Studiedag PALLIATIEVE ZORG 23 maart 2018 Sterfstijlen en levensverhalen Sterfstijlentest : een waardevol instrument voor de verpleegkundige om de quality-of-life van de bewoner in het WZC te verbeteren? Bachelorproef Fie Van den Broecke - Academiejaar 2016-2017 Interne promotor : Christine De Bosschere Externe promotor : Caroline Van Compernolle
Teaser www.kahoot.it 3987750.. https://www.youtube.com/watch?v=ywbstpw7tvc Dacht jij er ooit al eens over na hoe jij graag zou willen sterven? Zo ja, sprak jij er dan ook met iemand over? Zo neen, welke reden? Zo ja, met wie sprak je hierover? Zo ja, waarom vind jij het belangrijk om hierover te spreken? Legde je hierover al wensen vast op papier?
Inhoudstafel Belang communicatie Sterfstijlen - levensverhaal De 5 sterfstijlen - Stichting STEM - De sterfstijlen - De sterfstijlentest - De vertrouwende - De rationele - De onbevangene - De proactieve - De Sociale WZC & Sterfstijlen Conclusie & discussie
Belang communicatie Gepaste en persoonlijke manier Juist verkrijgen van informatie Medisch vakjargon 4 pijlers Handige hulpmiddelen: - Verhalencirkel - Ethiekbekje & Kwiekbekje - Wensboekje Spirituele zorg
Verhalencirkel Bureau Kwiek Groep/persoonlijk 12 levensvragen Zintuigen, natuurelementen en jaargetijden
Kwiekbekje & Ethiekbekje Patiënten, zorgverleners en naasten Zorgverleners Evaluatie zorg
Levensverhaal sterfstijl Laatste levensfase: Crisismoment Opmaken levensbalans Essentie Moeilijk: Ontevredenheid of sterfstijl? Hulpverlener: luisteren! Meerwaarde: kennen vd sterfstijl
De 5 sterfstijlen Stichting STEM
Stichting STEM Nederlands Sterven op je Eigen Manier Belang van laatste levensfase & bespreekbaar maken Open en beter afgestemde communicatie Eigen opvulling laatste levensfase Zorg op maat Volwaardige plaats
De sterfstijlen Verschillende sterfstijlen kennen als zorgverlener Gepaste zorgverlening Elke sterfstijl gelijkaardige gedachtegang Sterfstijl levensstijl ZV behoort tot meerdere sterfstijlen
De sterfstijlentest Testen tot welke sterfstijl de zorgvrager behoort 29 stellingen
Ja, iedereen gaat dood hé Casus Mariette En met mijn slechte longen, ga ik misschien niet heel oud worden. 62 jaar Katholiek Reeds 30 jaar COPD Huisvrouw 4 kinderen
De vertrouwende (12%) Dood hoort bij het leven Religieus Rouwrituelen Duidelijk beeld van laatste levensfase Waardig afscheid nemen van dierbaren Zorgverlening: volgzaam, niet veeleisend Hoe best mee communiceren? Beperkte info en weinig alternatieven Belang geloof en rituelen Hoe sta je tegenover het heengaan? Navragen over vragen, zorgen of twijfels
Casus Dirk Oh neen, laten we over iets anders praten! We gaan hier nu toch niet over de dood praten zeker! Maar als je er dan toch over begint, mijn levensverzekering is in orde hoor!. 45 jarige moderne man Houdt van luxe en mode Hardwerkende carrière-man Ieder jaar op vakantie met gezin Wil niet afzien
De rationele (15%) Trends volgend Maakbaarheid van het leven Gaan laatste levensfase uit de weg Belang: Medische zorg, privacy, zekerheid Angst voor pijn Hoe best mee communiceren? Helder, feitelijk en argumenten Voor- en nadelen Zelf niet beslissen Samenvatting & rollen
Casus Richard Jonge jonge zo alles op voorhand plannen : da s niet voor mij Ik ben nog veel te jong hiervoor en daarbij, als het zover is mogen ze kiezen wat ze doen met mij 90 jaar Niet katholiek Voelt zich nog 45 Veel vrienden door iedereen geliefd Hekel aan ziekenhuizen
De onbevangene (22%) Weerspannig en eigenzinnig Uitgesproken ideeën, weinig geregeld Jong van geest, speels, valt graag op Dood = taboe, onderwerp wordt liever niet aangehaald Nood aan bezoek en vrienden Hoe best mee communiceren? Communicatie Feitelijk, kort en concreet Stelt zelf de vragen Diepe gesprekken
Casus Christine Tja, iedereen gaat dood hé Ze zullen mij wel niet vergeten hé Dus heb ik het allemaal al goed geregeld. Ik heb veel gezien in mijn job en hoor nu nog heel veel van mijn studenten Het is niet altijd zoals het moet zijn voor de zieken tja, hoge werkdruk bore-out... 54 jaar Verpleegkundige / docent verpleegkunde Leif kaart / uitvaartverzekering 5 kinderen
De proactieve (18%) Zelfstandig beslissingen maken over het levenseinde Eigen waarde en regie behouden Meeste geregeld voor laatste levensfase De dood hoort bij het leven, geen taboe Zorgverlening: mondig, veeleisend, goed geïnformeerd, samenwerking Hoe best mee communiceren? Communicatie Veel en heldere informatie Begeleiden Zelf beslissen
Casus Magda 47 Zorgeloos Onopvallend Volgzaam Vrienden en familie heel belangrijk Angst voor de dood Ik wil daar allemaal zo niet aan denken; ik ben daar eigenlijk wel wat bang van. Als er iets is met mij, ga ik bij mijn vrienden of bel ik hen op en dan voel ik mij al een heel stuk beter
De sociale (33%) Grootste groep Angst, sterke ontkenning Eigenschappen: volks, levend, zorgeloos, onopvallend, risicomijdend, op zoek naar veiligheid, Troost, hulp, luisterend oor Weinig preventief Hoe best mee communiceren? Communicatie Fases & kleine stapjes Keuzes op basis van anderen Familie en vrienden
WZC & Sterfstijlen Zorg op maat WZC Vincenthof Zorgvisie Vincenthof Sterfstijlen Meerwaarde & kwaliteit zorg?
Conclusie & discussie Nog betere zorg op maat Gesprekken in taal van de patiënt Verder onderzoek: - Vlaanderen - WZC - Globale palliatieve zorg Pijnpunten in gebruik : Onvoldoende tijd integratie in VZP? Meerdere sterfstijlen meestal één uitgesprokene Sensibiliseren multidisciplinaire team via vorming starten cf. vorming Fie in VH Familie mee in het verhaal Voorbeeld : getuigenis
Besluit Palliatieve zorg is zorg voor het leven (Grypdonck, 2015)
Tip : kleine workshop Maak jullie eigen sterfstijlentest tool Neem het blaadje met overzicht uit jullie mapje (zal ook online op website studiedag bij de powerpointpresentatie te vinden zijn) Knip de hokjes uit Plastificeer ze één voor één Leg ze op elkaar en knippen maar (met perforator in linkerbovenhoek) Bind ze samen met een koordje of een ringetje Hang het op een zichtbare plaats in de verpleegpost of aan je verzorgingskar Succes ermee! Uitdaging : De 10 de, 20 ste, 30 ste inzender van foto op eigen werkplek met gemaakte tool krijgt een prijs! Stuur foto s door naar fievandenbroecke@gmail.com en christine.debosschere@arteveldehs.be
Bedankt voor jullie aandacht! Fie Van den Broecke en Christine De Bosschere