REKENEN MET EXCEL. Naam Nr Klas Datum

Transcriptie

1 REKENEN MET EXCEL Naam Nr Klas Datum Microsoft Excel wordt gebruikt om facturen, bestelbonnen, prijsoffertes, rapporten en ander rekenwerk uit te voeren. Rekenbladen moeten dus formules bevatten! In deze werkmodule leer je efficiënt werken met formules. Een overzicht: 1. Samenstelling van formules Je leert hoe een formule wordt opgebouwd en wat het belang is van het gebruik van celverwijzingen in formules. 2. Functies in formules Je leert de voordelen kennen van het gebruik van functies. Je leert verschillende werkwijzen kennen om functies in te voeren. Je leert verschillende soorten functies kennen en gebruiken. 3. Voorwaarden stellen in formules Je leert de functie AlS kennen en gebruiken. 4. Formules kopiëren Je zal vaststellen dat celadressen in formules veranderen wanneer je de formules kopieert en hoe je dat kan voorkomen! Microsoft Excel: rekenen pagina 1

2 1 SAMENSTELLING VAN FORMULES In Excel moet een formule beginnen met het gelijkheidsteken (=). Zonder dit teken beschouwt Excel de formule als een tekst en kan er niet mee gerekend worden! Een formule kan de volgende elementen bevatten: 1. operatoren bewerking symbool prioriteit procent % 1 machtsverheffing ^ 2 vermenigvuldigen * delen / 3 optellen + aftrekken - 4 Gebruik haakjes () om af te wijken van deze voorrangsregels! Voorbeelden Onze schrijfwijze Formule in Excel Resultaat 5 2 =5^ :3 =100+50/3 116, (100+50):3 =(100+50)/3 50 5% =5% 0,05 5x20 =5* constanten In een formule kan je vaste waarden opnemen. Voorbeelden De formule =(100+50)/3 bevat alleen constanten. 3. celverwijzingen Een celadres verwijst naar de waarde die in die cel staat. Excel rekent met deze waarde! Als je later de waarde verandert, wordt de formule automatisch opnieuw berekend. Voorbeelden =A1*B2 resulteert in 24 =(A1+B2)*B1 resulteert in functies Met de ingebouwde werkbladfuncties van Excel kan je standaard berekeningen laten uitvoeren. De waarden waarop deze bewerkingen toegepast worden, noemt men de argumenten. De argumenten staan tussen ronde haken. Voorbeelden In de formule =SOM(A5:A8), is "SOM" de werkbladfunctie en (A5:A8) is het argument. Deze formule geeft hetzelfde resultaat als de formule =A5+A6+A7+A8 In de formule =GEMIDDELDE(A1:C1), is "GEMIDDELDE" de werkbladfunctie en (A1:C1) is het argument. Deze formule geeft hetzelfde resultaat als de formule =(A1+B1+C1)/3 pagina 2 Microsoft Excel: rekenen

3 Opgave 1 Open werkmap Oefeningen. Gebruik werkblad Rekenen. Bereken het aantal cellen in een werkmap Bereken in cel B4 hoeveel cellen er voorkomen in één werkblad? Noteer de formule... Noteer het resultaat... Bereken in cel B6 hoeveel cellen er in totaal in de werkmap staan. Noteer de formule... Noteer het resultaat... Bereken hoeveel cellen voorkomen in een map met 8 werkbladen: overschrijf de inhoud van cel B5! Merk op dat de formule automatisch herberekend wordt. Noteer het resultaat:... Bereken het bedrag inclusief BTW Bereken de absolute BTW in cel C11. Noteer de formule... Noteer het resultaat... Bereken het bedrag inclusief BTW in cel D11. Noteer de formule... Noteer het resultaat... Gebruik deze tabel om te berekenen hoeveel je moet betalen als het bedrag exclusief BTW 495 euro is en de BTW 6% bedraagt. Noteer het resultaat:... Microsoft Excel: rekenen pagina 3

4 Bereken de totale bevolking Bereken in cel B18 het totaal aantal inwoners op 1 januari 2003 met behulp van de knop Autosom: selecteer cel B18 en klik op de knop Autosom. Excel geeft nu een bereik aan met een stippellijn. Je kan, indien gewenst, andere cellen selecteren. Hier is dat niet nodig. Je mag onmiddellijk op de entertoets drukken. Noteer het resultaat... Welke werkbladfunctie wordt hier toegepast?.. Wat is het argument in deze formule? Bereken in cel C18 het totaal aantal inwoners op 1 juli Noteer het resultaat Sla werkmap Oefeningen op! pagina 4 Microsoft Excel: rekenen

5 2 FUNCTIES IN FORMULES 2.1 VOORDELEN VAN FUNCTIES IN FORMULES Veronderstel dat je de som moet berekenen van alle getallen in het bereik A1:A100. De klassieke formule: =A1+A2+A3+A4+. +A100, vraagt veel typwerk en de kans op fouten is groot:. Met het gebruik van een functie bespaar je veel tijd: =som(a1:a100). Het gebruik van functies heeft nog meer voordelen. In de volgende oefeningen onderzoek je hoe formules beïnvloed worden door het wissen, verwijderen en invoegen van gegevens Opgave 2 bekijk de achtergrond van de tabel in werkblad Rekenen: formule in B27 formule in B28 =B23+B24+B25 =SOM(B23:B25) Het resultaat van de 2 formules is hetzelfde! Voeg een nieuwe rij in tussen rij 23 en rij 24: klik rechts op rijkop 24 en kies Invoegen in het snelmenu. Typ in cel B24 het getal 40. Welke formule geeft het juiste resultaat? zonder functie O met functie O Herstel de oorspronkelijke toestand met de knop Ongedaan maken. Wis de gegevens die in rij 24 staan: klik rechts op rijkop 24 en kies Inhoud wissen in het snelmenu. De cellen worden nu leeggemaakt! Welke formule geeft het juiste resultaat? zonder functie O met functie O Herstel de oorspronkelijke toestand met de knop Ongedaan maken. Verwijder rij 24: klik rechts op rijkop 24 en kies Verwijderen in het snelmenu. De geselecteerde cellen verdwijnen, aangrenzende cellen schuiven op! Welke formule geeft het juiste resultaat? zonder functie O met functie O Welke foutmelding verschijnt in de cel met de formule waarin + gebruikt wordt?... Verklaar de fout: Herstel de oorspronkelijke toestand met de knop Ongedaan maken. Het gebruik van functies in formules heeft voordelen: je bespaart tijd omdat je minder celadressen moet typen in de formule bij het invoegen of verwijderen van gegevens, wordt de formule automatisch aangepast Microsoft Excel: rekenen pagina 5

6 2.2 FORMULES MET FUNCTIES INVOEREN Excel biedt de gebruiker vele soorten functies aan. Om de functies in te voeren zijn er verschillende werkwijzen mogelijk Typ de formule Wie handig is met het klavier en de schrijfwijze van de functies kent, kan deze methode toepassen Gebruik toetsenbord en muis Klik in de cel waar je de formule wil invoeren Typ het gelijkheidsteken = Typ de functie Typ het haakje ( Selecteer de cellen waarop de functie moet toegepast worden (argument) Typ het haakje ) Druk op de entertoets Gebruik de knop "Functie plakken" Klik in de cel waar de formule moet komen Klik in de werkbalk op de knop Functie plakken Er verschijnt een venster met de functies, ingedeeld in categorieën. Kies een categorie. Met categorie "Alles" verschijnt de volledige lijst met functienamen. Selecteer de gewenste functie Onderaan in het venster kan je de betekenis van de functie aflezen. Met de helpknop kan je nog meer informatie opvragen over de geselecteerde functie. pagina 6 Microsoft Excel: rekenen

7 Klik op de knop OK Er verschijnt een dialoogvenster om het argument van de functie in te vullen. Excel stelt zelf een celbereik voor. Als dit celbereik niet juist is moet je zelf de cellen selecteren waarop de functie moet toegepast worden. Staat het dialoogvenster hierbij in de weg, dan kan je het verslepen of minimaliseren met het knopje met de rode pijl. Om het venster te vergroten, klik je opnieuw op de knop met het rode pijltje. Als het argument een meervoudig celbereik is, klik je in het vak naast "Getal2" en je selecteert of typt het volgende celbereik van het argument. Klik op de knop OK. De formule is nu ingevoerd en het resultaat wordt onmiddellijk berekend! Gebruik het formulepallet Klik in de cel waar je de formule wil invoeren Klik in de formulebalk op het gelijkheidsteken Op het scherm verschijnt nu het zogenaamde formulepallet. Klik op het zwarte pijltje in het formulepallet. Er verschijnt een lijst met functies. Kies onderaan in de lijst: "Meer functies " Het venster "Functie plakken" verschijnt. (zie 2.2.3) Microsoft Excel: rekenen pagina 7

8 Opgave 3 Bereken in werkblad Rekenen het totaal aantal aankomende en vertrekkende passagiers in de Belgische luchthavens. Pas hierbij de verschillende werkwijzen toe! In 1995 cel B39 gebruik knop Autosom resultaat: In 1999 cel C39 typ de formule resultaat: In 2000 cel D39 gebruik toetsenbord en muis resultaat: In 2001 cel E39 gebruik Functie plakken resultaat: In 2002 cel F39 gebruik het formulepallet resultaat: In 2003 cel G39 gebruik de snelste methode resultaat: Verklaar de afname van het aantal passagiers in ! MEER FUNCTIES Lees aandachtig de betekenis van de volgende functies. Gebruik de helpfunctie van Excel als je meer uitleg wil over de functie. Functie Betekenis Som() Telt de getallen op die in het opgegeven celbereik staan. Aantal() Aantalarg() Telt het aantal numerieke waarden in het opgegeven celbereik. Telt het aantal cellen met een waarde in het opgegeven celbereik. Aantal.lege.cellen() Telt het aantal lege cellen in het opgegeven celbereik. Gemiddelde() Max() Min() Berekent het gemiddelde van de numeriek waarden die in het opgegeven celbereik staan. Geeft de hoogste numerieke waarde die in het opgegeven celbereik staat. Geeft de laagste numerieke waarde die in het opgegeven celbereik staat. pagina 8 Microsoft Excel: rekenen

9 Opgave 4 Voer de opdrachten uit die in werkblad Functies staan. Noteer de formules in onderstaande tabel. 3 VOORWAARDEN STELLEN IN FORMULES Met de functie ALS kan je voorwaarden inbouwen in formules. Voorbeeld: Het getal in B1 moet gedeeld worden door het getal in A1. Bij de uitvoering van deze deling wil je controleren of de deler verschilt van 0: als de deler verschilt van 0, dan moet de deling uitgevoerd worden, anders moet de boodschap "Geen deling mogelijk" verschijnen. Voorstelling in een structogram: A1<>0 WAAR B1/A1 VALS Geen deling mogelijk Microsoft Excel: rekenen pagina 9

10 Formulering: Algemene formulering: =ALS(voorwaarde;waarde indien waar;waarde indien vals) Als je verwijst naar een tekstwaarde, moet deze tussen aanhalingstekens staan! Toegepast op het voorbeeld: =ALS(A1<>0;B1/A1;"Geen deling mogelijk") Opgave 5 Voer in werkblad Functies in cel I3 de formule in om na te gaan of het getal in H3 positief is of negatief. Als het getal groter of gelijk is aan 0 dan moet de tekst "Positief getal" verschijnen, als het getal kleiner is dan 0 dan moet de tekst "Negatief getal" verschijnen. Structogram H3>=0 WAAR Positief getal VALS Negatief getal Formule:.. Kopieer deze formule naar I4:I9. Merk op dat de celverwijzingen veranderen als we een formule kopiëren! 4 FORMULES KOPIEREN Opgave 6 Breng werkblad Formules op de voorgrond. Selecteer cel A2 en merk op dat hier een formule staat. Kopieer de formule naar de cellen A4, B2, C3 en D4. Noteer de formules in de tabel. A B C D =A1*B1 3 4 Wanneer we formules kopiëren, veranderen de celadressen, ze zijn relatief! het rij-adres wordt verhoogd met het aantal rijen dat de kopie verder staat, of verlaagd met het aantal rijen dat de kopie dichter staat bij het begin van het werkblad het kolomadres wordt verhoogd met het aantal kolommen dat de kopie verder staat, of verlaagd met het aantal kolommen dat de kopie dichter staat bij het begin van het rekenblad pagina 10 Microsoft Excel: rekenen

11 Het is niet altijd wenselijk dat celverwijzingen veranderen wanneer we formules kopiëren! Om een celadres onveranderlijk te maken, plaatsen we een dollarteken voor de kolomverwijzing en voor de rijverwijzing. Op die manier maken we het celadres absoluut! Een celadres met een relatieve én een absolute verwijzing, noemen we een gemengd adres. Vooraleer je een formule kopieert, ga je dus best na welke verwijzingen absoluut en welke verwijzingen relatief moeten zijn! Opgave 7 Kopieer de formule in werkblad Formules van cel A6 naar de cellen A7; B6; B7; D9. Noteer de formules in de tabel! A B C D 6 =A$1+$B1+$A$ Opgave 8 Breng werkblad Rekenen op de voorgrond. Bereken in cel D15 de toename van de bevolking in het Brussels gewest: Formule:.. Kopieer deze formule naar D16:D18 met de vulgreep. Noteer de resultaten in onderstaande tabel. Bereken in cel E15 het procentueel aandeel van de bevolking van het Brussels gewest: deel het aantal inwoners van Brussel (01-jul-03) door de totale bevolking (01-jul-03) en vermenigvuldig met 100. Formule:.. Kopieer deze formule naar E16:E18 met de vulgreep. Ga eerst na welke celverwijzingen absoluut moeten zijn! Noteer de resultaten in onderstaande tabel. (tot op 1 cijfer na het decimaal teken) Bevolking in België 01-jan jul-03 Evolutie Proc. Aand. Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest Totaal Microsoft Excel: rekenen pagina 11