Corporatiesturing. Beeldbepalend. Johan Conijn. SOM, 26 september 2012

Transcriptie

1 Corporatiesturing Johan Conijn SOM, 26 september 2012 Beeldbepalend 2

2 Existentieel probleem Mismanagement, fraude. Maar aan incidenten liggen onderliggende factoren ten grondslag: 1) Vermogen in de dode hand - omvangrijk vermogen (waardering marktwaarde) - geen rendementseis 2) Tekortschietend sturingskader en toezicht - geen volkshuisvestelijk toezicht - bedrijfswaarde beoordeling: blijft er voldoende over, maar waar is het geld ondertussen naar toe gegaan wat over was? - over het algemeen geen sturing op gewenste vermogensontwikkeling op basis van marktwaarde 3 Gevoel van urgentie. Transparantie en legitimiteit overtuigend verbeteren (niet bij woorden alleen ) Of Afroming via heffingen e.d.: VVD en PvdA kiezen bij doorrekening door CPB voor verdubbeling van de verhuurderheffing. Ook bij andere partijen verhoging van de heffing bij verhuurders. 4

3 Maatschappelijk presteren 5 Maatschappelijk rendement / effect Hoe het maatschappelijk rendement, maatschappelijk effect te bepalen van activiteiten corporaties? 6

4 Maatschappelijk rendement/effect meetbaar? Meetbaar maken maatschappelijke baten en kosten (MKBA) belangrijke bijdrage aan besluitvorming. Geen panacee voor inzicht in maatschappelijk presteren corporaties: - niet alle effecten goed kwantificeerbaar - niet alle effecten goed toerekenbaar Niet gericht op de specifieke positie van de corporaties als marktcontrair handelende organisatie. Ook reguliere marktpartijen realiseren maatschappelijk rendement. 7 Andere invalshoek Corporaties realiseren, mogelijk gemaakt door vermogen zonder externe rendementseis, niet de marktconforme kasstromen: - huur < marktconforme huur - lasten > marktconforme lasten - investeringen > marktconforme waarde Centrale vragen: - hoeveel middelen zijn beschikbaar om marktcontrair te handelen? - hoe wordt de besluitvorming georganiseerd voor de aanwending van de beschikbare middelen? - waaraan zijn de middelen daadwerkelijk besteed? - hoe beoordelen we de inzet van deze marktcontraire inzet? 8

5 De vermogenskant: een eenvoudige balans Activa Vastgoed Eigen vermogen Passiva Vreemd vermogen 9 Verwarrend debat Verwarrende terminologie: - Vermogensovermaat - Onvoldoende presteren naar vermogen - Potentieel vermogen - Vermogensallocatie Per definitie is het gehele vermogen (nagenoeg volledig) belegd in vastgoed Drie kernvraagstukken: - Toekomstige omvang totaal vermogen 1. Gewenste groei eigen vermogen (op basis marktwaarde) 2. Omvang van de leverage - Toekomstige samenstelling van het vastgoed 10

6 Omvang leningportefeuille U zet uw vermogen onvoldoende in eufemisme voor: U dient meer leningen aan te trekken; uw leverage is te laag Hogere leverage: - Meer investeringen; hoger balanswaarde vastgoed maar ook: - Meer risico - Negatieve hefboom als rente op leningen hoger is dan rendement op vastgoed Heroverweging omvang leverage bij corporaties gewenst 11 Samenstelling vastgoed Ontwikkeling omvang vastgoed (totale waarde) in samenhang met ontwikkeling totaal vermogen Binnen de vastgestelde omvang van het vastgoed voortdurende transformatie ( asset management ) om het vastgoed in overeenstemming te brengen / te houden met: - Maatschappelijke doelstellingen (doelgroepen, betaalbaarheid) - Financiële doelstellingen (rendementseis) 12

7 Corporatiesturing: integratie drie invalshoeken De drie centrale verantwoordelijkheden onderscheiden in het sturingsmodel van corporaties: het DrieKamerModel Maatschappelijke functie Vermogensfunctie Vastgoedfunctie 13 Enkele uitgangspunten Expliciete doelstelling ten aanzien van gewenste ontwikkeling van vermogen (groei/krimp) op basis van marktwaarde Exploitatie vastgoed is marktconform, tenzij Financiële offer voor maatschappelijke prestaties is het extra ten opzichte van de markt Afwijkingen van marktconform ijkpunt vooraf gebudgetteerd en zichtbaar gemaakt Concrete vormen marktcontrair beleid: - Huurafslag ten behoeve van betaalbaarheid - Hogere kosten ten behoeve van extra beheer of onderhoud 14

8 DrieKamerModel Maatschappelijke kamer Huurkorting Extra beheer/ onderhoud Maatschappelijk budget Dividend Vermogenskamer Investeringsmiddelen Vastgoedkamer 15 Maatschappelijke kamer Maatschappelijke afweging: - hoe (meerjarig) beschikbare budget te besteden aan maatschappelijk taken? - welke rol voor externe belanghouders? Volkshuisvestelijke toezicht, resp. visitatie betreft deze kamer 16

9 Vastgoedkamer Marktconforme exploitatie: - rendementssturing conform IPD - marktconforme aanvangsrendement - deels netto huur - deels doeluitkering maatschappelijke kamer Benchmarking op basis van de markt Nadere verbijzondering via onderscheid asset en property management Opdrachtgever voor projectontwikkeling 17 Vermogenskamer Behoud van het trustvermogen : - bewaken gewenste ontwikkeling van het eigen vermogen en de kasstromen - bepalen omvang van vreemd vermogen (leverage) - bepalen omvang beschikbare budget voor maatschappelijke rol Financieel toezicht betreft deze kamer 18

10 Sturingskader Per kamer kengetallen waarop gestuurd wordt. Normering van de kengetallen hangt onderling samen (interdependent systeem) Strategisch beleidsplan is integratiekader 19 Meerwaarde DrieKamerModel Mogelijkheden tot betere borging - effectiviteit: helder afwegingskader inzet middelen voor maatschappelijke opgaven - efficiëntie: heldere focus in de vastgoedkamer via rendementssturing - transparantie: drie verantwoordelijkheden apart geplaatst Logische set van sturingskengetallen 20

11 Integratiekader: meerjarig strategisch plan Maatschappelijke doelstellingen vertalen naar wensportefeuille leidend tot Investeringsplannen (transformatieopgave) die bevatten Maatschappelijke opgaven, waarbij afweging tussen Maatschappelijke ambitie versus gewenste ontwikkeling eigen vermogen, binnen financiële restricties Optimaliseringsvraagstuk 21 DrieKamerModel + Strategisch Plan Huidige portefeuille Wens portefeuille 22

12 Stellingen Legitimiteit van corporatie alleen mogelijk met transparantie. Transparantie alleen mogelijk met (interne) functiescheiding. Verbetering functioneren alleen mogelijk met marktconforme waardering vastgoed 23 The information contained in this communication is confidential and may be legally privileged. It is intended solely for the use of the individual recipient. If you are not the intended recipient you are hereby notified that any disclosure, copying, distribution or taking any action in reliance on the contents of this information is strictly prohibited and may be unlawful. Ortec Finance is neither liable for the proper and complete transmission of the information contained in this communication nor for any delay in its receipt. The information in this communication is not intended as a recommendation or as an offer unless it is explicitly mentioned as such. No rights can be derived from this message. This communication is from Ortec Finance, a company registered in Rotterdam, The Netherlands under company number with registered office at Boompjes 40, 3011 XB Rotterdam, The Netherlands. All our services and activities are governed by our general terms and conditions which may be consulted on and shall be forwarded free of charge upon request. The Netherlands, Rotterdam Boompjes 40, 3011 XB Rotterdam P.O. Box 4074, 3006 AB Rotterdam Tel: +31 (0) Fax: +31 (0) [email protected] Web: The Netherlands, Amsterdam Barajasweg 10, 1043 CP Amsterdam Tel: +31 (0) Fax: +31 (0) [email protected] Web: United Kingdom, London 23 Austin Friars, London EC2N 2QP Tel: +44 (0) Fax: +44 (0) [email protected] Web: Switzerland, Pfäffikon Poststrasse 4, 8808 Pfäffikon SZ Tel: +41 (0) Fax: +41 (0) [email protected] Web: