HOE VEILIG IS ROERMOND?

Transcriptie

1 Rapport HOE VEILIG IS ROERMOND? Veiligheidsmonitor gemeente Roermond Juli

2 COLOFON Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus AN Enschede Rapportnummer 2016/104 Datum Juli 2016 Opdrachtgever Gemeente Roermond Auteur(s) Gert Versteeg Bestellingen Exemplaren zijn verkrijgbaar bij de opdrachtgever. Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Hoe veilig is Roermond? Colofon

3 INHOUDSOPGAVE Managementsamenvatting... I 1. Inleiding Over de Veiligheidsmonitor Steekproef Vragenlijst Respons Analyse Presentatie van de cijfers Leeswijzer Leefbaarheid woonbuurt Inleiding Fysieke voorzieningen Sociale cohesie Oordeel over de woonbuurt Functioneren gemeente Overlast in de buurt Inleiding Fysieke verloedering Sociale overlast Verkeersoverlast Hinder van horecagelegenheden Totale overlast Aanpak van buurtproblemen Respectloos gedrag Hoe veilig is Roermond? Inhoudsopgave

4 4. Veiligheidsbeleving Inleiding Veiligheidsbeleving in de buurt Veiligheidsbeleving in woonplaats Veiligheidsbeleving in het algemeen Verwachte kans op slachtofferschap Slachtofferschap Inleiding Slachtofferschap geweldsdelicten Slachtofferschap vermogensdelicten Slachtofferschap vernielingen Slachtofferschap totaal Slachtofferschap cybercrime Preventie Inleiding Sociopreventieve maatregelen Technopreventieve maatregelen Burgers en politie Inleiding Contacten burgers met politie Functioneren politie Tevredenheid functioneren in het algemeen Vrije ruimte: Participatie Inleiding Verantwoordelijkheid en bereidheid Activiteiten rondom veiligheid Aanvullende analyse: seksuele voorkeur Inleiding Veiligheidsbeleving Respectloos gedrag Slachtofferschap Hoe veilig is Roermond? Inhoudsopgave

5 SAMENVATTING Hoe veilig is Roermond? Managementsamenvatting

6 Managementsamenvatting Deelname aan de Veiligheidsmonitor De Veiligheidsmonitor is een jaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, gemeenten en politie. In 2015 heeft Roermond voor de tweede keer deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor. Deze samenvatting beschrijft de uitkomsten van dit grootschalige onderzoek. De vragenlijsten voor dit onderzoek zijn in de periode september tot en met november 2015 aan inwoners van Roermond toegestuurd. In totaal hebben inwoners de Veiligheidsmonitor ingevuld. De respons in Roermond was 37,9 procent (landelijk: 37,2 procent). Hieronder volgen de belangrijkste uitkomsten per onderwerp: Leefbaarheid woonbuurt en functioneren gemeente Overlast in de buurt Veiligheidsbeleving, onveilige plekken en respectloos gedrag Slachtofferschap Preventie Burgers en politie Participatie Seksuele voorkeur De resultaten van Roermond zijn vergeleken met de gemeenten Venlo, Heerlen en Maastricht, de Veiligheidsregio Limburg-Noord en de landelijke cijfers over Verder wordt er vergeleken met Leefbaarheid woonbuurt en functioneren gemeente De leefbaarheid in Roermond wordt door inwoners in het algemeen als ruim voldoende tot goed beoordeeld. Het gemiddelde rapportcijfer is een 7,3 en dat is een significante stijging ten opzichte van 2013 (7,1). Het gemiddelde rapportcijfer is vergelijkbaar met het gemiddelde van Nederland (7,4). In Heerlen is het volgens inwoners minder prettig wonen in de buurt (6,8), in Venlo en Maastricht is het rapportcijfer vrijwel gelijk aan Roermond. In de wijken Herten, Overig Roermond, Roermond-Zuid, Roerzicht-Voorstad en Swalmen is men verhoudingsgewijs positief over de leefbaarheid in de woonbuurt, terwijl inwoners van Donderberg e.o. en Roermond-Oost gemiddeld genomen minder tevreden zijn. 7,3 is het gemiddelde rapportcijfer voor de leefbaarheid in de eigen buurt Leefbaarheid heeft betrekking op zowel fysieke als sociale aspecten van de woonbuurt. Gemeten naar de indicator fysieke kwaliteit (0-10) scoort Roermond (met een schaalscore van 6,0) slechter dan de Veiligheidsregio en Nederland, maar vergelijkbaar met de drie referentiegemeenten (Venlo, Heerlen en Maastricht). Een aandachtspunt hierbij is de lagere waardering voor het onderhoud van perken, plantsoenen en parken ten opzichte van Goede voorzieningen voor jongeren scoort van de vijf fysieke voorzieningen het laagst, hetgeen overigens ook geldt voor de referentiegebieden. Op wijkniveau wordt de fysieke kwaliteit in Donderberg e.o., Roerzicht-Voorstad e.o., Roermond-Zuid en Herten relatief goed beoordeeld. Overig Roermond, Roermond-Oost en de Binnenstad scoren duidelijk lager. Hoe veilig is Roermond? Samenvatting I

7 De sociale aspecten hebben betrekking op de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt, ook wel sociale cohesie genoemd. De schaalscore op deze indicator van Roermond is gestegen ten opzichte van 2013, maar blijft achter bij de Veiligheidsregio. Ook is de sociale cohesie in Roermond sterker dan in Heerlen en Maastricht en ongeveer gelijk aan Venlo. Binnen Roermond is de sociale cohesie het sterkst in Herten, Swalmen en Overig Roermond, terwijl Binnenstad, Roermond-Oost, Donderberg e.o. en Hoogvonderen op deze indicator lager scoren. Het aantal inwoners dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan is weliswaar verminderd, maar blijft groter (17 procent) dan het aantal inwoners dat de buurt vooruit heeft zien gaan (10 procent). De inwoners van Roermond zijn dus wel positiever over de buurtonwikkeling dan in 2013, maar minder positief dan regionaal en landelijk het geval is. Het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid wordt vergelijkbaar gewaardeerd met Ruim een derde van de inwoners is (zeer) tevreden over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid en een op de acht inwoners is hierover (zeer) ontevreden. Ook op dit gebied zijn inwoners van Roermond minder positief dan regionaal en landelijk, maar vergeleken met de gemeenten Venlo, Heerlen en Maastricht zijn de inwoners van Roermond meer tevreden over het functioneren van de gemeente. Overlast in de buurt Overlast kent vele verschijningsvormen. In dit onderzoek zijn deze teruggebracht tot drie clusters (van in totaal 12 buurtproblemen): fysieke verloedering, sociale overlast en verkeersoverlast. Ten opzichte van 2013 ervaart men in Roermond minder overlast van een of meerdere vormen van fysieke verloedering. Ten opzichte van de Veiligheidsregio en Nederland ervaart men in Roermond meer overlast van een of meer vormen van fysieke verloedering (28 procent). Dit komt voornamelijk voor rekening van de grotere overlast van hondenpoep. In Venlo is er ongeveer evenveel overlast van fysieke verloedering, in Heerlen en Maastricht meer dan in Roermond. Op wijkniveau wordt relatief veel overlast ervaren in Donderberg e.o. (36 procent) en Roermond-Oost (45 procent), terwijl in Roerzicht-Voorstad e.o., Roermond-Zuid, Herten, Swalmen en Overig Roermond de minste overlast wordt gerapporteerd. Sociale overlast is in Roermond eveneens gedaald ten opzichte van Deze afname hangt vooral samen met de verminderde overlast van rondhangende jongeren, van dronken mensen op straat en van drugshandel/drugsgebruik. Deze daling doet zich ook in Venlo, Maastricht, regionaal en landelijk voor, in Heerlen is de sociale overlast juist toegenomen. In de Binnenstad, Roermond-Oost en Donderberg e.o. komt sociale overlast meer voor dan gemiddeld in Roermond. Ruim een derde van de inwoners ervaart veel verkeersoverlast, tegen gemiddeld 29 procent in de Veiligheidsregio. In de Binnenstad, Roermond-Oost, Donderberg e.o. en Maasniel ervaart een significant groter deel van de inwoners veel verkeersoverlast dan gemiddeld in Roermond. Als deze drie clusters worden teruggebracht tot één cijfer voor totale overlast, blijkt dat in vergelijking met 2013 een kleiner deel van de inwoners van Roermond veel overlast ervaart. De wijken waar de meeste overlast wordt ervaren, zijn Donderberg e.o., Roermond-Oost en Binnenstad. De totale overlast is het kleinst in Roerzicht-Voorstad e.o., Roermond-Zuid, Herten, Swalmen en Overig Roermond. De totale overlast in Roermond is ongeveer gelijk aan Venlo, in Heerlen en Maastricht ervaren inwoners meer overlast. Hoe veilig is Roermond? Samenvatting II

8 Volgens inwoners van Roermond zijn dit de drie belangrijkste buurtproblemen die met voorrang moeten worden aangepakt: te hard rijden (19 procent) hondenpoep (17 procent) parkeerproblemen (10 procent) Veiligheidsbeleving, onveilige plekken en respectloos gedrag In Roermond voelt 26 procent van de inwoners zich wel eens onveilig in de eigen buurt en drie procent voelt zich vaak onveilig. Hierin steekt Roermond gunstig af ten opzichte van Heerlen en Maastricht, maar ongunstig ten opzichte van de Veiligheidsregio, Nederland en de gemeente Venlo. Vergeleken met 2013 is er in Roermond geen sprake van een significante stijging of daling van het onveiligheidsgevoel. De wijken waar bewoners zich het minst onveilig voelen, afgemeten aan het percentage dat zich wel eens onveilig voelt, zijn Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid, Herten, Swalmen en Overig Roermond. Ten opzichte van andere wijken is het percentage inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in Binnenstad, Donderberg e.o. en Roermond-Oost hoger. Vierenveertig procent van de inwoners van Roermond voelt zich in het algemeen wel eens onveilig. Ook voor het algemene onveiligheidsgevoel geldt dat dat hoger is dan in de gemeente Venlo, de Veiligheidsregio en Nederland. Er is geen verschil met Heerlen en Maastricht. Een andere invalshoek voor de veiligheidsbeleving is het rapportcijfer dat inwoners geven voor de veiligheid in de eigen buurt. Gemiddeld wordt een 6,9 gegeven, een significante stijging ten opzichte van 2013 (6,7). Toch is dit cijfer lager dan het gemiddelde rapportcijfer in de Veiligheidsregio en Nederland, maar hoger dan in Heerlen en Maastricht. In Venlo is het rapportcijfer ongeveer gelijk. Inwoners voelen zich vooral onveilig op plekken waar jongeren hangen (47 procent), rondom uitgaansgelegenheden (27 procent) en bij het treinstation (25 procent). De hoogste rapportcijfers voor de veiligheidsbeleving worden gegeven in Herten (7,7) en Overig Roermond (7,5). Donderberg e.o. is de wijk met het laagste rapportcijfer (6,0). 6,9 is het gemiddelde rapportcijfer voor de veiligheid in de eigen buurt Inwoners die zich onveilig voelen, kunnen vermijdingsgedrag vertonen. In Roermond komt dit vooral tot uiting in de angst om s avonds de deur open te doen (14 procent). Ten opzichte van 2013 zijn minder inwoners van Roermond bang om slachtoffer te worden van criminaliteit. Respectloos gedrag, waarbij de grenzen van fatsoen worden overschreden, wordt in Roermond het meest veroorzaakt door onbekenden op straat (al is er een daling zichtbaar ten opzichte van 2013), maar eveneens door personeel van winkels of bedrijven. Hoe veilig is Roermond? Samenvatting III

9 Slachtofferschap Van de inwoners van Roermond is 19 procent in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer geworden van een bepaald voorval of delict (exclusief cybercrime). Dit is een hoger percentage dan het regionale beeld laat zien, maar een lager percentage dan in de gemeente Maastricht. In Heerlen en Venlo is het percentage slachtofferschap ongeveer gelijk aan Roermond. Uitgedrukt in delicten per inwoners (i.p.v. percentage slachtoffers) hebben er 33,4 delicten per 100 inwoners in 2015 plaatsgevonden. In Roermond heeft 37 procent van de slachtoffers van een delict aangifte gedaan bij de politie, dit is lager dan in 2013 en lager dan in Venlo en de Veiligheidsregio. 19% van de inwoners in Roermond is in de afgelopen 12 maanden slachtoffer geworden van een voorval of delict Op wijkniveau valt op, ten aanzien van slachtofferschap (totaal), dat een groter deel van de inwoners slachtoffer is geworden van een delict in de wijken Donderberg e.o. en Hoogvonderen dan het gemeentelijk gemiddelde. In Herten, Swalmen en Overig Roermond is juist een kleiner deel slachtoffer geworden in 2015 dan gemiddeld in Roermond. Van de drie soorten voorvallen of delicten komen vermogensdelicten het meeste voor in Roermond. Een op de acht inwoners (12 procent) werd hiervan de afgelopen twaalf maanden het slachtoffer. Verder kreeg 8 procent te maken met vernielingen en 2 procent werd slachtoffer van een geweldsdelict. Ten opzichte van 2013 zijn er geen significante ontwikkelingen waar te nemen. In Herten is het percentage inwoners dat slachtoffer wordt van vermogensdelicten significant lager dan gemiddeld in Roermond en in Hoogvonderen is het slachtofferschap van vermogensdelicten juist hoger dan gemiddeld in Roermond. Ook het slachtofferschap van vernielingen is in Herten lager dan gemiddeld in Roermond, maar in Roermond-Oost en Maasniel ligt dit percentage juist hoger dan het gemeentelijk gemiddelde. Het slachtofferschap van geweldsdelicten laat geen significante verschillen per wijk zien. In de Veiligheidsmonitor worden ook vragen gesteld over cybercrime. Van de inwoners van Roermond is 12 procent in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer geworden van cybercrime, voornamelijk van hacking (6 procent). Deze percentages sluiten aan op landelijke, regionale en gemeentelijke referentiecijfers, wat bevestigt dat deze vorm van criminaliteit beperkt locatiegebonden is. Er is geen significante ontwikkeling zichtbaar ten opzichte van Preventie Burgers kunnen verschillende maatregelen nemen om criminaliteit in hun woning en woonomgeving te voorkomen. Deze zijn onder te verdelen in gedragsmaatregelen (sociopreventie) en technische maatregelen (technopreventie). Op beide terreinen is het beeld in Roermond vergelijkbaar met dat van de Veiligheidsregio, de gemeenten Venlo en Maastricht. In Roermond nemen inwoners meer sociopreventieve maatregelen dan in Heerlen en Nederland. De meest toegepaste sociopreventieve maatregel is het niet achterlaten van waardevolle spullen in de auto (73 procent). Op het gebied van technopreventie zijn buitenverlichting (79 procent) en extra hang- en sluitwerk (67 procent) de meest genoemde maatregelen. De Binnenstad en Roermond-Oost scoren zowel op sociopreventie als technopreventie lager dan het gemeentelijk gemiddelde. In Hoogvonderen en Overig Roermond worden meer sociopreventieve en technische maatregelen genomen dan gemiddeld in Roermond. Hoe veilig is Roermond? Samenvatting IV

10 Burgers en politie Een kwart van de inwoners heeft de afgelopen twaalf maanden contact gehad met de politie. Dit is iets minder vaak dan in 2013, toen 27 procent contact heeft gehad met de politie. Van de inwoners die contact hebben gehad met de politie, is 58 procent hierover (zeer) tevreden. Per saldo zijn inwoners tevreden over het functioneren van de politie in het algemeen en haar functioneren in de buurt. Inwoners zijn over vrijwel alle aspecten van het functioneren ook significant positiever dan in Over het functioneren van de politie in het algemeen zijn inwoners ook positiever dan in Venlo en Heerlen, en ongeveer even positief als in Maastricht, de Veiligheidsregio en landelijk. Bijna een kwart van de inwoners is tevreden over het functioneren in de buurt en 8 procent is ontevreden (de rest neemt een middenpositie in of zegt dit niet te kunnen beoordelen). Niettemin zijn er ook enkele aandachtspunten. Je ziet de politie in de buurt te weinig vindt 55 procent van de inwoners. Daarnaast zegt 46 procent dat de politie te weinig uit de auto komt. Positief is dat er een daling zichtbaar is ten opzichte van 2013 in het deel van de inwoners dat vindt dat de politie te weinig tijd heeft en dat de politie niet snel komt na een oproep. Op wijkniveau valt op dat inwoners van Binnenstad significant positiever oordelen over het functioneren van de politie in de buurt dan gemiddeld in Roermond. Vrije ruimte: participatie De interesse in en betrokkenheid bij de veiligheid in de buurt is gemeten aan de hand van de drie stellingen. Van de inwoners van Roermond voelt 62 procent zich medeverantwoordelijk voor de veiligheid in de buurt. Bijna de helft vindt het belangrijk om mee te kunnen denken met oplossingen voor veiligheidsproblemen en 39 procent wil hieraan actief een bijdrage leveren. Op wijkniveau valt op dat Roerzicht-Voorstad e.o. en Overig Roermond van de wijken het grootste deel van de inwoners betrokken is en in de wijken Donderberg e.o. en Roermond-Oost is dit percentage het laagst. Van de inwoners houdt 78 procent wel eens een oogje in het zeil, en bijna twee derde past op het huis van de buren als ze weg zijn. In het algemeen valt op dat een groter deel van de inwoners van de wijken Roerzicht-Voorstad e.o., Overig Roermond, Maasniel en Herten participerende acties doet omtrent veiligheid dan gemiddeld in Roermond. In de wijken Binnenstad, Donderberg e.o. en Roermond-Oost doet juist een kleiner deel van de inwoners (dan gemiddeld in Roermond) acties om de veiligheid in de buurt te waarborgen. Aanvullende analyse: seksuele voorkeur De veiligheidsbeleving uitgesplitst naar seksuele voorkeur van de inwoners is geanalyseerd aan de hand van drie thema's waarvan uit de landelijke Veiligheidsmonitor bekend is dat er een sterke samenhang is met seksuele voorkeur: onveiligheidsgevoel, respectloos gedrag en slachtofferschap. Homo's en lesbiennes voelen zich in Roermond relatief vaak onveilig in vergelijking met heteroseksuele mannen en vrouwen. Tussen biseksuele en heteroseksuele mannen en vrouwen zijn de verschillen gering. Homo's en lesbiennes worden vaker respectloos behandeld (behalve door bekenden) en zijn vaker slachtoffer van delicten en vernielingen dan heteroseksuelen. Hoe veilig is Roermond? Samenvatting V

11 1 HOOFDSTUK Inleiding Hoe veilig is Roermond? Inleiding 6

12 1. Inleiding 1.1 Over de Veiligheidsmonitor De Veiligheidsmonitor is een jaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, gemeenten en politie. In 2015 heeft Roermond voor de tweede keer deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor. Dit rapport doet verslag van dit grootschalige onderzoek. Achtereenvolgens bespreken we in dit inleidende hoofdstuk de steekproef (paragraaf 1.2), de vragenlijst (par. 1.3), de respons (par. 1.4), weging en analyse (par. 1.5), presentatie van de cijfers (par. 1.6) en de leeswijzer (par. 1.7). Het Ministerie van Veiligheid en Justitie laat jaarlijks enquêtes onder de Nederlandse bevolking afnemen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en I&O Research. Politiekorpsen, die verder willen inzoomen binnen de regio, en individuele gemeenten kunnen zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor (deelnemers). Deelnemers aan de VM kopen enquêtes in bij I&O Research voor een vast bedrag per enquête, bovenop de enquêtes die vanuit het landelijke deel voor hun eigen gebied beschikbaar zijn. Daarbij kunnen deelnemers zelf kiezen met welke frequentie ze aan de VM willen deelnemen (jaarlijks, één keer in de twee jaar of anders). Ook kunnen extra vragen aan de standaard vragenlijst worden toegevoegd. Meer informatie over de Veiligheidsmonitor is na te lezen op de website van de Veiligheidsmonitor ( 1.2 Steekproef Voor dit onderzoek is door het CBS een aselecte steekproef getrokken van inwoners 1 uit de GBA van de gemeente Roermond. Bij het trekken van de steekproef is rekening gehouden met het schaalniveau waarop de gemeente Roermond informatie wenst te ontvangen. De gemeente wil graag inzicht in de ervaren veiligheid op gemeenteniveau en op wijkniveau. Voor dit onderzoek zijn in de periode september tot en met november 2015 de vragenlijsten uitgezet. De geselecteerde inwoners kregen een brief thuis met een persoonlijke uitnodiging voor deelname aan het onderzoek en konden vervolgens online de vragenlijst invullen. Aan non-responders is tweemaal een herinnering met papieren vragenlijst per post gestuurd. Als zij niet reageerden, werden zij nagebeld en telefonisch gemotiveerd om alsnog deel te nemen. 1.3 Vragenlijst De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor bestaat uit 12 vragenblokken waarin verschillende onderwerpen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan bod komen. Daarnaast kunnen deelnemers aan de Veiligheidsmonitor gebruik maken van de vrije ruimte van de vragenlijst om eigen vragen over leefbaarheid en/of veiligheid toe te voegen. Op deze manier kan de VM optimaal worden ingezet naar de eigen behoefte. Tabel 1.1 geeft een overzicht van de verschillende onderwerpen in de vragenlijst van Roermond. De in Roermond afgenomen vragenlijst van de Veiligheidsmonitor betreft de standaardvragenlijst plus de vragen in de vrije ruimte over de betrokkenheid van burgers bij veiligheid in de gemeente. 1 Het betreft inwoners van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. Dit is exclusief inwoners die verblijven in instellingen, inrichtingen en tehuizen. Hoe veilig is Roermond? Inleiding 7

13 Tabel 1.1 Overzicht van vraagblokken in vragenlijst Veiligheidsmonitor. NR. VRAAGBLOKKEN 1 leefbaarheid woonbuurt 2 beleving overlast in de buurt 3 veiligheidsbeleving 4 slachtofferschap 5 tevredenheid laatste politiecontact 6 oordeel functioneren politie in de buurt 7 oordeel functioneren politie algemeen 8 oordeel functioneren gemeente 9 preventie 10 onveilige plekken 11 respectloos gedrag 12 betrokkenheid bij veiligheid in de gemeente 13 achtergrondkenmerken 1.4 Respons In totaal hebben van de geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 37,9% procent (landelijk: 37,2 procent). Daarnaast hebben 133 inwoners van Roermond deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor door het CBS. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. De totale respons in Roermond komt daarmee uit op Daarvan heeft 48% procent de vragenlijst online ingevuld en 52% procent schriftelijk. In bijlage 1 zijn de achtergrondkenmerken van de respondenten opgenomen. Tabel 1.2 toont de respons per wijk. Hoe veilig is Roermond? Inleiding 8

14 Tabel 1.2 Respons per wijk. WIJK RESPONS (INCL. CBS DEEL) RESPONS % (ECL. CBS-DEEL) Binnenstad ,0% Roerzicht-Voorstad / Roer-Roer-Zuid ,7% Roermond-Oost ,6% Roermond-Zuid ,3% Maasniel ,3% Donderberg en Roosendael / Sterrenburg ,2% Hoogvonderen ,4% Herten ,1% Swalmen ,6% Willem-Alexander / Leeuwen / Asenray / Asselt / Boukoul / Maasplassen ,4% GEMEENTE ROERMOND ,9% 1.5 Analyse Voor steekproefonderzoek is het van groot belang dat de steekproef op grond waarvan uitspraken worden gedaan zo veel mogelijk representatief is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Dit is in de meeste gevallen een ideaal dat niet geheel kan worden bereikt. Verschillende factoren kunnen ervoor zorgen dat de behaalde respons in samenstelling afwijkt van de populatie als geheel. Deze afwijking kan geminimaliseerd worden door de respons te wegen. Weging is een rekenkundige bewerking, die ervoor zorgt dat een eventuele scheefheid van de respons ten opzichte van de populatie wordt gecorrigeerd. Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn zwaarder of juist minder zwaar in de resultaten mee te laten tellen. Aan het databestand van de Veiligheidsmonitor is door het CBS een weging toegevoegd. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. Voor de analyse in de hoofdstukken 2 tot en met 7 is gebruik gemaakt van het door het CBS aangeleverde databestand. De presentatie van de resultaten in dit rapport is afgestemd met de wijze waarop het CBS dit heeft gedaan in de landelijke rapportage. Bureau Veiligheidsmonitor heeft, in opdracht van de Raad voor de Veiligheidsmonitor, voor het jaar 2012 aanpassingen gedaan in het onderzoeksdesign (o.a. veldwerkmethode) en de vragenlijst van de Veiligheidsmonitor. Door deze methodebreuk adviseert Bureau Veiligheidsmonitor de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor niet zonder meer te vergelijken met de uitkomsten van de Integrale Veiligheidsmonitor In dit rapport wordt een vergelijking gemaakt op basis van de rangorde van wijken. Hoe veilig is Roermond? Inleiding 9

15 1.6 Presentatie van de cijfers In dit rapport wordt een deel van de resultaten gepresenteerd in de vorm van percentages, bijvoorbeeld het percentage personen dat ergens tevreden over is. Bij de berekening van de percentages in deze rapportage is de werkwijze van het CBS gevolgd: de weigert - en weet niet -antwoorden zijn niet buiten beschouwing gelaten. In dit rapport wordt veel gebruik gemaakt van zogenoemde schaalscores. Dit zijn cijfermatige samenvattingen van meerdere met elkaar samenhangende vragen. Bij de berekening van deze scores is de werkwijze van het CBS gevolgd: de waarde van iedere schaalscore varieert op een schaal tussen 0 en 10. Let op! Deze schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfer, omdat de indicatoren zijn samengesteld op basis van percentages en niet op basis van rapportcijfers. Bij de berekening van de schaalscores zijn de weigert - en weet niet -antwoorden, eveneens conform CBS-werkwijze, wel buiten beschouwing gelaten. De uitkomsten van Roermond zijn in dit rapport afgezet tegen de resultaten in Venlo, Heerlen en Maastricht en de landelijke cijfers over 2015 (Nederland). Er wordt vergeleken met het voorgaande jaar De uitkomsten volgens de geografische indeling van de politie (basisteam, district en politieeenheid) zijn opgenomen in een apart tabellendocument. Verschillen tussen de resultaten van 2015 en 2013 worden beschreven als deze significant zijn. Dat wil zeggen dat als het minimaal 95 procent zeker is dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval. Verschillen tussen de resultaten van de gemeente Roermond, de wijken en de vergelijkingsregio s worden beschreven als deze groter of gelijk zijn dan 3 procent (bij percentages) en 0,3 punt (bij rapportcijfers en indicatoren). Er is voor deze gradaties gekozen omdat deze het dichtst in de buurt komen van de standaard betrouwbaarheidsmarge van de resultaten. 1.7 Leeswijzer In de hoofdstukken 2 tot en met 5 worden de resultaten gepresenteerd over achtereenvolgens de leefbaarheid van de woonbuurt, beleving van buurtoverlast, veiligheidsbeleving en slachtofferschap. Hoofdstuk 6 geeft een beeld van genomen preventiemaatregelen en hoofdstuk 7 gaat over burgers en politie. Hoofdstuk 8 bevat de resultaten van de eigen vragen van de gemeente Roermond over de betrokkenheid van inwoners bij de veiligheid in de gemeente. Hoofdstuk 9 beschrijft de resultaten van een aanvullende analyse naar de veiligheidsbeleving van inwoners, uitgesplitst naar seksuele voorkeur. Het rapport bevat twee bijlagen. In bijlage 1 worden de achtergrondkenmerken van de respondenten weergegeven en in bijlage 2 een samenvatting van de Indicatoren Kernbeleid Veiligheid. In aparte documenten zijn de vragenlijst en tabellen met alle uitkomsten van de Veiligheidsmonitor beschikbaar. Hoe veilig is Roermond? Inleiding 10

16 2 HOOFDSTUK Leefbaarheid woonbuurt Hoe veilig is Roermond? Leefbaarheid woonbuurt 11

17 2. Leefbaarheid woonbuurt 2.1 Inleiding Dit hoofdstuk gaat over de leefbaarheid van de woonomgeving in Roermond. In paragraaf 2.2 wordt de door inwoners ervaren kwaliteit van voorzieningen in de woonbuurt beschreven (onderhoud, verlichting en voorzieningen voor kinderen en jongeren). In paragraaf 2.3 staat de betrokkenheid van inwoners bij de woonbuurt (oftewel de sociale cohesie) in Roermond centraal. Paragraaf 2.4 beschrijft hoe de bewoners de ontwikkeling van de buurt ervaren. Paragraaf 2.5 sluit af met de tevredenheid over het functioneren van de gemeente als het gaat om leefbaarheid en veiligheid. 2.2 Fysieke voorzieningen De aanwezigheid van fysieke voorzieningen en het onderhoud hiervan kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel in de buurt. Inwoners hebben hun oordeel gegeven over vijf aspecten van de fysieke omgeving van de eigen woonbuurt (figuur 2.1). Figuur 2.1 Stellingen over fysieke voorzieningen (percentage (helemaal) eens) het is buiten goed verlicht 76% 78% de wegen, paden en pleintjes zijn goed onderhouden perken, plantsoenen en parken zijn goed onderhouden goede speelplekken voor kinderen 65% 67% 63% 66% 57% 58% goede voorzieningen voor jongeren 24% 22% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ruim driekwart van de inwoners vindt dat het buiten goed verlicht is. Ongeveer twee derde van de inwoners van Roermond vindt dat de wegen, paden en pleintjes goed zijn onderhouden. Het minst tevreden is men, net als landelijk, over de voorzieningen voor jongeren. Ten opzichte van 2013 is de tevredenheid over het onderhoud van perken, plantsoenen en parken significant gedaald. Op basis van de aspecten die hierboven zijn besproken is een schaalscore berekend voor fysieke voorzieningen. Figuur 2.2a geeft een overzicht van de tevredenheid over deze voorzieningen in Roermond, de referentiegemeenten, Veiligheidsregio Limburg-Noord en het gemiddelde voor Nederland. De inwoners in Roermond hebben meer waardering voor de fysieke kwaliteit dan inwoners van Venlo, Heerlen en Maastricht. In vergelijking met het gemiddelde van de Veiligheidsregio Limburg-Noord is in Roermond de waardering van vier van de vijf aspecten van fysieke kwaliteit lager. Alleen de verlichting in de buurt scoort beter dan in de Veiligheidsregio. Ten opzichte van het landelijke gemiddelde blijft de waardering van de fysieke kwaliteit in Roermond op alle aspecten achter. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 12

18 Figuur 2.2a Fysieke kwaliteit (schaalscore) Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 6,1 6,0 5,8 5,8 5,8 6,3 6, In figuur 2.2b wordt de kwaliteit van fysieke voorziening in de verschillende wijken van Roermond weergegeven. De fysieke kwaliteit is van de wijken in Roermond-Zuid het hoogst, gevolgd door Herten en Roerzicht-Voorstad en omgeving. Ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde wordt in de Binnenstad, Overig Roermond en in Roermond-Oost een significant lagere waardering gegeven. In de Binnenstad is fysieke kwaliteit wel verbeterd, net als in Donderberg en omgeving. In Herten en Roermond-Oost nam de tevredenheid af. Figuur 2.2b Fysieke kwaliteit wijkniveau (schaalscore) Roermond-Zuid Herten Roerzicht-Voorstad e.o. Donderberg e.o. Swalmen Gemeente Roermond Maasniel Hoogvonderen Binnenstad Overig Roermond Roermond-Oost 6,4 6,6 6,4 6,7 6,3 6,4 6,3 5,8 6,1 6,1 6,0 6,1 5,9 6,1 5,9 6 5,7 5,4 5,6 5,6 5,3 5, In figuur 2.3 toont de schaalscore van de fysieke kwaliteit op een kaart. Hierbij geldt dat hoe donkerder de kleur, des te positiever het oordeel. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 13

19 Figuur 2.3 Schaalscore fysieke kwaliteit op wijkniveau 2.3 Sociale cohesie De leefbaarheid van een woonbuurt wordt niet alleen bepaald door de aanwezigheid en kwaliteit van fysieke voorzieningen. Ook de sociale cohesie in de woonbuurt speelt hierbij een rol. Bij sociale cohesie gaat het om de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt. Aan de inwoners zijn zes stellingen voorgelegd over sociale cohesie (figuur 2.4). Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 14

20 Figuur 2.4 Stellingen over sociale cohesie (percentage helemaal mee eens). De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt Ik voel me thuis bij de mensen die in de buurt wonen Ik woon in een gezellige buurt waar mensen dingen samen doen Ik heb veel contact met andere buurtbewoners De mensen in de buurt kennen elkaar nauwelijks 39% 37% 33% 32% 30% 30% 67% 64% 64% 61% 59% 57% % 20% 40% 60% 80% 100% Twee op de drie inwoners van Roermond vinden dat mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan. Een ongeveer even groot deel is tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt. Niettemin vindt 30 procent dat de mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen. Ten opzichte van 2013 is de tevredenheid over de bevolkingssamenstelling in de buurt verbeterd. De andere verschillen zijn niet significant. Vier van de zes voorgelegde stellingen over sociale cohesie zijn samengenomen in een schaalscore voor sociale cohesie, namelijk de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om, ik voel me thuis bij de mensen die in deze buurt wonen, ik woon in een gezellige buurt waar veel saamhorigheid is en de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt. Figuur 2.5a geeft een overzicht van de schaalscores voor sociale cohesie in Roermond, de referentiegemeenten, de Veiligheidsregio en het Nederlandse gemiddelde. Figuur 2.5a Sociale cohesie (schaalscore) Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 5,9 6,0 6,2 5,7 5,7 6,6 6, De schaalscore in Roermond is hoger dan de score in Heerlen en Maastricht, ongeveer gelijk aan Venlo, maar lager dan gemiddeld in de Veiligheidsregio Limburg-Noord en Nederland. De tevredenheid van de inwoners van Roermond is op alle stellingen lager dan in de Veiligheidsregio en in Nederland. Ten opzichte van 2013 zijn de inwoners van Roermond significant meer tevreden over de sociale cohesie. In figuur 2.5b staat de sociale cohesie op wijkniveau. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 15

21 Figuur 2.5b Sociale cohesie wijkniveau (schaalscore) Overig Roermond Herten Swalmen Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Maasniel Gemeente Roermond Hoogvonderen Roermond-Oost Binnenstad Donderberg e.o. 6,9 7 6,4 6,4 6,4 6,2 6,2 6,3 6,2 6,1 6,1 5,9 6,0 5,9 5,7 5,5 5,6 5,3 5,5 5,2 5,4 5, In Overig Roermond, Herten en Swalmen is men positiever dan gemiddeld in Roermond. In 2013 was de tevredenheid over de sociale cohesie in Overig Roermond ook het hoogst. In Hoogvonderen, Roermond- Oost, de Binnenstad en Donderberg e.o. is de tevredenheid significant lager dan gemiddeld in Roermond. In 2013 was de tevredenheid over de sociale cohesie in de Binnenstad het laagst. In 2015 is dat Donderberg en omgeving. Vooral in Roermond-Oost en de Binnenstad is de sociale cohesie sterker dan twee jaar geleden. In figuur 2.6 is de schaalscore van de sociale cohesie op wijkniveau weergegeven in een kaart. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 16

22 Figuur 2.6 Schaalscore sociale cohesie op wijkniveau 2.4 Oordeel over de woonbuurt De inwoners van Roermond is ook een aantal algemene vragen voorgelegd over de ontwikkeling van hun eigen woonbuurt. Vindt men dat de eigen buurt in het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Het oordeel over de ontwikkeling van de woonbuurt wordt in figuur 2.7a uitgedrukt in het aandeel inwoners dat zegt dat de buurt vooruit is gegaan en het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan. Figuur 2.7a Ontwikkeling van de buurt in het afgelopen jaar Achteruitgang Vooruitgang Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland -19% -17% -17% -23% -19% -12% -14% 9% 10% 7% 7% 6% 9% 10% -30% -20% -10% 0% 10% 20% Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 17

23 De meeste inwoners vinden dat de buurt gelijk is gebleven (69 procent). Van de inwoners die wel een ontwikkeling hebben gezien, is het beeld per saldo negatief. Het bevolkingsdeel dat vooruitgang ziet is kleiner dat het bevolkingsdeel dat achteruitgang ervaart. Ook in de referentiegemeenten is het saldo (van vooruitgang en achteruitgang) negatief, maar negatiever dan in Roermond. In de Veiligheidsregio en in Nederland is het saldo eveneens negatief, maar minder negatief dan in Roermond. De perceptie van buurtontwikkeling in Roermond is wel gunstiger dan in Een significant kleiner deel van de inwoners van Roermond vindt dat de buurt achteruit is gegaan in het afgelopen jaar. Figuur 2.7b Ontwikkeling van de buurt in het afgelopen jaar, op wijkniveau Achteruitgang Vooruitgang Hoogvonderen Roermond-Oost Roermond-Zuid Gemeente Roermond Swalmen Donderberg e.o. Roerzicht-Voorstad e.o. Herten Overig Roermond Maasniel Binnenstad -30% -22% -22% -17% -12% -22% -12% -11% -9% -15% -16% 7% 6% 10% 10% 5% 17% 6% 7% 6% 13% 15% -40% -30% -20% -10% 0% 10% 20% Op wijkniveau heeft Hoogvonderen de meest negatieve buurtontwikkeling, gevolgd door Roermond-Oost en Roermond-Zuid. In de Binnenstad is het beeld gunstiger. Hier houden de beide groepen (achteruitgang en vooruitgang) elkaar in evenwicht, maar ook in Maasniel, Overig Roermond en Herten is het deel dat vindt dat de buurt vooruit is gegaan bijna zo groot als het deel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan. Figuur 2.8 toont het saldo vooruitgang minus achteruitgang op een kaart. Hoe donkerder de kleur, des te positiever het saldo. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 18

24 Figuur 2.8 Saldo ontwikkeling buurt (vooruitgang minus achteruitgang), op wijkniveau Ook is aan inwoners van Roermond gevraagd naar een oordeel over hoe prettig men het vindt om in de buurt te wonen (figuur 2.9). Het oordeel kon worden uitgedrukt in een rapportcijfer van 1 tot en met 10. Figuur 2.9 Oordeel over de leefbaarheid in de buurt (rapportcijfer) Roermond ,1 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 7,3 7,3 6,8 7,2 7,5 7, Het gemiddelde rapportcijfer voor de leefbaarheid is in Roermond met een 7,3 ongeveer gelijk aan dat van Nederland als geheel. Het rapportcijfer in Roermond is hoger dan in Heerlen. Het rapportcijfer in Roermond is significant gestegen ten opzichte van Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 19

25 Figuur 2.10 toont het oordeel over de leefbaarheid in de verschillende wijken van Roermond. Op wijkniveau is de spreiding van rapportcijfer groot: van een 6,5 in Donderberg e.o. tot een 7,8 is Roerzicht-Voorstad e.o. Ook in 2013 werd in deze wijken de leefbaarheid respectievelijk het laagst en het hoogst beoordeeld. In Roerzicht-Voorzicht e.o., Herten, Overig Roermond en Swalmen ligt het rapportcijfer voor de leefbaarheid significant hoger dan het gemiddelde van Roermond en in Roermond- Oost en Donderberg e.o. lager. In figuur 2.11 zijn de rapportcijfers voor leefbaarheid in de buurt per wijk op kaart weergegeven. Figuur 2.10 Oordeel over de leefbaarheid in de buurt op wijkniveau (rapportcijfer) Roerzicht-Voorstad e.o. 7,8 7,9 Herten 7,8 7,7 Overig Roermond 7,8 7,8 Swalmen 7,5 7,4 Roermond-Zuid 7,3 7,1 Maasniel 7,3 7,2 Gemeente Roermond 7,3 7,1 Hoogvonderen 7,1 7,0 Binnenstad 7,1 6,9 Roermond-Oost 6,7 6,5 Donderberg e.o. 6,5 6, Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 20

26 Figuur 2.11 Oordeel over de leefbaarheid in de buurt (rapportcijfer) op wijkniveau. 2.5 Functioneren gemeente De inwoners is gevraagd om een oordeel te geven over het totale functioneren van de gemeente Roermond op het gebied van leefbaarheid en veiligheid (figuur 2.12). Figuur 2.12 Oordeel totale functioneren gemeente (zeer) ontevreden (zeer) tevreden Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland -13% -12% -14% -17% -17% -12% -12% 33% 34% 28% 28% 29% 37% 38% -20% -10% 0% 10% 20% 30% 40% Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 21

27 Per saldo zijn de inwoners van Roermond tevreden over het totale functioneren van de gemeente. Een derde is (zeer) tevreden en 13 procent is (zeer) ontevreden. In Roermond is het deel dat (zeer) tevreden is groter dan in de referentiegemeenten Venlo, Heerlen en Maastricht, maar lager dan gemiddeld in de Veiligheidsregio en in Nederland. De tevredenheid in Roermond is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van In de Binnenstad is het bevolkingsdeel dat (zeer) tevreden is over het functioneren van de gemeente Roermond het grootst (42 procent), gevolgd door Roerzicht-Voorstad e.o. (beide significant hoger dan het gemiddelde in Roermond) (figuur 2.14). In Roermond-Oost is het aandeel (zeer) tevreden inwoners significant kleiner dan in Roermond (29 procent). Figuur 2.13 Oordeel totale functioneren gemeente wijkniveau Binnenstad Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Maasniel Gemeente Roermond Herten Hoogvonderen Swalmen Donderberg e.o. Overig Roermond Roermond-Oost (zeer) ontevreden -13% -10% -11% -11% -12% -8% -11% -8% -16% -13% -19% (zeer) tevreden 42% 41% 37% 37% 34% 33% 32% 32% 30% 30% 29% -30% -20% -10% 0% 10% 20% 30% 40% 50% Daarnaast is door middel van drie specifieke stellingen bepaald hoe inwoners denken over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente (figuur 2.14). Deze stellingen zijn alleen beantwoord door inwoners die een oordeel konden geven over het totale functioneren van de gemeente op dit terrein (figuur 2.12). Het oordeel over deze stellingen is ten opzichte van 2013 min of meer gelijk gebleven. Bijna de helft vindt dat de gemeente aandacht heeft voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid en 42 procent vindt dat de gemeente de buurt informeert over de aanpak voor leefbaarheid en veiligheid. Figuur 2.14 Stellingen over inzet gemeente ten aanzien van leefbaarheid en veiligheid (percentage (helemaal) eens) De gemeente heeft aandacht voor verbeteren L en V 46% 46% De gemeente informeert de buurt over aanpak L en V De gemeente betrekt de buurt bij aanpak van L en V 43% 42% 37% 37% % 20% 40% 60% 80% 100% Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 22

28 3 HOOFDSTUK Overlast in de buurt Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 23

29 3. Overlast in de buurt 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk staat de door de inwoners van Roermond ervaren overlast in hun buurt centraal. De diverse verschijningsvormen van overlast zijn geclusterd tot drie scores: fysieke verloedering (paragraaf 3.2), sociale overlast (par. 3.3) en verkeersoverlast (par. 3.4). Elk van deze scores is berekend op basis van het percentage inwoners dat veel overlast ervaart van een of meerdere verschijningsvormen van overlast. Hinder van horecagelegenheden (par. 3.5) is niet geclusterd. Op basis van 13 verschijningsvormen is een score voor de totale overlast in de buurt bepaald (par. 3.6). Inwoners hebben prioriteiten kunnen aangeven voor de aanpak van buurtproblemen (par. 3.7) en het hoofdstuk sluit af met een paragraaf over respectloos gedrag (par. 3.8). 3.2 Fysieke verloedering Een van de problemen waar een woonbuurt mee te maken kan hebben, is fysieke verloedering in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover vier mogelijke buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners: bekladde muren of gebouwen rommel op straat hondenpoep op de stoep, straat of in de perken straatmeubilair, zoals vuilnisbakken, bankjes of bushokjes, dat vernield is Figuur 3.1 geeft weer hoe vaak deze buurtproblemen voor komen en hoe veel inwoners hier veel overlast van ervaren. Figuur 3.1 Fysieke verloedering hondenpoep op straat of in de perken 24% 75% rommel op straat vernieling van straatmeubilair 8% 3% 26% 55% komt wel eens voor ervaart veel overlast bekladde muren of gebouwen 19% 1% 0% 20% 40% 60% 80% De meest voorkomende vorm van fysieke verloedering is hondenpoep op straat of in de perken (75 procent). Ook rommel op straat komt relatief vaak voor (55 procent). Het percentage dat overlast ervaart, is kleiner. Van hondenpoep ervaart 24 procent zelf overlast en dit geldt voor 8 procent voor rommel op straat. Het deel dat overlast ervaart van hondenpoep en van bekladde muren is ten opzichte van 2013 significant gedaald. De omvang van problemen met betrekking tot fysieke verloedering in de buurt wordt bepaald aan de hand van het percentage inwoners dat veel overlast ervaart van een of meerdere van de vier vormen van fysieke verloedering. Figuur 3.2 toont een overzicht van deze indicator in Roermond en de referentiegebieden. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 24

30 Figuur 3.2 Fysieke verloedering Roermond % 84% Roermond % 83% Venlo 27% 82% Heerlen 33% 88% komt wel eens voor Maastricht 31% 86% ervaart veel overlast Veiligheidsregio Limburg-Noord 22% 81% Nederland 23% 82% 0% 25% 50% 75% 100% Volgens 83 procent van de inwoners van Roermond komen een of meerdere vormen van fysieke verloedering wel eens voor. Dit beeld is ongeveer hetzelfde als in Venlo, Nederland en de Veiligheidsregio. In Roermond komt fysieke verloedering minder vaak voor dan in Heerlen en Maastricht. Het deel dat veel overlast ervaart is in Roermond ook kleiner dan in Heerlen en Maastricht, maar is groter dan de Veiligheidsregio en Nederland. Dat een groter deel van de inwoners overlast ervaart komt met name doordat hondenpoep een grotere bron van overlast is. Ten opzichte van 2013 is het deel dat veel overlast ervaart in Roermond significant afgenomen. In figuur 3.3 staat de fysieke verloedering op wijkniveau. In deze figuur is ook weergegeven welk gedeelte van de inwoners zegt dat fysieke verloedering wel eens voor komt in de wijk. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 25

31 Figuur 3.3 Fysieke verloedering wijkniveau Roermond-Oost 45% 93% Donderberg e.o. 36% 91% Maasniel 30% 84% Binnenstad 29% 88% Roermond-Zuid 28% 85% Hoogvonderen Gemeente Roermond 28% 28% 83% 83% komt wel eens voor ervaart veel overlast Roerzicht-Voorstad e.o. 21% 80% Swalmen 20% 77% Herten 18% 76% Overig Roermond 15% 72% 0% 25% 50% 75% 100% Op wijkniveau is zichtbaar dat in Roermond-Oost en Donderberg e.o. fysieke verloedering het vaakst voorkomt en hier ook het meest voor overlast zorgt (significant meer dan gemiddeld in Roermond). In Swalmen, Herten en Overig Roermond is het deel dat veel overlast van fysieke verloedering ervaart significant kleiner dan gemiddeld in Roermond. In figuur 3.4 is op een kaart weergegeven in hoeverre overlast van fysieke verloedering wordt ervaren in de wijken. Hoe donkerder de kleur, des te meer overlast wordt ervaren. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 26

32 Figuur 3.4 Fysieke verloedering (percentage veel overlast) op wijkniveau 3.3 Sociale overlast In de Veiligheidsmonitor is gevraagd naar vijf vormen van sociale overlast die in de buurt die voor zouden kunnen komen (figuur 3.5): rondhangende jongeren drugsgebruik of drugshandel, bijvoorbeeld op straat of in coffeeshops mensen die op straat worden lastiggevallen overlast door buurtbewoners dronken mensen op straat Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 27

33 Figuur 3.5 Vormen van sociale overlast rondhangende jongeren drugsgebruik of drugshandel 8% 9% 38% 36% dronken mensen op straat overlast door buurtbewoners 3% 6% 28% 27% komt wel eens voor ervaart veel overlast lastig vallen van mensen op straat 1% 15% 0% 10% 20% 30% 40% 50% De vorm van sociale overlast die het meest voorkomt in Roermond is rondhangende jongeren (38 procent), gevolgd door drugsgebruik of drugshandel (36 procent). Men ervaart van deze twee vormen ook het meeste overlast (respectievelijk 8 en 9 procent). Het lastig vallen van mensen op straat komt verhoudingsgewijs het minst voor. Het deel van de inwoners van Roermond dat overlast ervaart van dronken mensen op straat, drugsgebruik of drugshandel en van rondhangende jongeren is significant afgenomen ten opzichte van Op basis van de bovenstaande vormen is een percentage voor de totale sociale overlast bepaald. Figuur 3.6 toont een overzicht van dit percentage voor sociale overlast in Roermond en de referentiegebieden. Figuur 3.6 Sociale overlast Roermond % 63% Roermond % 59% Venlo 15% 61% Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord 28% 25% 11% 50% 69% 73% komt wel eens voor ervaart veel overlast Nederland 12% 56% 0% 25% 50% 75% 100% Ten opzichte van 2013 is het deel van de inwoners van Roermond dat aangeeft dat sociale overlast voorkomt en dat er veel overlast van wordt ervaren significant afgenomen. Het deel dat veel sociale overlast ervaart is kleiner dan in Heerlen en Maastricht, maar groter dan in de Veiligheidsregio en in Nederland. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 28

34 Figuur 3.7 toont de ervaren sociale overlast op wijkniveau. In de Binnenstad, Roermond-Oost en Donderberg e.o. komt sociale overlast meer voor dan gemiddeld in Roermond en hier ervaart een significant groter deel veel overlast dan gemiddeld. Dit geldt voor nagenoeg alle vormen van overlast. In Swalmen, Hoogvonderen, Overig Roermond en Herten komt sociale overlast minder voor dan gemiddeld. Men ervaart hier vooral minder overlast van dronken mensen, rondhangende jongeren en drugsgebruik/drugshandel. Figuur 3.7 Sociale overlast wijkniveau Binnenstad Roermond-Oost Donderberg e.o. Roermond-Zuid Roerzicht-Voorstad e.o. Gemeente Roermond Maasniel Hoogvonderen Swalmen Overig Roermond Herten 84% 26% 76% 29% 70% 26% 57% 18% 64% 17% 59% 17% 57% 16% 54% 10% 44% 10% 37% 6% 39% 4% 0% 25% 50% 75% 100% komt wel eens voor ervaart veel overlast In figuur 3.8 is de ervaren sociale overlast per wijk op kaart weergegeven. Qua sociale overlast is het deel dat veel overlast ervaart relatief het grootst in en om het centrum van Roermond. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 29

35 Figuur 3.8 Sociale overlast (percentage veel overlast), wijkniveau 3.4 Verkeersoverlast Een ander probleem van een woonbuurt betreft de mate van verkeersoverlast in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover drie buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. te hard rijden parkeerproblemen, bijvoorbeeld fout geparkeerde voertuigen of drukte agressief gedrag in het verkeer Figuur 3.9 Vormen van verkeersoverlast te hard rijden 27% 72% parkeerproblemen 20% 53% komt wel eens voor ervaart veel overlast agressief verkeersgedrag 9% 35% 0% 20% 40% 60% 80% Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 30

36 Te hard rijden is het grootste probleem op het gebied van verkeersoverlast. Ruim zeven op de tien inwoners geven aan dat dit wel eens voorkomt. Ruim een kwart ervaart veel overlast van te hard rijden. Ook geeft meer dan de helft aan dat parkeerproblemen voorkomen in Roermond. Een op de vijf inwoners ervaart hiervan veel overlast. Van de hierboven genoemde vormen van verkeersoverlast is het percentage berekend van inwoners die veel overlast ervaren van een of meerdere verschijningsvormen van verkeersoverlast. Figuur 3.10 toont een overzicht van deze indicator in Roermond. Figuur 3.10 Verkeersoverlast Roermond % 81% Roermond % 82% Venlo 38% 80% Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord 45% 37% 29% 86% 81% 81% komt wel eens voor ervaart veel overlast Nederland 30% 81% 0% 25% 50% 75% 100% Ruim acht op de tien inwoners geven aan dat verkeersoverlast wel eens voorkomt en 37 procent ervaart hiervan veel overlast. Dit aandeel is lager dan in Heerlen (45 procent), maar hoger dan in de Veiligheidsregio (29 procent) en in Nederland (30 procent). In figuur 3.11 is de verkeersoverlast weergegeven op wijkniveau. In de Binnenstad, Roermond-Oost, Donderberg e.o. en Maasniel ervaart een significant groter deel van de inwoners veel verkeersoverlast dan gemiddeld in Roermond. In Swalmen, Herten, Overig Roermond en Roerzicht- Voorstad e.o. is dit aandeel juist kleiner dan gemiddeld. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 31

37 Figuur 3.11 Verkeersoverlast wijkniveau Donderberg e.o. 50% 83% Roermond-Oost 49% 87% Binnenstad 44% 89% Maasniel 43% 84% Roermond-Zuid 41% 84% Gemeente Roermond Hoogvonderen 37% 36% 82% 77% komt wel eens voor ervaart veel overlast Roerzicht-Voorstad e.o. 29% 79% Overig Roermond 28% 82% Herten 24% 82% Swalmen 22% 73% 0% 25% 50% 75% 100% In figuur 3.12 is de ervaren verkeersoverlast per wijk op kaart weergegeven. Ook wat betreft verkeersoverlast is het deel dat veel overlast ervaart relatief het grootst in en om het centrum van Roermond. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 32

38 Figuur 3.12 Verkeersoverlast (percentage veel overlast) op wijkniveau 3.5 Hinder van horecagelegenheden De laatste vorm van overlast in de buurt waar naar gevraagd is betreft hinder van horecagelegenheden zoals cafés, restaurants of snackbars (figuur 3.13). Figuur 3.13 Hinder van horecagelegenheden Roermond % 15% Roermond % 15% Venlo 2% 10% Heerlen Maastricht 2% 2% 16% 16% komt wel eens voor ervaart veel overlast Veiligheidsregio Limburg-Noord 1% 13% Nederland 2% 14% 0% 10% 20% Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 33

39 Volgens 15 procent van de inwoners van Roermond komt hinder van horecagelegenheden wel eens voor en twee procent ervaart hiervan veel overlast. Deze verhoudingen zijn vergelijkbaar met 2013 en met de Veiligheidsregio en Nederland. Hinder van horecagelegenheden komt volgens een groter deel van de inwoners voor in Roermond, dan in Venlo (10 procent). In figuur is de hinder van horecagelegenheden weergegeven op wijkniveau. Hinder van horecagelegenheden wordt met name genoemd in de Binnenstad, Roermond-Zuid en Donderberg e.o. De meeste overlast wordt ervaren in de Binnenstad en Roermond-Oost. In Herten en Swalmen komt hinder van horecagelegenheden significant minder vaak voor dan gemiddeld in Roermond. Figuur 3.14 Hinder van horecagelegenheden wijkniveau Binnenstad 7% 26% Roermond-Oost 6% 15% Gemeente Roermond 2% 15% Roerzicht-Voorstad e.o. 2% 14% Roermond-Zuid 2% 17% Hoogvonderen Donderberg e.o. 1% 1% 15% 17% komt wel eens voor ervaart veel overlast Overig Roermond 1% 12% Herten 1% 11% Maasniel 1% 14% Swalmen 0% 10% 0% 10% 20% 30% 3.6 Totale overlast Op basis van de hierboven beschreven vormen van overlast en overlast van horecagelegenheden is een indicator voor totale overlast in de buurt voor Roermond en de referentiegebieden berekend. Deze is weergegeven in figuur Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 34

40 Figuur 3.15 Totale overlast Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo 54% 50% 52% 93% 94% 93% Heerlen 58% 96% komt wel eens voor Maastricht 56% 95% ervaart veel overlast Veiligheidsregio Limburg-Noord 42% 94% Nederland 44% 94% 0% 25% 50% 75% 100% Bijna alle inwoners van Roermond geven aan dat overlast wel eens voorkomt in de buurt (94 procent) en de helft ervaart van een of meerdere vormen veel overlast. Er zijn tussen de verschillende gebieden weinig verschillen ten aanzien van het voorkomen van overlast, maar het deel van de inwoners dat veel overlast ervaart is in Roermond significant lager dan in 2013 en lager dan in Heerlen (58 procent) en Maastricht (56 procent) en hoger dan in de Veiligheidsregio (42 procent) en Nederland (44 procent). De totale overlast in de buurt op wijkniveau is weergegeven in figuur In de wijken Donderberg e.o., Roermond-Oost en Binnenstad ervaart een groter deel van de inwoners veel overlast dan gemiddeld in Roermond. In de wijken Swalmen, Overig Roermond, Herten en Roerzicht-Voorstad e.o. ervaart een kleiner deel van de inwoners veel overlast dan gemiddeld. Dit is op kaart weergegeven in figuur 3.17 (hoe donkerder de kleur, des te meer overlast). Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 35

41 Figuur 3.16 Totale overlast wijkniveau Donderberg e.o. 65% 96% Roermond-Oost 64% 100% Binnenstad 61% 97% Roermond-Zuid 56% 94% Hoogvonderen 52% 95% Maasniel Gemeente Roermond 52% 50% 91% 94% komt wel eens voor ervaart veel overlast Roerzicht-Voorstad e.o. 43% 96% Herten 36% 94% Overig Roermond 35% 89% Swalmen 35% 89% Figuur % 25% 50% 75% 100% Totale overlast (percentage veel overlast) op wijkniveau Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 36

42 3.7 Aanpak van buurtproblemen Er is in de Veiligheidsmonitor ook aandacht voor de aanpak van buurtproblemen. De inwoners van Roermond is gevraagd welke buurtprobleem zij als eerste aangepakt zouden willen zien. Hieruit komt een top 3 van buurtproblemen (tabel 3.1). De top 3 van Roermond bestaat uit: te hard rijden (19 procent) hondenpoep (17 procent) parkeerproblemen (10 procent) Deze top drie in Roermond komt overeen met de Veiligheidsregio en Nederland, en is dezelfde als in Tabel 3.1 Belangrijkste buurtproblemen WIJK EERSTE TWEEDE DERDE Roermond 2013 te hard rijden (17%) hondenpoep (15%) parkeerproblemen (8%) Roermond 2015 te hard rijden (19%) hondenpoep (17%) parkeerproblemen (10%) Gemeente Venlo te hard rijden (19%) parkeerproblemen (10%) hondenpoep (10%) Gemeente Heerlen te hard rijden (18%) hondenpoep (12%) parkeerproblemen (8%) Gemeente Maastricht te hard rijden (14%) drugsoverlast (13%) hondenpoep (12%) Veiligheidsregio Limburg- Noord te hard rijden (23%) hondenpoep (17%) parkeerproblemen (7%) NEDERLAND TE HARD RIJDEN (19%) HONDENPOEP (14%) PARKEERPROBLEMEN (11%) In de meeste wijken wordt te hard rijden het meest genoemd als belangrijkste probleem, gevolgd door hondenpoep (tabel 3.2). Parkeerproblemen wordt vaak als derde genoemd. Alleen in de Binnenstad worden parkeerproblemen het meest genoemd als belangrijkste probleem. In Roermond- Oost staat drugsoverlast in de top 3. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 37

43 Tabel 3.2 Belangrijkste buurtproblemen op wijkniveau WIJK EERSTE TWEEDE DERDE Binnenstad parkeerproblemen (16%) te hard rijden (12%) hondenpoep (12%) Roerzicht-Voorstad e.o. te hard rijden (20%) hondenpoep (15%) parkeerproblemen (11%) Roermond-Oost hondenpoep (20%) te hard rijden (17%) drugsoverlast (10%) Roermond-Zuid te hard rijden (20%) hondenpoep (20%) parkeerproblemen (8%) Maasniel te hard rijden (18%) hondenpoep (14%) parkeerproblemen (9%) Donderberg e.o. te hard rijden (18%) hondenpoep (9%) parkeerproblemen (7%) Hoogvonderen hondenpoep (24%) te hard rijden (16%) parkeerproblemen (14%) Herten te hard rijden (28%) parkeerproblemen (14%) hondenpoep (11%) Swalmen hondenpoep (28%) te hard rijden (15%) parkeerproblemen (8%) Overig Roermond te hard rijden (29%) hondenpoep (15%) parkeerproblemen (8%) GEMEENTE ROERMOND TE HARD RIJDEN (19%) HONDENPOEP (17%) PARKEERPROBLEMEN (10%) 3.8 Respectloos gedrag Met respectloos gedrag wordt gedrag bedoeld waarbij de grenzen van fatsoen worden overschreden. Tabel 3.3 geeft weer hoe vaak burgers in de gemeente Roermond persoonlijk door personen of instanties respectloos worden behandeld. Tabel 3.3 Percentage inwoners dat wel eens respectloos wordt behandeld door... ROERMOND 2013 ROERMOND 2015 HEERLEN MAASTRICHT VENLO VR LIMBURG- NOORD NEDERLAND onbekenden op straat 25% 20% 26% 26% 21% 15% 21% personeel van winkels of bedrijven 18% 16% 19% 17% 17% 13% 15% onbekenden in het openbaar vervoer 15% 14% 16% 16% 15% 11% 14% personeel van overheidsinstanties 14% 13% 17% 14% 14% 10% 12% bekenden zoals partner, familie of vrienden 6% 6% 11% 7% 4% 6% 7% In Roermond wordt 20 procent wel eens respectloos behandeld door onbekenden op straat, een significante daling ten opzichte van 2013 (25 procent). Ook is dit aandeel lager dan in Heerlen en Maastricht, maar hoger dan gemiddeld in de Veiligheidsregio. Verder voelt 16 procent zich wel eens respectloos behandeld door personeel van winkels of bedrijven. Dit percentage is eveneens lager dan in Heerlen, maar hoger dan in de Veiligheidsregio. Ook het deel van de inwoners dat wel eens respectloos wordt behandeld door onbekenden in het openbaar vervoer en door personeel van overheidsinstanties is in Roermond groter dan in de Veiligheidsregio. Hoe veilig is Roermond? Overlast in de buurt 38

44 4 HOOFDSTUK Veiligheidsbeleving Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 39

45 4. Veiligheidsbeleving 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de veiligheidsbeleving van inwoners van Roermond beschreven. Paragraaf 4.2 zoomt in op de veiligheidsbeleving in de eigen woonbuurt, in paragraaf 4.3 komt de veiligheidsbeleving in de woonplaats aan de orde en paragraaf 4.4 behandelt de veiligheidsbeleving in het algemeen. Afgesloten wordt met een paragraaf over de verwachte kans op slachtofferschap (par. 4.5). 4.2 Veiligheidsbeleving in de buurt Gevoelens van onveiligheid In Roermond voelt 26 procent van de inwoners zich wel eens onveilig in de eigen woonbuurt (figuur 4.1). Dit is vergelijkbaar met Ten opzichte van de Veiligheidsregio, Nederland en Venlo voelt een groter van de inwoners van Roermond zich wel eens onveilig, maar een kleiner deel dan in Heerlen en Maastricht. Drie procent van de inwoners van Roermond voelt zich vaak onveilig. Dit aandeel is lager dan in Heerlen. Figuur 4.1 Gevoel van onveiligheid in eigen woonbuurt ('wel eens onveilig') Roermond % 27% Roermond % 26% Venlo 1% 21% Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord 6% 4% 1% 18% 30% 31% wel eens onveilig vaak onveilig Nederland 2% 18% 0% 10% 20% 30% 40% In figuur 4.2 worden de onveiligheidsgevoelens in de eigen woonbuurt weergegeven op wijkniveau, alsmede de frequentie ervan. In Donderberg e.o. en Roermond-Oost voelt een significant groter deel van de inwoners zich wel eens of vaak onveilig dan gemiddeld in Roermond. In Herten, Swalmen en Roerzicht-Voorstad e.o. is het deel dat zich wel eens of vaak onveilig voelt lager dan gemiddeld. In figuur 4.3 zijn de onveiligheidsgevoelens per wijk op kaart weergegeven. Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 40

46 Figuur 4.2 Gevoel van onveiligheid in eigen woonbuurt op wijkniveau Donderberg e.o. 8% 41% Roermond-Oost 6% 37% Binnenstad 4% 34% Maasniel 3% 30% Roermond-Zuid 2% 28% Gemeente Roermond Hoogvonderen 3% 3% 26% 25% wel eens onveilig vaak onveilig Roerzicht-Voorstad e.o. Overig Roermond Swalmen 1% 1% 1% 13% 17% 20% Herten 10% 0% Figuur 4.3 0% 10% 20% 30% 40% 50% Gevoel van onveiligheid (percentage wel eens onveilig) in eigen woonbuurt, op wijkniveau Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 41

47 Vermijdingsgedrag Inwoners die zich in een bepaalde situatie onveilig of onprettig voelen kunnen vermijdingsgedrag vertonen, ze passen hun gedrag aan uit gevoelens van onveiligheid. Figuur 4.4 geeft weer hoe veel procent van de inwoners van Roermond zegt dat een bepaalde vorm van vermijdingsgedrag bij hen persoonlijk vaak voor komt. Figuur 4.4 Vormen van vermijdingsgedrag doet 's avonds niet open 14% 14% voelt zich onveilig 's avonds in de buurt op straat is bang zelf slachtoffer te worden van criminaliteit loopt of rijdt om in eigen buurt vanwege onveilige plekken voelt zich onveilig 'savonds alleen thuis 7% 6% 4% 5% 4% 5% 3% 4% % 5% 10% 15% 20% Vermijdingsgedrag komt vooral tot uiting in de angst om s avonds de deur open te doen (14 procent). Daarnaast voelt 7 procent zich s avonds in de buurt op straat onveilig. Ten opzichte van 2013 zijn er geen significante ontwikkelingen in vermijdingsgedrag. In figuur 4.5 staat hoe veel inwoners persoonlijk te maken hebben gehad met een of meerdere situaties die horen bij vermijdingsgedrag. Figuur 4.5 Vermijdingsgedrag (schaalscore) Roermond 2013 Roermond ,8 1,7 Venlo 1,2 Heerlen Maastricht 2,0 2,3 Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 1,2 1, De schaalscore voor vermijdingsgedrag is hoger dan in de Veiligheidsregio, Nederland en Venlo, maar lager dan in Heerlen en Maastricht. Ten opzichte van 2013 is er geen significant verschil in de schaalscore van Roermond. Figuur 4.6 toont vermijdingsgedrag op wijkniveau. In de wijken Donderberg e.o. en Roermond-Oost is de schaalscore voor vermijdingsgedrag significant hoger dan gemiddeld in Roermond. In Herten, Overig Roermond, Swalmen en Roerzicht-Voorstad e.o. is de schaalscore lager dan gemiddeld. In de wijken Donderderberg e.o. en Hoogvonderen, Overig Roermond en Herten is de schaalscore gedaald ten opzichte van Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 42

48 Figuur 4.6 Vermijdingsgedrag wijkniveau (schaalscore) Donderberg e.o. 2,7 Roermond-Oost Binnenstad Maasniel Roermond-Zuid Gemeente Roermond Hoogvonderen Roerzicht-Voorstad e.o. Swalmen Overig Roermond Herten 2,3 1,9 1,9 1,8 1,7 1,6 1,3 1,3 1,0 0, Criminaliteit in de buurt Figuur 4.7 toont het percentage inwoners dat het idee heeft dat er veel criminaliteit plaatsvindt in de buurt. In vergelijking met 2013 is het aandeel dat veel criminaliteit in de buurt ervaart significant gedaald van 18 naar 14 procent van de inwoners. In vergelijking met Heerlen en Maastricht hebben inwoners van Roermond minder vaak het idee dat er criminaliteit in de buurt is. Ten opzichte van Venlo, de Veiligheidsregio en Nederland is dit deel juist groter. Figuur 4.7 Criminaliteit in de buurt (percentage veel ) Roermond % Roermond % Venlo 9% Heerlen 27% Maastricht 23% Veiligheidsregio Limburg-Noord 7% Nederland 10% 0% 10% 20% 30% In figuur 4.8 staat de perceptie van criminaliteit op wijkniveau. In de wijken Donderberg e.o. en Roermond-Oost heeft een significant groter deel het idee dat er criminaliteit is in de buurt dan gemiddeld in Roermond. In de wijken Herten, Overig Roermond, Roerzicht-Voorstad e.o., Swalmen en Hoogvonderen is het deel dat het idee heeft van criminaliteit in de buurt lager dan gemiddeld. Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 43

49 Figuur 4.8 Criminaliteit in de buurt op wijkniveau (percentage veel ) Donderberg e.o. 38% Roermond-Oost 22% Binnenstad Maasniel Roermond-Zuid Gemeente Roermond 17% 15% 14% 14% Hoogvonderen Swalmen Roerzicht-Voorstad e.o. Overig Roermond Herten 9% 6% 6% 3% 2% 0% 10% 20% 30% 40% Vervolgens is gevraagd of inwoners denken dat de criminaliteit in hun buurt in de afgelopen 12 maanden is toegenomen, afgenomen of gelijk is gebleven (figuur 4.9). De meeste inwoners denken dat de criminaliteit in de buurt gelijk is gebleven (52 procent). Degenen die wel een ontwikkeling waarnemen, denken per saldo dat de criminaliteit in de woonbuurt is toegenomen. Dit beeld zien we ook terug in de referentiegebieden. Het deel van de inwoners dat denkt dat de criminaliteit is toegenomen is groter in Roermond dan in Venlo en de Veiligheidsregio, maar lager dan in Heerlen en Maastricht. Een significant kleiner deel van de Roermonders dan in 2013, denkt dat de criminaliteit is toegenomen in het afgelopen jaar. Figuur 4.9 Ontwikkeling criminaliteit in de afgelopen 12 maanden Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland Afgenomen -3% -5% -4% -5% -4% -3% -4% 19% 15% 10% 18% 21% 11% 13% Toegenomen -10% 0% 10% 20% 30% In figuur 4.10 is de ontwikkeling van de criminaliteit in de buurt weergegeven op wijkniveau. In Maasniel en Roermond-Oost denkt een significant groter deel van de inwoners dan gemiddeld in Roermond dat de criminaliteit is toegenomen. In Overig Roermond en Herten is het deel dat dit denkt kleiner dan gemiddeld in Roermond. In Donderberg e.o. en Hoogvonderen is het deel dat denkt dat de criminaliteit in de buurt is afgenomen groter dan gemiddeld in Roermond. Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 44

50 Figuur 4.10 Ontwikkeling criminaliteit in de afgelopen 12 maanden, op wijkniveau Afgenomen Toegenomen Maasniel Roermond-Oost Donderberg e.o. Swalmen Gemeente Roermond Roermond-Zuid Binnenstad Hoogvonderen Roerzicht-Voorstad e.o. Overig Roermond Herten -4% 25% -5% 19% -10% 17% -3% 15% -5% 15% -4% 14% -6% 14% -9% 11% -3% 10% -3% 9% -2% 5% -10% 0% 10% 20% 30% Rapportcijfer veiligheid in de woonbuurt De inwoners is gevraagd om een algemeen rapportcijfer te geven voor de veiligheid in de eigen buurt (figuur 4.11). Figuur 4.11 Oordeel veiligheid woonomgeving (rapportcijfer) Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 6,7 6,9 7,0 6,5 6,6 7,3 7, De inwoners van Roermond beoordelen de veiligheid van de woonomgeving gemiddeld met een 6,9. Dit is significant hoger dan in 2013 (6,7). Ook is dit een hoger cijfer dan de inwoners van Heerlen en Maastricht geven. Het rapportcijfer in Roermond is lager dan in de Veiligheidsregio en Nederland. In figuur 4.12 is het rapportcijfer voor de veiligheid van de woonomgeving weergegeven op wijkniveau. In de wijken Herten, Overig Roermond, Roerzicht-Voorstad e.o. en Swalmen wordt de veiligheid van de woonomgeving hoger beoordeeld dan gemiddeld in Roermond. In Donderberg e.o., Roermond-Oost en Binnenstad beoordelen de inwoners de veiligheid in de woonomgeving juist lager dan gemiddeld in Roermond. In figuur 4.13 is het oordeel van de inwoners per wijk op kaart weergegeven. Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 45

51 Figuur 4.12 Oordeel veiligheid woonomgeving wijkniveau (rapportcijfer) Herten 7,7 Overig Roermond Roerzicht-Voorstad e.o. Swalmen Hoogvonderen Gemeente Roermond Roermond-Zuid Maasniel Binnenstad Roermond-Oost Donderberg e.o. 7,5 7,3 7,3 6,9 6,9 6,8 6,8 6,7 6,3 6,0 Figuur Oordeel veiligheid woonomgeving wijkniveau (rapportcijfer) 4.3 Veiligheidsbeleving in woonplaats In deze paragraaf wordt ingegaan op onveilige plekken in de eigen woonplaats. Tabel 4.1 geeft per plek het percentage inwoners in Roermond dat zich hier wel eens onveilig voelt. Hierbij is er in de berekening van het percentage geen rekening mee gehouden of een bepaalde plek of voorziening aanwezig is in de woonplaats en of iemand deze plek ook wel eens bezoekt. Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 46

52 Tabel 4.1 Onveilige plekken (vaak/soms onveilig) ROERMOND 2013 ROERMOND 2015 HEERLEN MAASTRICHT VENLO VR LIMBURG- NOORD NEDERLAND op plekken waar groepen jongeren rondhangen 53% 47% 45% 51% 50% 37% 41% bij het treinstation 27% 25% 28% 34% 33% 18% 18% rondom uitgaansgelegenheden 32% 27% 31% 34% 25% 22% 23% in centrum van gemeente 26% 21% 31% 29% 20% 13% 17% in winkelgebied of -centrum in eigen buurt 23% 21% 23% 19% 18% 12% 13% in het openbaar vervoer 20% 19% 21% 17% 20% 16% 18% in eigen huis 12% 11% 12% 14% 10% 10% 9% Inwoners van Roermond voelen zich vooral onveilig op plekken waar groepen jongeren rondhangen (47 procent). Maar het deel van de inwoners dat zich daar vaak of soms onveilig voelt is significant afgenomen ten opzichte van Ook voelt een kleiner deel van de inwoners zich er onveilig dan in Maastricht en Venlo. Het aandeel is wel groter dan in de Veiligheidsregio, maar dat geldt voor alle plekken (behalve in eigen huis). Verder voelt een kwart van de Roermonders zich onveilig bij het treinstation en rondom uitgaansgelegenheden. Het percentage dat zich rondom uitgaansgelegenheden wel eens onveilig voelt is significant kleiner dan in Tot slot voelt een significant kleiner deel van de inwoners dan in 2013 zich onveilig in het centrum en in het winkelcentrum in de eigenbuurt. Het minst onveilig voelen de inwoners van Roermond en de referentiegebieden zich in huis. 4.4 Veiligheidsbeleving in het algemeen Naast de veiligheidsbeleving in de eigen buurt is gevraagd of men zich wel eens onveilig voelt in het algemeen. In figuur 4.14 worden deze onveiligheidsgevoelens weergegeven. In Roermond voelt 44 procent van de inwoners zich wel eens onveilig en 3 procent voelt zich vaak onveilig. Dit is gelijk gebleven ten opzichte van In Roermond voelt een groter deel van de inwoners zich wel eens onveilig dan in de Veiligheidsregio, Nederland en Venlo. Figuur 4.14 Gevoel van onveiligheid in het algemeen ('wel eens onveilig') Roermond % 44% Roermond % 44% Venlo 2% 39% Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord 4% 4% 2% 36% 44% 46% wel eens onveilig vaak onveilig Nederland 2% 36% 0% 10% 20% 30% 40% 50% Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 47

53 In figuur 4.15 zijn de onveiligheidsgevoelens weergegeven op wijkniveau. In de Binnenstad en Maasniel voelt een groter deel dan gemiddeld in Roermond zich wel eens onveilig. In Donderberg e.o. voelt een groter deel van de inwoners dan gemiddeld in Roermond zich vaak onveilig. In Swalmen is het deel dat zich wel eens onveilig voelt en het deel dat zich vaak onveilig voelt kleiner dan gemiddeld in Roermond. Ook in Herten en in Roerzicht-Voorstad e.o. is het deel dat zich vaak onveilig voelt kleiner dan gemiddeld in Roermond. Figuur 4.15 Gevoel van onveiligheid in het algemeen ( wel eens onveilig ), op wijkniveau Binnenstad 5% 51% Maasniel 3% 50% Donderberg e.o. 8% 49% Roermond-Oost 4% 47% Roerzicht-Voorstad e.o. 1% 46% Gemeente Roermond Roermond-Zuid 3% 4% 44% 41% wel eens onveilig vaak onveilig Herten 1% 38% Overig Roermond 2% 38% Hoogvonderen 3% 37% Swalmen 1% 36% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 4.5 Verwachte kans op slachtofferschap In deze paragraaf gaan we in op vraag hoe groot inwoners denken dat de kans is om in de komende 12 maanden slachtoffer te worden van een delict of voorval (tabel 4.2). Tabel 4.2 Kans slachtofferschap... is (heel) groot ROERMOND 2013 ROERMOND 2015 HEERLEN MAASTRICHT VENLO VR LIMBURG- NOORD NEDERLAND Inbraak in woning 15% 13% 18% 16% 13% 11% 11% Zakkenrollerij zonder geweld 6% 7% 7% 6% 4% 4% 4% Beroving op straat met geweld 5% 5% 6% 5% 4% 3% 3% Mishandeling 5% 4% 7% 3% 3% 3% 3% Van de vier voorgelegde delicten achten inwoners de kans het grootst om slachtoffer te worden van inbraak in de woning (13 procent). Op de tweede plaats staat zakkenrollerij (7 procent). Meer mensen in Roermond denken slachtoffer te worden van zakkenrollerij dan in Venlo en de Veiligheidsregio. Ten opzichte van 2013 is het gevoel van kans op slachtofferschap van de vier mogelijke delicten ongeveer gelijk gebleven. Hoe veilig is Roermond? Veiligheidsbeleving 48

54 5 HOOFDSTUK Slachtofferschap Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 49

55 5. Slachtofferschap 5.1 Inleiding Dit hoofdstuk gaat over slachtofferschap van veel voorkomende delicten en voorvallen. Dat is afgemeten aan het percentage inwoners van Roermond dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van een delict. Achtereenvolgens komen aan de orde slachtofferschap van geweldsdelicten (paragraaf 5.2), vermogensdelicten (par. 5.3), vernielingen (par. 5.4) slachtofferschap totaal (par. 5.5) en cybercrime (par. 5.6). 5.2 Slachtofferschap geweldsdelicten Voor het slachtofferschap van geweldsdelicten is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van mishandeling, bedreiging of geweld met seksuele bedoelingen (tabel 5.1). Van de drie geweldsdelicten komt slachtofferschap van bedreiging het vaakste voor in Roermond (1,6 procent). Het slachtofferschap van de drie geweldsdelicten is niet significant gedaald of gestegen ten opzichte van Het slachtofferschap is in Roermond lager dan in Heerlen. Tabel 5.1 Slachtofferschap geweldsdelicten in de afgelopen twaalf maanden ROERMOND 2013 ROERMOND 2015 VENLO HEERLEN MAASTRICHT VR LIMBURG- NOORD NEDERLAND bedreiging 1,8% 1,6% 0,2% 2,6% 1,8% 0,9% 1,4% mishandeling 0,5% 0,7% 0,5% 1,3% 1,1% 0,9% 0,7% geweld met seksuele bedoelingen 0,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,3% 0,2% 0,1% Figuur 5.1 geeft het percentage inwoners van Roermond dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van een geweldsdelict. Figuur 5.1 Slachtofferschap geweldsdelicten in de afgelopen twaalf maanden Roermond ,4% Roermond ,4% Venlo 0,7% Heerlen 3,9% Maastricht 3,1% Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 1,9% 2,2% 0% 1% 2% 3% 4% 5% In het afgelopen jaar is 2,4 procent slachtoffer geworden van een geweldsdelict. Dit is gelijk aan Slachtofferschap komt in Roermond vaker voor dan in Venlo, maar minder vaak dan in Heerlen en Maastricht. In totaal waren er in Roermond 3,6 geweldsdelicten per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek (2013: 3,8 geweldsdelicten per 100 inwoners). Hiervan werd 39 procent gemeld of aangifte van gedaan bij de politie. Deze aangiftebereidheid is significant hoger dan in Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 50

56 Ten opzichte van het gemiddelde van de Veiligheidsregio en Nederland is de aangiftebereidheid in Roermond lager. Dit was in 2013 ook al zo. Maar omdat het in dit onderzoek om minder dan 50 slachtoffers van een geweldsdelict gaat, is er enig voorbehoud bij deze constatering. In figuur 5.2 staat het percentage slachtoffers van geweldsdelicten op wijkniveau. De verschillen in slachtofferschap tussen de wijken zijn relatief beperkt (geen significante verschillen), maar net als in 2013 is het percentage slachtofferschap in de Binnenstad en Roermond-Oost het hoogst. In figuur 5.3 is het slachtofferschap van geweldsdelicten per wijk op kaart weergegeven (hoe donkerder de kleur, des te hoger het percentage slachtofferschap). Figuur 5.2 Slachtofferschap geweldsdelicten wijkniveau Binnenstad 4,2% Roermond-Oost Roermond-Zuid Donderberg e.o. Gemeente Roermond Hoogvonderen Swalmen Overig Roermond Maasniel Herten Roerzicht-Voorstad e.o. 3,3% 2,8% 2,6% 2,4% 2,3% 2,2% 2,2% 1,7% 1,7% 1,2% 0% 1% 2% 3% 4% 5% Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 51

57 Figuur 5.3 Slachtofferschap geweldsdelicten wijkniveau 5.3 Slachtofferschap vermogensdelicten Voor het slachtofferschap van vermogensdelicten is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van poging tot woninginbraak, fietsendiefstal, diefstal uit/vanaf auto s, autodiefstal, diefstal ander motorvoertuig, (poging tot) zakkenrollerij/beroving of overige diefstal (tabel 5.2). Tabel 5.2 Slachtofferschap vermogensdelicten in de afgelopen twaalf maanden ROERMOND 2013 ROERMOND 2015 VENLO HEERLEN MAASTRICHT VR LIMBURG- NOORD NEDERLAND fietsdiefstal 4,6% 4,4% 6,4% 2,7% 7,3% 3,2% 3,9% overige diefstal 2,9% 2,4% 3,7% 4,7% 4,4% 2,7% 3,3% woninginbraak 3,0% 2,7% 4,2% 5,1% 4,6% 3,0% 2,7% diefstal uit / vanaf auto 2,0% 2,8% 1,7% 3,7% 1,8% 1,6% 2,1% (poging tot) zakkenrollerijberoving 2,9% 1,5% 1,8% 1,8% 3,0% 1,5% 1,9% diefstal ander motorvoertuig 0,8% 1,0% 0,3% 0,0% 0,9% 0,5% 0,7% autodiefstal 0,4% 0,1% 0,5% 0,0% 0,2% 0,3% 0,2% Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 52

58 Van de zeven voorgelegde vermogensdelicten is het grootste deel van de inwoners van Roermond slachtoffer geworden van fietsdiefstal (4,4 procent), gevolgd door diefstal uit/vanaf de auto (2,8 procent) en woninginbraak (2,7 procent). Ten opzichte van 2013 is het slachtofferschap van zakkenrollerij/beroving significant afgenomen. Figuur 5.4 geeft het totale percentage van inwoners weer dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer zijn geworden van een vermogensdelict. Figuur 5.4 Slachtofferschap vermogensdelicten in de afgelopen twaalf maanden Roermond % Roermond % Venlo 15% Heerlen 12% Maastricht 18% Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 10% 12% 0% 5% 10% 15% 20% In totaal is 12 procent van de inwoners van Roermond slachtoffer geworden van een vermogensdelict. Dit is geen significante afname ten opzichte van Dit aandeel is wel lager dan in Venlo en Maastricht. In totaal waren er in Roermond 19,7 vermogensdelicten per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek (2013: 19,4 delicten per 100 inwoners). Hiervan werd net als in procent gemeld of aangifte van gedaan bij de politie. Deze aangiftebereidheid is hoger dan gemiddeld in Nederland (44 procent) en ongeveer gelijk aan de Veiligheidsregio. Figuur 5.5 toont het percentage slachtoffers van vermogensdelicten op wijkniveau. Hieruit blijkt dat een significant groter deel van de inwoners van Hoogvonderen slachtoffer is geweest van vermogensdelicten in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek dan gemiddeld in Roermond. Het slachtofferschap van woninginbraak en diefstal uit/vanaf auto s is hier significant hoger. In Herten is het slachtofferschap van vermogensdelicten juist lager dan gemiddeld. In figuur 5.6 is het slachtofferschap van vermogensdelicten per wijk op kaart weergegeven. Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 53

59 Figuur 5.5 Slachtofferschap vermogensdelicten wijkniveau Hoogvonderen 18% Maasniel Donderberg e.o. Binnenstad Roermond-Zuid Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Oost Gemeente Roermond 15% 15% 14% 13% 12% 12% 12% Overig Roermond Swalmen 9% 9% Herten 7% Figuur 5.6 0% 5% 10% 15% 20% Slachtofferschap vermogensdelicten, op wijkniveau Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 54

60 5.4 Slachtofferschap vernielingen Voor het slachtofferschap van vernielingen is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van vernielingen aan voertuigen, zoals auto en fiets, en overige vernielingen (tabel 5.3). Tabel 5.3 Slachtofferschap vernielingen in de afgelopen twaalf maanden ROERMOND 2013 ROERMOND 2015 VENLO HEERLEN MAASTRICHT VR LIMBURG- NOORD NEDERLAND voertuigvernielingen 4,0% 5,1% 1,4% 5,0% 5,2% 2,6% 3,9% overige vernielingen 2,6% 2,7% 1,6% 3,6% 3,4% 1,8% 2,3% In Roermond is 5,1 procent van de inwoners slachtoffer geweest van voertuigvernielingen, in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek en 2,7 procent is slachtoffer geworden van overige vernielingen. Ten opzichte van 2013 zijn er geen significante ontwikkelingen. Voor het slachtofferschap van vernielingen is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van vernielingen aan voertuigen, zoals auto en fiets, en overige vernielingen (figuur 5.7). Acht procent van de inwoners van Roermond is slachtoffer geworden van vernielingen, in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Het slachtofferschap is hoger dan in Venlo en in de Veiligheidsregio. Figuur 5.7 Slachtofferschap vernielingen in de afgelopen twaalf maanden Roermond % Roermond % Venlo 3% Heerlen Maastricht 9% 9% Veiligheidsregio Limburg-Noord 4% Nederland 6% 0% 5% 10% 15% In totaal waren er in Roermond 10,1 vernielingen per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek (2013: 10,6 vernielingen per 100 inwoners). Hiervan werd 14,4 procent gemeld of aangifte van gedaan bij de politie. Dit is een significante daling ten opzichte van Ook is deze aangiftebereidheid lager dan regionaal en landelijk, terwijl deze in 2013 nog boven het landelijke gemiddelde lag. Figuur 5.8 geeft het percentage inwoners dat slachtoffer is geworden van vernielingen op wijkniveau. In de wijken Roermond-Oost en Maasniel is het slachtofferschap significant hoger dan in Roermond. In de wijken Herten en Roermond-Zuid is het slachtofferschap juist significant lager. In figuur 5.9 is het slachtofferschap van vernielingen per wijk op kaart weergegeven. Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 55

61 Figuur 5.8 Slachtofferschap vernielingen in de afgelopen twaalf maanden, op wijkniveau Roermond-Oost 13% Maasniel Donderberg e.o. Binnenstad 11% 11% 11% Hoogvonderen Gemeente Roermond 8% 8% Swalmen Roerzicht-Voorstad e.o. Overig Roermond Herten 6% 6% 5% 4% Roermond-Zuid 3% Figuur 5.9 0% 5% 10% 15% Slachtofferschap vernielingen in de afgelopen twaalf maanden, op wijkniveau 5.5 Slachtofferschap totaal Voor het totale slachtofferschap is berekend hoeveel inwoners slachtoffer zijn geweest van bovengenoemde delicten. Figuur 5.10 geeft het percentage inwoners van Roermond dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van een geweldsdelict, vermogensdelict en/of vernielingen, afgezet tegen de referentiegebieden. Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 56

62 Figuur 5.10 Slachtofferschap totaal in de afgelopen twaalf maanden Roermond % Roermond 2015 Venlo Heerlen 16% 19% 19% Maastricht 25% Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 14% 18% 0% 10% 20% 30% In totaal is 19 procent van de inwoners van Roermond slachtoffer geworden van een delict, in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Dit is gelijk aan Dit aandeel is lager dan het totale slachtofferschap in Maastricht, maar hoger dan in Venlo en de Veiligheidsregio. Er waren in Roermond in totaal 33,4 delicten per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek (2013: 33,8 delicten per 100 inwoners). Hiervan werd 37 procent gemeld of aangifte van gedaan bij de politie. Dit is significant lager dan in 2013 (41 procent). Ook is deze aangiftebereidheid lager dan in de Veiligheidsregio. De aangiftebereidheid is 2015 ongeveer gelijk aan het landelijke gemiddelde, waar deze in 2013 nog boven dat niveau lag. Figuur 5.11 toont het totale slachtofferschap op wijkniveau. In de wijken Hoogvonderen en Donderberg e.o. is een significant groter deel van de inwoners slachtoffer geworden van een delict (in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek), dan gemiddeld in Roermond. In de wijken Herten, Overig Roermond en Swalmen is dit aandeel juist lager dan gemiddeld in Roermond. In figuur 5.12 is het totale slachtofferschap per wijk op kaart weergegeven. Figuur 5.11 Slachtofferschap totaal wijkniveau Hoogvonderen Donderberg e.o. Roermond-Oost Binnenstad Maasniel 25% 24% 23% 22% 22% Gemeente Roermond Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Swalmen Overig Roermond Herten 19% 18% 16% 14% 14% 12% 0% 10% 20% 30% Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 57

63 Figuur 5.12 Slachtofferschap totaal wijkniveau 5.6 Slachtofferschap cybercrime Sinds 2012 zitten er ook vragen over cybercrime in de Veiligheidsmonitor. Slachtofferschap van cybercrime wordt momenteel niet meegerekend in het totale slachtofferschap, vandaar dat deze paragraaf achterin het hoofdstuk staat. Figuur 5.13 toont slachtofferschap van verschillende vormen van cybercrime. Figuur 5.13 Slachtofferschap cybercrime in de afgelopen 12 maanden hacken 6,1% 6,3% pesten via internet koop- of verkoopfraude via internet 3,6% 4,1% 3,5% 3,7% identiteitsfraude via internet 0,8% 2,0% 0% 5% 10% Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 58

64 Als het gaat om cybercrime komt hacken het vaakst voor (6,1 procent), gevolgd door pesten via internet (3,6 procent) en koop- of verkoopfraude (3,5 procent). Het aandeel inwoners dat slachtoffer is geworden van identiteitsfraude via internet is significant afgenomen ten opzichte van Figuur 5.14 toont het slachtofferschap van deze vormen van cybercrime in Roermond en de referentiegebieden. Er zijn weinig verschillen, wat de aanname bevestigd dat deze vorm van criminaliteit weinig locatiegebonden is. Het aandeel in Roermond dat slachtoffer is geworden van cybercrime is vergelijkbaar met Ook landelijk is het slachtofferschap van cybercrime vrij stabiel. Figuur 5.14 Slachtofferschap cybercrime in de afgelopen twaalf maanden Roermond % Roermond 2015 Venlo 12% 12% Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 15% 13% 11% 11% 0% 5% 10% 15% 20% In totaal waren er in Roermond 22,1 delicten van cybercrime per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek (2013: 23,5 delicten van cybercrime per 100 inwoners). Hiervan werd 13 procent gemeld of aangifte van gedaan bij de politie. Deze aangiftebereidheid is vergelijkbaar met de referentiegebieden. Het slachtofferschap op wijkniveau staat weergegeven in figuur Op wijkniveau zijn er geen significante verschillen in slachtofferschap van cybercrime. Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 59

65 Figuur 5.15 Slachtofferschap cybercrime wijkniveau Binnenstad Herten Overig Roermond Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Gemeente Roermond Donderberg e.o. Roermond-Oost Maasniel 15% 15% 14% 13% 13% 12% 11% 11% 10% Hoogvonderen Swalmen 10% 9% 0% 5% 10% 15% 20% Hoe veilig is Roermond? Slachtofferschap 60

66 6 HOOFDSTUK Preventie Hoe veilig is Roermond? Preventie 61

67 6. Preventie 6.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de maatregelen die burgers treffen ter preventie van criminaliteit, voornamelijk in de woonomgeving. Burgers hebben immers ook een eigen verantwoordelijkheid om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van criminaliteit. Als het gaat om specifieke maatregelen is criminaliteitspreventie onder te verdelen in sociopreventie (gedragsmatige maatregelen, paragraaf 6.2) en technopreventie (technische maatregelen, par. 6.3). 6.2 Sociopreventieve maatregelen Aan de inwoners is een lijst met vier voorzorgsmaatregelen voorgelegd die betrekking hebben op sociopreventie. Hierbij is gevraagd of zij wilden aangeven welke maatregelen zij hebben genomen (figuur 6.1). Figuur 6.1 Sociopreventieve maatregelen Neemt altijd waardevolle spullen mee uit auto 73% 72% Zet indien mogelijk fiets in bewaakte fietsenstalling Laat 's avonds wanneer niemand thuis is meestal licht branden 51% 52% 49% 46% Laat waardevolle spullen thuis om diefstal of beroving te voorkomen 39% 43% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Van de genoemde sociopreventieve maatregelen houdt men zich relatief het vaakst aan de norm dat waardevolle spullen niet in de auto moeten worden achtergelaten (73 procent), gevolgd door de fiets indien mogelijk in bewaakte fietsenstallingen zetten (51 procent). Een groter deel van de inwoners van Roermond dan in 2013 laat s avonds meestal het licht branden, wanneer niemand thuis is. Een kleiner deel van de inwoners dan in 2013 laat waardevolle spullen thuis om diefstal of beroving te voorkomen. Op basis van het gebruik van deze vier maatregelen is een somscore voor sociopreventie berekend (figuur 6.2). Deze somscore geeft een totaalbeeld van het gebruik van de vier beschreven maatregelen. Daarmee verschilt de score van de eerder toegepaste schaalscores. Voor de somscore geldt: hoe hoger de somscore, des te hoger het gebruik van sociopreventieve maatregelen. De minimale waarde van de somscore is 0. De maximale waarde is 4. Gemiddeld worden er in Roermond, net als in 2013, 2,1 sociopreventieve maatregelen genomen (van de maximaal vier). Deze score is hoger dan gemiddeld in Nederland en dan in de referentiegemeente Heerlen (beide 1,8). Hoe veilig is Roermond? Preventie 62

68 Figuur 6.2 Sociopreventieve maatregelen (somscore) Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 2,1 2,1 2,0 1,8 2,0 2,0 1, In figuur 6.3 zijn de somscores weergegeven van de sociopreventieve maatregelen op wijkniveau. In Hoogvonderen en Overig Roermond nemen inwoners significant meer sociopreventieve maatregelen dan gemiddeld in Roermond. In de wijken Roermond-Oost en Binnenstad nemen de inwoners juist minder sociopreventieve maatregelen dan gemiddeld. Figuur 6.3 Sociopreventieve maatregelen wijkniveau (somscore) Hoogvonderen 2,4 Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Overig Roermond Maasniel Herten Donderberg e.o. Swalmen Gemeente Roermond Roermond-Oost Binnenstad 2,3 2,3 2,3 2,2 2,2 2,1 2,1 2,1 1,9 1, Technopreventieve maatregelen Vervolgens is aan de inwoners een lijst met vier maatregelen voorgelegd die betrekking hebben op technopreventie. Hierbij is gevraagd welke maatregelen aanwezig zijn om hun woning en bezittingen te beschermen (figuur 6.4). Hoe veilig is Roermond? Preventie 63

69 Figuur 6.4 Technopreventieve maatregelen Buitenverlichting 79% 76% Extra veiligheidsloten of grendels op buitendeuren Luiken of rolluiken voor ramen en/of deuren 43% 42% 67% 66% Alarminstallatie in huis 14% 14% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Van de vier voorgestelde technopreventieve maatregelen zorgt het grootste deel van de inwoners voor buitenverlichting (79 procent), gevolgd door extra veiligheidsloten of grendels op buitendeuren (67 procent). Net als in 2013 heeft slechts 1 op de 7 inwoners van Roermond een alarminstallatie in huis. Ten opzichte van 2013 heeft een significant groter deel buitenverlichting. Op basis van de aanwezigheid van deze vier voorzieningen is een somscore voor technopreventie berekend (zie figuur 6.5). De somscore voor technopreventie geeft het gemiddelde aantal aanwezige techno-preventieve maatregelen per huishouden weer. De waarde van de somscore is minimaal 0 en maximaal 4. Figuur 6.5 Technopreventieve maatregelen (somscore) Roermond ,0 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 2,0 2,1 2,1 1,8 2,2 1, Het gemiddeld aantal technopreventieve maatregelen bedraagt 2,0 (van maximaal vier). Deze somscore is vergelijkbaar met 2013 en met de referentiegebieden. In figuur 6.6 zijn de somscores weergegeven van de technopreventieve maatregelen op wijkniveau. Hoe veilig is Roermond? Preventie 64

70 Figuur 6.6 Technopreventieve maatregelen wijkniveau (somscore) Hoogvonderen 2,3 Swalmen Overig Roermond Maasniel Herten Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Gemeente Roermond Donderberg e.o. Roermond-Oost 2,3 2,3 2,2 2,2 2,1 2,1 2,0 1,9 1,7 Binnenstad 1, In de wijken Hoogvonderen, Swalmen, Overig Roermond en Herten nemen de inwoners significant meer technopreventieve maatregelen dan gemiddeld in Roermond. In de wijken Roermond-Oost en Binnenstad nemen de inwoners juist minder maatregelen dan gemiddeld. Hoe veilig is Roermond? Preventie 65

71 7 HOOFDSTUK Burgers en politie Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 66

72 7. Burgers en politie 7.1 Inleiding In dit laatste hoofdstuk staat de tevredenheid over het functioneren van de politie centraal. Allereerst wordt de tevredenheid over contacten tussen burgers en de politie beschreven (paragraaf 7.2). Daarna beschrijft dit hoofdstuk het functioneren van de politie in de buurt (par. 7.3) en het functioneren van de politie in het algemeen (par. 7.4). 7.2 Contacten burgers met politie Deze paragraaf beschrijft de contacten van de inwoners van Roermond met de politie. Achtereenvolgens gaan we in op het percentage dat contact heeft gehad, de reden(en) hiervoor en de tevredenheid over dit contact. Figuur 7.1 laat zien dat 24 procent van de inwoners van Roermond in de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek contact heeft gehad met de politie. Dit is een significante daling ten opzichte van Ook is dit aandeel lager dan in Heerlen en Maastricht, maar hoger dan gemiddeld in de Veiligheidsregio. Figuur 7.1 Contact met politie in de gemeente in de afgelopen 12 maanden Roermond % Roermond 2015 Venlo 24% 24% Heerlen Maastricht 30% 29% Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 21% 24% 0% 10% 20% 30% 40% Op wijkniveau is te zien dat een significant groter deel van de inwoners van de wijken Roerzicht-Voorstad e.o., Roermond-Zuid en Maasniel in contact met de politie is geweest dan gemiddeld in Roermond. In Swalmen is het deel van de inwoners dat met de politie in contact is geweest juist kleiner dan gemiddeld in Roermond. Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 67

73 Figuur 7.2 Contact met politie in de gemeente wijkniveau Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Maasniel Binnenstad 32% 32% 32% 29% Hoogvonderen Gemeente Roermond Herten Roermond-Oost Donderberg e.o. Overig Roermond 27% 24% 24% 22% 20% 19% Swalmen 15% 0% 10% 20% 30% 40% Tabel 7.1 gaat verder in op het contact dat inwoners van de gemeente Roermond hebben gehad met de politie. Waarom hebben zij contact gehad, op wiens initiatief en op welke manier(en)? In de meeste gevallen ging het om een andere vorm van contact dan handhaving (bekeuring/waarschuwing) of aangifte/melding. Van de inwoners die contact hebben gehad met de politie, nam 86 procent zelf contact op met de politie. Meer dan de helft van deze mensen had persoonlijk contact (59 procent) en een kwart heeft telefonisch contact gehad met de politie. Tabel 7.1 Reden contact, initiatief, wijze van contact (percentage van inwoners met contact). REDEN CONTACT % INITIATIEF CONTACT % WIJZE CONTACT % bekeuring/waarschuwing 9% politie 14% persoonlijk 59% aangifte/melding 39% burger 86% telefonisch 25% andere contacten 52% geen reden bekend 6% via sociale media op internet, bijv. twitter anders via internet, bijv. via de website van de politie anders niet via internet, bijv. schriftelijk 2% 7% 7% anders onbekend 5% Figuur 7.3 toont hoeveel burgers (zeer) tevreden waren over het laatste politiecontact. Dit betreft dus alleen burgers die in het afgelopen jaar contact hebben gehad met de politie. Gemiddeld genomen zijn drie op de vijf burgers met politiecontact daar tevreden over. Dat is vergelijkbaar met het beeld in 2013 en het landelijke gemiddelde. Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 68

74 Figuur 7.3 Hoe tevreden is men over het contact? (percentage (zeer) tevreden) Roermond % Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 58% 60% 49% 57% 64% 60% 0% 20% 40% 60% 80% 100% In figuur 7.4 staat de tevredenheid over het laatste politiecontact op wijkniveau. De verschillen tussen de verschillende wijken in tevredenheid over het contact zijn niet significant. Figuur 7.4 Hoe tevreden is men over het contact? (percentage (zeer) tevreden) Roerzicht-Voorstad e.o. 68% Roermond-Zuid Overig Roermond Herten Gemeente Roermond Binnenstad Maasniel Roermond-Oost Donderberg e.o. Hoogvonderen Swalmen 68% 64% 63% 58% 57% 56% 56% 55% 50% 49% 0% 20% 40% 60% 80% 100% * In de wijken Roermond-Oost, Donderberg e.o., Swalmen en Overig Roermond gaat het om minder dan 50 waarnemingen, cijfer indicatief. Wanneer burgers over bepaalde punten van het laatste politiecontact niet tevreden waren konden zij hier redenen voor aangeven (figuur 7.5). Deze cijfers betreffen alleen de gemeente Roermond. Figuur 7.5 Redenen ontevredenheid contact politie (meerdere antwoorden mogelijk) problemen niet opgelost 47% 50% politie was onverschillig 30% 34% te lang wachten politie gaf onvoldoende informatie andere reden 17% 16% 12% 13% 21% 25% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 69

75 De meest genoemde reden voor ontevredenheid over het contact met de politie is dat de problemen niet opgelost zijn (47 procent), gevolgd door de politie die te onverschillig was (30 procent). De genoemde redenen zijn vergelijkbaar met Functioneren politie In deze paragraaf gaan we in op het functioneren van de politie volgens inwoners van Roermond. Allereerst is inwoners gevraagd een oordeel te geven over het functioneren van de politie in de buurt. Vervolgens is aan de inwoners een aantal stellingen voorgelegd op basis waarvan twee indicatoren voor het functioneren van de politie in de buurt zijn gemaakt: beschikbaarheid en functioneren. Tevredenheid functioneren in de buurt Aan de inwoners van Roermond is gevraagd een oordeel te geven over het functioneren van de politie in de woonbuurt. Figuur 7.6 geeft dit weer. Per saldo zijn inwoners van Roermond vaker tevreden dan ontevreden over het functioneren van de politie in de woonbuurt. Dit patroon is ook zichtbaar in de Veiligheidsregio en Nederland. Niettemin is er ook een grote groep die noch tevreden, noch ontevreden is over de politie of dit niet kan beoordelen. Figuur 7.6 Tevredenheid over functioneren politie in de woonbuurt Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland Ontevreden -11% -8% -7% -14% -13% -7% -8% Tevreden 22% 23% 22% 24% 21% 23% 26% -20% -10% 0% 10% 20% 30% In figuur 7.7 is de tevredenheid van de inwoners over het functioneren van de politie in de woonbuurt weergegeven op wijkniveau. Figuur 7.7 Tevredenheid over functioneren politie in de woonbuurt, op wijkniveau Ontevreden Tevreden Binnenstad Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Zuid Hoogvonderen Herten Gemeente Roermond Donderberg e.o. Maasniel Roermond-Oost Swalmen Overig Roermond -8% -6% -6% -7% -3% -8% -13% -7% -12% -10% -6% 33% 26% 26% 25% 24% 23% 23% 21% 20% 19% 19% -20% -10% 0% 10% 20% 30% 40% Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 70

76 Het meest positief over het functioneren van de politie zijn inwoners van de Binnenstad. Hier bedraagt het saldo tevreden minus ontevreden 25 procent. De tevredenheid in de Binnenstad is significant hoger dan gemiddeld in Roermond. In Donderberg e.o. is een significant groter deel van de inwoners ontevreden over de politie in de buurt. Beschikbaarheid van de politie Op basis van de onderstaande vijf stellingen (figuur 7.8) is een indicator samengesteld voor de beschikbaarheid van de politie in de buurt. Figuur 7.8 Stellingen over beschikbaarheid van de politie in de buurt (percentage (helemaal) eens) je ziet de politie in de buurt te weinig de politie komt hier te weinig uit de auto de politie is hier te weinig aanspreekbaar de politie heeft hier te weinig tijd voor allerlei zaken de politie komt niet snel als je ze roept 55% 55% 46% 50% 38% 41% 34% 39% 20% 27% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ruim de helft van de inwoners vindt dat de politie te weinig (zichtbaar) aanwezig is in de buurt (55 procent). Ook vindt 46 procent dat de politie te weinig uit de auto komt. De meeste inwoners vinden dat de politie snel genoeg ter plaatse is na een oproep; volgens 20 procent is de politie niet snel genoeg aanwezig. Er is een significante daling zichtbaar (ten opzichte van 2013) in het deel van de inwoners dat vindt dat de politie niet snel komt na een oproep en in percentage dat vindt dat politie te weinig tijd heeft voor allerlei zaken. Op basis van de vijf stellingen is een indicator samengesteld voor de beschikbaarheid van de politie (figuur 7.9). Op een schaal van 0-10 scoort de beschikbaarheid van de politie een 4,1. Dat is vergelijkbaar met de schaalscore van de Veiligheidsregio Limburg-Noord en de drie referentiegemeenten. Ten opzichte van 2013 is een significante stijging van de schaalscore over de beschikbaarheid van de politie waarneembaar. Figuur 7.9 Beschikbaarheid politie in de buurt (schaalscore) Roermond ,9 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 4,1 4,3 4,0 4,0 4,1 4, Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 71

77 Figuur 7.10 toont het oordeel van inwoners over de beschikbaarheid van de politie in de buurt op wijkniveau. Op wijkniveau zijn er geen noemenswaardige significante ontwikkelingen ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Figuur 7.10 Beschikbaarheid politie in de buurt op wijkniveau (schaalscore) Roerzicht-Voorstad e.o. 4,5 Roermond-Zuid Roermond-Oost Maasniel Binnenstad Gemeente Roermond Herten Overig Roermond Donderberg e.o. Hoogvonderen Swalmen 4,5 4,4 4,4 4,3 4,1 4,0 4,0 3,9 3,9 3, Functioneren van de politie Vervolgens is aan de inwoners een aantal stellingen voorgelegd over het functioneren van de politie in de buurt (figuur 7.11). Figuur 7.11 Stellingen over het functioneren van de politie (percentage (helemaal) eens) De politie neemt je serieus De politie biedt de burgers in deze buurt bescherming De politie reageert op de problemen hier in de buurt De politie doet in deze buurt haar best Ze bekeuren hier te weinig De politie heeft hier contact met de bewoners uit de buurt De politie pakt de zaken in deze buurt efficiënt aan 39% 38% 38% 35% 37% 32% 34% 33% 32% 38% 24% 23% 21% 18% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bijna vier op de tien inwoners onderschrijven de stelling dat de politie je serieus neemt. Daarnaast vindt 38 procent dat de politie de burgers in de buurt beschermt. Het contact met buurtbewoners en de efficiëntie van de zaken die de politie aanpakt, worden relatief minder goed beoordeeld. Ten opzichte van 2013 vindt een significant kleiner aandeel van de inwoners dat de politie te weinig bekeuringen uitdeelt en dat de politie reageert op de problemen in de buurt. Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 72

78 Op basis van vijf van de zeven stellingen is een indicator samengesteld voor het functioneren van de politie (figuur 7.12). Op een schaal van 0 tot 10 wordt het functioneren van de politie in de buurt gemiddeld met een 5,3 gewaardeerd. In de Veiligheidsregio en Nederland is dat met ongeveer hetzelfde respectievelijk 5,2 en 5,3. De waardering voor het functioneren van de politie in de buurt is in Roermond significant gestegen ten opzichte van Figuur 7.12 Functioneren van de politie in de buurt (schaalscore) Roermond ,0 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland 5,3 5,4 4,9 4,9 5,2 5, Het oordeel van inwoners over het functioneren van de politie in de buurt op wijkniveau staat in figuur De verschillen in schaalscore over het functioneren van de politie in de buurt tussen de verschillende wijken zijn beperkt. Alleen in de wijken Swalmen en Roermond-Oost waarderen de inwoners het functioneren significant lager dan gemiddeld in Roermond. Figuur 7.13 Functioneren van de politie in de buurt (schaalscore) Roerzicht-Voorstad e.o. 5,6 Roermond-Zuid Maasniel Hoogvonderen Binnenstad Donderberg e.o. Herten Gemeente Roermond Overig Roermond Roermond-Oost Swalmen 5,6 5,6 5,6 5,5 5,4 5,3 5,3 5,0 4,9 4, Tevredenheid functioneren in het algemeen In de laatste paragraaf van dit hoofdstuk staat het functioneren van de politie in het algemeen centraal. Inwoners van Roermond is gevraagd om een oordeel te geven over het functioneren van de politie in het algemeen (figuur 7.14). In elk van de onderzochte gebieden en jaren zijn inwoners per saldo positief over het functioneren van de politie in het algemeen. Zo is 28 procent van de inwoners in Roermond tevreden tot zeer tevreden, tegen 9 procent (zeer) ontevreden. Het deel van de inwoners dat tevreden is, is significant gestegen ten opzichte van 2013 en is groter dan in Venlo en Heerlen. Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 73

79 Figuur 7.14 Tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen Roermond 2013 Roermond 2015 Venlo Heerlen Maastricht Veiligheidsregio Limburg-Noord Nederland Ontevreden -11% -9% -14% -12% -11% -10% -9% Tevreden 23% 28% 25% 22% 27% 27% 30% -20% -10% 0% 10% 20% 30% In figuur 7.15 is de tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen weergegeven op wijkniveau. Op wijkniveau is te zien dat inwoners van de Binnenstad significant meer tevreden zijn over de politie dan gemiddeld in andere wijken. In Herten en Overig Roermond is het aandeel inwoners dat tevreden is het functioneren van de politie lager (significant) dan gemiddeld in Roermond. Figuur 7.15 Tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen, op wijkniveau Binnenstad Roerzicht-Voorstad e.o. Roermond-Oost Donderberg e.o. Gemeente Roermond Roermond-Zuid Maasniel Swalmen Hoogvonderen Herten Overig Roermond Ontevreden -7% -9% -11% -9% -9% -7% -11% -8% -10% -10% -8% Tevreden 40% 32% 29% 28% 28% 27% 27% 25% 25% 22% 22% -20% -10% 0% 10% 20% 30% 40% Hoe veilig is Roermond? Burgers en politie 74

80 8 HOOFDSTUK Vrije ruimte: Participatie Hoe veilig is Roermond? Vrije ruimte: Participatie 75

81 8. Vrije ruimte: Participatie 8.1 Inleiding De gemeente Roermond heeft ervoor gekozen eigen vragen toe te voegen, de zogenaamde vrije ruimte. Deze vragen gaan over de participatie van burgers bij veiligheidsproblemen en -vraagstukken. Allereerst wordt in paragraaf 8.2 de bereidheid van burgers om mee te denken met de gemeente besproken, en in de paragraaf 8.3 staan de activiteiten centraal die burgers ondernemen om de buurt veilig en leefbaar te maken en te houden. 8.2 Verantwoordelijkheid en bereidheid In tabel 8.1 zijn drie stellingen weergegeven die gaan over verantwoordelijkheid voor de veiligheid in de buurt en bereidheid tot participatie bij veiligheidsonderwerpen. Tabel 8.1 Stellingen over verantwoordelijkheid en bereidheid participatie veiligheid (percentage (helemaal) eens) STELLING (HELEMAAL) EENS NIET MEE EENS EN NIET MEE ONEENS (HELEMAAL) MEE EENS GEEN ANTWOORD Ik voel me medeverantwoordelijk voor de veiligheid in mijn buurt. 61% 21% 7% 11% Als er in mijn buurt problemen zijn op het gebied van veiligheid, vind ik het belangrijk dat ik bij het bedenken van een oplossing word betrokken. Als er in mijn buurt problemen zijn op het gebied van veiligheid, wil ik aan het oplossen daarvan actief een bijdrage leveren. 47% 30% 10% 13% 39% 32% 14% 15% Bijna twee derde van de inwoners van Roermond voelt zich medeverantwoordelijk voor de veiligheid in hun buurt. Iets minder dan de helft van de inwoners vindt het belangrijk dat ze bij het bedenken van een oplossing worden betrokken, als er in hun buurt problemen zijn op het gebied van veiligheid. Tot slot willen vier op de tien inwoners graag actief een bijdrage leveren aan het oplossen van problemen op het gebied van veiligheid. Deze drie stellingen, zoals weergegeven in tabel 8.1, zijn in de figuren 8.1 tot en met 8.3 weergegeven op wijkniveau. Figuur 8.1 Stelling: Ik voel me medeverantwoordelijk voor de veiligheid in mijn buurt (percentage (helemaal) eens) Roerzicht-Voorstad e.o. Maasniel Overig Roermond Herten Swalmen Hoogvonderen Binnenstad Gemeente Roermond Roermond-Zuid Roermond-Oost Donderberg e.o. 67% 67% 66% 66% 64% 64% 63% 62% 59% 55% 51% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Hoe veilig is Roermond? Vrije ruimte: Participatie 76

82 Ongeveer twee derde van de inwoners van Roerzicht-Voorstad e.o., Maasniel en Overig Roermond voelt zich medeverantwoordelijk voor de veiligheid in hun buurt. De inwoners van Donderberg e.o. en Roermond-Oost voelen zich het minst verantwoordelijk. Figuur 8.2 Stelling: Als er in mijn buurt problemen zijn op het gebied van veiligheid, vind ik het belangrijk dat ik bij het bedenken van een oplossing word betrokken (percentage (helemaal) eens) Roerzicht-Voorstad e.o. Overig Roermond Hoogvonderen Maasniel Herten Gemeente Roermond Roermond-Zuid Binnenstad Swalmen Donderberg e.o. Roermond-Oost 58% 54% 51% 51% 50% 47% 46% 44% 44% 41% 37% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Van de verschillende wijken vindt het grootste deel van de inwoners van Roerzicht-Voorstad e.o. en Overig Roermond het belangrijk om betrokken te worden bij het bedenken van een oplossing op het gebied van veiligheid. In de wijken Roermond-Oost en Donderberg e.o. zijn de inwoners hiertoe het minst bereid. Figuur 8.3 Stelling: Als er in mijn buurt problemen zijn op het gebied van veiligheid, wil ik aan het oplossen daarvan actief een bijdrage leveren (percentage (helemaal) eens) Roerzicht-Voorstad e.o. Overig Roermond Maasniel Herten Roermond-Zuid Swalmen Gemeente Roermond Binnenstad Hoogvonderen Donderberg e.o. Roermond-Oost 51% 50% 43% 42% 41% 40% 39% 36% 35% 34% 29% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ongeveer de helft van de inwoners die wonen in Roerzicht-Voorstad e.o. en Overig Roermond wil graag actief een bijdrage leveren aan problemen rondom veiligheid. In de wijken Roermond-Oost en Donderberg e.o. zijn de bewoners hiertoe het minst bereid. Hoe veilig is Roermond? Vrije ruimte: Participatie 77

83 GEMEENTE ROERMOND ROERMOND-OOST DONDERBERG E.O. HOOGVONDEREN BINNENSTAD SWALMEN ROERMOND-ZUID HERTEN MAASNIEL OVERIG ROERMOND ROERZICHT-VOORSTAD E.O. 8.3 Activiteiten rondom veiligheid In tabel 8.2 is een achttal activiteiten weergegeven ter bevordering van de veiligheid in de buurt. De actie die het grootste deel van de inwoners van Roermond doen staat bovenaan, en de actie die het kleinste deel van de inwoners uitvoeren staat onderaan in de tabel. In kleur is aangegeven of de wijk significant positiever (groen) of negatiever (rood) scoort ten opzichte van de gemeente Roermond. Tabel 8.2 Eigen inzet voor leefbaarheid en veiligheid (percentage ja) ACTIVITEIT Ik houd een oogje in het zeil wat er op straat gebeurt. 82% 81% 83% 88% 79% 75% 67% 83% 75% 71% 78% Ik pas op het huis van de buren als ze niet thuis zijn. Ik ruim wel eens zwerfafval of troep op in mijn buurt of werk wel eens mee aan schoonmaakacties in mijn buurt. Ik ben bereid mee te werken aan buurtactiviteiten om de veiligheid in mijn buurt te vergroten. Ik meld zaken bij de gemeente/politie/meld Misdaad Anoniem. 72% 76% 70% 74% 67% 67% 48% 69% 62% 53% 65% 56% 50% 57% 42% 46% 43% 39% 44% 38% 41% 45% 50% 52% 48% 56% 36% 49% 41% 36% 35% 35% 44% 39% 43% 46% 40% 41% 41% 43% 42% 36% 39% 41% Ik ben deelnemer van Burgernet. Ik kom naar inspraak- of voorlichtingsavonden van de gemeente/politie. Ik werk mee aan buurtactiviteiten om de veiligheid in mijn buurt te vergroten. 29% 32% 25% 28% 29% 31% 22% 30% 15% 33% 27% 15% 25% 18% 14% 17% 15% 18% 14% 17% 15% 17% 11% 11% 9% 9% 10% 7% 6% 7% 9% 10% 9% In kleur is aangegeven of de wijk significant positiever (groen) of negatiever (rood) scoort t.o.v. de gemeente. Van de voorgelegde acties houdt het grootste deel van de inwoners (78 procent) een oogje in het zeil, gevolgd door op het huis van de buren passen als ze niet thuis zijn (65 procent) en wel eens zwerfvuil of troep opruimen in de buurt (45 procent). De acties die het kleinste deel van de inwoners doet, zijn: meewerken aan buurtactiviteiten om de veiligheid te vergroten (9 procent), naar inspraak- of voorlichtingsavonden van de gemeente/politie gaan (17 procent). In de wijken Roerzicht-Voorstad e.o., Overig Roermond, Maasniel en Herten doet een bovengemiddeld groot deel van de bevolking de vier meest genoemde acties (oogje in het zeil houden, oppassen op huis buren, zwerfvuil/troep in de buurt opruimen en meewerken aan buurtactiviteiten). In de Binnenstad, Donderberg e.o. en Roermond-Oost doet juist een benedengemiddeld deel van de bevolking de zojuist genoemde activiteiten. Hoe veilig is Roermond? Vrije ruimte: Participatie 78

84 9 HOOFDSTUK Aanvullende analyse: seksuele voorkeur Hoe veilig is Roermond? Aanvullende analyse: seksuele voorkeur 79

85 9. Aanvullende analyse: seksuele voorkeur 9.1 Inleiding In dit hoofdstuk worden de resultaten van de aanvullende analyse van veiligheidsbeleving naar seksuele voorkeur beschreven: voelen homo's en lesbiennes in Roermond zich even veilig als biseksuele en hetero mannen en vrouwen, of minder veilig zoals landelijk vaak het geval is. In dit hoofdstuk worden enkele resultaten uit de Veiligheidsmonitor - waarvan uit de landelijke Veiligheidsmonitor bekend is dat er verschillen zijn naar seksuele voorkeur - uitgesplitst en beschreven binnen de thema's veiligheidsbeleving (par. 9.2), respectloos gedrag (par. 9.3) en slachtofferschap (par. 9.4). In dit hoofdstuk is geen onderscheid gemaakt naar geslacht, alleen naar seksuele voorkeur, in verband met de beperkte aantallen deelnemers uit Roermond die vooral op dezelfde of beide seksen vallen. 9.2 Veiligheidsbeleving Uit de landelijke Veiligheidsmonitor is bekend dat personen die zich vooral of uitsluitend aangetrokken voelen tot de andere sekse of beide seksen (hetero- en biseksuele mannen en vrouwen), zich minder vaak onveilig voelen dan personen die zich vooral of uitsluitend aangetrokken voelen tot dezelfde sekse (homo's en lesbiennes). In figuur 9.1 is weergegeven hoe vaak inwoners van Roermond met verschillende seksuele voorkeuren zich onveilig voelen in het algemeen en in de eigen woonbuurt. Homo's en lesbiennes in Roermond voelen zich over het algemeen en in de eigen woonbuurt vaker onveilig dan biseksuele en hetero mannen en vrouwen. Tussen de onveiligheidsgevoelens van biseksuelen en hetero's zijn de verschillen gering. De samenhang tussen seksuele voorkeur en onveiligheidsgevoel is in Roermond dus gelijk aan het landelijke beeld. Figuur 9.1 Onveiligheidsgevoelens in het algemeen en in eigen woonbuurt (percentage 'wel eens' onveilig). uitsluitend zelfde sekse * 46% 59% beide seksen uitsluitend andere sekse 25% 23% 41% 44% onveiligheidsgevoel algemeen onveiligheidsgevoel woonbuurt 0% 20% 40% 60% 80% 100% * Minder dan 50 inwoners van Roermond hebben 'vooral of uitsluitend hetzelfde geslacht' opgegeven als seksuele voorkeur, cijfer indicatief. Hoe veilig is Roermond? Aanvullende analyse: seksuele voorkeur 80

86 9.3 Respectloos gedrag Uit de landelijke Veiligheidsmonitor is bekend dat homo's en lesbiennes meer last hebben van respectloos gedrag door onbekenden op straat en in het openbaar vervoer dan heteroseksuele mannen en vrouwen. Daarnaast worden homo's ook vaker respectloos behandeld door personeel van winkels, bedrijven en overheidsinstanties (voor lesbiennes geen verschil). Lesbiennes en biseksuele vrouwen worden juist vaker respectloos behandeld door bekenden dan heteroseksuele vrouwen. In figuur 9.2 is weergegeven hoe vaak inwoners van Roermond respectloos worden behandeld, uitgesplitst naar seksuele voorkeur. Inwoners die zich vooral of uitsluitend aangetrokken voelen tot dezelfde sekse worden over het algemeen vaker respectloos behandeld dan inwoners die zich uitsluitend tot de andere sekse voelen aangetrokken. Door bekenden worden homo s en lesbiennes juist minder vaak respectloos behandeld. In Roermond voelen inwoners die zich tot beide seksen voelen aangetrokken zich relatief weinig respectloos behandeld door onbekenden en door personeel van winkels of bedrijven. Deze inwoners voelen zich wel vaker respectloos behandeld door personeel van overheidsinstanties dan inwoners die zich uitsluitend tot het andere geslacht voelen aangetrokken. In Roermond is de landelijke samenhang tussen respectloos gedrag en seksuele voorkeur dus gedeeltelijk slechts beperkt terug te vinden, alleen dat homo's (en lesbiennes) zich over het algemeen vaker respectloos behandeld voelen door onbekenden op straat, in het openbaar vervoer en door personeel van winkels, bedrijven en overheidsinstellingen. Het is in de resultaten van Roermond niet terug te vinden dat homo's wel en lesbiennes niet vaker respectloos behandeld worden door personeel, en dat lesbiennes en biseksuele vrouwen vaker respectloos behandeld worden door bekenden. Figuur 9.2 Percentage inwoners dat wel eens respectloos behandeld wordt door... Onbekenden op straat 16% 20% 31% Onbekenden in het openbaar vervoer Personeel van winkels of bedrijven Personeel van overheidsinstanties Bekenden zoals partner, familie of vrienden 18% 8% 14% 23% 3% 17% 21% 18% 13% 2% 7% 6% 0% 10% 20% 30% 40% 50% uitsluitend zelfde sekse * beide seksen uitsluitend andere sekse * Minder dan 50 inwoners van Roermond hebben 'vooral of uitsluitend hetzelfde geslacht' opgegeven als seksuele voorkeur, cijfer indicatief. Hoe veilig is Roermond? Aanvullende analyse: seksuele voorkeur 81

87 9.4 Slachtofferschap Homo's en lesbiennes zijn in Nederland vaker slachtoffer van delicten en vernielingen dan heteroseksuele mannen en vrouwen. Daarbij zijn lesbiennes relatief vaker slachtoffer van geweldsdelicten en homo's relatief vaker slachtoffer van vermogensdelicten en vernielingen. Tussen biseksuele en heteroseksuele mannen en vrouwen zijn er over het algemeen maar geringe verschillen in slachtofferschap. In tabel 9.1 is per delictsvorm weergegeven hoe vaak inwoners van verschillende seksuele voorkeur in de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek slachtoffer zijn geworden in Roermond. In Roermond zijn inwoners die zich vooral of uitsluitend aangetrokken voelen tot dezelfde sekse gemiddeld vaker slachtoffer geworden van delicten en vernielingen dan inwoners die zich tot de andere sekse voelen aangetrokken. De verschillen zijn vooral groot bij slachtofferschap van vermogensdelicten en vernielingen. Inwoners die zich tot beide seksen voelen aangetrokken werden minder vaak slachtoffer van geweldsdelicten, maar vaker slachtoffer van vernielingen, dan inwoners die zich tot de andere sekse voelen aangetrokken. Het algemene beeld voor de samenhang tussen totale slachtofferschap en seksuele voorkeur is in Roermond gelijk aan het landelijke beeld. Het is uit de resultaten van Roermond niet te zien of lesbiennes specifiek vaker slachtoffer zijn van geweld en homo's vaker slachtoffer van vermogensdelicten en vernielingen. Tabel 9.1 Slachtofferschap per delictsvorm naar seksuele voorkeur SLACHTOFFERSCHAP UITSLUITEND ZELFDE SEKSE BEIDE SEKSEN UITSLUITEND ANDERE SEKSE TOTAAL GEMEENTE ROERMOND Geweldsdelicten 5% * 0,0% 2,9% 2,4% Vermogensdelicten 25% * 12,1% 12,4% 12,1% Vernielingen 21% * 18,1% 8,0% 7,8% TOTAAL 37% * 20,6% 19,7% 18,7% * Minder dan 50 inwoners van Roermond hebben 'vooral of uitsluitend hetzelfde geslacht' opgegeven als seksuele voorkeur, cijfer indicatief en om deze reden ook afgerond naar hele procenten. Hoe veilig is Roermond? Aanvullende analyse: seksuele voorkeur 82

88 1 BIJLAGE Achtergrondkenmerken Hoe veilig is Roermond? Achtergrondkenmerken 83

89 Tabel 1 Sekse respondenten GESLACHT PERCENTAGE Man 47% Vrouw 53% TOTAAL 100% Tabel 2 Leeftijdsverdeling respondenten LEEFTIJDSCATEGORIE PERCENTAGE 6% % % % % % % 85 jaar en ouder 2% TOTAAL 100% Tabel 3 Seksuele voorkeur respondenten SEKSUELE VOORKEUR PERCENTAGE Uitsluitend zelfde sekse 3% Beide seksen 4% Uitsluitend andere sekse 92% weet niet - anders 1% TOTAAL 100% Hoe veilig is Roermond? Achtergrondkenmerken 84

90 Tabel 4 Herkomst respondenten HERKOMST autochtoon PERCENTAGE 83% Marokko 1% Turkije 1% Suriname 0% Antillianen/Arubanen 1% overig niet westers (+onbekend) 2% westers allochtoon 14% TOTAAL 100% Tabel 5 Huishoudengrootte respondenten HUISHOUDENGROOTTE 1 persoon PERCENTAGE 22% 2 personen 47% 3 personen 14% 4 personen 13% 5 of meer personen 3% TOTAAL 100% Tabel 6 Hoogst behaalde opleiding respondenten OPLEIDING lager onderwijs PERCENTAGE 33% middelbaar onderwijs 29% hoger onderwijs 31% onbekend 7% TOTAAL 100% Hoe veilig is Roermond? Achtergrondkenmerken 85

91 Tabel 7 Betaald werk en betaald werk voor meer dan 12 uren per week PERCENTAGE betaald werk 46% w.v. betaald werk voor meer dan 12 uren per week 95% Tabel 8 Soort woning in drie categorieën WONING vrijstaand, twee onder een kap, tussenwoning, hoekwoning PERCENTAGE 75% flat, bovenwoning, benedenwoning 21% overig 2% onbekend 2% TOTAAL 100% Tabel 9 Verdeling koop/huur WONING koop PERCENTAGE 70% huur 29% onbekend 2% TOTAAL 100% Hoe veilig is Roermond? Achtergrondkenmerken 86

92 2 BIJLAGE Indicatoren Kernbeleid Veiligheid Hoe veilig is Roermond? Indicatoren Kernbeleid Veiligheid 87

93 INDICATOREN KERNBELEID VEILIGHEID Veilige woon- en leefomgeving 1.1 Sociale kwaliteit Rapportcijfer leefbaarheid in de woonbuurt gemiddeld rapportcijfer 7,1 Schaalscore sociale cohesie indicator ,9 Een of meer vormen van sociale overlast komen voor % ja 63% Drugsgebruik of drugshandel komt in buurt wel eens voor % ja 38% Ervaart zelf veel overlast van drugsgebruik of drugshandel % veel 11% Overlast door buurtbewoners komt in buurt wel eens voor % ja 28% Ervaart zelf veel overlast van buurtbewoners % veel 7% 1.2 Fysieke kwaliteit Rapportcijfer leefbaarheid in de woonbuurt gemiddeld rapportcijfer 7,1 Schaalscore fysieke voorzieningen in de buurt indicator ,1 Een of meer vormen van fysieke verloedering komen voor % ja 84% Hondenpoep op stoep, straat of in perken komt wel eens voor % ja 76% Ervaart zelf veel overlast van hondenpoep op stoep, straat of in perken % veel 27% Rommel op straat komt in buurt wel eens voor % ja 56% Ervaart zelf veel overlast van rommel op straat % veel 10% 1.3 Objectieve veiligheid Rapportcijfer veiligheid in de buurt gemiddeld rapportcijfer 6,7 Slachtofferschap totaal (excl. cybercrime) % ja, slachtoffer 19% delicten per 100 inwoners 33,8 Slachtofferschap geweldsdelicten totaal % ja, slachtoffer 2% delicten per 100 inwoners 3,8 Slachtofferschap vermogensdelicten totaal % ja, slachtoffer 14% delicten per 100 inwoners 19,4 Slachtofferschap (poging) tot inbraak % ja, slachtoffer 3% delicten per 100 inwoners 3,8 Slachtofferschap fietsdiefstal % ja, slachtoffer 5% delicten per 100 inwoners 5,7 Hoe veilig is Roermond? Indicatoren Kernbeleid Veiligheid 88

94 Slachtofferschap diefstal uit/vanaf auto % ja, slachtoffer 2% delicten per 100 inwoners 2,5 Slachtofferschap autodiefstal % ja, slachtoffer 0% delicten per 100 inwoners 0,4 Slachtofferschap diefstal ander motorvoertuig % ja, slachtoffer 1% delicten per 100 inwoners 0,9 Slachtofferschap (poging tot) zakkenrollerij/beroving % ja, slachtoffer 3% delicten per 100 inwoners 2,6 Slachtofferschap overige diefstal % ja, slachtoffer 3% delicten per 100 inwoners 3,4 1.4 subjectieve veiligheid Voelt zich wel eens onveilig % ja 44% Voelt zich vaak onveilig % vaak 3% Voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt % ja 27% Voelt zich vaak onveilig in eigen buurt % vaak 3% Geschatte kans op Inbraak in woning % (heel) grote kans 15% Geschatte kans op mishandeling % (heel) grote kans 5% Geschatte kans op zakkenrollerij zonder geweld % (heel) grote kans 6% Geschatte kans op beroving op straat met geweld % (heel) grote kans 5% 2. Bedrijvigheid en veiligheid 2.1 Veilig winkelgebied Veiligheidsgevoel in centrumgebied woonplaats % vaak/soms onveilig 26% Veiligheidsgevoel in winkelgebied/winkelcentrum % vaak/soms onveilig 23% 2.3 Veilig uitgaan Veiligheidsgevoel in centrumgebied woonplaats % vaak/soms onveilig 26% Veiligheidsgevoeld rondom uitgaansgelegenheden woonplaats % vaak/soms onveilig 32% Hinder van horecagelegenheden komt in buurt wel eens voor % ja 15% Ervaart zelf veel overlast van hinder van horecagelegenheden % veel 2% 3. Jeugd en veiligheid Hoe veilig is Roermond? Indicatoren Kernbeleid Veiligheid 89

95 3.1 Jeugdoverlast Veiligheidsgevoel op plekken waar groepen jongeren rondhangen % vaak/soms onveilig 53% Rondhangende jongeren komt in buurt wel eens voor % ja 45% Ervaart zelf veel overlast van rondhangende jongeren % veel 10% 4. Fysieke veiligheid 4.1 Verkeersveiligheid Een of meer vormen van verkeersoverlast komen voor % ja 81% Te hard rijden komt in buurt wel eens voor % ja 72% Ervaart zelf veel overlast van te hard rijden % veel 29% Agressief gedrag in het verkeer komt in buurt wel eens voor % ja 37% Ervaart zelf veel overlast van agressief verkeersgedrag % veel 10% Parkeerproblemen komen in buurt wel eens voor % ja 50% Ervaart zelf veel overlast van parkeerproblemen % veel 19% 5. Integriteit en veiligheid 5.1 Polarisatie en radicalisering Schaalscore sociale cohesie indicator ,9 Tevreden over bevolkingssamenstelling % (helemaal) eens 61% 5.2 Georganiseerde criminaliteit Drugsgebruik of drugshandel komt in buurt wel eens voor % ja 38% Ervaart zelf veel overlast van drugsgebruik of drugshandel % veel 11% Slachtofferschap identiteitsfraude via internet % ja, slachtoffer 2% delicten per 100 inwoners 1,8 Slachtofferschap hacken % ja, slachtoffer 6% delicten per 100 inwoners 9,4 Hoe veilig is Roermond? Indicatoren Kernbeleid Veiligheid 90