Inrichtingspatronen voor MCM Paul Oude Luttighuis Telematica Instituut 14 november 2007
Waar gaat dit over? Over inrichting van MCM Over patronen en varianten Schot voor de boeg, niet compleet Uiteindelijke doel samenhangende set van MCM-inrichtingspatronen inclusief handreikingen voor keuze Uitgangspunt: service-oriëntatie Zie bijvoorbeeld http://www.e-overheid.nl/data/files/ architectuur/servicegerichtearchitectuur.pdf
Wat vraag ik van u? Per sheet: Is dit wel relevant voor? Moeten we niet bij voorbaat bepaalde varianten uitsluiten? Hebben we varianten gemist? Welke varianten zijn wanneer geschikt? Aan het eind: Zijn er inrichtingskwesties die erbij moeten?
Denkraam inrichting MCM DIENST content (groepsgewijze informatiediensten) dossier (individuele informatiediensten) transactiediensten (altijd individueel) multi-channel services CLIËNT multi-party services KANAAL PARTIJ multi-party channels
Kanaalafbakening Op basis van organisatiegrenzen Op basis van doelgroepen Op basis van diensteninhoud Doorsnedes kunnen ook.
Medium, poort of verwijzer? Kanaal als medium Kanaal zit wel in de uitvoerende keten, maar niet in de verantwoordelijkheidsketen. Kanaal als poort Kanaal als proxy of loket. Kanaal zit in de verantwoordelijkheidsketen. Achterliggende dienstverlener(s) is/zijn onderaannemers. Kanaal als verwijzer Kanaal zit niet in de uitvoerende en niet in de verantwoordelijkheidsketen. Na verwijzing is de rol uitgespeeld. Biedt dus een metadienst (verwijzing).
Per dienst of per interactie Diensten omvatten i.h.a. meerdere contactmomenten (interacties). Worden kanalen geassocieerd met hele diensten ineens of, veel fijnmaziger, met individuele interacties. Fijnmazige associatie compliceert synchronisatie, omdat ook binnen een enkele casus synchronisatie over kanalen nodig is.
Diensten combineren samenstellen samennemen generaliseren
Vaste of dynamische dienst-kanaalcombinaties Vaste combinaties Een kanaal of interactie is altijd via (een) bepaald(e) kana(a)l(en) beschikbaar. Dynamische combinaties Definitieve kanaalopties zijn afhankelijk van de voortgang tot dan toe.
Kanaalintrusie in de schakels Geheel ontkoppeld Logica en opslag geheel kanaal-onafhankelijk ingericht. Alleen opslag ontkoppeld Logica kanaal-afhankelijk ingericht Opslag kanaal-onafhankelijk ingericht Geheel verzuild Logica en opslag kanaal-afhankelijk ingericht
Kanaalintrusie in de diensten Geheel ontkoppeld Content, dossier en transacties geheel kanaalonafhankelijk ingericht Hybride ontkoppeling Content en/of dossier en/of transacties kanaalafhankelijk ingericht Overige kanaal-onafhankelijk Geheel verzuild Content, dossier en transacties geheel kanaalafhankelijk ingericht
Identiteit en authenticatie Identiteit Per kanaal Per dienst Per dienstenbundel Authenticatiemomenten Per sessie (in het kanaal, single sign-on ) Per dienst Per interactie Authenticatieniveaus/middelen Kanaal-onafhankelijk Kanaal-afhankelijk
Cliënt-kanaal of aanbiederskanaal? Aanbiederskanaal Aanbieder(s) is/zijn verantwoordelijk voor het kanaal. Cliëntkanaal Cliënt is verantwoordelijk voor het kanaal. Voorbeeld: ingehuurde en gemachtigde intermediair of agent
Kanaalstapelen Het ene kanaal maakt gebruik van het andere kanaal. Bijvoorbeeld: Baliemedewerker gebruikt dezelfde website als de cliënt. Simpel model voor kanaalsynchronisatie. Kan in medium- en in poortvariant.
Kanaalgranulariteit Grof: elektronisch telefonisch fysiek Op basis van initiatief push pull Synchroniciteit synchroon (internet-sessie, telefoongesprek, baliegesprek) asynchroon (e-mail, voicemail, post) Product-gebaseerd bijvoorbeeld verschillende browsers bij de burger
Transactionele integratie Orkestratie Integraal dienstverlener coördineert zelf de uitvoering Achterliggende deeldiensten onzichtbaar voor cliënt Choreografie Integraal dienstverlener belegt uitvoering bij achterliggende leveranciers (maar bljft eindverantwoordelijk) Achterliggende deeldiensten onzichtbaar voor cliënt eindklant eindklant orkestrator choreograaf u i t v o e r i n g s s c h a k e l s u i t v o e r i n g s s c h a k e l s
Dossierintegratie Centraal dossierbeheer Decentraal dossierbeheer Centrale toegang Op basis van kopie Op basis van verwijzing Vast Dynamisch (verwijsindex) Decentrale toegang
Dankuwel! Missen we iets?