Trainingsgids PROCESVERBETERING & KWALITEITSMANAGEMENT

Trainingsgids PROCESVERBETERING & KWALITEITSMANAGEMENT werken aan world class performance

Voorwoord Voorwoord Bedrijven en organisaties dienen constant aandacht te hebben voor productiviteit, kwaliteit en duurzaamheid. Hierin is de huidige economische situatie een nieuwe realiteit. Het toekomstbeeld is dan ook dat kwaliteit, efficiëntie en innovatie voor bedrijven en organisaties de komende jaren steeds belangrijker zullen worden. Wie aan de hoge kwaliteitsverwachtingen wil voldoen dient continue te werken aan het ontwikkelen van de eigen organisatie door het verbeteren van efficiency, verkorting van doorlooptijden en het ondersteunen van medewerkers in verandering van houding en gedrag. Goed opgeleide medewerkers spelen een belangrijke rol in het functioneren en het resultaat van de organisatie. Om veranderingen te bewerkstelligen zijn kennis en inzicht nodig. In de afgelopen jaren is Symbol uitgegroeid tot een toonaangevende dienstverlener en opleider op het gebied van procesverbetering. Ervaren Master Black Belts leiden jaarlijks honderden mensen op en begeleiden bedrijven en organisaties bij het efficiënter inrichten van hun processen en het verbeteren van hun operationele resultaten. Zij hebben een ruime ervaring in verschillende branches waaronder industrie, productontwikkeling, publieke sector, bouw en transactionele processen. Symbol verzorgt trainingen op het gebied van organisatieontwikkeling, procesverbetering, kwaliteit, milieu en veiligheid. De open trainingen organiseren we op vijf locaties in Nederland. De incompany trainingen verzorgen we in Nederland, maar ook daarbuiten. Onze trainingen zijn praktisch en kennis is direct toepasbaar in de praktijk. Onze aanpak is: Voordoen Meedoen Zelf doen. Voor de certificering van een aantal trainingen werken we nauw samen met de Lean Six Sigma Academy, de universiteit Twente en AutomotiveNL. De trainingen in deze gids zijn een eerste stap op weg naar een efficiëntere en effectievere organisatie, maar ook bij de implementatie en projectrealisatie ondersteunen we u graag. Dick Theisens Directeur MBB Symbol BV ENSCHEDE T +31 (0)532030240 Utrecht T +31 (0)307118853 info@symbolbv.nl www.symbolbv.nl 3

sopgave Onze visie op training Onze visie op training 6 Management & Masters Management & Masters 8 Lean Six Sigma Champion 9 Hoshin Kanri Policy Deployment 10 Master Black Belt 11 Publieke sector & Dienstverlening Publieke sector & Dienstverlening 12 5S Implementatie 13 Lean basistraining (incl. Lean Game) 14 Lean in de publieke sector 15 Lean Six Sigma Orange Belt 16 Lean Six Sigma Green Belt 17 Lean Six Sigma Black Belt 18 G2B Green to Black Belt upgrade 19 Industrie & Food Industrie & Food 20 5S Werkplekorganisatie 21 Lean basistraining (incl. Lean Game) 22 Lean Facilitator 23 VSM Value Stream Mapping 24 TPM Basis 25 TPM Manager 26 Kaizen Continu Verbeteren (PDCA) 27 8D Problem Solving Process 28 Lean Six Sigma Yellow Belt 29 Lean Six Sigma Orange Belt 30 Lean Six Sigma Green Belt 31 Lean Six Sigma Black Belt 32 G2B Green to Black Belt upgrade 33 Automotive Automotive 34 Automotive Quality Management 35 Automotive Product Development 36 Introductie Automotive standaarden 37 Interne Auditing ISO/TS 16949 38 APQP & PPAP 39 Design FMEA 40 Process FMEA 41 MSA Measurement System Analysis 42 SPC Statistical Process Control 43 VDA 6.3 proces auditing 44 IMDS 45 Bouw & Woningcorporaties Bouw & Woningcorporaties 46 Lean Bouwen Fundament 47 Lean Bouwen Verdieping 48 Kwaliteit, Arbo, Milieu Milieu & Veiligheid & Veiligheid 50 QHSE / KAM Coördinator 51 Interne Auditing QHSE / KAM 52 Kwaliteitsbewustzijn (ISO 9001) 53 Milieubewustzijn (ISO 14001) 54 Veiligheidsbewustzijn (OHSAS 18001) 55 Productontwikkeling Productontwikkeling 56 DfSS Design for Six Sigma 57 Scrum Master 58 Basistraining statistiek 59 Minitab statistische software 60 DfX Design for Excellence 61 DOE Design of Experiments 62 Tolerantie analyse 63 Reliability Engineering 64 Lean Six Sigma Certificering Lean Six Sigma Certificering 66 LSSA Lean Six Sigma Academy 67 Lean Six Sigma Yellow Belt 68 Lean Six Sigma Orange Belt 69 Lean Six Sigma Green Belt 70 Lean Six Sigma Black Belt 71 Green / Black open project coaching 72 Algemene voorwaarden Algemene voorwaarden 74 4 5

visie Onze visie op opleiden Opleiden en kennisoverdracht zijn belangrijke instrumenten voor persoonlijke ontwikkeling. Het percentage van de beroepsbevolking dat hierin investeert is de afgelopen jaren gestaag gestegen. Tegelijkertijd zijn beschikbare opleidingsbudgetten teruggelopen. De reden waarom iemand een opleiding of training wil volgen is de afgelopen jaren sterk veranderd. Het investeren in jezelf gaat naast het opdoen van kennis en kunde ook om rendement. Opgedane kennis direct toepasbaar Onderzoek toont aan dat de prioriteit binnen organisaties vandaag de dag ligt op leiderschapsontwikkeling (25%), performance management (23%) en talent management (20%) [bron: IES Institute for Employment Studies, 2013]. Symbol is gespecialiseerd in Business Improvement Onze opleidingen en trainingen focussen zich dan ook op organisatieontwikkeling, procesverbetering en kwaliteitsmanagement. Opleiden moet niet alleen inspirerend zijn en tot nieuwe vaardigheden leiden. De opgedane kennis moet direct in de praktijk toegepast kunnen worden en leiden tot een aantoonbaar resultaat voor zowel de deelnemer als de organisatie. Coaching is daarom naast kennisoverdracht belangrijk bij persoonlijke ontwikkeling. We besteden daarom veel aandacht aan aspecten als verandermanagement, het betrekken van de organisatie en het borgen van resultaten. Voordoen Meedoen Zelf doen Wij vinden een goede balans tussen formeel en informeel leren belangrijk en werken daarom volgens het Voordoen Meedoen Zelf doen principe. We zijn er van overtuigd dat modereren belangrijker is dan doceren. Het leren van de ervaringen van de trainer en van de andere deelnemers staat hierin centraal. Zoals Confucius (denker en sociaal filosoof uit het oude China) het meer dan 2000 jaar geleden al zei: Ik onthoud 10% van wat ik hoor, maar 90% van wat ik zie, doe én hoor. Bij het uitleggen van de theorie schetsen we daarom allereerst een (probleem)situatie en vragen de deelnemers hoe ze daar mee om zouden gaan. Vervolgens behandelen we de theorie en tenslotte gaan we middels een Case, Game of oefening actief aan de slag. Organisaties investeren in opleiden met een bepaald doel voor ogen. In het voortraject, het opleidingstraject en in de nazorg besteden we daarom veel aandacht aan het gewenste resultaat. Wij adviseren daarom om een concreet (verbeter)project te koppelen aan de opleiding. Desgewenst blijven we ook na de opleiding de deelnemer coachen in het uitvoeren van zijn of haar projecten. Internationale erkenning Tenslotte is ook een erkenning van de training een belangrijk element. Alle deelnemers ontvangen na afloop een certificaat van deelname. Voor onze Lean Six Sigma opleidingen wordt de mogelijkheid geboden om een erkend Europees certificaat te behalen. Dit wordt georganiseerd in samenwerking met de ECQA European Certification and Qualification Association, de LSSA Lean Six Sigma Academy en de Universiteit Twente. 6 7

Management & Masters Management & Masters Management & Masters Een Champion is een initiator en opdrachtgever van een Lean Six Sigma project. De Champion identificeert projecten die bijdragen aan de afdelings en businessdoelstellingen en coacht de Green Belt of Black Belt in de uitvoering. Lean Six Sigma Champion Het Management Team, projectleiders en andere leidinggevenden van bedrijven en organisaties die actief bezig zijn met Lean en Six Sigma of daar binnenkort mee beginnen. In veel gevallen wordt deze training met het Management Team georganiseerd aan het begin van een breder Lean of Six Sigma implementatietraject. Tijdens de training wordt gekeken waar de organisatie nu staat, wat de doelstellingen zijn en hoe het plan er uit moet zien om deze doelstellingen te realiseren. De training is ook op basis van open inschrijving te volgen waarbij u samen met anderen bespreekt wat de mogelijkheden zijn voor een Lean of Six Sigma implementatie. Na deze training bent u in staat aan te geven hoe Lean en Six Sigma bijdragen aan de businessdoelstellingen. U bent in staat de juiste projecten te selecteren, af te bakenen en de voortgang te beoordelen. Tenslotte weet u wat de succesfactoren en valkuilen zijn bij het invoeren van Lean Six Sigma. World Class maturity model Uitvoeren Lean Six Sigma Scan & Opstellen improvement roadmap Hoshin Kanri / Policy Deployment Projectselectie (selecteren, prioriteren en afbakenen) Lean Six Sigma organisatie (rollen en verantwoordelijkheden) Opzetten Kaizen organisatie / Continu verbeterteams Lean Principles en Tools DMAIC roadmap De juiste vragen stellen tijdens Six Sigma Tollgate reviews CAP Change Acceleration Process (Kotter) Change Management volgens Dual Core benadering (Daft) Communicatie en het House of Quality De training kan zowel incompany als op basis van open inschrijving gevolgd worden. De inhoud wordt afgestemd op de behoefte van de deelnemers. De open training vindt plaats bij één of twee van de deelnemende bedrijven en organisaties. Naast theoretische kennis bespreken we ook de praktische toepassing van Lean Six Sigma bij deze bedrijven. Het leren van elkaar is een belangrijk onderdeel van de open training. De training voorziet in een trainingsmanual voor elke deelnemer. Verder ontvangt u een toegangscode voor de online Lean Six Sigma Scan. Deze kan breed binnen de organisatie gebruikt worden. Management 1.195, p.p. 2 dagen Eindhoven, Enschede, Utrecht op aanvraag 8 9

Management & Masters Veel bedrijven zullen zich herkennen in het probleem dat aan het einde van het jaar niet alle doelstellingen zijn behaald en projecten succesvol zijn afgerond. Hoshin Kanri (ook wel Policy Deployment genoemd) is een strategische planningsmethodiek die helpt bij het aanbrengen van focus en het monitoren van de voortgang op de focusprojecten. Hoshin Kanri is eind jaren 50 ontwikkeld in Japan door prof. Kaoru Ishikawa. Hoshin Kanri Policy Deployment Master Black Belts beschikken over excellente deskundigheid en kennis op het gebied van process improvement. Master Black Belts zijn verantwoordelijk voor het managen van Lean Six Sigma programma s. Ze ondersteunen het management in het selecteren van de juiste doorbraakprojecten en coachen Green en Black Belts in het uitvoeren van deze projecten. Daarnaast zijn zij in staat trainingen te ontwikkelen en te geven op zowel Yellow Belt als Black Belt niveau. Master Black Belt Management team, afdelingsmanagers, projectleiders en andere leidinggevenden. Black Belts met minimaal vijf jaar ervaring die zich verder willen ontwikkelen tot Master Black Belt, LSS Deployment leader of LSS trainer. De training wordt incompany gegeven met het betrokken MT. Een traject bestaat doorgaans uit 3 tot 5 sessies van een halve dag. De training zal starten met het geven met een korte theoretische uitleg van Hoshin Kanri en de filosofie achter deze methodiek. Daarna gaan we met de betrokkenen aan de slag om Hoshin daadwerkelijk toe te passen. Hierbij nemen we het strategische plan, lopende projecten en prioriteiten als vertrekpunt. Het resultaat van de sessies is een ingevulde Hoshin matrix en bowler chart op toplevel niveau. Na deze training bent u in staat problemen efficiënt en gestructureerd te identificeren en op te lossen. U bent tevens in staat verbeterprojecten en veranderprojecten daadkrachtig te managen. Naast het opdoen van nieuwe technieken en kennis, dient u ook een eigen project te presenteren en een onderwerp (naar keuze) te doceren. U ontvangt hierover feedback van de groep, een ervaren MBB en een onderwijskundige. Bepalen en concretiseren van de 3 5 jaar doelstellingen Bepalen van de doelstellingen voor het komende jaar Benoemen van KPI s op de jaardoelen Benoemen van de roadblocks voor het bereiken van de doelen Toepassen van de 5Why techniek op de roadblocks Opstellen van een Affinity Diagram en Tree Diagram Benoemen en prioriteren van doorbraakprojecten Het aanwenden van collectieve denkkracht m.b.v. het Catchball principe Bepalen van TTI s (Targets to Improve) op de doorbraakprojecten Opstellen van een Bowler Chart om voortgang te monitoren Vertalen van de toplevel Hoshin matrix naar tweede niveau matrices Bespreken hoe TTI s op hoofdniveau te vertalen zijn naar visueel management op de werkvloer Bespreken hoe doorbraakprojecten passen in de bestaande projectorganisatie Het programma bestaat uit een 10tal Master classes die circa eens per maand georganiseerd worden. Het programma heeft een doorlooptijd van ongeveer een jaar. U kunt echter elk moment instromen. MBB 1 Organizational design and commitment (1 day) MBB 2 Agile project management (2 days) MBB 3 Coaching and mentoring (2 days) MBB 4 Strategy and strategy development (1 day) MBB 5 Lean Six Sigma deployment (1 day) MBB 6 Organizational finance and business performance metrics (1 day) MBB 7 Advanced design of experiments (2 days) MBB 8 Leadership & Crossfunctional competencies (1 day) MBB 9 Training design and delivery (2 days) MBB10 Advanced measurement methods and other statistical tools (2 days) De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Verder ontvangt u een Hoshin template. De training voorziet in een tweetal trainingsmanuals met daarin de presentaties en oefeningen. Verder krijgt u een aantal handige templates. Management Black Belt met minimaal 5 jaar projectervaring 9.500, 15 dagen Utrecht en duur op aanvraag op aanvraag 10 11

Publieke sector & Dienstverlening Publieke sector & Publieke sector & Dienstverlening De werkplek is de spiegel van de organisatie. Als de omgeving niet georganiseerd Lean Si is, geeft dat een weergave van de aandacht die de organisatie heeft voor de klant en het product of dienst. Een opgeruimde afdeling werkt kwaliteit in de hand en is daarom het startpunt voor elke verbetering! 5S Implementatie Aanpak 5S gaat over het slim organiseren van de werkomgeving ( Good Housekeeping ). We maken medewerkers bekend met de methodiek en we begeleiden bedrijven bij het daadwerkelijk realiseren van een meer gestructureerde omgeving. S1: Scheiden Geen onnodige dingen op de werkplek S2: Schikken Alles heeft een vaste plek S3: Schoonmaken Voortdurend zorgdragen voor een nette en geordende werkplek S4: Standaardiseren Maak visuele afspraken, procedures en regelingen S5: Standhouden Borgen van standaarden en discipline Tijdens een intakegesprek met de afdelingsmanager of de lijnverantwoordelijke, brengen we de betrokken afdelingen in kaart, bepalen we de doelstelling en stellen we de randvoorwaarden op. Tijdens de eerste 5S dag behandelen we eerst kort de theorie. Naast de 5S methodiek besteden we ook aandacht aan de 8 type verspillingen. Vervolgens gaan de medewerkers, in groepjes, met een camera de afdeling op. Ze leggen de huidige situatie vast, waarna ze starten met het labelen van onnodige dingen en het verwijderen ervan. Al aan het eind van de eerste dag zal de werkomgeving er gegarandeerd beter uitzien. Elke medewerker die direct of indirect betrokken is bij verbeterprojecten op de werkvloer dient betrokken te worden bij dit traject. Indien u meer wil weten over 5S op de werkvloer of 5S op kantoor, neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend advies. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Alle niveaus en duur op aanvraag 12 13

Publieke sector & Dienstverlening Door het doen van een Lean game dagen we een groep mensen uit om binnen een bepaalde tijd zoveel mogelijk orders te verwerken. In de eerste ronde zal dit, zonder samenwerking en voorbereiding, tot een tamelijk chaotische werkwijze en een teleurstellend resultaat leiden. Na een aantal rondes zal snel duidelijk worden dat het ook anders kan. Lean basistraining (incl. Lean Game) Overheden worden steeds meer gedwongen om dezelfde diensten te leveren Lean Simet minder mensen. Tegelijkertijd neemt ook de druk toe om de doorlooptijden te verkorten en de kwaliteit te verbeteren. Uw eerste reactie is wellicht dat dit niet mogelijk is. Na deze training ziet u echter de mogelijkheden om het anders en doelmatiger te doen. Deze training behandelt een aantal praktische instrumenten, maar geeft ook aan hoe u veranderingen kunt realiseren. Lean in de publieke sector Elke medewerker die direct of indirect betrokken is bij procesverbetering of efficiënter werken. Voor alle medewerkers van gemeenten, provinciale overheden en rijksoverheid die de stap naar een efficiëntere organisatie willen maken, maar nog niet toe zijn aan Six Sigma. Door een interactief programma krijgen de deelnemers inzicht in de basisbegrippen van Lean. We doen dit door hen zelf te laten beleven wat de resultaten zijn als de Lean principes gebruikt worden. Als uiteindelijk de ogen van de deelnemers geopend zijn, is iedereen in staat om te benoemen wat dit voor de eigen werkzaamheden en werkomgeving betekent. Ook uitermate geschikt voor Teambuilding. Na deze training bent u bekend met de Lean management principes en met een aantal veel gebruikte instrumenten. Door het spelen van een Lean game, ervaart u dat het anders kan. Tijdens de training besteden we veel tijd aan de mate van effectiviteit van interventies. Samen met u onderzoeken we wat de beste manier is om uw organisatie efficiënter in te richten en hoe Lean u daarbij kan ondersteunen. De Lean game simuleert een orderverwerkingsproces. We spelen verschillende rondes, met tussendoor theorie en aanwijzingen. De eerste ronde zal niet leiden tot het gewenste resultaat. Na enkele tips krijgen de teams de tijd om hun eigen proces en werkwijze goed te analyseren. Dit komt neer op Geen fouten maken, Goed samenwerken en communiceren, Uitbalanceren van werkzaamheden, OnePieceFlow, Pull en Beheersing van onderhandenwerk. Een goede voorbereiding en samenwerking zullen uiteindelijk leiden tot een verbazingwekkend resultaat! De 5 Lean principes en de 8 type verspillingen Waarde: Bepaal wat waarde is voor de klant Waardestroom: Identificeer de waardestroom Flow: Creëer een constante flow Pull: Produceren / Leveren op basis van vraag Perfectie: Continu verbeteren (PDCA) Identificeren en elimineren van verspillingen De Kaizen verbetercultuur First Time Right principe Rollen en verantwoordelijkheden Samenwerken Lean Management Principes (Waarde, Flow, Pull,..) Ervaar de Lean principes door het spelen van een Lean game 5S voor werkplekorganisatie en ICT Zaakgericht werken Value Stream Mapping: Visualiseren van processen Identificeren en elimineren van verspillingen Flow brengen in een administratieve omgeving Kaizen Continu verbeteren op kantoor Het praktisch toepassen van Lean De organisatie in beweging zetten De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties en oefeningen. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Alle niveaus Alle niveaus 350, 1.795, 1 dag 4 dagen Enschede, Utrecht Utrecht op aanvraag op aanvraag 14 15

Publieke sector & Dienstverlening Een Orange Belt is kundig op het gebied van Basic Problem Solving en is bekend met de Lean Six Sigma methodiek en tools. De Orange Belt is teamleider bij verbeterprojecten in zijn directe werkomgeving. Tevens levert hij als teamlid een constructieve bijdrage in grotere Green of Black Belt projecten. Een Green Belt in een dienstverlenende organisatie is iemand die verantwoordelijk Lean Si is voor het efficiënt inrichten en uitvoeren van processen. Door de juiste combinatie van specialistische kennis, Lean management, statistische analyse en de gestructureerde Lean Six Sigma methodiek bereikt de Green Belt significante verbeteringen in doorlooptijd en kwaliteit. Lean Six Sigma Orange Belt Lean Six Sigma Green Belt Alle medewerkers die direct of indirect betrokken zijn bij Lean of Six Sigma projecten, waaronder proceseigenaren, administratieve en financiële medewerkers en medewerkers kwaliteitszorg. Projectleiders, afdelingsmanagers, proceseigenaren en procesbeheerders. U kunt na deze training eventueel doorstromen naar de Black Belt training. Na deze training bent u bekend met de methodiek alsmede de belangrijkste tools, begrippen en afkortingen binnen Lean Six Sigma. U leert wat Lean Management en Six Sigma voor een dienstverlenende organisatie kunnen betekenen en hoe u kunt bijdragen aan het verbeteren van processen. Na deze training kijkt u anders tegen processen aan. U kunt overbodige activiteiten identificeren en procesprestaties objectiever beoordelen. U beheerst de instrumenten waarmee u processen efficiënter kunt inrichten en fouten kunt reduceren. Betere procesprestaties en een hogere kwaliteit zijn het resultaat. Dit vertaalt zich in lagere kosten en een hogere klanttevredenheid. Lean Management Principes (Flow, Pull,..) Lean simulatiegame Begrijpen van de Voice of the Customer en Klantwaarde Opzetten van een CTQ Flowdown Meetbaar maken van procesprestaties en kwaliteit 5S werkplekorganisatie Visualiseren van processen (Stroomdiagram, Swimlane, VSM) Identificeren en elimineren van de 8 typen verspillingen Risicoanalyse m.b.v. Failure Mode Effect Analysis Visualiseren van data (Pareto, Bar Chart, Pie Chart, Histogram, Box Plot, Time Series Plot, Scatter Plot) Problemsolvingtechnieken (Ishikawa, Cause & Effect,..) Het ervaren en reduceren van variatie Kaizen Continu verbeteren op kantoor Samenwerken aan een praktische Lean Six Sigma case De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een oefenboek en een aantal handige templates. De gedetailleerde LSSA skill set met alle onderwerpen en leerdoelen is te downloaden van onze site. Lean Management Principes (Waarde, Flow, Pull,..) Lean simulatie game Project Management (Roles & Responsibilities, Project Charter, DMAIC,..) Voice of the Customer & CTQ Flowdown Process Performance Metrics Meetbaar maken van processen & Meetsysteemanalyse Visualiseren van data m.b.v. Minitab (Pareto, Bar Chart, Pie Chart, Dot Plot, Histogram, Box Plot, Time Series Plot, Scatter Plot) Analytische technieken (Pareto, Cause & Effect, Capability,..) 5S werkplekorganisatie Value Stream Mapping & Procesverbetering Identificeren en elimineren van verspillingen Risico analyse m.b.v. Failure Mode Effect Analysis Statistische technieken (Hypotheses, Correlatie, Regressie, ANOVA, SPC, Kansberekening,..) Kaizen Continu verbeteren op kantoor Lean Six Sigma case & Proefexamen De training voorziet in een tweetal trainingsmanuals met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een aantal handige templates, een oefenboek en het boek Lean Six Sigma for Service van auteur Quentin Brook. Tijdens de training maken we gebruik van Minitab. U ontvangt een 60 dagen trial version voor uw eigen laptop. Tijdens de trainingsessies kunt u eventueel ook gebruikmaken van een beschikbare laptop. MBO / HBO 1.795, 3.850, 4 dagen 8 dagen Utrecht Amsterdam, Enschede, Groningen, Utrecht op aanvraag op aanvraag 16 17

Publieke sector & Dienstverlening Black Belts in een dienstverlenende organisatie zijn enerzijds procesanalisten, verantwoordelijk voor het analyseren en optimaliseren van processen en anderzijds verandermanagers, verantwoordelijk voor het efficiënt inrichten van organisaties. Deze professionals zijn in staat om analytische instrumenten te combineren met de belangrijkste aspecten van verandermanagement. Lean Six Sigma Black Belt U heeft reeds de Green Belt training gevolgd en bent enthousiast over de Lean inhoud Si en de resultaten die u ermee heeft bereikt. Als u zich wilt verdiepen en verbreden in de Lean Six Sigma methodiek, kunt u deze upgradetraining volgen. G2B Green to Black Belt upgrade Projectmanagers, afdelingsmanagers, (business) consultants en proceseigenaren. Na deze training beschikt u over een uitgebreide set aan instrumenten om processen op een andere manier te analyseren. U kunt procesprestaties objectiever beoordelen en uw bevindingen statistisch onderbouwen. In deze training leert u bovendien hoe u organisaties en processen efficiënter en effectiever kunt inrichten. Dit vertaalt zich in lagere operationele kosten, een hogere klanttevredenheid en een wendbare organisatie. Alle personen die de Green Belt training hebben gevolgd. Heeft u elders een Green Belt training gevolgd, raadpleeg dan de inhoud van de LSSA Green Belt skill set. Na deze training bent u in staat problemen efficiënt en gestructureerd te identificeren en op te lossen. U bent tevens in staat verbeterprojecten en veranderprojecten daadkrachtig te managen. Betere procesprestaties en een hogere productkwaliteit zijn het resultaat. Dit vertaalt zich in lagere kosten en hogere klanttevredenheid. De gedetailleerde LSSA skill set met alle onderwerpen en leerdoelen is te downloaden van onze site. Opzetten van een Lean Six Sigma organisatie Project Management (Project Charter, DMAIC, Scrum,..) Voice of the Customer & CTQ Flowdown QFD Quality Function deployment Process Performance Metrics & Meetsysteemanalyse (MSA) Visualiseren van data m.b.v. Minitab (Pareto, Bar Chart, Pie Chart, Dot Plot, Histogram, Box Plot, Time Series Plot, Scatter Plot) Organisatie van werkomgeving en activiteiten (5S & Operational Management) Value Stream Mapping & Procesverbetering Identificeren en elimineren van verspillingen Instrumenten voor probleemanalyse & Brainstorming Opzetten en uitvoeren van experimenten m.b.v. Design of Experiments (DOE, RSM,..) Statistische analyses (Probability Distribution, Nonnormal data, Transformaties, SPC,..) Analyseren van attributieve data (Chisquare, Attributive agreement,..) Hoshin planning, Project selection & Project tracking Business Performance Measures (INK) Lean Six Sigma Scan Lean Accounting Human Dynamics & Change Acceleration Process (CAP) Verdieping in Lean principes binnen een dienstverlenende organisatie Opzetten van een Lean Six Sigma organisatie Scrum Project Management QFD Quality Function Deployment Verdieping in gebruik van Minitab Verdieping in SPC & Short Run Control Charts Opzetten en uitvoeren van experimenten m.b.v. Design Of Experiments (DOE, RSM,..) Verdieping statistische analyses (Nonnormal data, Transformaties,..) Analyseren van attributieve data (Chisquare, Attributive agreement,..) Hoshin planning, Project selection & Project tracking Business Performance Measures (INK) Lean Six Sigma Scan Lean Accounting Human Dynamics & Change Acceleration Process (CAP) De training voorziet in een derde trainingsmanual met daarin alle presentaties. De training voorziet in een drietal trainingsmanuals met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een aantal handige templates, een oefenboek en het boek Lean Six Sigma for Service van auteur Quentin Brook. Tijdens de training maken we gebruik van Minitab. U ontvangt een 60 dagen trial version voor uw eigen laptop. Tijdens de trainingsessies kunt u eventueel ook gebruikmaken van een beschikbare laptop. 7.500, 3.950, 16 dagen 8 dagen Amsterdam, Enschede, Groningen, Utrecht Amsterdam, Enschede, Groningen, Utrecht op aanvraag op aanvraag 18 19

Industrie & Food De werkplek is de spiegel van de organisatie. Als de omgeving niet georganiseerd Lean Si is, geeft dat een weergave van de aandacht die de organisatie heeft voor de klant en het product of dienst. Een opgeruimde afdeling werkt kwaliteit in de hand en is daarom het startpunt voor elke verbetering! & Food Industrie & Food 5S Werkplekorganisatie Aanpak 5S gaat over het slim organiseren van de werkomgeving ( Good Housekeeping ). We maken medewerkers bekend met de methodiek en we begeleiden bedrijven bij het daadwerkelijk realiseren van een meer gestructureerde omgeving. S1: Scheiden S2: Schikken S3: Schoonmaken S4: Standaardiseren S5: Standhouden Geen onnodige dingen op de werkplek Alles heeft een vaste plek Voortdurend zorgdragen voor een nette en geordende werkplek Maak visuele afspraken, procedures en regelingen Borgen van standaarden en discipline Tijdens een intakegesprek met de afdelingsmanager of de lijnverantwoordelijke, brengen we de betrokken afdelingen in kaart, bepalen we de doelstelling en stellen we de randvoorwaarden op. Tijdens de eerste 5S dag behandelen we eerst kort de theorie. Naast de 5S methodiek besteden we ook aandacht aan de 8 type verspillingen. Vervolgens gaan de medewerkers, in groepjes, met een camera de afdeling op. Ze leggen de huidige situatie vast, waarna ze starten met het labelen van onnodige dingen en het verwijderen ervan. Al aan het eind van de eerste dag zal de werkomgeving er gegarandeerd beter uitzien. Elke medewerker die direct of indirect betrokken is bij verbeterprojecten op de werkvloer dient betrokken te worden bij dit traject. Indien u meer wil weten over 5S op de werkvloer of 5S op kantoor, neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend advies. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Alle niveaus en duur op aanvraag 20 21

Industrie & Food Door het doen van een Lean game dagen we een groep mensen uit om binnen een bepaalde tijd zoveel mogelijk producten in elkaar te zetten. In de eerste ronde zal dit, zonder samenwerking en voorbereiding, tot een tamelijk chaotische werkwijze en een teleurstellend resultaat leiden. Na een aantal rondes zal snel duidelijk worden dat het ook anders kan. Een Lean Facilitator is verantwoordelijk voor het verbeteren van productieprestaties Lean Si van een lijn of fabriek. Hij is verantwoordelijk om de juiste verbeterprojecten te selecteren die het bedrijf helpen in het realiseren van haar operationele doelstellingen. Het gaat daarbij zowel om kwaliteitsbeheersing als het verkorten van doorlooptijden. Lean basistraining (incl. Lean Game) Lean Facilitator Elke medewerker die direct of indirect betrokken is bij een Lean traject. Productie en afdelingsmanagers, lijnsupervisors en productieengineers. Door een interactief programma krijgen de deelnemers inzicht in de basisbegrippen van Lean. We doen dit door hen zelf te laten beleven wat de resultaten zijn als de Lean principes gebruikt worden. Als uiteindelijk de ogen van de deelnemers geopend zijn, is iedereen in staat om te benoemen wat dit voor de eigen werkzaamheden en werkomgeving betekent. Ook uitermate geschikt voor Teambuilding. Na deze training bent u in staat om waardestromen in kaart te brengen en om een interne processcan op te stellen. Ook bent u in staat om een Hoshin matrix op te zetten. Beide elementen helpen u om de juiste verbeterprojecten te selecteren. U beheerst tevens een groot aantal praktische instrumenten om de verbeteringen ook te realiseren. Op het gebied van Lean gaat deze training dieper dan een Lean Six Sigma Green Belt training. De statistische Six Sigma elementen worden echter niet behandeld. De Lean game simuleert een productieproces. We spelen verschillende rondes, met tussendoor theorie en aanwijzingen. De eerste ronde zal niet leiden tot het gewenste resultaat. Na enkele tips krijgen de teams de tijd om hun eigen proces en werkwijze goed te analyseren. Dit komt neer op Geen fouten maken, Goed samenwerken en communiceren, Uitbalanceren van werkzaamheden, OnePieceFlow, Pull en Beheersing van onderhandenwerk. Een goede voorbereiding en samenwerking zullen uiteindelijk leiden tot een verbazingwekkend resultaat! De 5 Lean principes en de 8 type verspillingen Waarde: Bepaal wat waarde is voor de klant Waardestroom: Identificeer de waardestroom Flow: Creëer een constante flow Pull: Produceren / Leveren op basis van vraag Perfectie: Continu verbeteren (PDCA) Identificeren en elimineren van verspillingen De Kaizen verbetercultuur First Time Right principe Rollen en verantwoordelijkheden Samenwerken De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Uitvoeren Lean Scan & Opstellen Lean Roadmap Koppelen van strategie aan concrete projecten (Hoshin Kanri) Verschillen en overeenkomsten tussen TPM, TOC en Lean Lean Management Principes (Waarde, Waardestroom, Flow, Pull, Continu verbeteren) TPM strategie en de 8 TPM pilaren Opstellen en uitvoeren van een verbeterplan (Projectopdracht, DMAIC & PDCA) Klantwaarde (Voice of the Customer) Lean simulatiegame Uitvoeren van een 5S programma (incl. randvoorwaarden en audits) Diverse berekeningen voor kwaliteit en lijnuitval (Yield) Berekenen van efficiëntie, effectiviteit en productiviteit Berekenen van ratio s voor beschikbaarheid, prestatie en kwaliteit (OEE) Process Flow Mapping & Value Stream Mapping (VSM) Problem solving (8D, Cause & Effect, 5Why, SOLVE,..) Visualiseren van data m.b.v. Excel (Pareto, Bar Chart, Pie Chart, Time Series Plot, Scatter Plot) FMEA Failure Mode Effect Analysis & Control plan SMED: Stappenplan voor het reduceren van omsteltijden & SMEDgame Het inrichten en in stand houden van een verbetercultuur (Kaizen) De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een aantal handige templates. Alle niveaus MBO tot HBO+ 350, 2.450, 1 dag 5 dagen Enschede Enschede op aanvraag op aanvraag 22 23

Industrie & Food Value Stream Mapping is één van de krachtigste Lean instrumenten. Het helpt processen in kaart te brengen en efficiënter in te richten, met als doel de doorlooptijden te verkorten door het onderhandenwerk terug te dringen. De klant en klantwaarde zijn hierin altijd het uitgangspunt. TPM staat voor Total Productive Maintenance en is een strategie ter verbetering van de effectiviteit van de beschikbare productiemiddelen en het verminderen van machinegerelateerde afkeur. TPM wordt vooral toegepast in productieomgevingen die sterk machineafhankelijk zijn. VSM Value Stream Mapping TPM Basis Bedrijfsleiders, Lean facilitators, supervisors, logistiek, (proces)engineers en proceseigenaren die op zoek zijn naar een krachtig instrument voor het elimineren van verspilling. Elke medewerker die direct of indirect betrokken is bij het verhogen van machineefficiëntie, het omstellen van machines en het reduceren van machinegerelateerde uitval. Na deze training kunt u duidelijk benoemen wie uw klant is en wat Waarde nu precies betekent voor deze klant. U kunt verschillende instrumenten toepassen om processen in kaart te brengen. U kunt de waardestroom bepalen, doorlooptijden berekenen en de omloopsnelheid van de voorraad berekenen. U kunt Waarde toevoegende activiteiten van Nietwaarde toevoegende activiteiten van elkaar onderscheiden en verspillingen (Waste) identificeren. Tenslotte kunt u een Future State Map ontwerpen om tot een efficiënter proces te komen. Lean principes (Waarde, Waardestroom, Flow, Pull en Continu verbeteren) Toyota productiesysteem Benoemen van de 8 typen verspillingen Process Flow Mapping, SIPOC en Swimlanes Value Stream Mapping Current State Value Stream Mapping Future State Berekening kapitaalbeslag en voorraadomloopsnelheid Onderhandenwerkbeheersing, CONWIP Heijunka balancing Diverse type Kanbansystemen Kaizen continu verbeteren Na het volgen van deze praktijkgerichte training bent u bekend met de TPM methodiek en kent u de verschillen en overeenkomsten met andere procesverbeteringsmethodieken. U kunt machine effectiviteit meten m.b.v. OEE (Overal Equipment Effectiveness). Verder behandelen we een aantal praktische methodieken en instrumenten waarmee u doelgericht kunt werken aan het verhogen van machineeffectiviteit. Verschillen en overeenkomsten tussen TPM en Lean TPM strategie en de 8 TPM pilaren Berekenen van efficiëntie, effectiviteit en productiviteit Diverse berekeningen voor lijnuitval (Yield) Kwantificeren van productieeffectiviteit Berekenen van ratio s voor beschikbaarheid, prestatie en kwaliteit Opstellen van OEE meetmethode Grafisch presenteren van OEE prestaties Opstellen en uitvoeren van een verbeterplan 5S werkplekorganisatie Kaizen continu verbeteren (PDCA) Richtlijnen voor het ontwerpen van tooling SMED: Stappenplan voor het reduceren van omsteltijden De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties en oefeningen. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. MBO tot HBO+ MBO tot HBO+ 995, 495, 2 dagen 1 dag Enschede Enschede op aanvraag op aanvraag 24 25

Industrie & Food Zonder een drijvende kracht binnen de muren van de fabriek gaat het invoeren van TPM niet lukken. Het is belangrijk dat de organisatie TPM echt wil. Dit is de keuze en de verantwoordelijkheid van het management. De TPM manager is de drijvende kracht achter het TPMtraject. In deze training behandelen we hoe TPM succesvol kan worden uitgerold. TPM Manager Binnen elke productieorganisatie spelen verbeterteams een belangrijke rol. Data analyseren, focus creëren en een stappenplan volgen lijkt logisch. In de praktijk blijkt dit veel moeilijker te zijn dan gedacht waardoor veel verbeterpotentieel blijft liggen. Gericht verbeteren is een methode om problemen in teamverband aan te pakken, door gestructureerd naar bronoorzaken te zoeken, deze te reduceren en waar mogelijk te elimineren. Verliezen leren zien en ze in de juiste context plaatsen is een belangrijk onderdeel van Gericht Verbeteren. Kaizen Continu Verbeteren (PDCA) Operations manager en personen die verantwoordelijk zijn voor het invoeren en uitrollen van TPM. Elke medewerker die direct of indirect betrokken is bij verbeterprojecten op de werkvloer. Voor een succesvolle uitrol moet de organisatie het kunnen, durven en willen. Daar komt de TPMmanager om de hoek kijken. Structuur aanbrengen, kennis overdragen, plannen maken, voortgang en resultaten opvolgen, motiveren, stimuleren en tenslotte daar waar nodig bijsturen. De TPMmanager is de spil van het TPMtraject. Het is cruciaal dat deze persoon goed wordt voorbereid op deze belangrijke taken. Dat is het doel van deze TPMmanagers training. Na het volgen van deze praktijkgerichte incompany training zijn betrokkenen bekend met de Kaizenmethodiek, maar ook is er daadwerkelijk een start gemaakt met de eerste Kaizenprojecten. Dit is een bedrijfsinterne training die grotendeels op de werkvloer gegeven wordt. Tijdens een intakegesprek met de afdelingsmanager of de lijnverantwoordelijke, wordt de betrokken afdeling in kaart gebracht, de doelstelling bepaald en worden de randvoorwaarden opgesteld. TPM strategie en pilaren Plek voor de TPMmanager in de organisatie profiel voor de TPMmanager (competenties, soft skills en kennis over veranderprocessen) Het vormgeven van verandering (missie, visie, strategie en uitvoering) Maken van een verliesanalyse en opstellen van een (SMART) verbeterplan en bepalen en monitoren (CSF s Critical Success Factors & KPI s Key Performance Indicators) rollen en verantwoordelijkheden (EURImatrix: Eindverantwoordelijk, Uitvoerend, Raadplegen, Informeren) Opzetten Masterplan (routeplan, stappenplan, mijlpalen) het belang van feitenkennis en verzamelen van betrouwbare informatie (Meten is weten) Verhogen van de veiligheid op de werkplek Verbeteren van machineeffectiviteit (OEE) Reduceren van omsteltijden (SMED) Verbeteren van productiviteit (eenheden per manuur) Verminderen van product en materiaalverliezen Verlagen van het aantal en de ernst van klachten Verlagen van de faalkosten Borgen van prestaties m.b.v. Performance Manamagement System en PDCA Case studie Optioneel: Toets Kaizen principes en systemen Verschillen en overeenkomsten tussen Kaizen, Lean en TPM De drie Gemba Kaizen pijlers (5S, Standaardisatie en elimineren van Muda) Opzetten Visual Management systeem Lean Daily Management / Short Interval Management PDCA stappenplan en A3 template Voorbereiding en uitvoering van Kaizen events praktijkopdracht op de Gemba, de plaats waar de echte activiteiten plaatsvinden De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Verder ontvangt u een A3 template. De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties en oefeningen. MBO tot HBO+ Alle niveaus 1.495, 3 dagen Enschede, Tilburg op aanvraag en duur op aanvraag 26 27

Industrie & Food Bij het aanpakken van problemen wordt maar al te vaak direct naar de oplossing gesprongen ( jumping to conclusions ), zonder een grondige analyse van de oorzaken. Het gevolg is dat de oplossing niet structureel is. Het 8D Problem Solving Process is een genormaliseerd stappenplan, waarbinnen in acht stappen een probleem wordt opgelost. Verschillende sectoren vragen standaard om een 8Daanpak als er problemen zijn met de geleverde producten. 8D Problem Solving Process Een Yellow Belt is bekend met de Lean Manufacturing principes en de Six Sigma Lean aanpak. Si De Yellow Belt werkt zelfstandig aan het oplossen van problemen in productie. Ook neemt de Yellow Belt als teamlid deel in grotere Lean of Six Sigma projecten. Lean Six Sigma Yellow Belt Iedereen die direct of indirect betrokken is bij het oplossen van problemen en daarvoor een gestructureerde manier wil gebruiken. Afdelingen zoals productontwikkeling, productie en kwaliteit zullen hierin toegevoegde waarde vinden. Na deze training kunt u op een gestructureerde wijze problemen definiëren, analyseren, de oorzaak van het probleem achterhalen en problemen structureel voorkomen. Iedere medewerker die direct of indirect betrokken is bij verbeterprogramma s op de werkvloer. Na deze awareness training bent u bekend met de Lean en Six Sigma methodieken. U bent in staat om met eenvoudige Lean Six Sigma instrumenten problemen in productie op een doeltreffende manier aan te pakken. Daarnaast kunt u als teamlid in een groter project een volwaardige bijdrage leveren omdat u de taal en de aanpak kent. 8Dmethodiek en stappenplan Teamsamenstelling Opstellen probleemdefinitie Afbakenen van projecten (Scope) Kwantificeren van het probleem (Pareto, Check Sheet, Bar chart, ) Opzetten van een ICA (Interim Containment Action) RCA Root Cause Analysis SOLVE aanpak Opzetten van stroomdiagram Brainstorming (Ishikawa) 5Why methodiek en IsIs Not Cause & Effect diagram Definiëren en implementeren van de PCA (Permanent Corrective Action) Preventie van het heroptreden van het probleem Teamerkenning Indien de training incompany wordt gegeven, wordt de inhoud bedrijfsspecifiek gemaakt. Eigen cases en problemen worden tijdens de training behandeld. De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties en oefeningen. Omdat deze training veelal incompany wordt gegeven, bent u in staat om zelf aan te geven op welke elementen de focus moet komen te liggen in deze training. Deze training bestaat uit een aantal games waarmee de deelnemers ervaren wat de principes van de Lean en Six Sigma elementen kunnen betekenen in de dagelijkse praktijk. De theorie en oefeningen beperken zich tot het kennismaken met de principes, begrippen en instrumenten. Het uitvoerig behandelen van de achterliggende theorie valt buiten de doelstelling van deze training. Lean principes & Lean simulatiegame 5S werplekorganisatie & Visueel Management Lean Six Sigma Project Management (DMAIC & PDCA) Rollen & Verantwoordelijkheden Process Mapping & Introductie Value Stream Mapping Kaizen continu verbeteren Root Cause Analysis, Ishikawa en Cause & Effect Voice Of Customer & CTQ Flowdown Katapult game: Het ervaren van variatie Inleiding data typen & basisstatistiek (gemiddelde, spreiding) Visualisatie van Data Gebruik van meetsystemen Procesprestatiemetrics FMEA Failure Mode & Effect Analysis De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Online deelnemers kunnen de presentaties downloaden. MBO tot HBO+ Alle niveaus 495, 295, 1 dag Enschede, Helmond Online of en duur op aanvraag op aanvraag 28 29

Industrie & Food Een Lean Six Sigma Orange Belt is kundig op het gebied van Basic Problem Solving en is bekend met de Lean Six Sigma methodiek en tools. De Orange Belt is teamleider bij verbeterprojecten in zijn directe werkomgeving. Tevens levert hij als teamlid een constructieve bijdrage in grotere Green of Black Belt projecten. Een Lean Six Sigma Green Belt is een vakspecialist die verantwoordelijk is Lean voor Si het verbeteren van processen. Door de juiste combinatie van specialistische vakkennis, statistische analyse en de gestructureerde Lean Six Sigma methodiek bereikt hij significante verbeteringen in prestatie en kwaliteit. Lean Six Sigma Orange Belt Lean Six Sigma Green Belt Operators, bedrijfsleiders, supervisors en engineers die direct of indirect betrokken zijn bij Lean of Six Sigma projecten. Design, proces en kwaliteitsengineers. Projectleiders en afdelingsmanagers. Na deze training bent u bekend met de methodiek en de belangrijkste tools, begrippen en afkortingen binnen Lean Six Sigma. U leert wat Lean Manufacturing en Six Sigma voor uw bedrijf kunnen betekenen. Ook bent u in staat om problemen in productie op een doeltreffende manier op te lossen. Na deze training bent u in staat productieproblemen efficiënt en gestructureerd te analyseren en op te lossen. Betere procesprestaties en een hogere productkwaliteit zijn het resultaat. Dit vertaalt zich in lagere kosten en hogere klanttevredenheid. Lean Management Principes (Flow, Pull,..) Lean simulatiegame Begrijpen van de Voice of the Customer en Klantwaarde Opzetten van een CTQ Flowdown Meetbaar maken van procesprestaties en kwaliteit 5S werkplekorganisatie Visualiseren van processen (Stroomdiagram, Swimlane, VSM) Identificeren en elimineren van de 8 typen verspillingen Risicoanalyse m.b.v. Failure Mode Effect Analysis Visualiseren van data (Pareto, Bar Chart, Pie Chart, Histogram, Box Plot, Time Series Plot, Scatter Plot) Problemsolvingtechnieken (Ishikawa, Cause & Effect,..) Het ervaren en reduceren van variatie Kaizen Continu verbeteren op kantoor Samenwerken aan een praktische Lean Six Sigma case De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u het boek Lean Six Sigma Orange Belt van P. Willockx, een oefenboek en een aantal handige tempates. Lean Management Principes (Waarde, Flow, Pull,..) Project Management (Roles & Responsibilities, Project Charter, DMAIC,..) Voice of the Customer & CTQ Flowdown Process Performance Metrics Process Flow Mapping & SIPOC Problem solving (8D, Cause & Effect, 5Why,..) Visualiseren van data m.b.v. Minitab (Pareto, Bar Chart, Pie Chart, Dot Plot, Histogram, Box Plot, Time Series Plot, Scatter Plot) Statistische technieken (Hypotheses, Correlatie, Regressie, ANOVA, Kansberekening,..) 5S werkplekorganisatie VSM Value Stream Mapping (Current & Future) SPC Statistical Process Control MSA Meetsystee analyse Cpk Process Capability & Performance FMEA Failure Mode Effect Analysis & Control plan DOE Design of Experiments Kaizen Continu verbeteren / PDCA Lean simulatiegame, Six Sigma case & proefexamen De training voorziet in een tweetal trainingsmanuals met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een aantal handige templates, een oefenboek en het boek Lean Six Sigma for Manufacturing van auteur Quentin Brook. Tijdens de training maken we gebruik van Minitab. U ontvangt een 60 dagen trial version voor uw eigen laptop. Tijdens de trainingsessies kunt u eventueel ook gebruikmaken van een beschikbare laptop. MBO / HBO 1.795, 3.850, 4 dagen of 8 avonden 8 dagen Eindhoven, Enschede, Utrecht Eindhoven, Enschede, Groningen, Utrecht op aanvraag op aanvraag 30 31

Industrie & Food Lean Six Sigma Black Belts zijn enerzijds projectmanagers en anderzijds vakspecialisten. Deze professionals zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van nieuwe producten en processen of voor de verbetering daarvan. Lean Six Sigma Black Belts zijn in staat om veranderingen succesvol in te voeren. U heeft reeds de Lean Six Sigma Green Belt training gevolgd en bent enthousiast Lean Si over de inhoud en de resultaten die u ermee heeft bereikt. Als u zich wilt verdiepen en verbreden in de Lean Six Sigma methodiek, kunt u de upgrade training volgen. Lean Six Sigma Black Belt G2B Green to Black Belt upgrade Design, proces en kwaliteitsengineers. Projectmanagers, productieen kwaliteitsmanagers. Alle personen die de Green Belt training hebben gevolgd. Heeft u elders een Green Belt training gevolgd? Raadpleeg dan de inhoud van de LSSA Green Belt skill set.. Na deze training bent u in staat problemen efficiënt en gestructureerd te identificeren en op te lossen. U bent tevens in staat verbeterprojecten en veranderprojecten daadkrachtig te managen. Betere procesprestaties en een hogere productkwaliteit zijn het resultaat. Dit vertaalt zich in lagere kosten en hogere klanttevredenheid. Na deze training bent u in staat problemen efficiënt en gestructureerd te identificeren en op te lossen. U bent tevens in staat verbeterprojecten en veranderprojecten daadkrachtig te managen. Betere procesprestaties en een hogere productkwaliteit zijn het resultaat. Dit vertaalt zich in lagere kosten en hogere klanttevredenheid. Lean Management Principes (Waarde, Flow, Pull,..) Project Management (Project Charter, DMAIC,..) Productie Management (TOC, TPM, OEE, SMED,..) Voice of the Customer & CTQ Flowdown QFD Quality Function Deployment Process Performance Metrics Process management (PFM, SIPOC, VSM) Verdieping in gebruik van Minitab Problem Solving (8D, Cause & Effect, 5Why,..) SPC advanced Statistical Process Control MSA advanced Meetsysteemanalyse Process Capability & Performance (Cp, Cpk etc.) Design for Excellence (DFM/A, DfSS, Reliability Eng., Tolerance analysis,..) DFMEA / PFMEA Failure Mode & Effect Analysis & Control plan Opzetten en uitvoeren van experimenten m.b.v. Design of Experiments (DOE, RSM,..) Statistische analyses (Nonnormal data, Multiple Regression, Transformaties,..) Analyseren van attributieve data (Chisquare, Attributive Agreement,..) Hoshin planning, Project selection & Project tracking CAP Change Acceleration Process & Human Dynamics Lean simulatiegame, Six Sigma cases & proefexamen Verdieping in Lean instrumenten TPM en OEE Overall Equipment Effectiveness Verdieping in Meetsysteemanalyse Verdieping in gebruik van Minitab Verdieping in SPC (Between/Within, Moving Average, EWMA, CUSUM, Zone Chart) Short Run Control Charts Design for Excellence (DFM/A, DfSS, Reliability Eng., Tolerance analysis,..) QFD Quality Function Deployment Koppeling van QFD en Design FMEA Verdieping in Design of Experiments (Fractional DOE, RSM) Statistische analyses (Nonnormal data, Multiple Regression, Transformaties,..) Analyseren van attributieve data (Chisquare, Attributive Agreement,..) Project selection & Project tracking CAP Change Acceleration Process & Human Dynamics De training voorziet in een derde trainingsmanual met daarin alle presentaties. De training voorziet in een drietal trainingsmanuals met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een aantal handige templates, een oefenboek en het boek Lean Six Sigma for Manufacturing van auteur Quentin Brook. Tijdens de training maken we gebruik van Minitab. U ontvangt een 60 dagen trial version voor uw eigen laptop. Tijdens de trainingsessies kunt u eventueel ook gebruikmaken van een beschikbare laptop. 7.500, 3.950, 16 dagen 8 dagen Eindhoven, Enschede, Groningen, Utrecht Eindhoven, Enschede, Groningen, Utrecht op aanvraag op aanvraag 32 33

Automotive Automotive Nederland heeft een vitale automotive sector die een grote groeipotentie heeft Lean in Side internationale automotive industrie en een belangrijke bijdrage levert aan het oplossen van maatschappelijke problemen op het gebied van duurzaamheid en mobiliteit. AutomotiveNL bevordert een bloeiend en groeiend automotive netwerk in Nederland. Deze leergang Automotive Quality Management is ontwikkeld in samenwerking met AutomotiveNL. Automotive Quality Management Managers en engineers die binnen de Automotive betrokken zijn bij productontwikkeling, procesontwikkeling, productie en kwaliteit. U leert om op een praktische, doeltreffende en efficiënte manier ISO/TS 16949 en zijn technieken in te voeren in uw organisatie. De leergang is modulair opgebouwd. Theorie en praktijk wisselen elkaar af tijdens interactieve bijeenkomsten. Individueel uit te voeren opdrachten in het eigen bedrijf tussen de cursusdagen door, biedt de deelnemers de gelegenheid om direct ervaring op te doen. Deze ervaringen worden tijdens de vervolgbijeenkomsten met elkaar gedeeld. Module 1: Werken volgens ISO/TS 16949 binnen de automotiveketen Module 2: Implementatie van ISO/TS 16949 Module 3: APQP/PPAP Module 4: Systeem & Design FMEA Module 5: ProcesFMEA & Control Pan Module 6: Procesbeheersing m.b.v. SPC & MSA Module 7: 8D problemen structureel oplossen Module 8: Interne auditing ISO/TS 16949 Module 9: VDA 6.3 Supplier Audit De leergang wordt afgesloten met een examen. Het volgen van alle 9 modules en het succesvol afsluiten van het examen leidt tot het certificaat Quality Manager Automotive. Het is mogelijk om deel te nemen aan één of meerdere losse modules. In dat geval ontvangt u een certificaat van deelname. De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties. 3.150, 9 dagen Helmond op aanvraag 34 35

Automotive System engineering is de wetenschap over het analyseren en ontwerpen van technische systemen. Het ontwikkelen van nieuwe producten en systemen binnen de Automotive vergt steeds meer kennis en kunde van de betrokken engineers. Hiervoor is basiskennis nodig van de verschillende disciplines. Deze training biedt een overzicht van de Automotive standaarden, Functional Safety, SPICE en Design for Six Sigma. Automotive Product Development Veel bedrijven die toeleveren aan de automotive industrie krijgen te maken met Lean de Si standaarden die gebruikelijk zijn in deze sector. Bedrijven die deze standaarden niet gewend zijn, worden geconfronteerd met hoge eisen voor het ontwikkelen en produceren van producten. Zo dient u bekend te zijn met de ISO/TS 16949 norm en producten vrij te geven met een PPAP. Deze training is een introductie van alle gebruikelijke normen en methoden. Introductie Automotive standaarden Elke engineer die direct of indirect betrokken is bij product en systeemontwikkeling in de Automotive. Het gaat hierbij o.a. om engineering op het gebied van software, mechanica en elektronica. Enerzijds is deze training geschikt voor nieuwe toeleveranciers aan de automotive. Anderzijds is deze training ook uitermate geschikt voor nieuwe medewerkers bij bedrijven die reeds langer toeleveren aan de automotive. De training heeft als doel een betere afstemming tussen de verschillende (technische) disciplines binnen productontwikkeling. Dit wordt bewerkstelligd door een gemeenschappelijke taal en kennis van de verschillende normen en begrippen. Ook het kunnen toepassen van een aantal belangrijke instrumenten is een doelstelling van deze training. U heeft geen of nauwelijks ervaring met de kwaliteitsstandaarden die gelden in de automotive, maar u wilt daar graag meer over weten. Na deze training bent u bekend met de belangrijkste normen en begrippen die in de automotive gebruikelijk zijn. Standards & Norms (ISO/TS 16949, ISO 26262, IEC 61508, ISO 15504, VDA) Models & Roadmaps (APQP, PPAP, Wmodel, Vmodel, DMADV, IDOV) Voice of Customer & Functional Requirements Systems engineering (System Architecture, Transfer Functions, Design of Experiments) System performance management Hazard & Risk management (Safety integrity levels, Safe state, FMEDA) Signal Path Analysis Requirements, Test coverage & Diagnostics coverage Measurement System Analysis Statistical analysis Capability (ASIL AD, SIL 14, Integrity, Maturity Levels) Introduction Automotive SPICE Process Capability & Performance Introduction Reliability engineering & Traceability Quality Assurance & Quality Management Deze tweedaagse training behandelt de belangrijkste normen en begrippen uit de automotive. Voor elk van deze elementen is het mogelijk om een verdiepingstraining te volgen. Het verschil tussen ISO 9001 en ISO/TS 16949 projectmanagement volgens APQP (Advanced Product Quality Planning & Control Plan) Productvrijgave met een PPAP (Production Part Approval Process) Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) Introductie Meetsysteem analyse (MSA) en Statistical Process Control (SPC) Problem Solving volgens 8D aanpak Proces auditing volgens VDA 6.3 De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties. MBO tot HBO+ 1.995, 995, 4 dagen 2 dagen Enschede, Helmond Enschede, Helmond op aanvraag op aanvraag 36 37

Automotive Hoe effectief zijn de audits binnen uw organisatie? Essentieel is dat de audits aansluiten bij de missie, visie en het beleid van de organisatie én dat de focus ligt op de risico s die binnen de organisatie van toepassing zijn. Welke risico s bestaan er binnen de organisatie en hoe worden deze structureel beheerst? Een interne audit voorziet het management van informatie met betrekking tot het al dan niet opvolgen van het beleid, de efficiency en effectiviteit van het systeem en om aan te geven of veranderingen noodzakelijk zijn. Interne Auditor ISO/TS 16949 Waarborgen dat nieuwe producten en processen daadwerkelijk aan de Lean klanteisen Si voldoen. Advanced Product Quality Planning (APQP) en Production Part Approval Process (PPAP) helpen u hierbij. Het zijn succesvolle protocollen voor het ontwikkelen en verbeteren van producten en processen. APQP & PPAP Medewerkers die interne audits in het kader van ISO/TS 16949 (gaan) uitvoeren. Managers en engineers die binnen de Automotive betrokken zijn bij productontwikkeling, procesontwikkeling, productie en kwaliteit. Na afloop van deze training weten de deelnemers wat ISO/TS 16949 inhoudt en hoe zij een ISO/TS 16949 audit op professionele wijze voorbereiden, uitvoeren en rapporteren. De training heeft een interactief karakter met een sterke wisselwerking tussen theorie en zelf toepassen in de praktijk. Na deze training bent u bekend met de vijf fasen van het APQP proces en de PPAP elementen. Tevens leert u op welke manier deze moeten worden toegepast, zodat ontwikkeling en vrijgave van producten of processen beheerst en volgens klanteis verlopen. Doel en filosofie van ISO/TS 16949 Creëren van kwaliteitsbewust gedrag Auditing conform ISO 19011 Rol en verantwoordelijkheden van de auditor projectmanagement volgens APQP (Advanced Product Quality Planning & Control Plan Productvrijgave met een PPAP (Production Part Approval Process) Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) Introductie Meetsysteem analyse (MSA) en Statistical Process Control (SPC) Communicatie: gesprekstechniek en gespreksbeheersing Voorbereiden van een interne audit Uitvoeren van een audit in de praktijk Corrigerende en preventieve maatregelen Rapportage en followup Interne afstemming & borging Bij een incompany training worden tijdens een intakegesprek afspraken gemaakt over het uitvoeren en plannen van audits tijdens de training. Op deze wijze voeren de auditoren direct audits uit in de eigen praktijk. Tijdens deze training doorlopen we de vijf fasen van het APQP proces en de PPAP elementen: Doel en functie van APQP en PPAP Principes en werking van APQP en PPAP APQP tijdslijn De 5 APQPfasen (input/output) Klantspecifieke eisen Relatie met FMEA, MSA & SPC Introductie Design FMEA, Process FMEA en Control Plan PPAPeisen en submission levels PPAP documentatie Relatie tussen de principes en werking van APQP en PPAP Voor sommige PPAP elementen kunt u desgewenst een verdiepingstraining volgen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan FMEA, Measurement System Analysis (MSA) en Statistical Process Control (SPC). De training voorziet in een trainingsmanual voor elke deelnemer. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. MBO tot HBO+ MBO tot HBO+ 1.495, 495, 3 dagen 1 dag Enschede Enschede, Helmond op aanvraag en duur op aanvraag 38 39

Automotive Een Design FMEA wordt toegepast bij de ontwikkeling van complexe systemen en onderdelen voor o.a. vliegtuigen, automotive, treinen en militaire systemen om mogelijk falen en de consequenties van falen reeds in het ontwerpproces te identificeren. Zo kunnen al in het ontwerpproces maatregelen getroffen worden om risico s te verlagen. De Design FMEA wordt vaak gebruikt om de juiste Design for Six Sigma projecten te bepalen. Design FMEA De FMEA is een risicoanalyse tool om mogelijke faalwijzen en hun effecten in Lean kaart Si te brengen. Door het maken van een Process FMEA worden de gevolgen en de impact van mogelijk falen van een product of proces onderzocht. Zo kunnen in een vroeg stadium preventieve of detectieve maatregelen getroffen worden om falen te voorkomen of de juiste maatregel te treffen. In steeds meer bedrijfstakken is het een verplicht onderdeel bij het vrijgeven van nieuwe producten of processen. Process FMEA Ontwerpers, constructeurs en engineers die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van nieuwe systemen en producten. Constructeurs en engineers die verantwoordelijk zijn voor proces ontwikkeling en kwaliteit. Na deze training bent u in staat om een Design FMEA voor nieuwe ontwerpen op te zetten en hiermee de risico s te identificeren. Verschillende typen FMEA: System FMEA, Design FMEA en Process FMEA Toepassing van Design FMEA als het productontwikkelingsproces. Introductie Quality Function Deployment (QFD) Koppeling naar Functional Requirements Systematisch opdelen van een systeem of product in unieke delen Modelvorming en het benoemen van functies Opzetten van een Design FMEA Relatie tussen designfmea en processfmea Identificeren en quantificeren van risico s Richtlijnen voor beoordeling van Severity, Occurrence & Detection Beoordelen van RPN s (Risk Priority Number) De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een FMEA template. Na deze training bent u in staat om een Process FMEA op te zetten. We behandelen enkele veel toegepaste methoden voor het zoeken van fouten en het oplossen van problemen. Tenslotte maken we een Control plan (beheersplan) en een verbeterplan. Toepassing van FMEA in kwaliteitssystemen zoals QS 9000, ISO/TS 16949 en DIN 25448. Verschillende typen FMEA: System FMEA, Design FMEA en Process FMEA relatie van de Process FMEA met de Design FMEA Samenstellen van een team Opzetten van een Process Flow Map herkennen van risicobronnen Opzetten van een Process FMEA richtlijnen voor beoordeling van Severity, Occurrence & Detection Beoordelen van RPN s (Risk Priority Number) root Cause Analysis: Cause & Effect Matrix, Failure Tree Analyses en 5Why Opstellen en invoeren van een Control plan De training voorziet in een trainingsmanual met daarin de presentaties en oefeningen, alsmede een FMEA template. Alle niveaus 495, 495, 1 dag 1 dag Enschede, Helmond Enschede, Helmond en duur op aanvraag en duur op aanvraag 40 41

Automotive Het kalibreren van een meetinstrument is slechts één onderdeel van het meetproces. De gemeten variatie is altijd een combinatie van procesvariatie en variatie ten gevolge van het meetproces zelf. Om de juiste beslissing te kunnen nemen op basis van meetdata moet u het aandeel van het meetproces in de totale variatie kennen. MSA Measurement System Analysis SPC omvat het gebruik van statistische technieken voor het meten en analyseren van variaties in processen. Het doel van SPC is om op een eenvoudige wijze de stabiliteit en de capabiliteit van een proces te meten. Hierdoor kunnen er gepaste maatregelen genomen worden om het proces te verbeteren en te beheersen. SPC helpt ons om naar de stem van het proces te luisteren. SPC Statistical Process Control Ontwerpers, constructeurs en engineers die verantwoordelijk zijn voor product of procesontwikkeling en beheersing. Iedereen die nauw betrokken is bij het opzetten en invoeren van SPC op de werkvloer waaronder leidinggevenden, engineers en kwaliteitsfunctionarissen. Elk meetproces kent variatie. Na deze training bent u in staat om te onderzoeken hoe groot deze variatie is ten opzichte van de variatie in de producten die u meet. U kunt een uitspraak doen over de geschiktheid van het meetinstrument en het meetproces in relatie tot het te meten object door het uitvoeren van een Gage R&R studie. We besteden tevens aandacht aan het meten van variatie in de tijd met behulp van SPC. Basisbegrippen van meten Verschillende typen data en datacollectie Verschil tussen Common cause en Special cause variatie Opzetten en uitvoeren van een meetsysteemanalyse (Gage R&R) Bepaling van de systematische afwijking (Accuraatheid) Bepaling variatiebijdrage door de operator (Reproduceerbaarheid) Bepaling variatiebijdrage door het meetinstrument (Herhaalbaarheid) Bepaling van de Discriminatie en Resolutie van het meetsysteem Berekening van kentallen (P/T Ratio, %R&R) Behandeling van de meest toegepaste control charts voor Variabele Data (IndividualX; IMRChart en XbarR Chart) en voor Attributieve Data (npchart; pchart; cchart; uchart) Opstellen van een verbeterplan De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Na deze training bent u in staat om de meest toegepaste control charts te ontwerpen, de uitkomsten van regelkaarten te interpreteren en te beslissen of een proces zich Incontrol of Outofcontrol bevindt. Naast een theoretische uiteenzetting maken we gebruik van SPC software. Ook voeren deelnemers een interactieve opdracht uit waarbij ze de data verzamelen met behulp van een katapult. De data wordt verzameld en uitgezet in een zelf ontworpen Control chart. Deelnemers analyseren de data en kunnen aangeven of het katapultproces wel of niet In Control is. Geschiedenis en filosofie van SPC Verschillende type data en datacollectie Belangrijkste typen verdelingen (Normal, Poisson, Binomiaal) Verschil tussen Common cause en Special cause variatie Verschil tussen Process capability en Process performance Verschil tussen specificatiegrenzen en regelgrenzen Behandeling van definities en gebruikte symbolen Behandeling van de meest toegepaste control charts voor Contionue Data (IndividualX; IMRChart en XbarR Chart) en voor Attributieve Data (npchart; pchart; cchart; uchart) Interpretatie van control charts De verschillende soorten van Out of Control regels Rol van Control Charts in verbeterprogramma s het invoeren van SPC in de organisatie en het overbrengen van SPC naar de werkvloer De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. 495, 995, 1 dag 2 dagen Enschede, Helmond Enschede op aanvraag en duur op aanvraag 42 43

Automotive VDA 6.3 is de norm voor de Automotive, die specifiek is gericht op het uitvoeren van procesaudits in de gehele Supply chain. In de markt worden VDA 6.3 procesaudits steeds vaker toegepast om bijvoorbeeld de (potentiële) leveranciers te evalueren of om de processen van de eigen organisatie verder te beheersen. De audits leveren dan ook een belangrijke bijdrage aan het proces van continue verbeteren en de beheersing van de processen in de gehele Supply chain. De kracht van VDA 6.3 zit hem in de vaste standaard inclusief scoretoekenning die wordt toegepast. VDA 6.3 Process Auditing Europese wetgeving geeft aan dat een auto voor 95% recyclebaar moet zijn. Lean Om Sihelder te maken of een autofabrikant aan deze wetgeving voldoet, is het van belang dat de fabrikant en de toeleverancier aangeven welke materialen in hun producten gebruikt worden. De samenstelling van het materiaal en daarmee van het product, wordt centraal vastgelegd in het IMDS International Material Data System. IMDS International Material Data System Deze training is bestemd voor een ieder die werkt binnen de Automotive en die voornemens is procesaudits conform VDA 6.3 uit te voeren waaronder (Supplier) Quality Engineers, Quality Managers en Supply Chain Managers. Design engineers en kwaliteitsengineers. De training wordt alleen incompany gegeven. De training brengt de deelnemers de kennis en vaardigheden bij om op een doeltreffende en efficiënte wijze procesaudits conform VDA 6.3 uit te voeren. Verschil tussen de diverse normen binnen VDA 6 Het auditproces conform VDA 6.3 en juiste interpretatie VDA 6.3 Interpretatie en scoretoekenning van auditresultaten Rapportage van een procesaudit conform VDA 6.3 De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Na deze training bent u bekend met de wetgeving van registratie van materialen en van chemische stoffen. U weet hoe u een IMDS kunt invoeren in de organisatie en u weet hoe u moet omgaan met het systeem. Dit is een praktische incompany training waarbij we aan de hand van een concreet product of component een IMDS data sheet gaan invullen. IMDS in het kader van ELV (End of Life Vehicle) Noodzaak van IMDS voor Automotive Verschillende vormen van datainvoer Opbouw van een materiaal data sheet Het invoeren van IMDS in de organisatie Aandachtspunten bij het invoeren van IMDS Inleiding GADSL (Global Automotive Declarable Subsistance List) Inleiding REACH (Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische Stoffen) De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. MBO tot HBO+ MBO tot HBO+ 495, 1 dag 1 dag Enschede, Helmond op aanvraag op aanvraag 44 45

Bouw & Woningcorporaties Bouw & Bouw & Woningcorporaties Uitvoerders en (assistent) projectleiders hebben baat bij een gestructureerde manier van werken die Lean biedt. Deze basistraining legt een belangrijk Lean Si fundament voor het daadwerkelijk en succesvol toepassen van Lean voor en tijdens de bouwfase. De training behandelt verschillende Lean instrumenten en biedt ruimschoots aandacht aan de vaardigheden om deze succesvol toe te passen. Lean Bouwen Fundament Uitvoerders, (assistent) projectleiders, werkvoorbereiders, voorlieden. Na afloop van deze intensieve training bent u bekend met de Lean filosofie. U heeft naast kennis ook vaardigheden opgedaan in het toepassen van een aantal belangrijke basis instrumenten. U bent in staat deze te vertalen naar activiteiten in en om de bouwuitvoering. U heeft geleerd wat de succesfactoren en valkuilen zijn van Lean implementatie. Algemene Lean begrippen uitgebreide behandeling van de drie fundamentele Lean instrumenten 5S bouwplaatsinrichting Communicatie bord Lean Planning Lean in de fases van de bouw: Ontwerp, voorbereiding en uitvoering Samenhang tussen BIM & Lean Lean simulatie Game Invloed van Lean op kwaliteit Identificeren en elimineren van verspillingen Toepassing Lean in kantooromgeving Randvoorwaarden voor Lean bouwen De menselijke aspecten (verandermanagement) De training voorziet in een trainingsmanual voor elke deelnemer. Alle niveaus 1.495, 3 dagen Enschede op aanvraag 46 47

Bouw & Woningcorporaties Vernieuwend bouwen betekent ook de processen en projecten anders aanpakken. Door het toepassen van de basis Lean instrumenten kunnen opdrachtgevers, bouwbedrijven en installateurs het operationele proces aanmerkelijk verbeteren. In de praktijk betekent dit een betere inrichting van het voorbereidingsproces, keten verantwoordelijkheid en foutloos werken. Lean Si Lean Bouwen Verdieping Projectleiders, bedrijfsleiders, werkvoorbereiders, KAM managers, projectontwikkeling, directie. Na deze training bent u bekend met de inhoud en instrumenten. U kunt deze vertalen naar uw bouwprojecten. Na deze training zult u anders tegen uw eigen manier van werken aankijken. U leert om meer in processen en minder in activiteiten te denken. Ook kunt procesprestaties objectiever beoordelen. U beheerst de instrumenten die u in staat stellen processen efficiënter in te richten en verspillingen te identificeren en te reduceren. Dit zal leiden tot een kortere bouwtijd en minder opleverpunten. Algemene Lean begrippen uitgebreide behandeling van de drie fundamentele Lean instrumenten 5S bouwplaatsinrichting Communicatie bord Lean Planning Lean in de 5 fases van de bouw (van commercie/aanbesteding tot en met nazorg & onderhoud) Verbeterteams & A3 methode Toepassing Lean op kantoor Samenhang BIM & Lean Klantwaarde in de aanbesteding Klantwaarde in de processen Ketenpartners binden en ontwikkelen Lean plannen: optimalisaties Risicomanagement Lean in de organisatie: Kwaliteitszorg Lean situationeel: gedoceerde stappen Communiceren over Lean Verandermanagement (Commitment krijgen, gedrag veranderen, DAS) De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties. Alle niveaus 2.450, 5 dagen Enschede op aanvraag 48 49

Kwaliteit, Arbo, Milieu & Veiligheid Kwaliteit, Arbo, Milieu & Kwaliteit, Arbo, Milieu & Veiligheid Bedrijven worden geconfronteerd met allerlei eisen op het gebied van kwaliteit, Lean Si arbo en milieu. Naast interne aandacht voor kwaliteit worden eisen soms ook door klanten en vanuit wetgeving opgelegd. Als QHSE of KAMcoördinator werken u en uw organisatie eraan om alle aspecten rondom kwaliteit, arbo en milieu effectief te borgen zodat aan alle opgelegde eisen wordt voldaan en de continu verbetercyclus wordt toegepast. QHSE / KAM Coördinator De training QHSE / KAMcoördinator is geschikt voor medewerkers die de functie van QHSE of KAMcoordinator uit (gaan) voeren. Na het volgen van deze training heeft u de handvatten en vaardigheden om op een effectieve manier kwaliteit, arbo en milieuaspecten binnen de organisatie uit te dragen, te borgen en te verbeteren. Wat is kwaliteit, arbo en milieu? Opzetten en onderhouden van managementsystemen op het gebied van kwaliteit (ISO 9001), arbo (OHSAS 18001) en milieu (ISO 14001) Interpretatie van de diverse normen naar de praktijk KAM bewustzijn binnen organisaties Rol van KAMcoördinator Arbo & milieu wet en regelgeving (Compliance) Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) Opstellen en realiseren van actieplannen Implementatie en borging Interne auditing Het realiseren van continue verbetering De training voorziet in een trainingsmanual voor elke deelnemer. MBO tot HBO+ 1.995, 4 dagen Enschede op aanvraag 50 51

Kwaliteit, Arbo, Milieu & Veiligheid Hoe effectief zijn de audits binnen uw organisatie? Essentieel is dat de audits aansluiten bij de missie, visie en het beleid van de organisatie én dat de focus ligt op de risico s die binnen de organisatie van toepassing zijn. Welke risico s bestaan er binnen de organisatie en hoe worden deze structureel beheerst? Een interne audit voorziet het management van informatie met betrekking tot het al dan niet opvolgen van het beleid, efficiency en effectiviteit van het systeem en om aan te geven of veranderingen noodzakelijk zijn. Interne Auditing QHSE / KAM Bedrijven met een hoog kwaliteitsbewustzijn op de werkvloer presteren aanmerkelijk Lean Si beter. Het rendement neemt toe, u krijgt beter inzicht in de prestaties van uw proces, kosten gaan omlaag, meer tevreden klanten, minder klachten doordat medewerkers proactief handelen. Maar hoe kunt u dit kwaliteitsbewustzijn op de werkvloer vergroten en levend houden? De mate van kwaliteitsbewustzijn in bedrijven wordt bepaald door 3 factoren; technologie, organisatie en cultuur. Hoe kwaliteitsbewustzijn te vergroten? Kwaliteits, arbo en milieumanagers, coördinatoren en overige medewerkers die als interne auditor belast zijn met het uitvoeren van interne audits. Voor iedere medewerker is het relevant dat er kwaliteitsbewust gewerkt wordt, daarom kan deze training gevolgd worden door zowel operators als MTleden. Na het volgen van deze training heeft u handvatten om een audit voor te bereiden, uit te voeren, te rapporteren conform de voor u van toepassing zijnde normen zoals ISO 9001, ISO 14001 of OHSAS 18001. Managementsysteem en audits KAM bewust gedrag Basiskennis normen (ISO 9001, ISO 14001 en OHSAS 18001) De audit conform ISO 19011 Rol en verantwoordelijkheden van de auditor Communicatie: gesprekstechniek en gespreksbeheersing Voorbereiden van een interne audit Uitvoeren van een audit in de praktijk Corrigerende en preventieve maatregelen Rapportage en followup Interne afstemming Borging Indien het een incompany training betreft zal het eigen managementsysteem gebruikt worden bij het uitvoeren van een audit. Veel vaker dan men bij bedrijven denkt, speelt cultuur een grote rol. Meer dan de helft van de kwaliteitincidenten die zich voordoen, heeft te maken met gedrag. Een slechte cultuur kan de kwaliteit negatief beïnvloeden. Een goede cultuur kan juist een enorm positief effect hebben op kwaliteit. In ieder geval bepaalt de cultuur van een bedrijf de mate waarin technische en organisatorische maatregelen daadwerkelijk effectief zijn. Na het volgen van deze training houden medewerkers tijdens hun dagelijkse werkzaamheden op de werkvloer meer rekening met kwaliteit en zullen ze hierin proactief handelen. Wat is kwaliteit? Inleiding in kwaliteitsbewustzijn Van afdelingsdenken naar procesdenken Kwaliteitsbewustzijn: waar te beginnen? Praktijkvoorbeelden 3 factoren: technologie, organisatie en cultuur Gedrag en communicatie Persoonlijk leiderschap Implementatie en borging De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Tijdens een intakegesprek wordt bepaald wat de huidige en de gewenste situatie op het gebied van kwaliteit is. Op basis van dit gesprek wordt de training bedrijfsspecifiek gemaakt, om zo direct de vertaalslag te maken met de eigen praktijk. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. MBO tot HBO+ Alle niveaus 495, 1 dag Enschede op aanvraag en duur op aanvraag 52 53

Kwaliteit, Arbo, Milieu & Veiligheid Milieubewustzijn is de mate waarin mensen zich bewust zijn van het milieu binnen uw organisatie. Welke milieuaspecten zijn van toepassing binnen uw organisatie? Hoe gaan de medewerkers hier mee om en tonen ze hierbij milieubewust gedrag? Bent u als organisatie eigenlijk wel milieubewust? Dit zijn vragen waar u tijdens deze training antwoord op krijgt. De technische veiligheid van gebouwen, machines en gereedschappen zijn Lean essentieel Si om het aantal ongevallen en incidenten te verminderen. Meestal zijn dit de eerste zaken waar aandacht aan wordt besteed, maar de mate van veiligheid in bedrijven wordt bepaald door de drie factoren technologie, organisatie en cultuur. Hoe milieubewustzijn te vergroten? Hoe veiligheidsbewustzijn te vergroten? Voor iedere medewerker is het relevant dat er milieubewust gewerkt wordt, daarom kan deze training gevolgd worden door zowel operators als MTleden. Voor iedere medewerker is het relevant dat er veiligheidsbewust gewerkt wordt, daarom kan deze training gevolgd worden door zowel operators als MTleden. Veel vaker dan men bij bedrijven denkt, speelt cultuur een grote rol. Meer dan de helft van de milieuincidenten die zich voordoen, heeft te maken met gedrag. Een slechte cultuur kan de milieuprestatie negatief beïnvloeden. Een goede cultuur kan juist een enorm positief effect hebben op de mileuaspecten. In ieder geval bepaalt de cultuur van een bedrijf de mate waarin technische en organisatorische maatregelen daadwerkelijk effectief zijn. Veel vaker dan men bij bedrijven denkt, speelt cultuur een grote rol. Meer dan de helft van de veiligheidsincidenten die zich voordoen, heeft te maken met gedrag. Een slechte cultuur kan de veiligheid negatief beïnvloeden. Een goede cultuur kan juist een enorm positief effect hebben op de de veiligheid. In ieder geval bepaalt de cultuur van een bedrijf de mate waarin technische en organisatorische maatregelen daadwerkelijk effectief zijn. Na het volgen van deze training houden medewerkers tijdens hun dagelijkse werkzaamheden op de werkvloer meer rekening met milieuaspecten en zullen ze op milieugebied proactief handelen. Na het volgen van deze training houden medewerkers tijdens hun dagelijkse werkzaamheden op de werkvloer meer rekening met veiligheidsaspecten en zullen ze op dit geibed proactief handelen. Wat is milieu? Milieuaspecten binnen de organisatie Inleiding in milieubewustzijn Milieubewustzijn: waar te beginnen? Praktijkvoorbeelden Technologie: omgeving waarin en middelen waarmee mensen werken Organisatie: manier waarop het werk georganiseerd is en mensen worden aangestuurd cultuur: gewoontes en overtuigingen die mensen in of buiten het bedrijf hebben opgedaan Gedrag en communicatie Persoonlijk leiderschap Implementatie Borging Tijdens een intakegesprek wordt bepaald wat de huidige en de gewenste situatie op het gebied van milieu is. Op basis van dit gesprek wordt de training bedrijfsspecifiek gemaakt, om zo direct de vertaalslag te maken met de eigen praktijk. Wat is veiligheid? Inleiding in veiligheidsbewustzijn Veiligheidsbewustzijn: waar te beginnen? Praktijkvoorbeelden Technologie: omgeving waarin en middelen waarmee mensen werken Organisatie: manier waarop het werk georganiseerd is en mensen worden aangestuurd cultuur: gewoontes en overtuigingen die mensen in of buiten het bedrijf hebben opgedaan Gedrag en communicatie Persoonlijk leiderschap Implementatie Borging Tijdens een intakegesprek wordt bepaald wat de huidige en de gewenste situatie op het gebied van veiligheid is. Op basis van dit gesprek wordt de training bedrijfsspecifiek gemaakt, om zo direct de vertaalslag te maken met de eigen praktijk. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Alle niveaus Alle niveaus en duur op aanvraag en duur op aanvraag 54 55

Productontwikkeling Productontwikkeling Productontwikkeling Design for Six Sigma experts zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van Lean nieuwe Si producten en processen. Door naast vakkennis gebruik te maken van de gestructureerde DfSSmethodiek en Lean Six Sigma tools wordt een hogere productkwaliteit en probleemloze start van de productie bereikt. Een DfSS projectleider of design engineer is bekend met de Lean Manufacturing principes en kan Six Sigma tools toepassen in het ontwikkelproces. DfSS Design for Six Sigma Ontwerpers, constructeurs, engineers en projectleiders die verantwoordelijk zijn voor product of procesontwikkeling. Het toepassen van de Lean Six Sigma instrumenten en de gestructureerde DfSSaanpak resulteert in minder problemen in productie en geeft inzicht in de levensduurverwachting van producten. Voice of the Customer & CTQ Flowdown Inleiding QFD Quality Function Deployment DFMEA / PFMEA Failure Mode & Effect Analysis Het PCP process (Product Creation Process) Project Management (Project Charter, DMAIC, DMADV, IDOV,..) Toepassen van SCRUMtechnieken in productontwikkeling VModel vs. Evolutionary Model Design for Excellence (DFM/A, DTC, Poke Yoke) Meetsysteemanalyse (MSA advanced) Process Capability & Performance (Cp, Cpk etc.) Procesmanagement en Cause & Effect Reliability Engineering & Tolerantie Analyse Opzetten en uitvoeren van experimenten met behulp van Design Of Experiments (DOE, RSM,..) Statistische analyses (Hypothesis, Correlation, Regression, ANOVA, SPC, Nonnormal data, Multiple Regression, Transformations,..) De training voorziet in een drietal trainingsmanuals met daarin alle presentaties. Verder ontvangt u een aantal handige templates, een oefenboek en het boek Lean Six Sigma for Manufacturing van auteur Quentin Brook. Tijdens de training maken we gebruik van Minitab. U ontvangt een 60 dagen trial version voor uw eigen laptop. Tijdens de trainingsessies kunt u eventueel ook gebruikmaken van een beschikbare laptop. 4.250, 8 dagen Eindhoven, Enschede op aanvraag 56 57

Productontwikkeling In projecten wordt steeds vaker voor een Agile of Scrum aanpak gekozen. Sneller en goedkoper betere systemen realiseren is het doel. Evenals een optimale aansluiting bij de wensen van de opdrachtgever. De Scrum Master helpt het team om steeds meer agile te worden. Hij faciliteert de teamsessies en is actief op zoek naar het verwijderen van belemmeringen en risico s. Wil je inzicht en vaardigheid? De valkuilen van Scrum voorkomen? Volg dan deze Scrum Master cursus, je bent dan in staat Scrum succesvol toe te passen in projecten. Scrum Master Velen van ons hebben vroeger ooit statistiek geleerd, maar sindsdien niet of Lean nauwelijks Si meer gebruikt. Statistiek is voor veel mensen geen dagelijkse bezigheid en daarom erg ver weggezakt. Toch kan het gebruik van statistiek ons enorm helpen bij het onderbouwen van conclusies, het ontwikkelen van nieuwe producten en het oplossen van problemen in productie. Basistraining statistiek Elke professional en manager kan Scrum Master worden. Deze training is dan ook geschikt voor een breed scala aan functies: engineers, productontwikkelaars en projectleiders Na deze training bent u in staat Scrum succesvol toe te passen in projecten. Als Scrum Master raakt u met deze cursus thuis in de kennis en vaardigheden die nodig zijn om een Scrumproject te laten slagen. U helpt het team om de performance van het development team te verhogen door steeds meer agile te worden. U faciliteert de teamsessies en bent in staat om actief belemmeringen en risico s te verwijderen. We voeren de training uit op een Scrum manier. Dat betekent dat we aan het begin van de training aangeven wat de onderwerpen zijn die we in ieder geval belangrijk vinden om te behandelen, en dat vullen we aan met vragen/ verwachtingen / problemen die de cursisten willen inbrengen. Vervolgens laten we de cursisten aangeven hoe belangrijk ze de onderdelen vinden (op een Scrum/agile manier), zodat de nadruk komt te liggen op de echt belangrijke delen. Op die manier houden we maximaal rekening met het niveau en de wensen van de groep. Design, proces en kwaliteitsengineers. Ontwerpers en constructeurs. Na deze training bent u weer helemaal bekend met de belangrijkste statistische begrippen en berekeningen. Tijdens deze training maken we bewust geen gebruik van statistische software, zoals Minitab. Het doel is om de basiselementen m.b.v. tabellen en Excel uit te kunnen rekenen. Kentallen voor centrale ligging (Gemiddelde, Mediaan, Mode) Kentallen voor spreiding (Range, Interkwartiel, Variantie, Standaarddeviatie ) Type data (Discrete en continue data) Populatie vs. steekproef Belangrijkste type verdelingen (Normaal, Poisson, Binomiaal) Kansberekening & ZTransformatie Centrale limietstelling Hypothese testen & Betrouwbaarheidsinterval De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. Relatie tussen Scrum, agile en andere methoden Scrum principes & proces Scrum events: Sprint Planning, Daily Scrum, Sprint Review/demo, Retrospective Scrum artifacts: Product Backlog, Sprint Backlog, Increment Scrum rollen: Product Owner, Scrum Master, Development Team Scrum Board, Planning Poker, Burndown Charts User stories / INVEST Release planning Scrum of Scrums Money for nothing & Change for free Tips voor Scrum Masters en Product Owners FullScrum of ScrumBut Embedding Scrum in de organisatie en Verandermanagement Overige vragen / verwachtingen / problemen uit de groep De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. HBO / HBO + 1.195, 495, 2 dagen 1 dag Bilthoven, Enschede Enschede op aanvraag op aanvraag 58 59

Productontwikkeling Beter inzicht, visualisatie van data en een statistisch verantwoorde onderbouwing. Dit is zomaar een greep uit de resultaten van het toepassen van Minitab bij het analyseren en interpreteren van data. Deze training is een praktische en interactieve training waarin niet de theoretische achtergrond, maar de praktische toepasbaarheid centraal staat. Het maken van de juiste keuzes in een vroeg stadium van het ontwerptraject Lean Si kan veel kosten besparen. Design for Excellence richt zich op het ontwerpen van producten die foutloos geproduceerd en geassembleerd kunnen worden. Dit is een combinatie van DfM (Design for Manufacturing), DfA (Design for Assembly) en DTC (Design to Cost). Minitab statistische software DfX Design for Excellence Design, proces en kwaliteitsengineers. Ontwerpers en constructeurs. Design, proces en kwaliteitsengineers. Ontwerpers, constructeurs en projectleiders die werken aan het ontwikkelen van nieuwe producten. Na deze training bent u bekend met het gebruik van Minitab. We maken u bekend met de interface, het verwerken van data en het interpreteren van Minitab analyses. Tevens passen we de meest gebruikte visualisatietools toe. Tenslotte leert u hoe Minitab kan bijdragen aan het uitvoeren van veel toegepaste instrumenten zoals meetsysteemanalyse, capabilityanalyse en design of experiments. Na deze training bent u bekend met het PCP proces en kunt u instrumenten toepassen die u helpen om problemen in productie te voorkomen door in het ontwerpproces betere keuzes te maken. Het toepassen van DfX zal leiden tot een hogere yield en lagere productiekosten. Minitab interface, worksheets, sorteren van data, Brush commando, etc. Visualiseren van data (Pareto, Bar Chart, Pie Chart, Dot Plot, Histogram, Box Plot, Time Series Plot, Scatter Plot, Interval Plot) Belangrijkste typen verdelingen (Normal, Poisson, Binomiaal) Berekenen en visualiseren van overschrijdingskansen met behulp van kansverdelingen (Probability Distribution Plot, belangrijkste typen verdelingen) Correlatie, Regressieanalyse en ANOVA MSA Meetsysteemanalyse. Introductie in het beoordelen van meetsystemen. DOE Design Of Experiments. Introductie in het opzetten en analyseren van experimenten Cpk Uitvoeren en visualiseren van Capability analyse SPC Statistical Process Control. Gebruik van de meest toegepaste control charts Gebruik van de Minitab assistent Richtlijnen voor DfM / DfA Introductie DfSS Design for Six Sigma Het PCP process (Product Creation Process) Integrale kostprijsberekening. DTC Design to Cost / Target Costing Diverse indices voor overschrijding (DPO, DPMO, PPM, Yield, Zbenchmark) Inleiding QFD Quality Function Deployment Koppeling QFD en Design FMEA Het maken van ontwerpkeuzes, conceptselecties en Pugh matrix Beoordelen maakbaarheid Gebruik van Poka Yoke Design for Six Sigma roadmaps (DMADV, IDOV) De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties en oefeningen. 995, 495, 2 dagen 1 dag Utrecht Enschede en duur op aanvraag op aanvraag 60 61

Productontwikkeling Design of Experiments is een efficiënte manier voor het opzetten en uitvoeren van experimenten. Het grote verschil met conventionele experimenten is dat niet alleen de hoofdeffecten maar ook de interacties in beeld worden gebracht. Daarnaast kunnen beslissers betrouwbare conclusies trekken met minder experimenten. Dit is mogelijk door het slim toepassen van Fractional experiments en de Response Surface Method. DOE Design of Experiments In alle mechanische ontwerpen komt telkens de vraag naar boven of een samenstelling Lean Si van onderdelen wel of niet goed past. Wat op de tekentafel en bij protoonderdelen goed lijkt te gaan, kan eenmaal in productie toch tot de nodige problemen leiden. Capabilityanalyse en tolerantieanalyse helpen u om hierop grip te krijgen. Tolerantieanalyse Ontwerpers, constructeurs en engineers die verantwoordelijk zijn voor product of procesontwikkeling en optimalisatie. Ontwerpers, constructeurs en engineers die verantwoordelijk zijn voor product of procesontwikkeling. Na het volgen van deze training kunt u efficiënter en doelgerichter experimenten uitvoeren. Naast de hoofdeffecten krijgt u ook inzicht in de interacties. Het toepassen van DOE zal leiden tot lagere kosten voor onderzoek, een sneller resultaat en statistisch stevig onderbouwde conclusies. Na deze training bent u beter in staat om te inschatten wat het vermogen van een proces is om producten te leveren die voldoen aan de specificaties van de klant. Al tijdens het ontwerpproces kunt u beter gefundeerd aangeven wat de invloed is van variatie op toleranties en het samenstellen van onderdelen. Introductie van Minitab OFAT (One Factor At Time) vs. DOE 2k Full Factorial experiments Opstellen van Transfer Functies Residuen analyse Fractional Factorial experiments Repetitions vs. Replicates Linear models vs. Curvature RSM Response Surface Method Central Composite & BoxBehnken PlackettBurman Taguchi robust design Sequential experiments en Path of Steepest Ascend Inleiding Tolerantieanalyse, variatie en vrijheidsgraden Berekenen van Process Capability indices (Cpk) en Process Performance indices (Ppk) Kunnen omgaan met korte en langetermijnvariatie Tolerantieketens en optellen van toleranties Uitvoeren van Monte Carlo simulatie Uitvoeren van gevoeligheidsanalyse Gebruik van Minitab bij tolerantieanalyse Richtlijnen voor het terugdringen van variatie De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. De training voorziet in een trainingsmanual met daarin alle presentaties en oefeningen. 995, 495, 2 dagen 1 dag Enschede Enschede op aanvraag op aanvraag 62 63

Productontwikkeling Als u een doos gloeilampen koopt zullen die op termijn allemaal kapot gaan. Ze zullen echter niet allemaal precies op hetzelfde moment uitvallen. Dit geldt eigenlijk voor alle systemen. Reliability engineering helpt u om een uitspraak te doen over de overlevingskansen van systemen. Lean Si Reliability Engineering Ontwerpers, constructeurs en engineers die verantwoordelijk zijn voor product of procesontwikkeling. Na deze training bent u in staat om goede Reliabilitytesten op te zetten. Met de resultaten kunt u aangeven wat de overlevingskansen van het onderzochte systeem zijn. Reliability begrippen (Hazard Functie, Reliability Functie, Badkuip Curve,.. ) Reliability aantonen Distributies (Exponentieel, Weibull, Lognormal) MTTF Mean Time To Failure en MTBF Mean Time Between Failure Schatting parameters en het plotten van de data Steekproefgrootte Acceleratiemodellen Levensduur en betrouwbaarheidsintervallen Opzetten en analyseren van Reliabilitytesten De training voorziet in een handout voor elke deelnemer. 495, 1 dag Enschede op aanvraag 64 65

Lean Six Sigma Certificering Lean Six Sigma Lean Six Sigma Certificering In samenwerking met de ECQA European Certification and Qualification Association, de LSSA Lean Six Sigma Academy en de Universiteit Twente wordt Lean Si de mogelijkheid geboden om een Europees certificaat te behalen. LSSA Lean Six Sigma Academy Binnen Lean Six Sigma worden vier niveaus onderscheiden. Welke opleiding het best bij u past, hangt af van uw rol in het verbeterproces. Als richtlijn kunt u onderstaande tabel aanhouden: Yellow Belt Orange Belt Green Belt Black Belt Alle niveaus MBO HBO HBO HBO+ HBO HBO+ Iedereen die de basisprincipes van Lean Six Sigma en de belangrijkste instrumenten wil leren kennen Iedereen die direct of indirect betrokken is bij procesverbetering in zijn/haar eigen werkomgeving of als teamlid in een groter project Afdelingsmanagers, engineers, proceseigenaren en procesbeheerders, die werken aan procesverbetering, als teamlid of als projectleider Projectmanagers, afdelingsmanagers, senior engineers, proceseigenaren en consultants die als projectleider werken aan procesverbetering De LSSA is een Europese organisatie opgericht door bedrijven, universiteiten en opleidingsinstellingen in verschillende Europese landen. De missie van de LSSA is het aanreiken van centrale Europese richtlijnen voor de vier Lean Six Sigma Beltniveaus en het afnemen van examens te faciliteren. De LSSA is ondergebracht onder de ECQA European Certification and Qualification Association. De ECQA is een nonprofitorganisatie die in 2002 is opgericht om te komen tot uniforme Europese certificering voor diverse opleidingen, waaronder de vier Lean Six Sigma Belt niveaus. Voor de Lean Six Sigma trainingen worden de LSSA skillsets als uitgangspunt gebruikt. Deze beschrijven in detail de elementen die een deelnemer na afloop van de opleiding moet kennen. Ook het niveau waarop deze leerelementen moeten kunnen worden toegepast zijn beschreven. De skillsets zijn te downloaden op www.symbolbv.nl en op www.lssa.eu. In diverse landen zijn Certification bodies opgezet waar de examens worden afgenomen. In Nederland acteert de Universiteit Twente als Certification body voor de Green en Black Belt examens. De praktijkprojecten worden beoordeeld door MBB s die door de LSSA zijn aangesteld. Het certificaat geeft recht op 5EC (5 European credits). De Yellow en Orange Belt examens worden online afgenomen door de ECQA. De certificering bestaat uit een theoretisch en een praktisch gedeelte. Voor beide elementen ontvangt u een deelcertificaat. Het volledige Lean Six Sigma certificaat vereist een voldoende voor zowel het theoretische als het praktische deel. 66 67

Lean Six Sigma Certificering In samenwerking met de LSSA Lean Six Sigma Academy wordt de mogelijkheid geboden om een certificaat te behalen als Yellow Belt. Het examen bestaat uit de volgende twee onderdelen: In samenwerking met de LSSA Lean Six Sigma Academy wordt de mogelijkheid Lean Si geboden om een certificaat te behalen als Orange Belt. Het examen bestaat uit de volgende twee onderdelen: Lean Six Sigma Yellow Belt Certificering Lean Six Sigma Orange Belt Certificering Theorie Er wordt geëxamineerd volgens de LSSA Yellow Belt skill set het examen is in het Nederlands u kunt boeken en training handouts gebruiken tijdens het examen (max. 2 boeken) Voor het beantwoorden van sommige vragen heeft u een calculator nodig het examen bestaat uit 45 multiple choice vragen u heeft een voldoende bij minimaal 29 goede antwoorden Theorie Er wordt geëxamineerd volgens de LSSA Orange Belt skill set Het examen is in het Nederlands u kunt boeken en training handouts gebruiken tijdens het examen (max. 2 boeken) Voor het beantwoorden van sommige vragen heeft u een calculator of laptop nodig Het examen bestaat uit 45 multiple choice vragen U heeft een voldoende bij minimaal 29 goede antwoorden Praktijk Voordat u zich inschrijft voor het theoretische examen, overlegt u een bewijs dat u een bijdrage heeft geleverd in een verbeterproject. u heeft zelf een verbeterproject geleid of u was teamlid in een Green of Black Belt project Elke type verbeterproject is toegestaan (5S, TOC, TPM, Lean, Six Sigma etc.) u levert een korte onderbouwing van het project in (powerpoint, tekst of foto s) per mail uw opdrachtgever ondertekent deze onderbouwing en verklaart op schrift dat de doelstellingen zijn gehaald Er worden geen eisen gesteld aan een bepaalde minimale besparing Praktijk Voordat u zich inschrijft voor het theoretische examen, overlegt u een bewijs dat u enkele instrumenten in de praktijk heeft toegepast. u heeft zelf een verbeterproject geleid of u was teamlid in een Green of Black Belt project Elke type verbeterproject is toegestaan (5S, TOC, TPM, Lean, Six Sigma etc.) u levert een korte onderbouwing van het project in (powerpoint, tekst of foto s) per mail uw opdrachtgever ondertekent deze onderbouwing en verklaart op schrift dat de doelstellingen zijn gehaald Er worden geen eisen gesteld aan een bepaalde minimale besparing Alle niveaus Alle niveaus 150, 150, 1 dagdeel 1 dagdeel Online Enschede groepen op aanvraag groepen op aanvraag 68 69

Lean Six Sigma Certificering In samenwerking met de ECQA European Certification and Qualification Association en de LSSA Lean Six Sigma Academy wordt de mogelijkheid geboden om een Europees certificaat te behalen als Green Belt. Het examen wordt afgenomen door de Universiteit Twente. De certificering bestaat uit een theoretisch en een praktisch gedeelte. Voor beide elementen ontvangt u een deelcertificaat. Het volledige Green Belt certificaat vereist een voldoende voor zowel het theoretische als het praktische deel. Lean Six Sigma Green Belt Certificering In samenwerking met de ECQA European Certification and Qualification Association Lean Si en de LSSA Lean Six Sigma Academy wordt de mogelijkheid geboden om een Europees certificaat te behalen als Black Belt. Het examen wordt afgenomen door de Universiteit Twente. De certificering bestaat uit een theoretisch en een praktisch gedeelte. Voor beide elementen ontvangt u een deelcertificaat. Het volledige Black Belt certificaat vereist een voldoende voor zowel het theoretische als het praktische deel. Lean Six Sigma Black Belt Certificering Theorie Er wordt geëxamineerd volgens de LSSA Green Belt skill set. Het examen is in het Engels u kunt boeken en training handouts gebruiken tijdens het examen (max. 2 boeken. Digitale boeken of pdf zijn niet toegestaan) Voor het beantwoorden van sommige vragen heeft u statistische software nodig (bv. Minitab) Het examen bestaat uit 60 multiple choice vragen U heeft een voldoende bij minimaal 38 goede antwoorden Identificatie is verplicht Het theorieexamen geeft recht op 5EC (European Credits) Theorie Er wordt getentamineerd volgens de LSSA Black Belt skill set Het examen is in het Engels u kunt boeken en training handouts gebruiken tijdens het examen (max. 2 boeken. Digitale boeken of pdf zijn niet toegestaan) Voor het beantwoorden van sommige vragen heeft u statistische software nodig (bv. Minitab) Het examen bestaat uit 60 multiple choice vragen U heeft een voldoende bij minimaal 38 goede antwoorden Identificatie is verplicht Het theorieexamen geeft recht op 5EC (European Credits) Praktijk De praktijkprojecten worden beoordeeld door LSSA erkende Master Black Belts. Praktijk De praktijkprojecten worden beoordeeld door LSSA erkende Master Black Belts. Per persoon moeten twee Lean Six Sigma projecten worden ingediend De projecten dienen binnen twee jaar na het theoretische examen ingediend te worden De structuur moet conform de DMAIC roadmap verlopen Projecten opstellen in de LSSA review template (Circa 25 powerpoint slides) Besparing per project is minimaal 20.000, op jaarbasis Projecten zijn afgetekend door de Champion en Financial controller De Champion verklaart op schrift dat het project professioneel is uitgevoerd en verbeteringen geborgd zijn De taal van het ingeleverde project is Engels of Nederlands U hoeft uw project niet voor een commissie te presenteren Per persoon moeten twee Lean Six Sigma projecten worden ingediend De projecten dienen binnen twee jaar na het theoretische examen ingediend te worden De structuur moet conform de DMAIC of DMADV roadmap verlopen Projecten opstellen in de LSSA review template (Circa 25 powerpoint slides) Besparing per project is minimaal 50.000, op jaarbasis Projecten zijn afgetekend door de Champion en Financial controller De Champion verklaart op schrift dat het project professioneel is uitgevoerd en verbeteringen geborgd zijn De taal van het ingeleverde project is Engels of Nederlands U hoeft uw project niet voor een commissie te presenteren We raden u aan om uw project charter in een vroeg stadium te laten beoordelen door een (interne) Black Belt. We raden u aan om uw project charter in een vroeg stadium te laten beoordelen door een (interne) Master Black Belt. 350, 350, 1 dagdeel 1 dagdeel Enschede Enschede groepen op aanvraag 70 71

Lean Six Sigma Certificering De praktijk leert dat veel Green Belts en Black Belts in het begin nog zoeken naar de te volgen weg en het selecteren van de tools die toegepast moeten worden. Een ervaren Master Black Belt van Symbol helpt Green Belts en Black Belts om hun projecten succesvol uit te voeren en obstakels weg te nemen. Na het afronden van een of twee projecten, ondersteunt door een ervaren (Master) Black Belt, is de Green Belt of Black Belt doorgaans prima in staat om projecten zelfstandig uit te voeren. Open Project Coaching Lean Si Iedereen die een Green Belt of Black Belt training volgt of gevolgd heeft, en een concrete projectopdracht heeft. Dit traject is vooral bedoeld voor bedrijven die één of enkele kandidaten hebben en geen onsite coaching beschikbaar hebben. Het deelnemen aan klassikale coaching helpt cursisten om hun projecten succesvol uit te voeren en obstakels weg te nemen. Tijdens coaching sessies werkt u concreet aan uw eigen Lean of Six Sigma project. Cursisten kunnen met hun vragen terecht bij een ervaren coach. Dit voorkomt dat cursisten een verkeerde aanpak volgen, de verkeerde tools kiezen of de verkeerde conclusies trekken. Opzet U krijgt een persoonlijke MBB toegewezen die u begeleidt in het uitvoeren van uw project. We starten met een intakegesprek met u en uw Champion over de projectdoelstellingen. Daarna neemt u deel aan een viertal klassikale coachingssessies. U volgt deze sessies samen met andere Green Belts en Black Belts. Mocht u daarna meer coaching wensen, dan kunt u daarover met de MBB afstemmen. Onsite intake gesprek met Champion en Belt over Project Charter 4 klassikale sessies projectcoaching (dagdeel) 4 uur offsite projectcoaching (via mail / telefoon) Deelname examentraining U neemt uw eigen project en data mee naar de coaching sessies. Elke deelnemer presenteert de voortgang van zijn / haar project aan de groep en ontvangt vervolgens feedback van de groep en de MBB. Het is mogelijk om data mee te nemen naar de training die gezamenlijk geanalyseerd wordt. Het leren van elkaar is een belangrijk element. Onderwerpen die u samen met de groep en met uw MBB kunt bespreken zijn o.a.: Opstellen Project Charter Bespreking van een Lean voorstel (Roadmap, VSM, Visual Management, etc.) Analyseren van meegebrachte data Gezamenlijk opzetten van onderzoeken (DOE, Reliability, etc.) Statistische onderbouwing en testresultaten bespreken Additionele uitleg over bepaalde tool of methodiek Voorbereiding van Tollgate reviews Andere zaken die u graag in de groep of met de trainer wilt bespreken 995, 4 dagdelen Eindhoven, Enschede, Utrecht op aanvraag 72 73

Algemene Voorwaarden Algemene voorwaarden Op onze diensten en trainingen zijn onze algemene voorwaarden van toepassing zoals gedeponeerd bij het handelsregister. Hieronder volgt een verkort overzicht van onze algemene voorwaarden. Aanmelden a. U kunt zich online inschrijven op onze site: www.symbolbv.nl. b. Na aanmelding ontvangt u per email een bevestiging van uw inschrijving. Bij online aanmeldingen dient deze inschrijfbevestiging als orderbevestiging. c. Ongeveer een week voor aanvang van de training ontvangt u een uitnodiging en routebeschrijving. Annulering en doorplaatsing a. Annulering van de inschrijving geschiedt door met ons contact op te nemen. U ontvangt van ons per omgaande hiervan een bevestiging per email. Alleen deze email dient als bewijs van de annulering. Ontvangt u geen email, neemt u dan met ons contact op. b. Bij annulering meer dan 30 dagen voor aanvang van de eerste opleidingsof trainingsdag worden geen kosten in rekening gebracht. Bij annulering binnen 30 dagen voor aanvang van de eerste opleidings of trainingsdag wordt 50% van de cursuskosten in rekening gebracht. c. Na aanvang van de opleiding of training is annulering niet meer mogelijk. In alle gevallen mag na overleg met ons een vervanger met dezelfde opleidingsbehoefte worden gestuurd. d. In geval u een dag niet kunt volgen, kunt u deze doorplaatsen naar een andere training. Wij brengen dan 75, in rekening voor administratiekosten en vergaderarrangement. e. Symbol BV behoudt zich het recht voor trainingen te annuleren of locaties en data van trainingen te wijzigen. In dit geval nemen wij contact met u op. Als de aangepaste locaties of data u niet passen, kunt u kosteloos annuleren. Examenbepalingen a. Bij deelname aan een examen gelden de examenbepalingen van de certificeringsinstelling. b. Bij deelname aan een examen dient u zich te kunnen legitimeren. c. Op het certificaat worden naam en geboortedatum vermeld zoals op het inschrijfformulier is aangegeven. Facturering a. Alle opgegeven prijzen zijn exclusief BTW en dienen inclusief BTW te worden voldaan. b. facturering van meerdaagse trainingen vindt in zijn geheel plaats in de week waarin de training start. c. Facturering van de examens vindt plaats door de LSSA BV. d. De betalingstermijn is 30 dagen. e. Als factuuradres wordt het adres gebruikt dat op het inschrijfformulier is aangegeven. f. Als u een inkoopnummer op de factuur vermeld wilt hebben, kunt u dit op het inschrijfformulier aangeven. 74

ENSCHEDE T +31 (0)532030240 Utrecht T +31 (0)307118853 info@symbolbv.nl www.symbolbv.nl