WERKEN MET EEN SPUITDRIJVER Myriam Arren Palliatief deskundige PHA INDICATIE Aanhoudende nausea of braken Ernstige dysfagie Gastro-intestinale obstructie Patiënt is niet meer in staat om orale medicatie te nemen INDICATIE (2) Moeilijke orale pijn- en symptoomcontrole Slechte resorptie transdermale medicatie In kader van comfortzorg (vermijden van regelmatige toediening van medicatie via injectie) Palliatieve sedatie 1

VOORDELEN VAN EEN SPUITDRIJVER Continue toediening van medicatie subcutaan met vastgestelde snelheid Precieze dosering medicatie is mogelijk Een aantal medicaties kunnen gecombineerd worden Grotere autonomie van de patiënt VOORDELEN (2) Mobiliteit van patiënt komt niet in gedrang Eenvoudig te bedienen Vlotte aanpassing van de dosis Spuit is goedkoop NADEEL Pomp is duur in aankoop 2

MEDICATIE OVERZICHT Morfine Primperan Litican Aacidexam Scopolamine Buscopan Dormicum Haldol Atropine Morfine Generische naam: morfine HCL Vorm: ampullen van 1 ml: 10, 20, 30, 40 mg/ml Indicatie: pijnstilling (trap 3), dyspnoe Startdosis: overschakeling trap 2 3: 30 tot 60 mg/24 uur overschakeling orale morfine SC = ½ orale dosis Dosisaanpassing: verhogen met 50 tot 100% Max. dosis: / Nevenwerkingen: obstipatie, urineretentie, nausea, braken, sedatie, verwardheid, jeuk, myoclonus Primperan Generische naam: metoclopramide Vorm: ampullen van 2 ml: 5 mg/ml = 10 mg/ampulle Indicatie: nausea, braken Startdosis: 40 mg/24 uur of 10 mg in shot Dosisaanpassing: verhogen met 50 tot 100% Max. dosis: 80 mg/24 uur Nevenwerkingen: slaperigheid, extrapyramidale symptomen, diarree, krampen 3

Litican Generische naam: alizapride Vorm: ampullen van 2 ml: 25mg/ml = 50 mg/ampulle Indicatie: nausea, braken Startdosis: 150 mg/24 uur of 50 mg in shot Dosisaanpassing: met 50 à 100 mg/24 uur Max dosis: 8 amp/24 uur Nevenwerkingen: slaperigheid, extrapyramidale symptomen, diarree, krampen Contra-indicaties: ziekte van Parkinson, (ernstige nierinsufficientie) Aacidexam Generische naam: dexamethasone Vorm: ampullen van 1 ml: 5mg/ml Indicatie: anorexie, lymfoedeem, levermeta s, vena cava superior syndroom, dyspnoe door lymfangitis carcinomatosa, neurocompressie, ruggemergcompressie, intercraniële overdruk, hersenmeta s, braken resistent aan anti-emetica, gastro-intestinale obstructie Startdosis: 2 tot 4mg/24 uur Dosisaanpassingen: verhogen met 50 tot 100%, verlagen zo mogelijk Max. dosis: 16mg/24 uur Nevenwerkingen: spier- en huidatrofie, waterretentie, verwardheid, agitatie, schimmelinfecties, DIABETOGEEN glycemie volgen Atropine Generische naam: atropine Vorm: ampullen van 1 ml: 0.5 1mg.ml Indicatie: indikking slijmen, doodsreutel Startdosis: 1 mg/24 uur of 0.25 mg in shot Dosisaanpassing: verhogen met 50% Max. dosis: 4mg/24 uur Nevenwerkingen: droge mond, droge huid, troebel zicht, accomodatiestoornissen, mydriasis, urineretentie, obstipatie, tachycardie, duizeligheid 4

Scopolamine Generische naam: scopolamine Vorm: ampullen van 0.25mg/ml en 0.5mg/ml Indicatie: indikking slijmen, doodsreutel Startdosis: 1.5 mg/24 uur Dosisaanpassing:verhogen met 50% Max. dosis: 6 mg/24uur Nevenwerkingen: droge mond, droge huid, troebel zicht, accomodatiestoornissen, mydriasis, urinretentie, obstipatie, duizeligheid Buscopan Generische naam: butylhyoscine Vorm: ampullen van 1 ml: 20mg/ml Indicatie: spasmen van gastro-intestinale en urinaire stelsel, speekselvloed, indikking slijmen, doodsreutel, secretieremming bij gastro-intestinale obstructie Startdosis: 80 mg/24 uur of 20 mg in shot Dosisaanpassing: verhogen met 25% Max. dosis: 160 mg/24 uur Nevenwerkingen: xerostomie, droge mond, droge huid, troebel zicht, accomodatiestoornisen, hartritmestoornissen, urineretentie, vertraging darmtransit, overgevoeligheidsreacties Dormicum Generische naam: midazolam Vorm: ampullen van 3 ml: 5 mg/ml = 15 mg/ampulle ampullen van 5 ml: 1 mg/ml = 5 mg/ampulle Indicatie: onrust, angst, hik, epilepsie, spierkrampen, myoclonus palliatieve sedatie Startdosis: 15 mg/24 uur of 5 10 mg in shot Dosisaanpassing: verhogen met 25 à 50% (niet voor pall sed.) Max. dosis: 160 mg/24 uur Nevenwerkingen: bloeddrukdaling, sedatie 5

Haldol Generische naam: haloperidol Vorm: ampullen van 1 ml: 5 mg/ml = 5 mg/ampulle Indicatie: hik, braken, nausea ( morfine), verwardheid, agitatie, psychotische reacties Startdosis: 5 mg/24 uur Dosisaanpassing: verhogen met 50 tot 100% Max. dosis: 30 mg/ 24 uur Nevenwerkingen: sedatie, depressie, agitatie, vertigo, braken, nausea, extrapyramidale reacties, hypotensie, droge mond, troebel zicht, urineretentie, overgevoeligheidsreactie (fotosensitiviteit) NIET SC TE GEBRUIKEN Diazepam (valium ) Diclofenac (Cataflam ) NSAID Furosemide (Lasix ) Methadone Octreotide (Sandostatine ) Solumedrol VERENIGBAARHEID Binaire mengsels GEEN PROBLEEM: Morfine + Atropine, Litican, Buscopan, Aacidexam, Haldol, Primperan, Dormicum WEL PROBLEEM: Aacidexam + Haldol 6

VERENIGBAARHEID Ternaire mengsels GEEN PROBLEEM» Morfine - Haldol - Dormicum» Morfine - Haldol - Primperan» Morfine - Haldol - Buscopan» Morfine - Buscopan - Dormicum WEL PROBLEEM» Morfine - Haldol - Aacidexam VERENIGBAARHEID Morfine Atropine Buscopan Haldol Dormicum Primperan Solumedrol Morfine + + + + + - Atropine + + + + + - Buscopan + +? + + - Haldol + +? + + - Dormicum + + + + + - Primperan + + + + + + Solumedrol - - - - - + - OMREKENING MORFINE Dosis oraal 1 300 mg Dosis subcutaan ½ 150 mg Dosis intraveneus/im 1/3 100 mg Dosis epiduraal 1/10 30 mg Dosis intrathecaal 1/100 1/300 1 mg 7

OMREKENING MORFINE Men start altijd van de orale dagdosis morfine die wordt omgerekend naar de SC dosis. Eventueel andere medicatie toevoegen om bijwerkingen en of symptomen te controleren. DE SPUITPOMP Rubberen riempje spuit s.c.slang mm schaal Start/boost button Rate setting dials AANPRIKPLAATSEN Flanken van buik en rug Tussen de schouderbladen Binnen- en buitenzijde van dijbeen Bovenarmen 8

SNELHEID INSTELLEN MS 16A: Vloeistofkolom lengte in mm infusietijd in uren MS 26: Vloeistofkolom lengte in mm infusietijd in dagen INFUSA D.SLT: Vloeistofkolom lengte in mm infusietijd in dagen MATERIAAL Vlindernaald of catheter Spuit (luerlock) Verlengleiding (1 m) Doorschijnend kleefverband Batterij 9 V 9

BRONVERMELDING Clara, R., et al.; handboek palliatieve zorg voor professionelen. Comijn M; PPP Gebruik van de pijnpomp in de palliatieve zorg. Derycke, N., PPP de Palliatieve wachtkoffer. Handleiding spuitpomp Medis Infusa D.SLT en Graseby MS 16A en MS 26. 10