealthCounseling ToendeActiviteitenwegerwerdontwikkeld,isergekozenom HealthCounseling tegebruikenom destappenvandeactiviteitenwegerduidelijktekunnenuitleggenaanderevalidanten.daarnaast biedendeprincipesvan HealthCounseling strategieënentechniekendieeenleidraadzijnvooreen gerichteensystematischebegeleidingvanhetgeadviseerdegedragopdelangetermijn.daarom wordenbinnendeactiviteitenwegerdefasenvanhetproces HealthCounseling gevolgd.hierdooris dezedusgoedteplaatseninadaptiveresponsegenerationsubprocess. DeActiviteitenwegerbestaatnamelijkuitonderstaandefases(Gerards,2006): 1. Voorbereidingsfase Bewustwording Afweging 2. Besluitvormingsfase 3. Uitvoeringsfase Gedragsverandering 4. Nazorgfase Gedragsbehoud Dezefaseszijnstappendiederevalidantdoorlooptomtoteengedragsveranderingtekomen.Inde volgendeparagrafenwordenverschillendegedragsveranderingmodellenmetelkaarvergelekenen bekekenwelkehetbestebijdefasesvan HealthCounseling past. MeanderMedischCentrumheeftaandeprojectgroepaangegevendathetnietwilafwijkenvanhet gebruikvanhealthcounselingbijdeactiviteitenweger. 7.2 StagesofChangeModel Hetbekendstemodelindegezondheidszorgvoorgedragsveranderingisgebaseerdophet TranstheoretischModel,namelijkhetStagesofChangeModel(ziefiguur6opdevolgendepagina). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 35
Ditmodelisnietgemaaktombestaandgedragteverklarenoftevoorspellen,maargeefteen beschrijvingvanhetprocesvangedragsverandering. HetStagesofChangeModelbeschrijftvijfverschillendefases:precontemplatie,contemplatie, preparation,actieenmaintenance. 7.2.1 Fases Elkvandefaseskenteenandersoortgedragvanderevalidant(Brug,2010): Precontemplatie:revalidantenoverwegen nietomzijnofhaargedragteveranderen. Contemplatiefase:revalidantenoverwegen hungedragteveranderen,maarhebbenhier noggeenplannenvoor. Preparationfase:plannenomgedragaante passenwordengemaakt. Actiefase:hetgedragwordtdaadwerkelijk aangepastendegedragsveranderingwordt bewerkstelligd. Maintenancefase:begintalsde gedragsveranderinggedurendelangeretijd (meestalzesmaanden)isvolgehoudenenhet veranderendegedrageengewoonteis geworden. Figuur6:StagesofChangemodel 7.2.2 Voor ennadelen HetStagesofChangeModelwordttotophedenindegezondheidszorghetvaakstegebruiktten opzichtevandeanderemodellen.hetgebruikisgemakkelijktoepasbaar,omdathetdecomplexiteit vangedragsveranderinginheldereprocessenwordtweergeven.daarnaastkomendefasesvan HealthCounselingovereenmetdefasesvanhetStagesofChangeModel. Kritiekpuntenophetmodelzijndathetmodelalleenminimaaldoorempirischedatawordt ondersteund.metnamelongitudinaleenexperimenteledatalijkenhetmodelonvoldoendete steunen.uitonderzoekblijktdatfasespecifiekeinterventieshetnietbeterdoendaninterventiesdie nietzijnaangepastaandespecifiekefasevangedragsverandering(sutton,2005). 7.3 PrecautionAdoptionProcessModel DitmodelisvergelijkbaarmethetStagesofChangeModel.Echter,hetPrecautionAdoptionProcess ModelvanWeinsteinmaaktdaarnaast ooknogonderscheidttussendriestadia vanbewustzijn,namelijk:geenbesefvan hetprobleem,nietbetrokkenbijhet probleemenbewustvanrisicogedrag (Brug,2010).Inonderstaandfiguur7 staandeverschillenvandezetwee gedragsveranderingmodellenhetstages ofchangemodelenhetprecaution AdoptionProcessModelweergegeven. Figuur7:Vergelijkingmodellen DeActiviteitenwegerinontwikkeling 36
7.4 Nieuwemodellen ErzijnindicatiesdathetStagesofChangeModelenPrecautionAdoptionProcessModel onvoldoenderechtdoenaandecomplexiteitvangedragsveranderingworden.daaromzijn/worden ernieuwemodellenontwikkeld(brug,2010).indezemodellenwordendeprocessenvan gedragsveranderingcomplexerbeschreven.zeerrecentzijnernieuwemodellenontwikkeld,dietot doelhebbenhetprocesvandeverschillendegedragsveranderingfasentebeschrijven.dezemodellen zijnhethealthactionprocessapproachmodel(hapa)enheti ChangeModelenwordenopde volgendepagina snadertoegelicht. 7.4.1 HetHealthActionProcessApproachModel HetHealthActionProcessApproach(HAPA)ishetmeestrecentemodel(ziefiguur8),waarineerdere modellenvangedragsveranderingzijnsamengevat.hetprocesbestaatuittenminsteéénpréintentionelemotivatiefase eneenpostintentionele volitiefase. Derondjes(ofovalen)zijnde drievoorspellersvan gedragsverandering. Devierkantjesgevende stadiaaaninde gedragsverandering. Hetgrotevierkantgeeftde actiefaseaaninde gedragsverandering. Depijlentussenderondjes gevenaanhoeeenuithet andervoortkomt.depijlen Figuur8:HAPAmodel(Schwarzer,2008) vanderondjesnaarde vierkantjesgevenaanwelkefactorenhetprocesvanveranderingallemaalbeïnvloeden. Inhetgrotevierkantstaatdatdeactieomuiteindelijkechthetgezondegedragteblijvenvolhouden eencontinuprocesisvanvoortgaan,somsterugvallenenweeroppakkenendoorgaan (gedragsbehoud)(schwarzer,2008). 7.4.2 HetI ChangeModel EenveelgebruikttheoretischkadervoordebeschrijvingvangedragsveranderingishetIntegrated ModelforChange(I ChangeModel,ziefiguur9). Ditmodelisookontstaandooreensamenvoegingvanmeerderelossegedragsveranderingmodellen, zoalshetase model,waarbijasestaatvoorattitude,socialeinvloedeneigeneffectiviteitenhet StagesofChangemodel.VolgenshetI ChangeModel,datgoedweergeefthoecomplexstructureel veranderenvangedragis,isgedraghetresultaatvandeintentiesvaneenpersoon,diens capaciteitenenervarenbarrières.naastdezefactorenhebbenookmotivatiefactoreninvloedopde intentie.motivatiefactorenwordenbeïnvloeddoorverschillendepredisponerendefactoren,de besefbeïnvloedendefactoreneninformatiefactoren.heti Changemodelverondersteltnadrukkelijk eenbewustzijnvanheteigengedrag,inditgevaldematevanlichamelijkeactiviteitenookhet bewustkeuzesmakentenaanzienvanditgedrag(schermers,2008). Naastdedaadwerkelijkefasevangedragsveranderingspelenmeerderefactorenduseenrolbinnen heti Changemodelzoals:motivatiefactoren,predisponerendefactoren,informatiefactoren, besefbeïnvloedendefactoren,capaciteitsfactorenenbarrières.dezefasenzijnbeschrevendoor DeActiviteitenwegerinontwikkeling 37
ProchaskaenDiClementeeninhetI Changemodelopgenomenonderdeintentiestatusende gedragsperceptie(schermers,2008). Figuur9:hetI Changemodel(Schermers,2008) 7.5 Copingstijlen Hoeeenrevalidantomgaatmeteenprobleem(opdepersoon,deomgevingofinhethandelen)is afhankelijkvanzijncopingstijl.dezecopingstijlisvaninvloedopdegedragsverandering.copingkan hetbestomschrevenwordenals: decombinatievandeverstandelijkeenemotionelereactiesop hetprobleemofdestressenhetgedragdatdaaruitvoortvloeit (GezondVGZ,2010). Delijstdiehetmeestgehanteerdwordtbijdeomschrijvingvandeverschillendestijlen,wordtde Utrechtsecopinglijstgenoemd.Hierinstaandecopingstijlenomschrevendierevalidantenkunnen hanterenbijhetaanpakkenvanhunprobleem.delijstbevatdevolgendestijlen: hetprobleemactiefaanpakken socialesteunzoeken vermijdenenafwachten afleidingzoeken depressiefreageren emotiesenboosheiduiten geruststellendegedachten DeActiviteitenwegerinontwikkeling 38
Eenrevalidantheeftwaarschijnlijknietééncopingstijl,maareencombinatievanmeerderestijlendie voorhemhetmeesteffectiefzijnindeaanpakvanhetprobleem.uitonderzoekisgeblekendat mensenmeteeneffectievecopingstijlhetminstlasthebbenvanpsychischoflichamelijkeklachten. Datwilzeggen,zevoelenzichprettiger,zijnzelfverzekerder,gemakkelijkerindecontactenmet anderenenhebbenminderstress(gezondvgz,2010).dezerevalidantenzijninstaatomeengrotere PEO fittebewerkstelligeneneendaardoorookeenbetereoccupationalperformancetecreëren. 7.6 Conclusie Bovenstaandemodellenzijninontwikkeling,maarhetbelangrijkstehiervanisdatdezetweenieuwe modelleneenanderemaniervanindelinginfasenhanteren.dezezijnnietgebondenaande tijdsfaseringzoalshetstagesofchangemodelditdoet.hethapamodelbenadrukthetbelangvan demotivationeleenactiefase.terwijlheti ChangeModelmeernadruklegtoppremotivationele, motivationeleenpost motivationelefase.totophedeniserslechtbeperktempirischedata voorhanden.hetzieterveelbelovenduit,maardecomplexiteitvandezenieuwemodellenmaakthet toepassenindepraktijkenhetempirischtestenzeermoeilijk(brug,2010) VanuithetgedachtegoedvandeActiviteitenwegersluithetStagesofChangeModelhetbesteaanop defaseswaarmeedeactiviteitenwegerwerkt.dezefaseshebbenhunoorspronggevondeninde HealthCounseling:devoorbereidingsfase,debesluitvormingsfase,deuitvoeringsfaseende nazorgfase. Binnendegedragsveranderingheefteenrevalidanteenbepaaldecopingstijlommeteenprobleem omtegaan.deutrechtsecopingslijstheeftdezestijlenomschreven.hoeeenrevalidantmeteen probleemomgaatisergpersoonlijk,maarisvaakweleencombinatievanstijlen. 7.7 Aanbevelingen Naaraanleidingvandevoltooiingvanditthema,heeftdeprojectgroepdevolgendeaanbevelingen voormeandermedischcentrum: Tijdensdebehandelingdientdeergotherapeutgebruiktemakenvanhet gedragsveranderingmodel:stagesofchangemodel.ditomaantekunnengeveninwelke fasevangedragsveranderingderevalidantzichbevindtomzodeinterventiesen/of strategieënhieropintestellen. Hetaspectgedragsverandering,binnenhetgebruikvandeActiviteitenweger,kanhetbeste beschrevenwordenopbasisvandetheorievanhetgedragsveranderingmodelstagesof ChangeModel. Bijdebehandelingvanrevalidanten,diegebruikmakenvandeActiviteitenweger,dientde ergotherapeutrekeningtehoudenmetzijnofhaareffectievecopingstijlenendezeproberen zoveelmogelijkinteschakelen.ineffectievecopingstijlenmoetenwordenvermeden. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 39
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 40
8 Aanbevelingenentoegepasteproducten HieronderheeftdeprojectgroepalleaanbevelingennaaraanleidingvandeelAopgesomddievoor MeanderMedischCentrumvantoepassingzijn: 1. HetFrameworkOccupationalAdaptationkanhetbestewordengebruiktalsachterliggend theoretischmodelvoordeactiviteitenweger. 2. Deergotherapeutdienttijdensdebehandelingrekeningtehoudenmetdeslaapcylyen bioritmevanderevalidant. 3. DeinterventieGradedActivitykanwordentoegepast,wanneerderevalidantzijn belastbaarheidwilopbouwen. 4. DeinterventieMotivationalInterviewingkanwordentoegepastbijallegebruikersvande Activiteitenweger. 5. DebelastingenbelastbaarheidwordtmetdeActiviteitenwegergoedinkaartgebracht, waarbijderevalidantcentraalstaat.hierbijzijngeenveranderingennoodzakelijk. 6. Tijdensdebehandelingdientdeergotherapeutgebruiktemakenvanhet gedragsveranderingmodel:stagesofchangemodel.ditomaantekunnengeveninwelke fasedecliëntzichbevindtvangedragsveranderingomzodeinterventiesen/ofstrategieën hieropintestellen. 7. Hetaspectgedragsverandering,binnenhetgebruikvandeActiviteitenweger,kanhetbeste beschrevenwordenopbasisvandetheorievanhetgedragsveranderingmodelstagesof ChangeModel. 8. Bijdebehandelingvanrevalidanten,diegebruikmakenvandeActiviteitenweger,dientde ergotherapeutrekeningtehoudenmetzijnofhaareffectievecopingstijlenendezeproberen zoveelmogelijkinteschakelen.ineffectievecopingstijlenmoetenwordenvermeden. Naaraanleidingvandeaanbevelingenheeftdeprojectgroepdevolgendetoegepasteproducten ontwikkeld: 1. Voorstelvoorimplementatiemetbetrekkingtotbovenstaandeaanbevelingen(ziehoofdstuk 9). 2. EenartikelgeschrevenwaarinderelatiewordtgelegdtussendeActiviteitenwegerenhet frameworkvanoccupationaladaptation(ziebijlage6). 3. Eenartikelwaarinverschillendevormenvancopinguiteengezetworden(ziebijlage7). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 41
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 42
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 43 9 Implementatieaanbevelingen Inonderstaandtabelisdeimplementatievandeaanbevelingenbeschreven. Aanbevelingen Hoe Wanneer Financieel 1.Gebruiken makenvanhet OAframework Tijdenshetgevenvande cursusdagenkaner gerefereerdwordennaarhet OAframeworkenhoede Activiteitenwegerhieronder valt Hetcursusmateriaalvoorde ergotherapeuten(de Activiteitenwegermap) aanvullenmetdeinformatie overhetoaframework. Tijdensde cursusdagenvande Activiteitenweger(5x perjaar) Ziebijlage6. Alsermeerinformatie overhetmodelnodigis kanhetgrondslagen vandeergotherapie wordennageslagen. ViaGoogleBookszijn kosteloosdelenvanhet boekoccupational AdaptationinPractice beschikbaar. Printkosten 2.Rekening houdenmetde slaapcyclien bioritmevande revalidant Hetcursusmateriaalvoorde Ergotherapeutenaanvullen metdeinformatieuitde theoretischeonderbouwing Tijdensdeeindpresentatie gaatdeprojectgroepkortin opdeslaapcyclienbioritme vanderevalidant oktober/november Vijftienseptember. Tijdensde afstudeerpresentatie vandeprojectgroep Printkosten Geen 3.Toepassen vangraded Activity Deergotherapeutendie werkenmetde Activiteitenwegermakenal gebruikvangradedactivity Deinformatieuithet hoofdstukgradedactivitykan wordengebruikttijdensde cursusdagenvande Activiteitenweger (aantoonbareresultaten werkinggradedactivityook EvidenceBasedPractice) Tijdensde behandelingenmet deactiviteitenweger Tijdensde cursusdagenvande Activiteitenweger(5x perjaar) Geen Geen
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 44 Aanbevelingen Hoe Wanneer Financieel 4.Toepassenvan Motivational Interviewing Dooralleergotherapeuten decursuslatenvolgenvoor hettoepassenvande interventiemotivational Interviewing oktober Kostenzijnreeds gemaaktdoor MeanderMedisch Centrum 5.Debelastingen belastbaarheid wordtgoedbij Activiteitenweger Geen Geen Geen 6.Gebruikmaken vanhet gedragsverandering model:hetstagesof ChangeModel Tijdensdescholingvande Activiteitenweger refererennaardestappen vanhetstagesofchange model(ziehoofdstuk gedragsveranderingmodell en) Tijdensdecursusdagen vande Activiteitenweger(5x perjaar) Geen 7.Gedragsveranderingbinnen deactiviteitenweger aandehandvan StagesofChange Model. DeActiviteitenwegermap beschrijvenmetals achterliggende gedragsveranderingmodel: hetstagesofchange model.ditkaneennieuw afstudeerprojectworden Schooljaar2011/2012 Kostenvooreen afstudeerprojectbij dehvazijn honderdeuro 8.Gebruikmaken vaneffectieve copingstijlen Tijdensdescholingvande Activiteitenweger refererennaareffectieve enineffectieve copingstijlen(ziehoofdstuk copingstijlenenbijlage7) Tijdensdecursusdagen vande Activiteitenweger(5x perjaar) Geen
10 DeelB:Onderzoekwebsite InditdeelvanheteindverslagwordthetonderzoeknaardewebsitevandeActiviteitenweger beschreven.tijdensditonderzoekheeftdeprojectgroepdewensenenbehoeftesbijrevalidanten vooreennieuwewebsiteinkaartgebracht,eenpakketvaneisenopgesteldeneenconceptgemaakt. Spiraalmethode Figuur10:SpiraalmethodevolgensDeBekker(DeBekker,2010) BijhetonderzoeknaardewebsitemaaktdeprojectgroepgebruikvandespiraalmethodevanDe Bekker(ziefiguur10).Erisvoordezemethodegekozen,omdatditkwaliteitsmodelmethodisch volgensduidelijkestappenwerktomtoteenverbeteringtekomen.erisbinnenditmodelveel aandachtvoordefasevanprogrammaontwikkelingenhetafbakenenenhetanalyserenvande feitenenwensen.pasdaarnawordthetdoelvastgesteld.ditmaakthetmodelgeschiktvoorons project.hetmodelbestaatuitdriefases:aanloop,programmaontwikkelingendeuitvoering. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 45
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 46
11 Fase1:Aanloop DeafgelopenjarenisdeinformatievoorzieningopinternetmetbetrekkingtotdeActiviteitenweger voornamelijktoegespitstopdeergotherapeutdieviameandermedischcentrumeencursuswilgaan volgen(www.activiteitenweger.nlofwww.meandermedischcentrum.nl/activiteitenweger).de ontwikkelingvaneeninformerendewebsitevoorrevalidantenisachtergebleven.nusteedsmeer revalidantenkennismakenmetdeprincipesvandeactiviteitenwegerendezerevalidantensteeds vakeropzoekgaannaarinformatieophetinternet,vindtmeandermedischcentrumditeensteeds grotergemis.deergotherapeutenzijnopzoeknaardemeestrecenteinzichtenendeontwikkeling vaneeninformerendewebsitevoorderevalidanten.deergotherapeutenvindenhettijdwordenom deactiviteitenwegereennieuweimpulstegeven(raadvoordevolksgezondheidenzorg,2010). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 47
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 48
12 Fase2:Programmaontwikkeling 12.1 Onderwerp HetonderwerpisbepaaldnaaraanleidingvangesprekkenmetMeanderMedischCentrum. Afgesprokenisdatdeprojectgroepzichrichtopeenkwaliteitstrajectmetbetrekkingtothet onderwerp:verbeteringvandewebsitevandeactiviteitenwegervoorrevalidanten. 12.2 Voorlopigevraagstelling OpwelkewijzekandewebsitevanhetMeanderMedischCentrum,betreffendede Activiteitenweger,zoveelmogelijkaansluitenbijdewensenenbehoeftenvandeelnemende revalidantenaandeactiviteitenweger,zodatderevalidantgeïnformeerdwordtoverde Activiteitenweger? Omdeonderzoeksvraagkwantitatiefvanaardtelatenzijn,heeftdeprojectgroepkwantitatieve vragengeformuleerdineenenquête(zieanalysefeitenenwensen).tevenszijnereenopenvragen indeenquêteopgenomen,watkwalitatiefvanaardis. 12.3 Thema svandeenquête Inhetkadervandethema svoordeenquêtehebbendeprojectledenafzonderlijkdewebsitevande Activiteitenwegerdoorgenomenendekenmerkenmetbetrekkingtotinformatievoorderevalidant beschreven.dezezijnvervolgensmetelkaarvergeleken. Devolgendebegrippenkwamenhieruitvoort: Niveautekst Filmpjes Tedownloadeninformatie Ervaringsverhalen Achtergrondinformatieafdelingergotherapie Wetenschappelijkonderzoek Gepubliceerdmateriaal Nieuwefunctionaliteiten Zoekgedrag Zoekwoorden 12.4 Analysefeitenenwensen 12.4.1 Visgraatanalyse Metbehulpvaneenvisgraatanalyse(ziebijlage2)zijndefeitenenwensenmetbetrekkingtothet kwaliteitstrajectvandewebsitenaderweergegeveneninkaartgebracht.devisgraatanalyseiseen methodiekomdeoorzakenachterproblemenophelderewijzevastteleggen.deoorzakenvanhet probleemverbeeldjeinhetlichaamvandevis:devisgraten.dekopvandevisishetprobleemende zijgratenkunnenfeitelijkzelfstandigwordengekozen.hierdoorwordendiverseinvalshoeken bekekenenindienvantoepassingkandehuidigesituatievergelekenwordenmetdegewenste situatie.waarnahetdoelduidelijkerkanwordenvastgesteld. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 49
DehuidigesituatieistijdenseenoverlegbesprokenmetKarinenGrekeeninhettabelgeplaatst.De wenselijkesituatieisnadiscussiebinnendeprojectgroepopgesteldendaarnavoorgelegdaankarin engreke.voorinvullingvandewenselijkesituatieisviadeemailinputgeleverddoorkarinengreke. Doelbepaling NahetlezenvandevisgraatanalyseheeftMeanderMedischCentrumsamenmetdeprojectgroep beslotenzichterichtenopdevolgendepunten: EenpilotonderzoeknaardegewensteinformatieopdewebsitevandeActiviteitenweger voorrevalidantendiegebruikmakenvandeactiviteitenweger.dezegewensteinformatiezal wordenuitgedruktinpercentagesdiewordenberekendaandehandvaningevulde enquêtes. EenadviesaanMeanderMedischCentrumoverstructuurencontentmetbetrekkingtotde websitevandeactiviteitenwegervoorrevalidanten. 12.4.2 Verbetervraag MeanderMedischCentrumheeftsamenmetdeprojectgroepopbasisvanbovenstaandepuntende volgendeverbetervraaggeformuleerd. OpwelkewijzekandewebsitevanhetMeanderMedischCentrum,betreffendede Activiteitenweger,zoveelmogelijkaansluitenbijdewensenenbehoeftenvandeelnemende revalidantenaandeactiviteitenweger,zodatderevalidantgeïnformeerdwordtoverde Activiteitenweger?(Projectgroep startnotitie,2011) 12.4.3 Oplossingsrichtingenvanuitdeprojectgroep NaaraanleidingvandeverschillendegesprekkendiedeprojectgroepheeftgehadmetMeander MedischCentrum,heefthetdevolgendeoplossingsrichtingenbedacht: 1. ICTstandaardwebsitelatenmaken Nadeel:makershebbenweinigachtergrondkennisoverActiviteitenweger.Hierdoorkomt mogelijkglobalereinformatiewatopdesite.kansopdathetmindertoegespitstisopde doelgroep.kostveeltijdvoorgrekeenkarinomdeictvanjuisteinformatietevoorzien. Voordeel:snel,simpelengoedkoop. 2. Enquêtesendeinformatiegebruikenvoorconceptwebsite. Nadeel:Medewerkingvanrevalidantenenergotherapeutenzijnnodig. Voordeel:Geslotenvragenkunnenomgezetwordeninpercentages.Demogelijkheidtoteen kwantitatiefonderzoek. 3. Interviewenendeinformatiegebruikenvoorconceptwebsite. Nadeel:medewerkingvanderevalidantenenergotherapeutenzijnnodig.Bijeenkwalitatief onderzoekisergeenmogelijkheidompercentagesaantegeven. Voordeel:meermogelijkhedenvoorverdiepingtenaanzienvandeantwoordenvan revalidanten. KeuzeMeanderMedischCentrum MeanderMedischCentrumheeftgekozenvooroplossingsrichtingtwee:eenenquêtemetgesloten vragenvoorrevalidantenvanmeandermedischcentrum,waardoorerdooranalysepercentuele conclusieswordengetrokken. 12.4.4 Opstellenenquête InsamenspraakmetMeanderMedischCentrumenmetsenior adviseurpaulvanderhulstisde enquêteopgestelddieuiteindelijkverspreidisonderderevalidantenvanmeandermedischcentrum DeActiviteitenwegerinontwikkeling 50
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 51 dieopdatmomentmetdeactiviteitenwegerwerken(voordeenquêteendeverantwoording,zie bijlage3en4). Doelonderzoek Deenquêteisopgesteldalspilotonderzoekomteonderzoekenwatdeonlinewensenenbehoeften zijnvangebruikersvandeactiviteitenweger.hetonderzoekpoogttendensenentrendsweerte gevenoverdetenemenkoers.degegevenswordengebruiktvoorhetmakenvaneenwebsitevoor revalidantenvandeactiviteitenweger,zodatdezegoedaansluitaandezewensenenbehoeftenen hierdooraantrekkelijkwordtomtebezoeken. 12.4.5 Resultatenenquête Indithoofdstukwordthetdoelvanhetpilotonderzoekverderuitgelicht,derespons,devaliditeiten betrouwbaarheid,dewijzevananalyseendeconclusievanhetonderzoekweergegeven.de resultatenzijnopgenomeninbijlage5. Respons DeenquêteisverspreidgedurendedemaandjulionderrevalidantenvanMeanderMedischCentrum dieopdatmomentmetdeactiviteitenwegerwerken.deenquêtewerdverspreidmetde medewerkingvandeergotherapeutenvanmeandermedischcentrum.voorhetonderzoekworden allerevalidantenvanmeandermedischcentrumbenaderddieproblemenondervindeninde belastingenbelastbaarheidendiemetbehulpvandeactiviteitenwegerbezigzijnhunbalanste hervinden.derevalidantenkondendeenquêteingeslotenenvelopretournerenaandebehandelend ergotherapeut.deingevuldeenquêteswerdenverzamelddoorbaukeboezeman. Opbasisvanhetaantalrevalidantenwasvoorafverwachtdathetaantalrespondentenongeveer37 zouzijn.echter,doordezomervakantie,waardoormindertherapieplaatsvondenveelrevalidanten warenuitbehandeld,isderesponsuitgekomenop18ingevuldeengeretourneerdeenquêtes. Validiteitenbetrouwbaarheid Doorderesponsvan18enquêteskandeprojectgroepconcluderendatditonderzoeknietvalideen betrouwbaaris.deresultatenkunnennietgegeneraliseerdwordenovergehelepatiëntgroepen. Daarnaastisheteenpilotonderzoek,omdatdeprojectgroepzichwilrichtenoprevalidantenvan MeanderMedischCentrumdiegebruikmakenvandeActiviteitenweger.Deuitkomstenvanhet onderzoekzijnnietrepresenteerbaarvoordegehelegebruikersgroep,maargevenalleeneen indicatieaan. Conclusiedeel1vandeenquête(websiteeerderbezocht) DerespondentendiealeenseerderdehuidigewebsitevandeActiviteitenwegerhebbenbezocht (tweerespondenten)zijnoverhetalgemeentevredenoverhoedehuidigewebsitenufunctioneert enwatdezetebiedenheeft.deideeënvoordenieuwefunctionaliteitenvindenzeeenleuke toevoegingvoordebestaandewebsite. Overigens,hetaantalrespondentenisdermateminimaal,dateraandezeconclusiegeen consequentiesverbondenkunnenworden. Conclusiedeel2vandeenquête(websitenieteerderbezocht) VeruitdemeesterespondentenhebbennieteerderdewebsitevandeActiviteitenwegerbezocht. Datkwaminallegevallendoordatzenietopdehoogtewarenvandewebsite.Wanneerzeeen websitevandeactiviteitenwegerzoudenbezoeken,zoudenzedaargraagachtergrondinformatie overzoweldeactiviteitenwegeralsdeafdelingergotherapievanmeandermedischcentrumwillen vinden.maarzijnzeookopzoeknaarwetenschappelijkeinformatieenervaringenvanandere revalidantenendeskundigen.ookzijnzeopzoeknaarblancotijdschrijflijsten,diezekunnen
downloaden.verderwillenzegraagviaeenforumincontacttredenmetanderegebruikersvande Activiteitenweger. Algemeneconclusiesvanuitdeenquête DeActiviteitenwegerwordtmeertoegepastbij: Vrouwen Grootstegroeprespondentenistussen26tot35jaar Heeftchronischpijn/fibromyalgieofneken/ofrugklachten Islangerdan1jaarziek. HeeftdeWestEuropese/Amerikaansecultuur. Departnersvanderevalidantenzijnergbelangrijkbijdebehandeling. HebbenminimaaleenMBOniveauopleidinggevolgd. Overhetalgemeenkangesteldwordendat: Erbehoefteisaaneenwebsitevoorrevalidanten. Ermoetgoedenaamsbekendheidwordengegevenaandezewebsite. Uitlegvaninformatiegraagtekstueelenmogelijkmettoevoegingvanfilmpje. Bezoekersvandewebsitewillengraaginformatiehebbenover: AchtergrondinformatieoverdeActiviteitenweger. AchtergrondinformatieoverdeafdelingergotherapieMeanderMedischCentrum. WetenschappelijkeinformatieoverdeActiviteitenweger. ErvaringenvanandererevalidantenmethetwerkenmetdeActiviteitenweger. Blancotijdschrijflijstenomtedownloaden. Forumvoorgebruikersonderling. 12.5 Programmavaneisen Naaraanleidingvandeanalysevandefeitenenwensenheeftdeprojectgroepeisenopgesteld waaraandewebsiteendeinformatieopdewebsitevandeactiviteitenwegermoetenvoldoen. Hetprogrammavaneisenbevatdeinhoudvandewebsite,bereikbaarheidvandewebsite, vormgevingvandewebsiteendeinformatieveiligheidsnormen.daarnaastwordenereisengesteld aanhetontwerp,onderwerpendedoelgroep. Inhoudwebsite Bevatinformatiewaarrevalidantenietsaanhebben.Deinformatiesluitaanopantwoorden uitenquêteenbiedtdusvoldoendeinformatie. DeinformatieisinbegrijpelijkNederlandsgeschreven. Informatieheeftdiverseonderwerpen. Hetbevatdiverseinformatiebronnen/functies. AanvullendeliteratuurisbijvoorkeurinNederlandsen/ofEngels. Bereikbaarheidwebsite Websiteisgemakkelijkingebruik. Menvindtgemakkelijkinformatie. Dewebsiteheefteenzoekmachine. Vormgevingwebsite Makkelijkleesbaarlettertype DeActiviteitenwegerinontwikkeling 52
VoldoetaandeeisenvandeafdelingCommunicatie,geformuleerdindeschrijf enkijkwijzer vanmeandermedischcentrum Dewebsiteheefteenaantrekkelijkelay out. GebruikmakenvanderichtlijnenSnakewareCMS(ContentManagmentSysteem). Informatieveiligheidsnormen Voldoetaandeeisenvoorinformatiebeveiligingindezorg(NEN7510norm). VoldoetaandeeisenvanhetHuisreglementInformatieveiligheidvanMeanderMedisch Centrum. Concept Allenoodzakelijkeinformatieverzamelenomtekunnenvoldoenaanhetbovenstaandeeisenpakket. Dezegegevensvervolgensanalyserenendeuitkomstenverwerkenineenconceptwebsite. Onderwerp DiverseinformatieoverdeActiviteitenwegervoorrevalidantenverzamelenendezeweergegevenop eenwebsite. Doelgroep RevalidantendieopzoekzijnnaarinformatieoverdeActiviteitenweger,omdatzeproblemen ondervindeninhunbelastingenbelastbaarheid. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 53
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 54
13 Fase3:Uitvoering Indithoofdstukwordendevoorbereiding,deuitvoering,vervolgactiesentoetsingbesproken.De projectgroepisindezefasebezigmetdeuitvoeringenontwikkelingvaneenconcept. 13.1 Voorbereiding Tervoorbereidingophetteontwikkelenconceptneemthetprojectteamdeconclusiesvandevorige faseterhand.daarnaastverdiepthetprojectteamzichindeachtergrondvandebestaandewebsite vanmeandermedischcentrumdooroverlegtevoerenmetdeafdelingcommunicatieenpere mail metdeafdelingict.naaraanleidingvandezebesprekingheeftdeprojectgroepmeerinformatie gekregenoverderichtlijnenvansnakewarecms,deinformatieveiligheidsnormenende tekstrichtlijnenvanmeandermedischcentrum. UitdezeinformatiebleekdatdeeisenvoordehuisstijlzijnopgesteldnaaraanleidingvanNEN7510 norm(informatiebeveiligingindezorg).dezenormistevensgekoppeldaandenederlandse VerenigingvanZiekenhuizen(NVZ)toetsingsreglement.DeNVZheeftinoverlegmetdeInspectie voordegezondheidszorgeentoetsingsreglementontwikkeldwaarinstaatwaarziekenhuizenin2010 minimaalaanmoetenvoldoenophetgebiedvaninformatieveiligheid. DeuitgangspuntenvanhetinformatiebeveiligingsbeleidvanMeanderMedischCentrumzijn gebaseerdopdevolgendewetgeving: WetBIG:WetBeroepenindeIndividueleGezondheidszorg WBP:WetBeschermingPersoonsgegevens WGBO:WetGeneeskundigeBehandelingsovereenkomst Metdezewettenmoetrekeningwordengehoudenmethetmakenvandewebsite. 13.2 Uitvoering Indithoofdstukwordthetontwikkeldeconceptomschrevenentoegelicht.Hieronderwordtper webpaginabesprokenwaaromvoordebetreffendestijl/opmaak/etceteraisgekozen. Bijdeontwikkelingvanhetconceptisrekeninggehoudenmetdeconclusiesvanvoorgaandefasesen metdemogelijkhedenvanhetsoftwareprogrammasnakewarecms.daarnaastisbijhetschrijven vandewebtekstenrekeninggehoudenmetdeschrijf enkijkwijzervanmeandermedischcentrum (MeanderMedischCentrum,2011)endeverdergeldendeinformatieveiligheidsregels. 13.2.1 Algemeneelementenconcept Headerenfooter ZoalselkewebsitebevatookdewebsitevandeActiviteitenwegereenheadereneenfooter(zie afbeelding11).dezetweeinhetoogspringendeelementenvandewebsitewordenbepaalddoorhet overaldesignvandewebsitevanmeandermedischcentrum.deprojectgroepheeftdaaromgeen adviesvoormeandermedischcentrumomtrentdezeelementen.dezeelementenwordengeërfd vandewebsitewaarindewebsitevandeactiviteitenwegerwordtgeplaatst. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 55
Afbeelding11:Header(boven)enfooter(onder)gemarkeerd Paginabannerensearchbox Bovenelkewebpaginastaateenbannermeteensearchbox.Zoisdepaginabanneroppagina svoor patiëntenandersdanpagina svoorprofessionals.deafdelingcommunicatievanmeandermedisch Centrumheeftdeprojectgroeptekennengegevendatdepaginabannerafhankelijkiswaarde bezoekerzichbevindt(projectgroep,2011). Naastdepaginabannersbevindtzichdesearchbox(zieafbeelding12).Dezeisvoordegehele websitevanmeandermedischcentrumgelijkendusookvoordewebsitevandeactiviteitenweger. Deprojectgroepheeftgeenadviesgeschrevenomdebannersendesearchboxandersvormte geven. Afbeelding12:Searchboxenpaginabannergemarkeerd DeActiviteitenwegerinontwikkeling 56
Menu OpdewebsitevanMeanderMedischCentrumopdepagina svoor revalidantenstaatalgemeneinformatieoverdeafdelingen informatieoverspreekuren,kostenenzorgverleners. HetmenuvandeActiviteitenwegerkomtinditmenu,omdatheteen hulpmiddelvandeafdelingergotherapieisenomdathethier pagina svoorrevalidantenbetreft. Uitderesultatenvandeenquêtekwamduidelijknaarvorendat revalidantenopzoekzijnnaarachtergrondinformatieoverde Activiteitenweger,ervaringsverhalenvanandererevalidantenen deskundigen,onderzoeknaardeactiviteitenweger,downloadsen eenforum(projectgroep,2011).opbasisvandezeonderwerpenis ditmenusamengesteld(zieafbeelding13).elkeafzonderlijkemenuitemsendeonderliggendepagina swordenindevolgende hoofdstukkenvanditverslagbesproken. Afbeelding13:Menu 13.2.2 Nieuwepagina s WatisdeActiviteitenweger? Uitderesultatenvandeenquêteisgeblekendat75%vanderespondentenhetbelangrijktotzeer belangrijkvindtdatopdewebsitevandeactiviteitenwegereenkorteintroductiewordtgegevenhoe deactiviteitenwegerwerkt. Uitdeenquêtebleektevensdatruim70%vanderespondentendeachtergrondinformatievia tekstueleuitlegofeenbeschrijvingwillezen.55%geeftdevoorkeuraaneenforumenongeveer 25%wilgraagdatdetekstondersteundwordtdooreenfilmpje(Projectgroep,2011). DitisderedenomeenpaginainhetconceptoptenemendatbeschrijftwatdeActiviteitenwegeris, hoedezewerktenwathetbeoogdedoelis.tevensheeftdeprojectgroepeenlinkopgenomen, zodateenaanstaande/potentiëlerevalidanteenvoudigkanbekijkenwaardedichtstbijzijnde instellingiswaarergotherapeutengeschooldzijninhetgebruikvandeactiviteitenweger(zie afbeelding14). Afbeelding14:Concept:WatisdeActiviteitenweger? DeActiviteitenwegerinontwikkeling 57
Deprojectgroepheeftgekozenomopditmomentgeenfilmpjemetdeuitlegvande Activiteitenwegeroptenemen,omdat75%vanderespondentenhiernietingeïnteresseerdis. Vanwegedehogeontwikkelkosten,ongeveer8.000euro(Projectgroep,2011),heeftditvoornu geenmeerwaarde.hetforumwordtbesprokenbijhoofdstuk12.2.3,paragraaf Forum. 13.2.3 Revalidantenaanhetwoord Ruim81%vanderespondentengafaanhetbelangrijktotzeerbelangrijktevindendatopdewebsite vandeactiviteitenwegerandererevalidantenvertellenoverhunervaringenmetde Activiteitenweger(Projectgroep,2011). Vanuitdezeresultatenisbeslotenomdeervaringenvanrevalidantenoptenemeninhetconcept. Deprojectgroepheeftdaarvoordebestaandepaginametervaringenvanrevalidantenopdewebsite vandeactiviteitenwegervoorergotherapeutenaangepast(zieafbeelding15). Omaanstaanderevalidantenmeertelatenidentificerenmetdeervaringsverhalenheefthet projectteamgefingeerdenamenopgenomenenstockfoto sgebruikt.hierdoorlijkende ervaringsverhalenminderoppervlakkigenheeftdewebsiteeenbetervoorkomen. Afbeelding15:Concept:Revalidantenaanhetwoord DeActiviteitenwegerinontwikkeling 58
Ergotherapeutenaanhetwoord Ruim87%vanderespondentenvindthetbelangrijktotzeerbelangrijkdatopdewebsitevande ActiviteitenwegerergotherapeutenvertellenoverzijnofhaarervaringenmetdeActiviteitenweger (Projectgroep,2011). Deprojectgroepheeftdaarombeslotenomeenpaginametervaringenvanergotherapeutenmetde Activiteitenwegeroptenemen.Deprojectgroepheefteentekstverzonnen,namenvan ergotherapeutenverzonnenenstockfoto shiervoorgebruikt(zieafbeelding16).hetadviesaan MeanderMedischCentrumisomindecontactenmetcollegaergotherapeutennatevragenofdeze eenrecensiewillenschrijvenoverhettoepassen/gebruikenvandeactiviteitenweger,zodatdeze opgenomenkunnenwordenopdewebsiteendeverzonnentekstvervangenkanworden. Afbeelding16:Concept:Ergotherapeutenaanhetwoord Wetenschappelijkonderzoek Uitderesultatenbleekdatruim62%vanderespondentenhetbelangrijktotzeerbelangrijkvindtdat opdewebsitevandeactiviteitenwegervermeldwordtwelkwetenschappelijkonderzoekernaarde Activiteitenwegergedaanis(Projectgroep,2011). DetotophedenuitgevoerdewetenschappelijkonderzoeknaardeActiviteitenwegerwordtdaarom inhetconceptopeenpaginaweergegeven(zieafbeelding17).opdezepaginakunnenbezoekershet gedaneonderzoeknaardeactiviteitenwegerlezen. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 59
Afbeelding17:Concept:Wetenschappelijkonderzoek Gepubliceerdmateriaal Uitderesultatenvandeenquêteisgeblekendatruim56%vanderespondentenhetbelangrijktot zeerbelangrijkvindtdatopdewebsitevandeactiviteitenwegervermeldwordtwelkmateriaalover deactiviteitenwegergepubliceerdis(projectgroep,2011). Deprojectgroepheeftdaarombeslotenhetgepubliceerdemateriaaloverzichtelijkopeenpagina weertegeven(zieafbeelding18).debezoekersvandezepaginakunnenhetmateriaaldownloaden. Afbeelding18:Concept:Gepubliceerdmateriaal Downloads Uitderesultatenvandeenquêtevindt50%vanderespondentenhetbelangrijktotzeerbelangrijk omvandewebsitevandeactiviteitenwegerbestandentedownloadendiezijkunnengebruikenbij hetwerkenmetdeactiviteitenweger(projectgroep,2011).omdezeredenheeftdeprojectgroep eenpaginainhetconceptopgenomenwaarrevalidantendezebestandenkunnendownloaden(zie afbeelding19).bijhetconceptheeftdeprojectgroeptweeschema sopgenomendieindehuidige behandelingveelwordengebruikt. UitdeenquêtekwamookalssuggestieomdehelemethodiekvandeActiviteitenwegeronlinete plaatsen.deprojectgroepishiergeenvoorstandervan.derevalidantmoetimmersaandeslaggaan metdeergotherapeutalscoachenhetisnietdebedoelingvandeactiviteitenwegerdatde revalidanthelemaalzelfstandigaandeslaggaat.dekansbestaatdandatnietallefasesvande Activiteitenwegergoeddoorlopenworden.Hierdoorhaaltderevalidantniethetbeoogderesultaat. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 60
Afbeelding19:Concept:Downloads Forum 55%vanderevalidantengavenindeenquêteaandatzijviaeenforumoverdeActiviteitenweger geïnformeerdwilworden.hetuitwisselenvanervaringenenkennisheeftbijruim60%vande respondentendevoorkeuromditviaeenforumtedoen(projectgroep,2011). Ditheeftdeprojectgroepdoenbesluitenomeenforumpaginainhetconceptoptenemen(zie afbeelding20).opdezepagina skunnenrevalidantenmetelkaarincontacttreden,ervaringenen kennisuitwisselenenvragenstellenaaneenergotherapeut. Afbeelding20:Concept:Forum DeActiviteitenwegerinontwikkeling 61
Nadelen Hoeweleenforumpaginabijzonderveelbijdraagtaandeinteractietussenrevalidantenonderlingen metdeergotherapeut,kleveneraaneenforumooknadelen.hieronderheeftdeprojectgroepde belangrijkstenadelenopgesomd,zodatmeandermedischcentrumdezekanoverwegenofeen forumdaadwerkelijkgeplaatstmoetwordenopdewebsite. DemoduleisnognietbeschikbaarinSnakeware(CMSvandewebsite).Dezemoetdoorde unitrevalidatiewordenaangeschaft. Bijdegeplaatsteberichtenmoeteenredacteur(iemandvandeafdelingergotherapie) meelezenofergeenirrelevanteberichtenwordengeplaatst.ditbetekentdateen ergotherapeutvrijgemaaktmoetwordenvoordezetaak. Wanneerrevalidantendemogelijkheidkrijgenomopdezewijzevragentestellenaaneen ergotherapeut,danmoetdezeergotherapeutookwelbeschikbaarzijn(iemandvande afdelingergotherapie)omopvragentekunnenreageren.ditkandandusookgaanover revalidantendienietbijdiebetreffendeergotherapeutinbehandelingzijn.hetforumis immersopenvooriedereen. Hetgevaarbestaatdattherapieovereenforumgaatplaatsvindeninplaatsvaninhet ziekenhuis. Hetgevaarbestaatdatgevoeligeinformatievanrevalidantenophetforumopenbaarwordt gemaakt. Conclusie Deprojectgroepisvanmeningom,geziendebovenstaandenadelen,nietineenforumteinvesteren endezedusnietoptenemenopdenieuwewebsitevoorrevalidanten.voordevolledigheidisde paginawelinhetconceptopgenomen. Ergotherapeutindebuurt Uitderesultatenvandeenquêteisgeblekendat50%vanderespondentenhetbelangrijkvindtom viadewebsitevandeactiviteitenwegertevernemenwelkeergotherapeuten/instellingenindebuurt gecertificeerdzijnomdeactiviteitenwegeraftenemen. Erisomdezeredeneenpaginainhetconceptopgenomenwaarrevalidantenkunnennagaanwelke ergotherapeutenindebuurtgeschooldzijnindeactiviteitenweger(zieafbeelding21).de projectgroepheefthierbijgebruikgemaaktvandebestaandelijst,zoalsdezeopditmoment gepubliceerdisopdewebsitevandeactiviteitenwegervoorergotherapeuten.opdezelijststaan alleendeinstellingenvermelddiegediplomeerdeergotherapeutenindiensthebben.individuele ergotherapeutenwordenopdezelijstnietbenoemd.hetadviesvandeprojectgroepisomeenlijst temakenvangecertificeerdeergotherapeuten,zodatdelijstcompleetisenderevalidanteenvoudig kanopzoekenwelkeergotherapeutenzijngeschoold. Afbeelding21:Concept:Ergotherapeutindebuurt DeActiviteitenwegerinontwikkeling 62
Scholing IneeneerderstadiumheeftdeprojectgroepeenadviesgeschrevenaanMeanderMedischCentrum omhetinstapniveauvanergotherapeutendiedeelnemenaandescholingvandeactiviteitenweger meerinbalanstebrengen.deconclusievanditadvieswasomeenkennistoetsopdewebsiteopte nemen,waarbijergotherapeutenzelfhunkennisniveaukunnentesten. Wanneertijdensdetoetsdeergotherapeuteenvraagfoutbeantwoord,verschijntdirectinbeeld waarzemeerinformatieoverdebetreffendetheoriekunnenvinden.opdezewijzehooptmeander MedischCentrumdatdedeelnemendeergotherapeutenzelfstandighunbasisniveauverhogen, voordatzeaandecursusdeelnemen. Deprojectgroepheeftdaaromeenseriepagina sinhetconceptopgenomenwaarbij ergotherapeutenmeerinformatiekunnenvindenoverdescholing(zieafbeelding22)ende kennistoetskunnenafnemen(zieafbeelding23en24). Afbeelding22:Concept:Scholing Afbeelding23:Concept:Introductiekennistoets DeActiviteitenwegerinontwikkeling 63
Afbeelding24:Concept:Voorbeeldantwoordkennistoets 13.3 Vervolgacties Deprojectgroepheeftdevolgendevervolgactiesbeschreven,zodathetconceptgerealiseerdkan wordenopdewebsitevanmeandermedischcentrum. 13.3.1 Conceptlanceren Voordathetconceptgelanceerdkanwordenmoetendevolgendestappendoorlopenworden: 1. HetprojectteamoverhandigthetconceptaanMeanderMedischCentrumdievoldoetaande eerderopgesteldeprogrammavaneisen. 2. Deafdelingergotherapieencommunicatiekijkenoferaanpassingenaandetekstennodig zijn. 3. Ermoetcontactwordengezochtmetergotherapeutenvanandereinstellingenofdezeeen recensiewillenschrijvenoverhunervaringenmethetgebruikvandeactiviteitenweger. Wanneerdezeergotherapeutennietgevondenworden,danmoetdetekstinhetconcept wordenaangepast. 4. Inhetconceptisgebruikgemaaktvanstockfoto s.dezefoto smoetenwordenaangeschaft ofanderefoto smoetenwordengezocht.voorhetconceptisgebruikgemaaktvandestock foto svandewebsitehttp://www.istockphoto.com. 5. DeafdelingcommunicatievanMeanderMedischCentrummoetdenieuwestructuur, tekstenenfoto sinsnakewarecmsplaatsenenpubliceren. 6. Deafdelingergotherapieendeafdelingcommunicatiemoetenpromotiemakenvoorde nieuwewebsitevandeactiviteitenweger,speciaalvoorrevalidanten. 13.3.2 Scholing Dewebpagina svandescholingvandeactiviteitenwegerzijninhetconceptbinnendepagina svan depatiëntgeplaatst.geziendestructuurvandewebsitevanmeandermedischcentrumisditniet juistenmoetendepagina svandescholingbinnendeprofessionalwordengeplaatst. MeanderMedischCentrummoetafwegenofdezepagina sbijdepatiëntenpagina svande Activiteitenwegerverplaatstwordenofgekopieerdwordennaardepagina svoordeprofessional. 13.3.3 Vervolgonderzoek Hetconceptisontwikkeldopbasisvandeanalysevandefeitenenwensen.Hierbijhebbende resultatenvandeenquêteeenbelangrijkerolgespeeld,ondanksdatdezeresultatengebaseerdzijn DeActiviteitenwegerinontwikkeling 64
op18respondenten.vooreenmeervalideenbetrouwbaarderewebsite,adviseertdeprojectgroep omdewensenenbehoeftenvan(aanstaande)revalidantendiewerkenmetdeactiviteitenwegerte monitoren.deprojectgroepadviseertomditonlinetedoenviaeenkorteenquêteopdewebsite. 13.3.4 Evalueren DeprojectgroepadviseertMeanderMedischCentrumomdenieuwewebsitenaongeveerzes maandenenelkevolgendezesmaanden,teevalueren.hiervoorkunnenzowelderesultatenvande onlineenquêtegebruiktworden,alsdefeedbackvanrevalidantendiemetdeactiviteitenweger werken. 13.3.5 Financieel Aanhetaanpassenvandewebsitezijnbeperktkostenverbonden.Dekostenzijnhieronder opgesomd: Foto s:30europerstuka10foto s:300euro Personelekosten:4uurwerk(inloondienstvanMeanderMedischCentrum) Inhetconceptheeftdeprojectgroepgeadviseerdomgeenvideo steontwikkeleneneenforumop dewebsiteoptenemen.dezekostenzijndaaromooknietindebegrotingopgenomen. 13.4 Conclusie/advies Inapril2011isdeprojectgroepvandeverkorteopleidingergotherapieaandeHogeschoolvan Amsterdamgestartmeteen20wekendurendverbetertrajectvandewebsitevande Activiteitenweger.Hettrajectishalfseptember2011afgerondmetdepresentatievanhetconcept endeopleveringvandetheoretischeonderbouwingvanhetconceptaanmeandermedisch Centrum.DeelBvanditverslagisdetheoretischeonderbouwingvandegemaaktestappen, afwegingenenkeuzes. Deprojectgroepisvanmeningdatmethetpublicerenvanhetconceptvandewebsitevande Activiteitenwegervoorrevalidanteneengroteinhaalslagwordtgemaaktindeonline informatievoorzieningaanrevalidanten.hetconceptisgebaseerdopuitvoerigeanalysevande wensenenbehoeftesvandehuidigerevalidantendiemetdeactiviteitenwegerwerkenenanderen. Nalanceringvanhetconceptadviseertdeprojectgroepomdenieuwewebsiteregelmatigte evaluerendoormiddelvaneenonlineenquêteenfeedbackvanrevalidanten,zekervanwegede matigeresponsopdeenquête. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 65
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 66
14 Bronnenlijst Baarda,D.B.&DeGoede,M.P.M.(2006).BasisboekMethodenenTechnieken Handleiding voorhetopzettenenuitvoerenvankwantitatiefonderzoek.groningen:wolters Noordhoff. Bekker,J.M.A.de,Eliens,drs.A,M.,Haan,drs.J.H.de,Schouten,drs.L.M.T.,Wigboldus,drs. M.E.(2010).Kwaliteitszorgenpatiëntveiligheid.Dwingeloo:UitgeverijKavanah. Boezeman(2004).Paramedica Eenmedia endoelgroeponderzoek.utrecht:uitgeverij Lemma. BrugJ.,AssemaPvan.,LechnerL.,Gezondheidsvoorlichtingengedragsverandering,een planmatigeaanpak(2010),vangorcum&comp.b.v. BureauFlohr&Verheijen Toegepastonderzoekenonderzoeksondersteuning(2004). Responsebepalendefactorenbijschriftelijkeenquêtes.Geraadpleegdop20juni2011van http://www.flover.nl/memoos/response.pdf Csikzentmihalyi,M.,&Rathunde,K.Themeasurementofflowineverydaylife,towarda theoryofemergentmotivation.nebraskasymposiumonmotivation(1992). Cup,E.&VandeVen Stevens,L.(2011).DeICFenzijn core business.wetenschappelijk TijdschriftvoorErgotherapie,2(4),44 48 Deth,vanR.&Vandereycken,W.(2004).Psychiatrie:Vandiagnosetotbehandeling.Houten: BohnStafleuVanLoghum GerardsF.,BorgersR.(2006),HealthCounseling,hetadviesgesprekinde(para)medischeen verpleegkundigezorg.soest:nelissen Gerber,L.H.&Furst,G.P.(1992)ValidationoftheNIHactivityrecord:aquantitativemeasure oflifeactivities.arthritiscareres.jun;5(2):81 6. GezondVGZ(2010).Copingencopingstijlen.Geraadpleegdop1augustus2011via: http://www.gezondvgz.nl/%7b33aa2529 19cd 4695 9131 95019894807d%7D?tp=gewoonten Gieles,J.(2009).Onsbioritme Eenorkestvanklokken.Gepubliceerdop: http://www.psychologiemagazine.nl/web/artikelpagina/ons bioritme Een orkest vanklokken.htm Hargvander(publicatiedatumonbekend).Watzijnbioritmen?Gepubliceerdop: http://www.vanderharg.nl/bioritme.html HatingsveldtvanM.,Logister Proost,I.&Kinébanian,A.(2010).Beroepsprofiel Ergotherapeut.DenHaag:ErgotherapieNederland/BoomLemmauitgevers HogeschoolvanAmsterdam(2010).Coping omgaanmetproblemen.amsterdam: HogeschoolvanAmsterdam. HostingWordPressSEO(2010).Internettrends:Top10internettrends2010.Geraadpleegd op20juni2011vanhttp://hosting.ber art.nl/internet trends 2010 Hulstein VanGennep,G.&TenHove Moerdijk,K.(2008).DeActiviteitenweger Methodischwerkenaanbelastingenbelastbaarheid.NederlandsTijdschriftvoor Ergotherapie,april2008,22 25. Kinébanian,A.&M.LeGranse(red).(2007).Grondslagenvandeergotherapie.Maarssen: Elseviergezondheidszorg Kinébanian,A.,Thomas,C.,Verhoef,J.A.C.&Verschuur,A.(1998)Handelingsprofiel(HP)en Activiteitenprofiel(AP).ModelofHumanOccupation.InnovatieCentrumModelofHuman Occupation.Amsterdam:HogeschoolvanAmsterdam. Koke,A.,WilgenP.de,EngersA.,Geilen,M.,(2007)GradedActivityeengedragsmatige behandelingvoorparamedici.houten:bohnstafleuvanloghum KuiperC.,HeerkensY.,BalmM.,BielemanA.,NautaN.,(2005).ArbeidenGezondheid. Houten:Bohn,StafleuvanLoghum DeActiviteitenwegerinontwikkeling 67
Lambeek,LC.vanMechelen,W.Knol,DL.Loisel,P.(2010)Randomisedcontrolledtrialof integratedcaretoreducedisabilityfromchroniclowbackpaininworkingandprivatelife, BMJ,1 7. Law,M.,Cooper,S.,Strong,S.,Steward,D.,Rigby,P.&Letts,L.(1996)Thepersonenvironment occupationmodel:atransactiveapproachtooccupationalperformance. CanadianJournalofOccupationalTherapy,63,blz.9 23. Linden,A.Butterworth,S.Prochaska,JO.(2010)Motivationalinterviewing basedhealth coachingasachroniccareinterventionjournalofevaluationinclinicalpractise;16,166 174. Looney,S.W.,&Speck,B.J.(2006).Self reportedphysicalactivityvalidatedbypedometer:a pilotstudy.publichealthnursing,vol.23no.1,pp.88 94 Maslach,C.,Schaufeli,W.B.,&Leiter,M.P.(2001).Jobburnout.AnnualReviewof Psychology,52,397. Matuska,K.,Mathiowetz,V.&Finlayson,M.(2007).UseandPerceivedEffectivenessof EnergyConservationStrategiesforManagingMultipleSclerosisFatigue.TheAmerican JournalofOccupationalTherapy,61(1),62 69. Meandernet(2011)Informatieveiligheid(2011)NEN7510norm.Geraadpleegdop12juli 2011viahttp://intranet/printItem.aspx?steID=2&itmID=16808 NederlandseverenigingvoorPsychiatrie.Ingesprekoverslaapstoornissen.Verkregenop4 augustus2011viahttp://www.ggzingeest.nl/dg client en familie/praktischeinformatie/nvvp folders/2980422/slaapstoornissen.pdf Overheid.nl.Dewegwijzernaarinformatieendienstenvanalleoverheden.Verkregenop7 juli2011viahttp://wetten.overheid.nl/bwbr0007850/geldigheidsdatum_15 01 2011 Projectgroep(2011).Notulen12mei2011:voortgangsbesprekingmetMeanderMedisch Centrum.Amsterdam:HogeschoolvanAmsterdam. Projectgroep(2011).Notulen14april2011:voortgangsbesprekingmetMeanderMedisch Centrum.Amsterdam:HogeschoolvanAmsterdam. Projectgroep(2011).Notulen30juni2011:voortgangsbesprekingmetMeanderMedisch Centrum.Amsterdam:HogeschoolvanAmsterdam. Projectgroep(2011).Notulen1september2011:voortgangsbesprekingmetMeander MedischCentrum.Amsterdam:HogeschoolvanAmsterdam. Projectgroep(2011).Notulenoverlegafd.communicatieop27juli2011.Amsterdam: HogeschoolvanAmsterdam. Quin,R.W.&DuttonJ.E.(2005)Coordinationasenergyinconversation.Academyof ManagementReview,30,36 57. RaadvoordeVolksgezondheidenZorg(2010).Gezondheid2.0Ubentaanzet.DenHaag: RaadvoordeVolksgezondheidenZorg. Schermers,P.,JongertM.W.A.,Chorus,A.M.J.,Verheijden,M.W.,InleidingbijdeKNGF standaardenbeweeginterventies(2008),tno rapportkvl/b&g SchkadeJ.,McClungM.,(2001).OccupationalAdaptationinPractice.SLACKIncorporated Schwarzer,S.ModelingHealthBehaviorChange:HowtoPredictandModifytheAdoption andmaintenanceofhealthbehaviors(2008),appliedpsychology,57(1),1 29 Staal,JB.Hlobil,HTwisk,JWR.Smid,T.Koke,AJA.PT.(2004)GradedActivityforLowBack PaininOccupationalHealthCareARandomized,ControlledTrial,AnnalsofInternal Medicine,140,77 84. SuttonS.,StageTheoriesofHealthBehaviour,predictingHealhBehaviour(2010)Open UniversityPress,224 275 Tres(2006).Helderenavigatiebevordertsurfgedrag.Geraadpleegdop20juni2011van http://www.tres.nl/pageid=102/articleid=529/heldere_navigatie_bevordert_ surfgedrag.html UniversiteitUtrecht&UniversiteitTwente(z.d.).WEQ WebsiteEvaluationQuestionaire. Geraadpleegdop16juni2011vanhttp://www2.hum.uu.nl/onderzoek/weq/opbouwvragenlijst.html DeActiviteitenwegerinontwikkeling 68
Vocht,A.de(2010).BasishandboekSPSS18:IBMSPSSStatistics18.Utrecht:BijleveldPress. VoorlichtingsmethodiekenMotivationalInterviewingDiabeteszorgBeter(16 01 2007). Verkregenop16mei2011via http://www.diabeteszorgbeter.nl/documenten/235_05.%20motivational%20interviewing.pd f WDL(2011).WebDesignTrendsin2011.Geraadpleegdop20juni2011van http://webdesignledger.com/tips/web design trends in 2011 Webanalisten(2008).Deinternezoekmachinealsschatkist.Geraadpleegdop20juni2011 vanhttp://www.webanalisten.nl/de interne zoekmachine als schatkist Wikipedia(2011).Circadiaanritme.Geraadpleegdop27augustus2011van http://nl.wikipedia.org/wiki/circadiaan_ritme Winter,F.(2000).Pijndebaas.Soest:Ruitenbergboek. Ziekte&Invaliditeit.Goedslapen.Verkregenop11augustus2011via: http://www.invaliditeit.be/slaapproblemen.html,publicatiedatumonbekend DeActiviteitenwegerinontwikkeling 69
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 70
15 Bijlagen DeActiviteitenwegerinontwikkeling 71
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 72
15.1 Bijlage1:ICFschema arbeidsgerelateerdeklachten DeActiviteitenwegerinontwikkeling 73
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 74
15.2 Bijlage2:Visgraatanalysewebsite Hoofdgraten Zijgraten Vertakkingen Huidigesituatie Wenselijke situatie Intern: Huidigewebsite Doelgroep Ergotherapeut en Layout Inhoud vorm Inhoud Relevantie Begrijpelijkheid Volledigheid Bereikbaarheid Zoekmachine Structuur Snelheid Gebruikersgemak Informatiegerichtop ergotherapeuten Duidelijk,maar beperkte informatiebonnen/ functies Duidelijkemaar beperkteinformatie voorrevalidanten. Communicatieniveau vanrevalidantenkan verschillentov ergotherpeuten. Duidelijkestructuur. Zoekmachineniet gerichtopdewebsite Activiteitenweger, maaralgemeen. Gebruikersgemaken snelheidredelijkgoed. Doelgroep uitbreidenmet revalidanten Meerinformatie engebruikmaken vanfilmpjesetc. Aanvullenmetde wensenvan behoeftenvan revalidanten. Verbeterslag makeninhuidige situatie. Doelgroepen Ergotherapeuten Revalidanten Mantelzorgers Andere zorgverleners Patiënten verenigingen Opditmomentgericht opergotherapeuten Doelgroep uitbreidenmet revalidanten Ziektebeelden Opditmoment toegepastop neuro musculaire aandoeningen orthopedische problematiek chronischpijn en vermoeidheidsproblem atiek Ziehuidige situatie Leeftijd Diverse Ziehuidige situatie. Opleidingsniveau Diverse Metgoedekennisvan Ziehuidige situatie DeActiviteitenwegerinontwikkeling 75
denederlandsetaal Ergotherapeuten Kennisniveau HBOdenken werkniveaumet diplomavoor ergotherapeut Ziehuidige situatie Scholing Gevolgdecursus ergotherapeutmet regelmatige bijscholing. Extern: Omgeving Thuisbij revalidanten Gemakkelijktewebsite tebezoekenalsmen internetvoorziening heeft Ziehuidige situatie. Ziehuidige situatie Ziekenhuis Gemakkelijkteregelen Andereinstanties Websitealleengericht Huidigesituatie. opergotherapeuten Kosten/uitgaven PR Brochure Website Congressen Hiervooriseen budgettering. Hoemeergeld beschikbaarvanuit management,hoe meermogelijkheden. Huidigesituatieis nietslecht,maar kanaltijdbeter. Enquête Kostenwordenvanuit budgetziekenhuis betaald Website Kostenlaagdoor gebruikvaninterne bronnen(ict, communicatie) Projectgroep Kostenlaagis afstudeerproject Revalidanten Cadeauomte motiverenbetaald vanuitbudget Ergotherapeuten Cadeauomte motiveren,gesponsord doorprojectgroep Ziehuidige situatie. Ziehuidige situatie. Ziehuidige situatie. Ziehuidige situatie. Ziehuidige situatie. Inkomsten BudgetZiekenhuis Prijs/kwaliteit verhoudingisgoed. Mochtenkosten toenemen,zaloverleg moetenwordenplaats vindenmet opdrachtgever DeelICTwerkwordt doorprojectgroep overgenomen Ziehuidige situatie. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 76
minderwerk=minder kosten PR publicaties Positieveverhalen dragenbijvoorgoede PR Management teammeander MedischCentrum Naamsbekend heid PR Communicatie ICT Kwaliteits verbetering Aansturing afdelingen Positieveverhalen dragenbijvoorgoede PR. DeelICTwerkwordt doorprojectgroep overgenomen,maar uiteindelijkweldoor ICTovergenomen. Kwaliteitsverbetering zalmedeverbeterd wordendoorhet adviesteamvande HvA.Verderkanereen kwaliteitsmedewerker vanhetmmcworden ingezet. Kosten Beleid Ziehiervoor kosten/inkomsten naamsbekendheid Ziehuidige situatie. Ziehuidige situatie Ziehuidige situatie Ziehuidige situatie DeActiviteitenwegerinontwikkeling 77
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 78
15.3 Bijlage3:Enquête OnderzoeknaaronlinewensenenbehoeftenvangebruikersvandeActiviteitenweger DemakersvandeActiviteitenwegerwillengraagdewebsitevandeActiviteitenwegerverbeteren, zodatdezemeertoegankelijkerwordtvoorderevalidantendiedeactiviteitenwegergebruikenof gaangebruiken. MetdezevragenlijstwillendeergotherapeutenvanMeanderMedischCentrumonderzoekenwatu, gebruikervandeactiviteitenweger,wilzienopdewebsite. Deelnameaandeenquêteisgeheelvrijwillig.Degegevenswordenanoniemverwerkt.Onderde ingekomenenquêteswordteenvvvbonvan15euroverloot. Hetinvullenvandezeenquêtekostongeveer10minuten. Opdevolgendebladzijdebegintdevragenlijst. Succesmetinvullenenalvastbedanktvooruwtijd. BaukeBoezeman,NicoleFruschenNandaJorna HogeschoolvanAmsterdam,opleidingergotherapie DeActiviteitenwegerinontwikkeling 79
Algemenepersoonskenmerken Deeerstevragengaanoveruwalgemenepersoonsgegevens.Dezegegevenszijnvoorons noodzakelijk,zodatweaandehandvandeuitkomstenbelangrijkeverbandenkunnenleggen. 1. Watisuwgeslacht? o Man o Vrouw 2. Watisuwleeftijd? o 25jaarofjonger o 26totenmet35jaar o 36totenmet45jaar o 46totenmet55jaar o 56jaartotenmet65jaar o 66jaarofouder 3. Watisuwhoogstgenotenopleiding? o Geenopleiding o Basisonderwijs o Voortgezetonderwijs o LBO o MBO o HBO o Universiteit o Anders,nl. 4. Welkziektebeeldisbijuvantoepassing? o Chronischpijn/Fibromyalgie o Kanker o Herseninfarct o Orthopedischeproblematiek o Nek en/ofrugklachten o MS/ALS o Anders,nl. 5. Isuwziektebeeldpas(korterdaneenjaar)gediagnosticeerd/geconstateerddoordearts? o Ja,korterdan1jaar o Nee,langerdan1jaar 6. Isereenpartnerofiemanddiedichtbijustaat,betrokkenbijuwrevalidatie/therapie? o Ja o Nee DeActiviteitenwegerinontwikkeling 80
7. Wieisdit? o Partner o Broeren/ofzus o Kinderen o Vriend(in) o Anders,nl. 8. Watisuwcultureleachtergrond? o West Europees/Amerikaans o Aziatisch o Midden Oosten o Anders,nl. WebsiteActiviteitenweger Metdevolgendevrageninventariserenwijuwwensenenbehoeftenvoordewebsitevande Activiteitenweger. 9. HebtuweleensdewebsitevandeActiviteitenwegerbezocht? o Ja,gaverdernaarvraag10 o Nee,gaverdernaarvraag21 UhebtaangegevendatuweleensdewebsitevandeActiviteitenwegerhebtbezocht.Devolgende vragengaanoveruwbelevingvandewebsite. 10. HoehebtudewebsitevandeActiviteitenwegergevonden? o Vanmijnergotherapeutgehoord o GevondenviaGoogleofanderezoekmachine o GevondenviadewebsitevanMeanderMedischCentrum o Anders,nl.. 11. NaarwelkeinformatiezochtuopdewebsitevandeActiviteitenweger? Zochtunaar: achtergrondinformatieoverdeactiviteitenweger? o Ja o Nee ervaringenvanandererevalidanten? o Ja o Nee ervaringenvaneendeskundige(deergotherapeut)? o Ja o Nee eenfilmpjemetdeervaringenvanfamilieleden/partnervanderevalidant o Ja welkeergotherapeutengediplomeerdzijninhetafnemenvande Activiteitenweger? informatieoverdeafdelingergotherapievanmeandermedischcentrum? wetenschappelijkonderzoeknaardeactiviteitenweger? o Nee o Ja o Nee o Ja o Nee o Ja o Nee DeActiviteitenwegerinontwikkeling 81
gepubliceerdmateriaaloverdeactiviteitenweger? downloads,nl anders,nl. o Ja o Nee o Ja o Nee 12. Hebtudeinformatiedieuzochtgevonden? o Ja o Nee 13. Begreepudegevondeninformatie? o Ja,gaverdernaarvraag15 o Nee,gaverdernaarvraag14 14. Watmaaktedatudegevondeninformatienietbegreep? o Teveeltekst o Temoeilijkewoorden o Anders,nl.. 15. ZijneronderwerpendieopdewebsitevandeActiviteitenwegerontbreken? o Ja,gaverdernaarvraag16 o Nee,gaverdernaarvraag17 16. Welkeonderwerpen/informatieontbreektvolgensuopdewebsitevandeActiviteitenweger?......... 17. Zoudendevolgende(nogteontwikkelen)nieuweinformatiebronnen/functies,watubetreft,een toegevoegdewaardehebbenopdebestaandeinhoudvandewebsitevandeactiviteitenweger? eenfilmpjemetachtergrondinformatieoverdeactiviteitenweger? eenfilmpjemetervaringenvanandererevalidanten? eenfilmpjemetdeervaringeneendeskundige(deergotherapeut)? eenfilmpjemetdeervaringenvanfamilieleden/partnervanderevalidant eenforumwaarbijuonlinevragenkuntstellenenincontactkuntkomenmet andererevalidanten? anders,nl o Ja o Nee o Ja o Nee o Ja o Nee o Ja o Nee o Ja o Nee DeActiviteitenwegerinontwikkeling 82
18. Hoeervaartuhetnavigeren(hetzoekennaarinformatie)opdewebsitevande Activiteitenweger? o Goed o Ruimvoldoende o Voldoende o Onvoldoende 19. HebtugebruikgemaaktvandezoekmachinevandehuidigewebsitevandeActiviteitenweger enhebtugevondenwatuzocht? o Ja,ikhebgebruikgemaaktvandezoekmachineenikhebWELgevondenwatikzocht. o Ja,ikhebgebruikgemaaktvandezoekmachineenikhebNIETgevondenwatikzocht. o Nee,ikhebdezoekmachinenietgebruikt. 20. WatvindtuvanhetuiterlijkvandewebsitevandeActiviteitenweger? o Goed,omdat o Ruimvoldoende,omdat. o Voldoende,omdat.. o Onvoldoende,omdat Gaverdernaarvraag25. UhebtaangegevendatudewebsitevandeActiviteitenwegernognooitbezochthebt.Devolgende vragenhebbenbetrekkingopdeinformatiedieuopdewebsitevandeactiviteitenwegerzouwillen aantreffen. 21. OmwelkeredenheeftudewebsitevandeActiviteitenwegernietbezocht? o Nietopdehoogtevandewebsite o Nietkunnenvinden o Geencomputer o Geencomputervaardigheden o Doorziektenietmogelijk o Geeninternet o Anders,nl. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 83
o 22. Zoudendevolgende(nogteontwikkelen)nieuweinformatiebronnen/functies,watubetreft,een toegevoegdewaardehebbenopdebestaandeinhoudvandewebsitevandeactiviteitenweger? Heelbelangrijk Belangrijk Onbelangrijk Heel onbelangrijk AchtergrondinformatieoverdeActiviteitenweger Ervaringenvanandererevalidantenmetde Activititeitenweger Ervaringenvaneendeskundigemetde Activiteitenweger(deergotherapeut) Ervaringenvanfamilieledenvanderevalidant/partner Overzichtvangecertificeerdeergotherapeutenvoorhet afnemenvandeactiviteitenweger WetenschappelijkonderzoeknaardeActiviteitenweger GepubliceerdmateriaaloverdeActiviteitenweger Downloads,nl. InformatieoverdeafdelingergotherapievanMeander MedischCentrum Anders,nl 23. InwelkevormzouumeerwillenwetenoverdeachtergrondinformatievandeActiviteitenweger (meerdereantwoordenzijnmogelijk)? o Viaeentekstueleuitleg/beschrijving o Viaeenfilmpje,waarbijeenrevalidantwordtgefilmdbijhetgebruikvande Activiteitenweger o Viaeenforum,waarbijuvragenkuntstellenaanandererevalidantenof ergotherapeuten o Anders,nl. 24. Inwelkevormzouumeerwillenwetenoverdeervaringen(vanandererevalidanten, deskundigenen/offamilie)metdeactiviteitenweger(meerdereantwoordenzijnmogelijk)? o Viaeentekstueleuitleg/beschrijving o Viaeenfilmpje o Viaeenforum,waarbijuvragenkuntstellen o Anders,nl. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 84
25. OnderdedeelnemersvandeenquêteverlotenwijéénVVVbonvan15euro(overdeuitslag wordtnietgecorrespondeerd).wanneeruhieraanmeewiltdoen,vragenwijuomonderstaande gegevensintevullen.nahetinvoerenvandeantwoordenwordende(adres)gegevensniet verdergebruiktenuiteindelijkvernietigd. Naam: Adres Postcodeenplaats: Bedanktvoorhetinvullenvandeenquête.Graagverzoekenwijudezevragenlijstaanuw ergotherapeutvanmeandermedischcentrumteoverhandigen.deuiterlijkedatumvoorinzending is29juli2011. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 85
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 86
15.4 Bijlage4:Verantwoordingenquête 15.4.1 Algemeen Bijhetopstellenvandeenquêteheefthetprojectteamzichgeoriënteerdindeliteratuurenophet internet.daarnaastiseenmarktonderzoekscriptievaneenvandeprojectleden,waarinook kwantitatiefonderzoekisgedaan,alsnaslagwerkgebruikt.allegebruiktebronnenzijninde literatuurlijstopgenomen. Voordevolledigheidbenoemenwehierondernoghetdoelvanhetonderzoekendedoelgroep: Doelonderzoek:inkaartbrengenvandeonlinewensenenbehoeftesvandegebruikers (revalidanten)vandeactiviteitenweger. Doelgroep:revalidantenvanMeanderMedischCentrumdieopditmomentgebruikmaken vandeactiviteitenweger. 15.4.2 Verantwoording Hierondermaakthetteameenbeschrijvingvandegemaaktekeuzesbijhetopstellenvande enquête. Inleiding Deenquêtestartmetdeinleiding.Indeinleidingstelthetprojectteamzichaanderespondentvoor, wathetdoelvanhetonderzoekis,ethiek,hoelanghetduurtomdevragenlijstintevullenenwatde premiumis.hetprojectteamheeftgekozenomeenpremiumintezettenomhetaantal respondententeverhogen(bureauflohr&verheijen,2004). Bijhetopstellenvandeenquêteheefthetteamdevolgendeuitgangspuntencentraalgesteld (BaardaenDeGoede,2006): Vragen(enantwoorden)moetenduidelijkenslechtsvooréénuitlegvatbaarzijn. Behandeléénonderwerptegelijk. Gebruikgeeningewikkeldetaal Formuleerdevragenzoneutraalmogelijk. Veronderstelnietzondermeerfeitenalsbekend. Vragenserie1:algemenepersoonskenmerken Bijdevragenserie algemenepersoonskenmerken wilhetprojectteamalgemenegegevensvande revalidantachterhalen.metdezegegevenswilhetprojectteamverbandenleggentussende algemenepersoonskenmerkenenantwoordenverderopindeenquête. Deeerstezesvragenzijnopgesteldmetgeprecodeerdeantwoorden.Dezeantwoordenzijn gebaseerdopalgemenegegevens,echteromdatwenietalleantwoordenvoorafkunnenbedenken hebbenwebijdemeestevragenindezevragenserieeenopen antwoordmogelijkheid(anders, namelijk )toegevoegd(baardaendegoede,2006).opdezewijzehoopthetprojectteamalle mogelijkeantwoordentehebbenondervangen. Deeerstevraagvandetweedevragenserievangenweaanmetdenominalevraagofderevalidant dewebsitevandeactiviteitenwegerweleensheeftbezocht.opdezemanierkunnenwede respondentdirectroutennaardevoorhemrelevantevragen. Vragenserie2:websiteActiviteitenweger aleerderbezocht Dezevragenseriestaatinhettekenvanhetinkaartbrengenvandeonlinewensenenbehoeftenvan derevalidantdiedeactiteitenwegergebruikt.indezevragenseriehebbenwevragengeformuleerd indevolgendecategorieën(universiteitutrecht&universiteittwente,z.d.): Vindbaarheidwebsite Zoekgedrag Ontbrekendeonderwerpen DeActiviteitenwegerinontwikkeling 87
Nieuwefunctionaliteiten Navigatie Zoekmachine Uiterlijk Cijfer Vindbaarheidwebsite Alsprojectteamzijnwebenieuwdopwelkemanierderevalidantopdewebsitevande Activiteitenwegerisgekomen.Opdezewijzekunnenwebepalenoferüberhauptnaamsbekendheid voordewebsitevandeactiviteitenwegeris.voordezevraaghebbenweeennominaleverdelingvan deantwoordengeformuleerdmetalslaatsteeenopen antwoordcategorievoorandere antwoorden. Zoekgedrag WanneerderevalidantzichopdewebsitevandeActiviteitenwegerbevindtwillenwijwetenin welkeonderwerpenderevalidantgeïnteresseerdis(waarhijdusnaargezochtheeft).hierbijheeft hetprojectteameenaantalonderwerpengedefinieerd(projectteam,2011),waaropderespondent kanantwoordenmetnominalegegevens.hierbijisgekozenvooreentwee puntsschaal(baardaen DeGoede,2006).Tevenszijnindezelijst,vanwegedeveelheidaanantwoordmogelijkheden,twee openvragengeformuleerd. Tenslotteishetprojectteamgeïnteresseerdofdegevondeninformatiebegrepenwerddoorde respondent(eneventueelwaaromniet).hierbijwordtineersteinstantieeensplitsinggemaakt tussenrespondentendiewelennietdegevondeninformatiebegrepenhebben(viaeennominale vraagopeentwee puntsschaal). Waarombepaaldeinformatienietwordtbegrependoorderespondent,isgeformuleerdaandehand vaneennominaleverdelingvangeprecodeerdeantwoorden.hetlaatsteantwoordisgeformuleerd alseenopen antwoordcategorie. Ontbrekendeonderwerpen Hetprojectteamisgeïnteresseerdofderespondentenvanmeningzijndatbepaaldeonderwerpen opditmomentopdewebsiteontbreken.omditteonderzoekenheefthetprojectteameenopen vraagindevragenlijstopgenomen.opdezewijzekanderespondentzijngedachtendevrijeloop latengaanenwordthijnietbelemmerd/beïnvloeddoorgeprecodeerdeantwoorden. Nieuwefunctionaliteiten Deontwikkelingenopinternetgaanheelsnelendetrendsvolgenelkaarsnelop.Eenvandetrends dievoorspeldisdatdeinternetgebruikermeerinteractieenpersoonlijkerbenaderdwilworden (HostingWordPressSEO,2010).Hetprojectteamisgeïnteresseerdinwelkematedezeookvan toepassingzijnopderespondenten.hiertoeheefthetprojectteameenaantalonderwerpen geformuleerddiebeantwoordmoetenopeentwee puntsschaal.ookiserdegelegenheidvooreen open antwoord. Navigatie Helderenavigatiebevorderthetsurfgedrag(Tres,2006).Hetprojectteamwiltonderzoekenofde navigatiestructuurvandewebsitevandeactiviteitenwegerhiernogopvantoepassingis.hetteam heefteennominalevraagopgesteldmetgeprecodeerdeantwoordenopeenvier puntsschaal.eris vooreenvier puntsschaalgekozen,omdatditderespondentdwingtomeenkeuzetemaken. Zoekmachine Eenzoekmachineiseenenormeverrijkingvaneenwebsite(Webanalisten,2008),mitsdezede resultatenopdejuistemanierpresenteert.hetprojectteamwiltachterhalenofderespondenten gebruikmakenvandeinternezoekmachinevanmeandermedischcentrumenofdegevonden DeActiviteitenwegerinontwikkeling 88
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 89 informatierelevantis.hiertoeheefthetprojectteameennominalevraagopgesteldmet geprecodeerdeantwoordenopeendrie puntsschaal. Uiterlijk Hetuiterlijkvaneenwebsiteisvooreengrootdeelbepalendhoedegebruikerdewebsiteervaart (WDL,2011).Hetprojectteamwilgraagwetenhoederespondentdevormgevingvandewebsitevan deactiviteitenwegerervaart.hiertoeheefthetprojectteameennominalevraagopgesteldmet geprecodeerdeantwoordenopeenvier puntsschaal.erisgekozenvooreenvier puntsschaal,zodat derespondentgedwongenwordenomtekiezen. Cijfer Tenslotteishetprojectteambenieuwdnaarhetcijferdatderespondentengevenaandewebsite vandeactiviteitenweger.omditinkaarttebrengenheefthetprojectteameenintervalvraag opgesteldmettiengeprecodeerdeantwoorden. Vragenserie3:websiteActiviteitenweger nooitbezocht Dezevragenseriestaatinhettekenvandeonlinewensenenbehoeftenvandepotentiëlewebsite bezoeker.derespondentenhebbennognietdewebsitevandeactiviteitenwegerbezocht.de vragenzijnopgedeeldindevolgendecategorieën: Waaromnieteerderbezocht Onderwerpen Nieuwefunctionaliteiten Waaromnieteerderbezocht Allereerstishetprojectteamgeïnteresseerdwaaromderespondentnieteerderdewebsitevande Activiteitenwegerheeftbezocht,omdathieruitafgeleidkanwordenoferweleenvraagnaareen nieuwewebsiteis.hiertoeheefthetprojectteameennominalevraagopgesteldmetzes geprecodeerdeantwoorden,tevensisdeopen antwoordcategorietoegevoegd. Onderwerpen Hetprojectteamwilonderzoekenoverwelkeonderwerpenderespondentopdewebsitevande Activiteitenwegerinformatiewilhebben.Deonderwerpenzijngebaseerdopgesprekkenmet MeanderMedischCentrum(Projectteam,2011).Demogelijkeonderwerpenzijnopgesteldmetvier geprecodeerdeantwoordenopbasisvaneenvier puntsschaal.tevenszijnereentweeopenvragen gesteldomdelijstvanonderwerpencompleettekrijgen.dezeopenvragenmoeteneveneens beantwoordtwordenmetgeprecodeerdeantwoordenopeenvier puntsschaal.erisvooreenvierpuntsschaalgekozen,omdatditderespondentdwingteenkeuzetemaken. Nieuwefunctionaliteiten Deontwikkelingenopinternetgaanheelsnelendetrendsvolgenelkaarsnelop.Eenvandetrends dievoorspeldisdatdeinternetgebruikermeerinteractieenpersoonlijkerbenaderdwilworden (HostingWordPressSEO,2010).Hetprojectteamisgeïnteresseerdinwelkematedezeookvan toepassingzijnopderespondenten.hiertoeheefthetprojectteameenaantalonderwerpen geformuleerddiebeantwoordmoetenopeentwee puntsschaal.ookiserdegelegenheidvooreen open antwoord. Vragenserie4:deelnameloting Onderderespondentenwordteenboekenbonvan25euroverloot.Hetprojectteamheeftvoordeze strategiegekozen,zodatderesponsverhoogdwordt(bureauflohr&verheijen,2004).bijdevraag kanderespondentenzijncontactgegevensachterlatenominaanmerkingtekomenvoorde boekenbon.wanneerdezevraagnietingevuldwordt,doetdeenquêteooknietmeeindeloting voordeboekenbon.
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 90
15.5 Bijlage5:Resultatenenquête Doelonderzoek Deenquêteisopgesteldalspilotonderzoekomteonderzoekenwatdeonlinewensenenbehoeften zijnvangebruikersvandeactiviteitenweger.hetonderzoekpoogttendensenentrendsweerte gevenoverdetenemenkoers. Degegevenswordengebruiktwordenbijhetontwikkelenvaneenwebsitevoorrevalidantendie werkenmetdeactiviteitenweger,zodatdezegoedaansluitaandezewensenenbehoeftenen hierdooraantrekkelijkwordtomtebezoeken. Opditmomentiseralleeneenwebsitegerichtopdeergotherapeuten. Respons DeenquêteisverspreidtonderrevalidantenvanMeanderMedischCentrumdieopditmomentmet deactiviteitenwegerwerken. Opbasisvanhetaantalrevalidantenwasvoorafverwachtdathetaantalrespondentenongeveer37 zouzijn.echter,doordezomervakantie,waardoormindertherapieplaatsvond,isderespons uitgekomenop18ingevuldeengeretourneerdeenquêtes. Validiteitenbetrouwbaarheid Doorderesponsvan18enquêteskandeprojectgroepconcluderendatditonderzoeknietvalideen betrouwbaaris.deresultatenkunnennietgegeneraliseerdwordenovergehelepatiëntgroepen. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 91
1. Watisuwgeslacht? Figuur1:Resultatenenquête:geslacht(n=18) Veruitdemeesterespondentenvandeenquêtezijnvrouw.Ditvaltindelijnderverwachting,omdat demeesterespondententevenshetziektebeeldfibromyalgie/chronischpijnheeft.ditiseen ziektebeelddatvoornamelijkvrouwentreft. 2. Watisuwleeftijd? Figuur2:Resultatenenquête:leeftijd(n=18) Demeesterespondentenzijnindeleeftijdscategorie 26tot35jaar.Erisgeenrespondentvan 56 jaarofouder.opvallendisdat17%vanderespondentenjongis: 25jaarofjonger. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 92
3. Watisuwhoogstgenotenopleiding? Figuur3:Resultatenenquête:opleiding(n=18) Allerespondentenhebbeneenvormvanopleidinggevolgd.Demeesterespondentenhebbeneen opleidingopmboniveaugevolgd.niemandvanderespondentenheeftalleen basisonderwijs of geenonderwijs gehad. 4. Welkziektebeeldisbijuvantoepassing? Figuur4:Resultatenenquête:ziektebeeld(n=18) Demeesterespondentenvallenbinnenhetziektebeeld chronischpijn/fibromyalgie.erisgeen responsgekomenvanrevalidantenmet orthopedischeproblematiek.drierevalidanthebben aangegevenindecategorie anders tevallen;zijhaddeneenhersenschudding,parkinsonende ziektevanlyme. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 93
5. Isuwziektebeeldpas(korterdaneenjaar)gediagnosticeerd/geconstateerddoordearts? Figuur5:Resultatenenquête:diagnosearts(n=18) Meerdandehelftvanderespondentenheeftdediagnosevanzijnziektebeeld langerdan1jaar. 6. Iserpartnerofiemanddiedichtbijustaatbetrokkenbijuwrevalidatie? Figuur6:Resultatenenquête:mantelzorg(n=18) Hetmerendeelvanderespondenten,ongeveer78%,heeftaangegevendateriemandandersook betrokkenisbijderevalidatie.inveruitdemeestegevallenisditde partner.eenrevalidantheeftop deenqueteingevulddathijwordtgeholpendoor oudersencollega s.geenenkelerespondent maaktgebruikvandehulpvanzijn broerofzus of kinderen.ongeveer22%vanderespondenten heeftaangegevenhelemaalniemandtehebbendiebetrokkenisbijderevalidatie. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 94
7. Watisuwcultureleachtergrond? Figuur7:Resultatenenquête:cultureleachtergrond(n=18) AllerespondentenhebbenaangegevendeWest Europesecultuurtehebben.Eenenkelingheeftbij andersaangegevende Nederlandsecultuur tebevatten,dezegroeprespondentenheeftde projectgroepingeschaaldbijwest Europees. 8. HebtuweleensdewebsitevandeActiviteitenwegerbezocht? Figuur8:Resultatenenquête:websiteActiviteitenwegerbezocht(n=18) Ruim88%vanderespondentenheeftaangegevendehuidigewebsitevandeActiviteitenweger,die gerichtisopergotherapeuten,nognooitbezochttehebben. Devolgende9vragenhebbenalleenbetrekkingopderespondentendiewebsitevande Activiteitenwegeraleensbezochthebben.Vanafvraag18zijndevragengeformuleerdvoorde respondentendiedewebsitenooiteerderbezochthebben. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 95
Letop!Bijdevolgendevragenzijnalleendeantwoordenverwerktvanderespondenten(circa12%) diebijvorigevraaghebbenaangegevendewebsitevandeactiviteitenwegeraleensbezochtte hebben. 9. HoehebtudewebsitevandeActiviteitenwegergevonden? Figuur9:Resultatenenquête:websitegevonden(n=2) AllerespondentendiehebbenaangegevenweleensdewebsitevandeActiviteitenwegertehebben bezocht,hebbendezegevondenopaangevenvandeergotherapeut.geenenkelerespondentheeft aangegevendewebsitevandeactiviteitenwegerviaeenanderemaniergevondentehebben. 10. NaarwelkeinformatiezochtuopdewebsitevandeActiviteitenweger? Ja Nee AchtergrondinformatieoverdeActiviteitenweger? 50% 50% Ervaringenvanandererevalidanten? 0% 100% Ervaringenvaneendeskundige(deergotherapeut)? 50% 50% Eenfilmpjemetdeervaringenvanfamilieleden/partnervanderevalidant? 0% 100% Welkeergotherapeutengediplomeerdzijninhetafnemenvande 0% 100% Activiteitenweger? InformatieoverdeafdelingergotherapievanMeanderMedischCentrum? 50% 50% WetenschappelijkonderzoeknaardeActiviteitenweger? 50% 50% GepubliceerdmateriaaloverdeActiviteitenweger? 50% 50% Downloads? 0% 100% Anders? 50% Tabel2:Resultatenenquête:gezochteinformatie(n=2) Eenvanderespondentenheeftbij anders ingevulddathijopzoekwasnaardewegingsfactorenvan deactiviteitenweger.overigenskanaandezetabelnauwelijkseenconclusiewordenverbonden, omdatdezeisgebaseerdopdeantwoordenvantweerespondenten. 11. Hebtudeinformatiegevondendieuzocht? DeActiviteitenwegerinontwikkeling 96
Figuur10:Resultatenenquête:informatiegevonden?(n=2) 12. Begreepudegevondeninformatie? Figuur11:Resultatenenquête:begrijpengevondeninformatie(n=2) DerespondentendieeerderdewebsitevandeActiviteitenwegerhaddenbezocht,hebbende informatiediezezochten,gevonden.ookbegrepenzedegevondeninformatie. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 97
13. ZijneronderwerpenopdewebsitevandeActiviteitenwegerdieontbreken? Figuur12:Resultatenenquête:ontbrekendeonderwerpen(n=2) VolgensderespondentendiealeenseerderdewebsitevandeActiviteitenwegerhebbenbezocht, heeftereendeopmerkingdathijdewegingsfactorenmist.deandererespondentheeftgeen antwoordgegevenopdezevraag. 14. Zoudendevolgende(nogteontwikkelen)nieuweinformatiebronnen/functies,watubetreft, eentoegevoegdewaardehebbenopdebestaandeinhoudvandewebsitevande Activiteitenweger? Ja Nee EenfilmpjemetachtergrondinformatieoverdeActiviteitenweger? 100% 0% Eenfilmpjemetervaringenvanandererevalidanten? 100% 0% Eenfilmpjemetdeervaringeneendeskundige(deergotherapeut)? 100% 0% Eenfilmpjemetdeervaringenvanfamilieleden/partnervanderevalidant? 100% 0% Eenforumwaarbijuonlinevragenkuntstellenenincontactkuntkomen 100% 0% metandererevalidanten? Anders? 50% Tabel3:Resultatenenquête:nieuwefuncties(n=2) Eenvanderespondentenheeftbij anders ingevulddathijgraagonlinevragenkanstellenaan ergotherapeuten.overigenskanaandezetabelnauwelijkseenconclusiewordenverbonden,omdat dezeisgebaseerdopdeantwoordenvantweerespondenten. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 98
15. HoeervaartuhetnavigerenopdewebsitevandeActiviteitenweger? Figuur13:Resultatenenquête:navigeren(n=2) DerespondentenhebbenaangegevendatzehetnavigerenopdewebsitevandeActiviteitenweger als goed ervaren. 16. HebtugebruikgemaaktvandezoekmachinevandehuidigewebsitevandeActiviteitenweger enhebtugevondenwatuzocht? Figuur14:Resultatenenquête:zoekmachine(n=2) Eenvanderespondentenheeftaangegevendezoekmachinetehebbengebruiktbijhetzoekennaar informatie.hijheeftdegevondeninformatieookdaadwerkelijkgevonden.deandererespondent heeftgeengebruikgemaaktvandezoekmachine. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 99
17. WatvindtuvanhetuiterlijkvandewebsitevandeActiviteitenweger? Figuur15:Resultatenenquête:uiterlijkwebsite(n=2) Derespondentenhebbenaangegevendatzeuiterlijkvandehuidigewebsitevande Activiteitenweger(enMeanderMedischCentrum)als goed ervaren.daarnaasthebbenbeide respondentenaangegevendatzedewebsite overzichtelijkenduidelijk vinden. Conclusie DerespondentendiealeenseerderdehuidigewebsitevandeActiviteitenwegerhebbenbezocht (tweerespondenten)zijnoverhetalgemeentevredenoverhoedehuidigewebsitenufunctioneert enwatdezetebiedenheeft.deideeënvoordenieuwefunctionaliteitenvindenzeeenleuke toevoegingvoordebestaandewebsite. Overigens,hetaantalrespondentenisdermateminimaal,dateraandezeconclusiegeen consequentiesverbondenkunnenworden. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 100
Letop!Bijdevolgendevragenzijnalleendeantwoordenverwerktvanderespondenten(circa88%) diebijeeneerderevraaghebbenaangegevendehuidigewebsitevandeactiviteitenwegernogniet eerderbezochttehebben. 18. OmwelkeredenheeftudewebsitevandeActiviteitenwegernietbezocht? Figuur16:Resultatenenquête:waaromnietgevonden(n=16) Veruitdemeesterespondenten(88%)hebbenaangegevennietopdehoogtetezijnvaneenwebsite voordeactiviteitenweger.geenvanderespondentenheeftaangegevendewebsiteniettehebben bezochtvanwege: nietkunnenvinden; geencomputervaardigheden; doorziektenietmogelijk; geeninternet. Bijandersisaangegeven: websiteiszeermoeilijktekunnenvinden en opdeafdeling ergotherapie,wordjeernergensverwezennaareenlink.daarnaastgafderespondentaandat als jeeenproductwiltpromotenjereclamemoetmaken.dezepromotieregelmatigmoetherhalenen datjeinbrochuresernaarmoetverwijzen. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 101
19. Zoudendevolgende(nogteontwikkelen)nieuweinformatiebronnen/functies,watubetreft, eentoegevoegdewaardehebbenopdebestaandeinhoudvandewebsitevande Activiteitenweger? Heelbelangrijk Belangrijk Onbelangrijk Heel onbelangrijk Geenantwoord AchtergrondinformatieoverdeActiviteitenweger? 12,5% 62,5% 12,5% 0% 12,5% Ervaringenvanandererevalidantenmetde Activititeitenweger? 31,3% 50% 6,3% 0% 12,5% Ervaringenvaneendeskundigemetde Activiteitenweger(deergotherapeut)? 43,8% 43,8% 0% 0% 12,5% Ervaringenvanfamilieledenvanderevalidant/ partner? 12,5% 12,5% 37,5% 37,5% 12,5% Overzichtvangecertificeerdeergotherapeuten voorhetafnemenvandeactiviteitenweger? 0% 50% 37,5% 0% 12,5% Wetenschappelijkonderzoeknaarde Activiteitenweger? 0% 62,5% 18,8% 0% 18,8% GepubliceerdmateriaaloverdeActiviteitenweger? 0% 56,3% 25% 0% 18,8% Downloads? 12,5% 37,5% 12,5% 0% 37,5% Informatieoverdeafdelingergotherapievan MeanderMedischCentrum? 0% 68,8% 6,3% 0% 25% Tabel4:Resultatenenquête:nieuwefunctionaliteiten(n=16) Uitderesultatenvandeenquêteblijktdemeerderheidvanderespondentenhetbelangrijkvindtom opdewebsiteinformatietevindenover: achtergrondinformatievandeactiviteitenweger; wetenschappelijkonderzoeknaardeactiviteitenweger; gepubliceerdmateriaaloverdeactiviteitenweger; informatieoverdeafdelingergotherapievanmeandermedischcentrum. Daarnaastvaltopdatmetname ervaringenvandeskundigemetdeactiviteitenweger bij88%van derespondentenalsminimaal belangrijk wordtervaren. Bijdevraagoverdedownloadswerddooraantalrespondenteningevuldmetdevolgende suggesties: Weekschemazoueigenlijk2kolommenperdagmoetenhebben.(1=geplandeactieen2 werkelijkuitgevoerdinvullijsten). Zelfintevullenweger. Diverseformulierenvoorhetwegenopsiteplaatsen. DigitaleActiviteitenweger,Mogelijkheidomerdigitaalaandeslagtegaan.Ditismakkelijk voor(jonge)mensen. NieuwtjesoverParkinson. Digitale/OnlineversieActiviteitenweger. iphoneapp. Activiteitenwegerzelf. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 102
20. Inwelkevormzouumeerwillenwetenoverdeachtergrondinformatievande Activiteitenweger? Figuur17:Resultatenenquête:achtergrondinformatie(n=16) Veruitdemeesterespondenten(69%)dienognooitdewebsitevandeActiviteitenwegerhebben bezocht,willengraagmeerinformatieoverdeactiviteitenwegerviaeen tekstueleuitleg/ beschrijving opdewebsite.56%vanderespondentengeeftaandatze viaeenforum geïnformeerd willenwordenoverdeactiviteitenweger.daarzoudenzegraagincontacttredenmetandere revalidantenenmetergotherapeuten(zievorigeenvolgendevraag).daarnaaststeltongeveer38% vanderespondentendatzegraaggeïnformeerdwillenwordenviaeen filmpje.6%vande respondentengafviadecategorie anders aandatzeaandeuitlegvandeergotherapeutvoldoende hebbenendatzegraagvoorbeeldenwillenzienbijdetekstueleuitleg/beschrijving. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 103
21. Inwelkevormzouumeerwillenwetenoverdeervaringen(vanandererevalidanten, deskundigenen/offamilie)metdeactiviteitenweger? Figuur18:Resultatenenquête:andereervaringen(n=16) Hetmerendeelvanderespondenten(63%)geeftaandathetgraagoverervaringenvanandere revalidanten,deskundigenen/offamiliehoortviaeen tekstueleuitleg/beschrijving en/ofviaeen forum.eenfilmpjewordtdoor38%vanderespondentengewaardeerd. Conclusie VeruitdemeesterespondentenhebbennieteerderdewebsitevandeActiviteitenwegerbezocht. Datkwaminallegevallendoordatzenietopdehoogtewarenvandewebsite.Wanneerzeeen websitevandeactiviteitenwegerzoudenbezoeken,zoudenzedaargraagachtergrondinformatie overzoweldeactiviteitenwegeralsdeafdelingergotherapievanmeandermedischcentrumwillen vinden.maarzijnzeookopzoeknaarwetenschappelijkeinformatieenervaringenvanandere revalidantenendeskundigen.ookzijnzeopzoeknaarblancotijdschrijflijstendiezekunnen downloaden.verderwillenzegraagviaeenforumincontacttredenmetanderegebruikersvande Activiteitenweger. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 104
15.6 Bijlage6:OccupationalAdaptationindepraktijk(artikel) DeprojectgroepheeftMeanderMedischCentrumgeadviseerdomhetframeworkvanOccupational AdaptationalsonderliggendergotherapeutischframeworktegebruikenbijdeActiviteitenweger.Dit frameworkbeschrijftdeverschillendeaspectendieaandeordezijnalsiemanddebalanstussenzijn eigendesires(wensen,verwachtingenetc)endeeisen/wensenvandeomgevinginbalanswil brengenofhouden. Belangrijkisdatdeergotherapeut,diemetditmodelwerkt,rekeningmoethoudenmetdrie essentiëlefactoren: 1. Debestemanieromhet uiteindelijkedoelvande revalidanttebereikenis,datdit interneadaptatieproceswordt ondersteund. 2. Constantefactorenbinnendit proceszijn: Depersoonverlangtnaar beheersingenaanpassing (desireformastery). Omgevingeistbeheersing (demandformastery). Deinteractietussen omgevingendepersoon: drangtotbeheersing (pressformastery). Ishetverlangenafwezigbijde revalidant,dankomtditdoordat deergotherapeutnognietde juistehandelingsrolenhetjuiste doelvanderevalidantheeft gevonden. 3. Interventiesmoetenaltijdvanuit holistischperspectiefworden toegepastopderevalidant. Inditdocumentzetdeprojectgroepuiteen hoehetframeworkindepraktijkhet Figuur1:Frameworkmetzijnconstantefactoren onderliggendmodelbijdeactiviteitenwegeris.inhoofdstuk2vanditdocumentiseenverklarende woordenlijstvoordeengelsetermenopgenomen. Fasering Bijhetopstellenvanditpraktijkvoorbeeldheeftdeprojectgroepdeverschillendestappendiebinnen deactiviteitenwegerdoorlopenwordenalsuitgangspuntgenomen. BinnendebehandelingmetdeActiviteitenwegerwordendevolgendefasesdoorlopen: 1. Bewustkiezenvoorgedragsverandering 2. Jeoptimaalinzettenvoordeuitvoeringvanhetgedrag. 3. Gedragvolhoudenoplangetermijn. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 105
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 106 4. Lerenomgaanmetterugval. DezefaseszijnontleendvanHealthCounseling(Gerards,2006).Indevolgendeparagrafenplaatsde projectgroepdezefasesbinnendestappenvanhetframeworkoccupationaladaptation. Fase1:bewustkiezen Hetdoelvandezefaseisomderevalidanttehelpenomtotinzichttekomendateenbepaaldgedrag vaninvloedisopdeklacht,hetherstelervanenhoedatverbandinelkaarzit.daarnaastisindeze fasealsdoelgesteldomderevalidanttebegeleidenbijhettotstandkomenvaneengedragsintentie envoldoendemotivatie.tevensomeenrevalidanttehelpeneenbesluittenemenoververandering vanhetgedrag(gerards,2006). WanneerditgeprojecteerdwordtophetframeworkvanOccupationalAdaptationdankanhiervoor hetbestedevolgendesubprocessenmeevergelekenworden.inhetbovenstesubproceswordtde relatiegelegdtussendeomgevingendepersoon,teweten:desireformastery,pressformasteryen demandformastery.dezedriecomponentenzijndeconstantefactorenbinnenhetproceswaarmee eenergotherapeutrekeningdienttehouden.dezedriecomponentensamenleidentotde occupationalchallangeenoccupationalroleexpectations,metalsuiteindelijkesubproces occupationalresponse.hetlaatstesubprocesbinnendezefaseishetbelangrijkst.inditsubproces evalueertderevalidantofhethandelenopdemanierzoalshij/zijdatnudoetadequaateneffectief is:adaptiveresponseevaluationsubprocesenenassessmentofrespsonseoutcome(schkade& McClung,2001). Indezesubprocessendoorlooptderevalidantdeeerstefasewaarinhijbesluitofhijeenbepaalderol opeenadequateeneffectievemanierkanvervullen.voornamelijkdeevaluatieaanheteindvan dezesubprocessenisbelangrijk,omdat,alshetgoedis,derevalidantconcludeertdatditniet voldoendegaat.binnendezesubprocessenzalderevalidantdanookdebeslissingmoetennemen omzijngedragaantepassenomhethandelenteverbeteren. BinnendeActiviteitenwegerbetekentdit: Omeengoedinternadaptatieprocestebewerkstelligeneneengoeddraagvlakmetbetrekkingtot dedesireformasteryendepressformasterytekrijgen,wordterbinnendebehandelingmetde ActiviteitenwegergestartmetdeinterventieCOPM.Hiermeekandehandelingsrolendoelvande revalidantwordenvastgesteld.tevensontstaatindezefasederelatiemetderevalidant(demandfor mastery).waarnadevolgendestapvolgt:hetkiezenvoordeactiviteitenweger. Wanneerditdraagvlakgecreëerdis,gaatmenverdermethetinkaartbrengenvandebestaande occupationalchallenge,occupationalroleexpectationsendeadaptivereponsemechanisme. Bijdevolgendestappen,devoor ennadelenmatrixmaken(barrièreszichtbaarmaken), tijdschrijflijsteninvullenenactiviteitenwegen,krijgenzowelderevalidantalsdeergotherapeuteen beeldvanhoehethuidigeprocesverloopt. Hierdoorkandeergotherapeutmetderevalidantevaluerenenbesprekenofhethandelenopde manierzoalshij/zijdatnudoetadequaateneffectiefis(adaptiveresponseevaluationsubprocesen enassessmentofresponseoutcome).vervolgenskanderevalidantovergaannaarbesluitvorming tothetoptimaalinzettenvoordeuitvoeringvanhetgedrag(hove&hulstein,2011). Fase2:optimaalinzetten Binnendezefasewordtalsdoelgesteldomderevalidanttehelpenomzijngedragteveranderen (Gerards,2006).
InhetframeworkvanOccupationalAdaptationwordenhierdesubprocessendoorlopendiezichaan delinkerzijdevanhetmodelbevinden,te weten:person,adaptiveresponse generationsubproces,occupational response,adaptiveresponseevaluation subprocessenadaptiverepsonse integrationsubprocesstie(ziefiguur2) (Schkade&McClung,2001). Binnendezesubprocessenpastde revalidantzichaan,aanhetgewenste niveauvanhandelen/rol(adaptive responsemechanisme). Derevalidantevalueertvoortdurendof hetgedragopniveauisofdatdeze aangepastmoetworden.hij/zijsteltzich hierbijcontinudevolgendevragenaf: deedikmijnrolefficiënt,wasdeuitkomst vanmijnaangepastereactieeffectiefen wasikzelftevredenmetdeuitkomst (Schkade&McClung,2001). Wanneerderevalidantontevredenover deuitkomstis,moethethandelendoor derevalidantaangepastworden.binnen hetadaptiveresponsegeneration subprocesswordthethandelen Figuur2:Inkaartbrengenrevalidant aangepastbinneneenofmeer componenten(adaptiveresponsemechanisme): Aanpassingdoorenergiemanagmentoftewelintezettenenergie=adaptationenergy Aanpassingfunctieenpatronen(goed,aanpassenofnieuwecreëren)=adaptiveresponse modes Aanpassingvanhetgedragbijdathandelen=adaptiveresponsebehaviors (Schkade&McClung,2001). Ditsubprocessenblijvenzichherhalentotdatderevalidanttevredenisoverzijnhandelen.Hij/zijzal zichoptimaalinzettenomdatdoeltebereiken.ditprocesisvooralgerichtophetinternefactoren vandepersoon.deomgevingwordthierinnognietmeegenomen. BinnendeActiviteitenwegerbetekentdit: Deinterventieszijndusvooralgerichtophetadaptiveresponsemechanismeenwordenuitgevoerd inhetadaptiveresponsegenerationsubprocess.destappen: Overzichtlijstvanweginginvullen Basisniveauvaststellenengemiddeldeuittrekken Variatieskiezenenuitwerken Dehuiswerkopdrachten DeActiviteitenwegerinontwikkeling 107
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 108 Dezestappenzorgenervoordatdesubprocessenzichblijvenherhalentotdatderevalidant tevredenismetzijngedragsveranderingoverzijnhandelen(hove&hulstein,2011). Fase3:gedragvolhoudenopdelangetermijn Hetdoelvandezefaseisomgedragsbehoudopdelangetermijntecreëren(Gerards,2006). Belangrijkhierbijisdatdeomgevingeenrolspeeltvooreensuccesvolleincorporatievanhetnieuwe gedragbijderevalidant. Hetnieuwehandelenmoethierbijvoldoen aandeeisenvandeomgeving.hierbijis vooralhetincorporationintooccupational environmentvantoepassing.hierbijzijnde verwachtingenvandesocialeenculturele omgevingvanbelang.wanneerer afstemmingistussendeverwachtingen vandeomgevingenhethandelenvande revalidant,isdekanshetgrootstdathet nieuwegedragvolgehoudenwordtopde langetermijn(ziefiguur3)(schkade& McClung,2001). BinnendeActiviteitenwegerbetekentdit: Omdegedragsveranderingtebehouden wordterdestapgenomenomde risicosituatiesteinventariseren.hiermee kanmendaninfase4bijhetopstellenvan eenpostrevalidatieplanrekeninghouden (Hove&Hulstein,2011). Fase4:terugvalvoorkomen Gerardsdefinieertbinnendezefaseals doel:revalidantenlerenomgaanmet foutenomterugvaltevoorkomen (Gerards,2006). Dezefaseisbinnenhetframework OccupationalAdaptationwederomeen combinatievansubprocressen,waarbijde belangrijkstedeafstemmingzijntussen:: desireformastery,pressformasteryen demandformastery.wanneerdezedrie componentenmetelkaarinbalanszijnis ereenminimalekansopterugval. Wanneererdanonverhoopttochsprakeis vanterugval,dankanmenstellendater eendisbalansistussendezedrie componenten.ditresulteertuiteindelijkdatdeoccupationalroleexpectationsenoccupational responsenietmeervoldoen(schkade&mcclung,2001). Figuur3AdaptiveResponseMechanism
Wanneerdeonbalansheeftplaatsgevonden,gaatderevalidantweerverderinfase1ende bijbehorendesubprocessenvanhetframeworkoccupationaladaptation. BinnendeActiviteitenwegerbetekentdit: Omaandachttehoudenvoordevalkuilen,persoonlijkekenmerkenenderevalidantookeenzekere zelfcontolevoordetoekomsttegeven,wordtereenpost revalidatieplangemaakt.echter, uiteindelijkbepaaltderevalidantzelfofhijmiddelsdeactiviteitenwegerzijnhandelingsrollenwil blijvenuitvoeren(hove&hulstein,2011). Bronnen GerardsF.,BorgersR.(2006).HealthCounseling:Hetadviesgesprekinde(para)medischeen verpleegkundigezorg.soest:nelissen Hove,tenK.&Hulstein,G.(2011).Activiteitenweger:Handleidingvoordetherapeut. Amersfoort:MeanderMedischCentrum. SchkadeJ.,McClungM.(2001).OccupationalAdaptationinPractice.Throfare:SLACK Incorporated. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 109
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 110
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 111 15.7 Bijlage7:Copingstijlen(artikel) Coping omgaanmetproblemen Auteur:HogeschoolvanAmsterdam Publicatiedatum:februari2010 Mensenreagerenverschillendalszijmetproblematischegebeurtenissentemakenkrijgen.Hoemen opzo nsituatiereageerthangtsterkafvandeaardendeernstvanhetprobleemendesituatie waarinmenzichbevindt.tochreagerenmensenoverhetalgemeenvaakopeeneigenspecifieke wijze. Copingverwijstnaarcognitieveengedragsmatigestrategieëndiemensengebruikenommet probleemsituatiesomtegaan(bindels,2002).inhetstressonderzoekneemtcopingeenbelangrijke plaatsin(bindels,2002). Copinggedragiseenprocesmatiggedragwaarbijstructureleeigenschappenvandepersoonen omgevingherkenbaarzijn. Stoornissen Uitonderzoekisgeblekendatlichamelijkeenpsychischestoornissenveroorzaaktkunnenworden doorhetregelmatiggebuktgaanonderingrijpendeslependeprobleemsituaties.(bindels,2002). Hierwordtduidelijkgesprokenover kunnen.nietiedereendieblootstaataanpsychischedrukzal eenlichamelijkeofpsychischestoornisontwikkelen. Erzijnvelefactorentenoemendieeenrolspelenbijhetontstaanvanstoornissennaeenstressvolle gebeurtenis.belangrijkefactorhierbijisdewijzevanwaarneming,interpretatieenreactievanhet individu.dezezijnzeerpersoonsgebonden.eenbepaaldegebeurteniswordtdooreenpersoon geïnterpreteerdengeëvalueerd.debeoordelingvandegebeurtenisbepaaltofhetstressvolwasof niet.iedereemotionelebeoordelinggaatgepaardmetbio fysiologischeveranderingen. Nadebeoordelingvaneenprobleemvolgtdereactie,decoping. Coping Copingisdemanierwaaropiemandzowelgedragsmatig,cognitiefalsemotioneelopaanpassing vereisendeomstandighedenreageert.hetiseenprocesdatuitveleafzonderlijkecomponenten bestaat,constantverandertenafhankelijkisvannieuweomstandighedenenervaring.copingals probleemoplossendgedragheefteenbepaaldeeffect.hetresultaatkanwelofnieteffectiefzijn. Doorheteffect,dateenbepaaldprobleemoplossendgedragheeft,kanbeoordeeldwordenofhet eenadequateofeeninadequatevormvancopingbetreft. Bijeffectiefcopinggedragzalmengezondheidsklachtenbeterkunnenvoorkomen,hetwelzijnin standhoudenofbevorderen.insociaalopzichtvoeltmenzichprettigendezelfwaarderingwordt versterkt.hierdoorishetinteressanttewetenwelkcopinggedrageffectiefisofniet.aangeziende effectiviteitvancopingmedebepaaldwordtdoordesituatie(deduur,decontext,depersonenenz.) ishetnietmogelijkomvantevoreneenabsolutenormtestellenvooreffectievecopingstijlen.met anderewoorden:adequatecopingissituatieafhankelijk. Eenernstigeziekteiseenvoorbeeldvaneennoodsituatiediesterkberoepdoetopde copingvaardighedenvandebetrokkene(n).bijhetomgaanmeteenernstigeziektezijnspecifieke copinglijstenontwikkeld,zoalsdeverschillendecopinglijstenbijpijnklachtenendeastmacopinglijst.
Dewijzewaaropmenmeteenchronischeziekteomgaatisvanbelangvoorhetbeloopvandeze ziekte.hetheeftinvloedophethanteerbaarmakenvandeziekte,hetvoorkomenvanverergering vandeziekteenhetbevorderenvanherstelvandeziekepersoon.nietalleenhetomgaanmetde ziektemaarookdeinteractievanenmetdeomgeving(familie,collega s)heeftinvloedopdeziekte enherstel.eenernstigeziektekanmenzienalseencatastrofewaarbijdeziekeenzijnfamilie gedwongenwordenzichteheroriënterenopdetoekomst.aanpassen(coping)opdeveranderde omstandighedenisopvelerleiwijzenmogelijk. Deverschillendecopingstijlenwordenindeliteratuurverschillendonderverdeeldzoals: Probleemgerichtc.q.emotiegericht. Probleemgerichtc.q.oplossinggericht Actiefc.q.passief DeUtrechtseCopingLijst(UCL)(Scheurs,1993)verdeeltdecopingvormenindriecategorieën: 1. Gerichtopdeprobleemsituatie(hetveranderenvaneenprobleemsituatie) 2. Gerichtopdebeïnvloedingvandeperceptieenevaluatie(hetveranderenvandereacties doordewaarnemingendeinterpretatieteveranderen) 3. Gerichtopdearousalreductie(denaregevoelensverzachtenmetmiddelen,zoalsrokenen drinken) Demeestevandezecopingvormenkomentegelijkertijdvoorenzijnwisselendinaanwezigheid.In hetdagelijkslevenzijndeverschillendecopingvormenookvaakmoeilijkvanelkaarte onderscheiden.deverschillendecopingvormenbeïnvloedenelkaar.wijzigingenindesituatie beïnvloedendecopingvormenendeperceptiebeïnvloedtdecopingvormen.binnendeverschillende copingvormenzijneenzeventalcategorieënbeschreven: 1. Probleemoplossing 2. Wishfulthinking 3. Probleemvermijding 4. Socialesteunzoeken 5. Cognitieveherstructurering 6. Zelfkritiek 7. Emotioneleexpressie Verschillendefunctiesvancoping(UCL) Copingalsdefensiemechanisme.Dezetredenopbijangstverwekkendesituatieswaartegen mennietskandoen.defensiemechanismenzorgenervoordatmendesituatie anders waarneemt.zijbeschermentegenwaarnemingeninternespanningen Copingalspersoonlijkheidskenmerk.Deindividueleconsistente(gedragsmatigencognitieve) benaderingswijzebijverschillendeprobleemsituaties.hierbijwordtvaakgesprokenover copingstijl.decopingstijlwordtgevormddoorervaring,persoonlijkheidskenmerkenen gedragstijlen.eencopingstijliseenindividuelevoorkeurvoorbepaaldecombinatiesvan copingvormeninverschillendesituatie Copingalsinteractioneelproces.Hetwoordcopinggeeftmogelijkdeindrukdatheteen statischetoestandbetreft,maarhetiseenprocesdatzichindetijdafspeelt.hetiseeninteractioneelprocestussendepersoonenzijnomgeving. Copinggedragissituationeelafhankelijk(situationeelcopinggedrag)ofwelafgestemdopdedrukdie vanuitdeomstandighedenwordtuitgeoefend.menspreektvancopingstijlalshetzelfde copinggedragovermeerdereverschillendegebeurtenissengetoondwordt. Naarmateiemanddezelfdecopingstijlvertoontonderverschillendeensterkuiteenlopende omstandighedenkandezecopingstijlmeerrigidegenoemdworden. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 112
Effectiviteitvancoping Dewijzevanomgaanmetbelastendegebeurtenissenisvaninvloedophetpsychisch,fysiekeen sociaalwelzijnvanmensen.ditbetekentdatsommigecopingstijleneffectieverzijndanandere.een effectiefprobleemoplossendvermogenheefteenpositieveinvloedopdegezondheidenhet psychischfunctionerenvaneenpersoon.ditbetekentdatflexibiliteitvanhetcopinggedragenhet uitbreidenvandecopingvaardighedeneengunstigeinvloedhebbenopdegezondheidenwelzijnvan demenseneffectiefcopinggedraggezondheidsklachtenhelptvoorkomen. Deeffectiviteitvancopinggedragisalleentemetenbinneneenbepaaldecontext.Copingstrategieën dieophetenemomentsuccesvolzijn,kunnenophetanderemomentnietsuccesvolblijkentezijn. Indegebeurtenissenzijnteveelvariabelendievaninvloedzoals:deduurvandegebeurtenis,de plaats,detijd,frequentie,intensiteit,voorspelbaarheidencontroleerbaarheidvanhetmomentenz. Ookdeduurvanheteffectisnietvoorspelbaar.Eengoedecopingstrategiekanopkortetermijneen probleemoplossendzijnterwijldezeoplangeretermijnnieteffectiefkanzijn.depersoonlijke eigenschappenspelenuiteraardookeenrol:deervarenheid,deempathie,motivatie. Hetcopinggedragwordtookwelonderverdeeldinvierhoofdcategorieën: 1. Gedragdatgerichtisopdesituatie:confrontatie,vermijding,nietsdoen. 2. Gedragdatgerichtisophetbeïnvloedenvandeperceptieenevaluatie:optimisme, aanvaarding,berusting,pessimisme,catastrofereen. 3. Gedragdatgerichtisopdereductievanspanning. 4. Hetuitenvanemoties. Dezevierhoofdcategorieënvancopinggedragwordenindeuiteindelijkeutrechtsecopinglijst onderverdeeldinzevenverschillendeschalen: 1. Actiefaanpakken:desituatierustigvanallekantenbekijken,dezakenopeenrijtjezetten, doelgerichtenmetvertrouwentewerkgaanomhetprobleemoptelossen 2. Palliatievereactie:afleidingzoeken,zichmetanderedingenbezighoudenomnietaanhet probleemtehoevendenken,proberenzichwatprettigertevoelendoorterokentedrinken ofzichwatteontspannen. 3. Vermijden:afwachten:dezaakopzijnbelooplatendesituatieuitdeweggaanofafwachten watergaatgebeuren. 4. Socialesteunzoeken:hetzoekenvantroostofbegripbijanderen,zorgenaaniemand vertellenofhulphalen. 5. Passievereactiepatroon:zichvolledigdoordeproblemenendesituatieinbeslaglaten nemen,dezaaksomberinzien,zichpiekerendinzichzelfterugtrekken,nietinstaatzijnom ietsaandesituatietedoen,piekerenoverhetverleden. 6. Expressievanemoties:hetlatenblijkenvanergernisofkwaadheid,spanningenafreageren. 7. Geruststellendeentroostendegedachtenhanteren:zichzelfgeruststellenmetdegedachte datnaderegenzonneschijnkomt,datanderenhetookweleensmoeilijkhebbenofdater nogweleensergeredingengebeurenjezelfmoedinspreken. Erzijnverbandenteleggentussencopingstijlenenpersoonlijkheidskenmerkenwaarmeegezegdkan wordendattypischevormenvancopingeenbepaaldepersoonlijkheidstijlkenmerken.eris bijvoorbeeldeenrelatieteleggentussencopingenpersonenmetpsychosomatischestoornissen.in eenvergelijkendonderzoekmetmensendiegeenenkelepsychosomatischeaandoeninghadden scoordenmensenmetpsychosomatischeklachtenopallepuntenhoger.zijscoordensignificant hogeropdepunten:palliatievereactie,vermijden,socialesteunzoekenenexpressievanemoties. Ookisenigverschilteherkennenincopingtussenmannenenvrouweninwerksituaties.Mannen gevendevoorkeuraancognitievestrategieën,vrouwenaangedragsmatigeencognitieve strategieën.inthuissituatiesenbijgezondheidsproblemenzijnergeenverschillenincopingtussen mannenenvrouwengeconstateerd. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 113
Leeftijdspeeltookeenrolbijcoping.Oplatereleeftijdlijkenmannenproblemenminderactiefaante pakkenenmeercognitievestrategieëntegebruiken.ookvrouwenhebbeneengroterpassief reactiepatroonenreagerenmeermetgeruststellendegedachten. Personenmeteenlageropleidingsniveauscorenlageropactiefaanpakkenensocialesteunzoeken. Opdeanderepuntenisergeensignificantverschil. VragenlijstAangaandeCopingmetSpecifiekeSituatiesofSymptomen(VACSS) Dezevragenlijstbestaatuitzelfbeschrijvingsvragen.Ookhiergebruiktmenzevenverschillende schalenenmeetmencopingineenspecifiekesituatie: 1. Steunzoeken/uitenvanemoties 2. Probleemgerichtecoping 3. Cognitievegerichtecoping 4. Vermijding 5. Wensdenken 6. Afleidingzoeken 7. Algemenevragen DeWaysofCopingChecklist(WVS)bestaateveneensuitzevenverschillendeschalen: 1. Planmatigenrationeeltewerkgaan 2. Zichzelfdeschuldgeven 3. Afstandnemen 4. Dagdromenenwegvluchteninfantasie 5. Gevoelenslatenblijkenensocialesteunzoeken. 6. Positiefdenkenpersoonlijkegroeihumor 7. Wensdenkenenemotioneelreageren UCL VACSS WCC Problemen Planmatigenrationeeltewerk 1 Probleemgerichtecoping aanpakken/confronteren gaan Palliatievereactie/afleiding Dagdromen/wegvluchtenin 2 Afleidingzoeken zoeken fantasie 3 Afwachten/vermijden Vermijding Afstandnemen Socialesteunzoeken/uitenvan Gevoelenslatenblijken/sociale 4 Zoekenvansocialesteun emoties steunzoeken Zichzelfdeschuld 5 Depressiefreageren Nietvantoepassing geven/zichzelfverwijten maken Wensdenken/emotioneel 6 Uitenvanemoties/boosheid Wensdenken reageren Positiefdenken/persoonlijke 7 Geruststellendegedachten Cognitiefgerichtecoping groei/humor Bron:TijdschriftKlinischePsychologie26(1) Opbasisvandedriecopinglijsten(UCL,VACSS,WCC)heeftdeafd.psychodiagnostiekvandeKUte LeuveneennieuwelijstgeformuleerdenopvaliditeitonderzochtdeLeuvensecopinglijst(LCL).Ook dezelijstbestaatuitzevenschalen: 1. Sociaalreageren:steunzoekenenemotiesuiten;Dezorgenmetiemanddelenandere mensendegevoelenstonen. 2. Nietsdoen:afwachten,desituatieaanvaardenenhetprobleemvermijden;dezaakopzijn belooplaten,zicherbijneerleggen. DeActiviteitenwegerinontwikkeling 114
3. Afleidingzoeken:nieuweactiviteitenzoekenomnietaanhetprobleemtehoevendenkenen afleidingzoekenomdespanningtedoorbreken. 4. Positiefdenken:dezaakvandezonnigekantbekijkenenzichgeruststellendoordathetwel meezalvallen. 5. Wensdromenencognitiefgerichtreageren:hopendathetindetoekomstbetergaatendat allesgoedkomt. 6. Destructiefreagerenenhetuitenvankwaadheid:zinomallesstukteslaanendatnietdoen, agressiefworden. 7. Gerichtreageren:hetprobleemstapvoorstapaanpakken,informatiezoekenbijanderen. Literatuur Bindels,P.(2002).Copingprofiel:Hoereageerik?IPTreader.Amsterdam:Hogeschoolvan Amsterdam. Scheurs,P.J.G.,VandeWillegeG.,Brosschot,J.F.,Tellegen,B.&Graus,G.M.H.(1990).De UtrechtsecopingLijst:UCLOmgaanmetproblemenengebeurtenissen.TijdschriftKlinische Psychologie,jaargang26(1). DeActiviteitenwegerinontwikkeling 115
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 116
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 117 15.8 Bijlage8:Kwaliteitscriteria Deprojectgroepheeftbijdeontwikkelingvandeeindproducten(theoretischeonderbouwing, conceptwebsite,kennistoets,artikeloaindepraktijk)vandeactiviteitenwegerdevolgende kwaliteitscriteriagebruikt: Voldaan Niet voldaan Zietdeuitwerkingerverzorgduit? Isersprakevaneenvaneengoedelay out,voorpaginaeninhoudsopgave? Hoeishettaalgebruik?(leesbaarheid,stijl,niveauetc). X X X Isersprakevaneengoedebronverwijzingindetekstenisereenactuele eninhoudelijkgoedebronnenlijst(apa)? X Krijgikeenindrukvandewijzewaaropdeergotherapeutenbinnende werkplaatsgekozensettingwerkenaankwaliteitsverbeteringen professionalisering? X Wordtaangegevenvanuitwelkeonderwerpenopgebiedvanhet verbeterenvankwaliteitszorgereenkeuzeisgemaakt?(selectieproces). Wordenbegrippenverduidelijkt? X X X Wordtereenanalysegemaaktvandeactuelesituatie,m.b.v.eenanalyse instrument? Micro meso macroniveau? X X X Wordtergebruikgemaaktvantheoretischekadersuitdediverse wetenschapsgebiedenzoals:ergoherapie,voorlichtingskunde gedragswetenschap,adviserenetc? X Wordtereenrelatiegelegdmetdekwaliteitswetgevingbijanalysevande huidigesituatieofbijhetformulerenvandegewenstesituatie? X Wordtbijdeformuleringvandegewenstesituatiegebruiktgemaaktvan criteriavolgensb.v.rumba. X Wordteraangegevenopwelkewijzedecliëntofhetcliëntsysteeminvloed heeftophetgekozenkwaliteitsbevorderingtraject? X Wordtdekeuzevandediversetoegepasteproductengoedverantwoord? Wordenhiervoorookcriteriagesteld? X Wordtaangegevenwatheteindresultaatvanhet kwaliteitsbevorderingproceszalzijnopdediverseniveaus? micro meso macro? Naarintra,extraentransmuraalniveau? X X Wordteraandachtbesteedaanhetimplementatietraject?Betrokkenheid enparticipatievandediversepartijen? X Eindconclusie Voldaanaandetijdenshetadviestrajectgeformuleerdekwaliteitscriteria Doorprojectgroep: BaukeBoezeman NicoleFrusch NandaJorna
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 118
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 119 15.9 Bijlage9:VerklarendewoordenlijstOccupationalAdaptation DeprojectgroepheeftgeprobeerddetermenuithetframeworkvanOccupationalAdaptationte vertalen.dezevertalingisnietvoorgelegdaandeontwikkelaarsvanhetframeworkendaarmee heeftdeprojectgroepdusooknietgetrachtomhetgehelemodeltevertalen. Term Vertaling/omschrijving AdaptiveReponseMechanism Aanpassingsmechanisme(energiemanagment, aanpassingfunctieenpatronen, gedragsverandering) AdaptiveResponseEvaluationSubprocess Subprocesevaluatieaangepastereactie(hier wordthetprocesgeëvalueerddoordepersoon) AdaptiveResponseGenerationSubprocess Subprocesvormingaangepastereactie(indeze stapgaatmenaandeslagmethet aanpassingsmechanisme.belangrijkefactoren dieo.a.kunnenmeespelenzijncopingstijlenen defasevangedragsveranderingwaarinmenzich bevind). AdaptiveResponseIntegrationSubprocess Subprocesintegratieaangepastereactie(hier gaatderevalidanthetintegreren/toepassenin zijnproces) AssessmentofResponseOutcome Beoordelingvandeuitkomstvandereactie(op dezewijzewordthetdoordeomgevinggezien enontvangenenditneemtderevalidantweer meeinzijneigenproces) DemandforMastery Eisenvanbeheersing DesireforMastery Verlangennaarbeheersing IncorporationintoOccupationalEnvironment Integratieindeomgevingvanhethandelen(hier gaatdeomgevinghetintegreren/accepterenin hetproces) Interaction Interactievandeomgevingmetdepersoon OccupationChallenge Uitdagingtothandelen OccupationResponse Reactievanhandelen(hoeisdehandeling uiteindelijkuitgevoerd) OccupationaRoleExpectations Verwachtingenvanhandelingsrollen OccupationalEnvironment Omgevingwaarinwordtgehandeld(isde externefactor,zoalswerk,vrijetijd,sociaalen cultuur.derelatiesmetendeverwachtingen vanpersonengroepenenorganisaties.) Person Persoon(isdeinternefactor,zoalszijncognitie, sensorisch,psychosociaal,genetisch/familiair) PressforMastery Drangtotbeheersing
DeActiviteitenwegerinontwikkeling 120