Lesson Study in de Lerarenopleiding RUG

Transcriptie

1 1 Lesson Study in de Lerarenopleiding RUG Carien Bakker vakdidactica Nederlands Charlotte Speekenbrink eerstegraadsdocente Nederlands (in opleiding) Marjolein Gielstra eerstegraadsdocente Nederlands (in opleiding)

2 2 Wat? 1. Eerstegraads lerarenopleiding RUG 2. Lesson Study in lerarenopleiding RUG 2 toepassingen

3 3 Eerstegraads Lerarenopleiding RUG 4 jaar vakmaster + 1 jaar lerarenopleiding bevoegdheid schoolvak Vakken lerarenopleiding: Stage Vakdidactiek Onderzoek Onderwijskunde

4 4 Stage Lesgeven aan 2 klassen, in ieder geval 1 bovenbouwklas Meedraaien in sectie en school Begeleiding : Vakcoach = eerstegraadsdocent zelfde vak Schoolopleider Vakdidacticus

5 5 Vakdidactiek Wat Kennis over doelstellingen, leerstof, werkvormen schoolvak Toepassing in huidige stagepraktijk Toekomstige toepassing (visieontwikkeling) Hoe Colleges Literatuur Opdrachten Lesbezoek vakdidacticus

6 6 Masteronderzoek Meedraaien met onderzoek vakdidacticus Begeleiding door vakdidactus en onderwijskundige Voorbeelden: Rol van het schoolboek bij de Moderne Vreemde Talen Bevordering van hogere orde denken binnen maatschappijleer Begrijpend lezen op een gymnasium Contextualiseren bij geschiedenis

7 7 Kloof theorie - praktijk Ideaal Huidig Student Student (Lesgeef)praktijk student te weinig centraal Soms geringe vakdidactische begeleiding door coach Instituut School Instituut School Weinig inhoudelijke uitwisseling vakdidactici - vakcoaches

8 8 Lesson Study in lerarenopleiding Doelen: Overbruggen kloof theorie praktijk Overbruggen kloof instituut school

9 Lesson Study in lerarenopleiding: 2 toepassingen 9 1. Masteronderzoek 2. Tijdens colleges vakdidactiek

10 10 Lesson Study tijdens Masteronderzoek Eindfase opleiding In hoeverre didactiek x effectief om y te bevorderen? Variant 1 Variant 2 Lesson Study Team 3 studenten Zelfde schoolvak Verschillende scholen Student Vakcoach Andere docent Zelfde schoolvak Zelfde stageschool Klassen Zelfde jaarlaag Zelfde jaarlaag Vraagstelling Lesmateriaal Onderzoeksinstrumenten Door studenten Door vakdidacticus

11 Lesson Study tijdens Masteronderzoek Literatuuranalyse + Onderzoeksvraag Docent 2 geeft bijgestelde lessenserie in eigen klas Anderen observeren en interviewen lln tijdens onderzoeksles Beantwoording onderzoeksvraag + verslaglegging 11 Ontwerp lessenserie Gezamenlijke evaluatie + bijstelling lessenserie Gezamenlijke evaluatie + bijstelling lessenserie Data-analyse Ontwerp onderzoeksinstrumenten Anderen observeren en interviewen lln tijdens onderzoeksles Docent 3 geeft bijgestelde lessenserie in eigen klas Nameting Beginmeting Docent 1 geeft lessenserie in eigen klas Anderen observeren en interviewen lln tijdens onderzoeksles Gezamenlijke evaluatie + bijstelling lessenserie

12 12 Voorspellen bevindingen variant 2 Docenten Studenten Leerlingen

13 13 Bevindingen studenten variant Observeren bij elkaar Uitwisselen van ervaringen met ervaren collega s, inspiratie opdoen Lesmateriaal kritisch bekijken en verbeteren Verdieping in eigen lespraktijk en die van collega s Leren over leren van leerlingen Veel documenteren (logboeken, lesmateriaal) Planning en organisatie lesbezoeken

14 14 Bevindingen deelnemende docenten (variant 2) + - Toewerken naar optimale lessenserie op basis van grondige evaluatie Observeren van leerlingen, effecten van handelen docent op leerlingen Uit comfortzone Inhoudelijke gesprekken over onderwijs met collega s Organisatie Tijdrovend Uit comfortzone: door gezamenlijke verantwoordelijkheid weinig ruimte voor improvisatie en eigen keuzes Pittig: op ander niveau praten over lessen

15 15 Lesson Study tijdens colleges vakdidactiek Beginfase opleiding Groepjes van 3 studenten 3 rondes Begeleiding door ervaren docenten-in-opleiding Soms verplichte elementen (bv modelleren)

16 16 Lesson Study tijdens colleges vakdidactiek Les 1: student 1 bestudeert literatuur + maakt lesvoorbereiding + formuleert dilemma s Student 1 selecteert 15 min. + formuleert dilemma s Groep bestudeert video + dilemma s Groep bestudeert literatuur + lesvoorbereiding + dilemma s Uitvoering les + video-opname door student 1 Gezamenlijke evaluatie les student 1 op college Gezamenlijke bespreking op college Bijstelling les door student 1 Les 2: Student 2 bestudeert literatuur + maakt lesvoorbereiding + formuleert dilemma s

17 17 Bevindingen studenten Top Zicht op ideeën en visie op het vak medestudenten Gerichte opdrachten om theorie / werkvormen (modelleren) uit te proberen Video-opname: drempelverlagend om jezelf te zien + inspirerend om elkaar te zien lesgeven Feedback van lotgenoten Begeleiding door ervaren docentenin-opleiding Tip Leren om de juiste vakdidactische vragen te stellen beter verloop gesprekken Later in opleiding zodat dilemma's meer vakdidactisch van aard zijn Live lesbezoek i.p.v. video-analyse Minder administratie

18 18 Evaluatie Wat zijn je twijfels? Waar ben je van overtuigd?