Verbinden en Verbeteren

Transcriptie

1 Verbinden en Verbeteren

2 Voorwoord Verbinden en verbeteren Drie woningcorporaties uit Elburg, Ermelo en Harderwijk gingen in 2008 een verbinding met elkaar aan. Samen gingen ze verder als UWOON. Een corporatie die betrokken is bij de lokale samenleving, die klanten de beste woningen wil bieden, die gericht is op kwaliteit en duurzaamheid en die bovendien vernieuwend wil zijn. Met die hoge ambitie begonnen we aan 2009, een jaar waarvan we hoopten dat onze verbinding ook een verbetering zou betekenen. In dit jaarverslag leest u over de resultaten. Als bestuurders kijken we heel tevreden terug op We hebben veel meer bereikt dan we zelfs in onze meest ambitieuze dromen dachten. De drie organisaties gingen bijna als vanzelfsprekend in elkaar op. Medewerkers vonden elkaar snel, werkten met veel enthousiasme aan nieuwe uitdagingen en zetten zich in voor de doelen van UWOON. Juist door die inzet en motivatie betekende verbinding eigenlijk meteen al verbetering. Dat komt tegelijkertijd op een goed moment. Ook woningcorporaties kampen met de gevolgen van de economische crisis. Daar komen nieuwe overheidsregelingen nog bij. Een rustig jaar was 2009 daarom niet, 2010 zal dat vermoedelijk ook niet zijn. Maar de nieuwe organisatie is daarop berekend. Juist nu blijkt dat drie organisaties die de handen ineen slaan krachtiger zijn dan drie los opererende corporaties. We hebben meer kennis, meer ervaring, meer kwaliteit en meer middelen in huis. Dat alles maakt dat 2009 een boeiend jaar was. Een jaar waarin veel is uitgevoerd en waarin veel plannen zijn gesmeed voor de komende jaren. Plannen die onze dienstverlening verbeteren. Plannen die wonen in Elburg, Ermelo en Harderwijk nog aangenamer maken. Plannen die nodig zijn voor een mooie en gezonde toekomst. Plannen die verbinden en verbeteren. En dat is precies wat UWOON wil. Raad van Bestuur Leo van Doorn Moniek van Balen-Uijen 4 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

3 Inhoud VOORWOORD... 4 INHOUD BOUWEN EN VERBOUWEN NIEUWBOUW Elburg Ermelo Harderwijk Maatschappelijke investeringen Herstructurering ONDERHOUD Planmatig onderhoud Dagelijks onderhoud Mutatie onderhoud Uitgaven VERHUREN HUURBELEID TOEGEPASTE HUURVERHOGING WONINGBEZIT UWOON WOONRUIMTEVERDELING HUURTOESLAG HUURACHTERSTANDEN BIJZONDERE DOELGROEPEN Elburg Ermelo Harderwijk VERKOOP VAN HUURWONINGEN LEEFBAARHEID LEEFBAARHEIDSPROJECTEN Elburg Ermelo Harderwijk SPONSORING ZORGEN ELBURG ERMELO HARDERWIJK MEEPRATEN SAMENWERKING HUURDERS BELANGHOUDERS KLANTTEVREDENHEIDSONDERZOEKEN REGIONALE KLACHTENADVIESCOMMISSIE KLACHTENCOMMISSIE WOONRUIMTEVERDELING NOORD-VELUWE WERKEN ORGANISATIE PERSONEEL EN ORGANISATIE ONDERNEMINGSRAAD (OR) GOVERNANCE BESTUURSVERSLAG VERSLAG RAAD VAN COMMISSARISSEN Toezichtkader Governancecode Profielschets leden Raad van Commissarissen Samenstelling Raad van Commissarissen Rooster van aftreden Vergaderingen Commissies Vergoedingen Raad van Commissarissen Evalueren Raad van Commissarissen Verantwoording Verklaring FINANCIEEL INVESTERINGEN JAARRESULTAAT FINANCIËLE POSITIE VERWACHTINGEN KENGETALLEN NEVENSTRUCTUREN JAARREKENING GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER (NA RESULTAATBESTEMMING) GECONSOLIDEERDE WINST- EN VERLIESREKENING OVER GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT WAARDERINGSGRONDSLAGEN Algemene toelichting Grondslagen voor waardering van activa en passiva Grondslagen voor bepaling van het resultaat Belangrijke inschattingen ten aanzien van waardering en resultaatbepaling Kasstroomoverzicht TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE WINST- EN VERLIESREKENING BESTUURDERS EN COMMISSARISSEN BALANS PER 31 DECEMBER 2009 (NA RESULTAATBESTEMMING) WINST- EN VERLIESREKENING TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2009 EN DE WINST- EN VERLIESREKENING OVER OVERIGE GEGEVENS Resultaatbestemming Opbouw jaarresultaat -0 Consolidatie Gebeurtenissen na balansdatum ACCOUNTANTSVERKLARING OPGAVE VERBINDINGEN UWOON IN HET KORT Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 5

4 1. Bouwen en verbouwen De werkomgeving van UWOON is de afgelopen jaren flink veranderd. Bijvoorbeeld door schaalvergroting in de zorg en steeds nauwer samenwerkende gemeenten. Ook UWOON werkt meer samen met landelijke of regionale partijen. Op verschillende terreinen komen verbindingen tot stand. De taak van UWOON is zorgen voor passende en betaalbare woningen en maatschappelijk vastgoed. Om een optimale prijs-kwaliteitverhouding te bereiken, ontwikkelt UWOON haar projecten het liefst zelf. Projectontwikkeling is voor UWOON om een aantal redenen zeer belangrijk. Met nieuwbouw sluit UWOON ook beter aan op moderne vragen, zoals woningen met zorgconcepten. Nieuwbouw maakt bijvoorbeeld nieuwe technieken of organisatievormen mogelijk. Ook voorkomt continue nieuwbouw een verouderd of te eenzijdig woningbezit. Verder wordt daardoor de druk op de huurwoningenmarkt niet te groot. UWOON heeft ook in 2009 laten zien een professionele en betrouwbare nieuwbouwpartner te zijn. In ons Strategisch Voorraadbeleid beschrijft UWOON de aanpak bij nieuwbouw en eventuele sloop. In de komende jaren wordt dit, waar nodig, herzien en vastgesteld voor de gehele organisatie. De nieuwbouwprojecten in dit hoofdstuk worden genoemd vanaf het ontwikkelbesluit. Er is een verdeling naar opgeleverde projecten, projecten in voorbereiding en projecten in uitvoering. 1.1 Nieuwbouw Crisis De lokale markt bepaalt wat UWOON bouwt, maar landelijke ontwikkelingen spelen ook een belangrijke rol. Door de integrale vennootschapsbelasting en de Vogelaarheffing kunnen we in 2010 bijvoorbeeld 3,2 miljoen minder investeren. Daar komt nog bij dat corporaties vanwege de economische crisis minder huizen verkopen en dus ook minder opbrengsten hebben waarmee ze kunnen investeren. Een ander probleem is dat de politiek onvoldoende duidelijkheid biedt over toe gestane activiteiten en financiële mogelijkheden van handelen. Daarom is het onzeker hoeveel UWOON in de toekomst kan investeren. In 2010 onderzoeken we wat voor consequenties een aantal scenario s voor de organisatie heeft. De woningbehoefte neemt af (KWP III) De provincie Gelderland stelde in 2009 het Kwalitatief Woning Programma voor de regio Noord-Veluwe vast. Dit gebeurde in nauw overleg met de gezamenlijke gemeenten en de corporaties. Deze regio mag tot 2019 in totaal woningen bouwen. In de gemeenten waarin UWOON actief is gaat het om de volgende aantallen: Ermelo 858 woningen Elburg 972 woningen Oldebroek 978 woningen Harderwijk woningen 6 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

5 1. Bouwen en verbouwen Verbeteren Dick Zandvoort, Conceptontwikkelaar Goed winkelcentrum verbetert leefbaarheid UWOON wordt door de economische crisis meer dan voorheen gevraagd te participeren in projecten. Ontwikkelaars gaan voor zekerheid en zien daarom liever dat UWOON woningen afneemt in plaats van ze op de markt aan te bieden, zegt conceptontwikkelaar Dick Zandvoort. UWOON gaat uiteraard niet mee in ieder voorstel. Projecten moeten een sociaal karakter hebben. Dat hoeft niet altijd te betekenen dat het om betaalbare woningen moet gaan. Verbeteren van de leefbaarheid in een buurt zien we ook als onze taak, vertelt Zandvoort. Het centrumplan in t Harde is wat dat betreft een goed voorbeeld. De gemeente Elburg vroeg UWOON het proces weer in gang te krijgen. Naast een nieuw winkelcentrum staan daar circa 115 woningen in verschillende categorieën op de planning. Een goed winkelcentrum vergroot de leefbaarheid. Hierdoor wordt ook de verhuurbaarheid van ons bezit in t Harde verbeterd. We creëren op deze manier tevreden huurders die met veel plezier en betaalbaar in t Harde kunnen wonen. Voor UWOON een heel mooi project. Het is nog wel afhankelijk van de financiële haalbaarheid of het ook uitgevoerd kan worden. UWOON is daarbij afhankelijk van verschillende partijen. De bouwplannen van alle gemeenten gaan uit van ongeveer woningen. Dit betekent dat een aantal plannen in de ijskast moet. Voor UWOON is het uiteraard belangrijk dat we kunnen blijven bouwen. In 2010 bekijkt UWOON wat de invloed van KWP III is op project ontwikkeling en enkele grondposities die in het verleden zijn ingenomen met ontwikkelingsmogelijkheden voor de langere termijn. We streven ernaar om met gemeenten goede (prestatie)afspraken te maken, zodat UWOON hierop gericht haar projectontwikkelingsbeleid kan afstemmen. In 2010 stellen we een intern nieuwbouwprogramma op voor de periode Elburg Prestatieafspraken UWOON sloot eind 2006 het (eerste) Prestatiecontract Wonen af met de gemeente Elburg. Hierin staan beleidsafspraken die voortvloeien uit het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH). Voor het woningbouwprogramma in deze jaren waren het Kwalitatief Woning Programma en de bijbehorende afspraken met de provincie het uitgangspunt. Corporaties zijn de eerst aangewezen partij voor de bouw van nieuwe huur -en koopwoningen in het sociale segment. UWOON voerde in november 2009 in Elburg een oriënterend gesprek met de gemeente Elburg over het vervolg Prestatie afspraken. Voor UWOON zijn vooral het Ondernemingsplan, het nieuwe Strategisch Voorraad Beleidsplan en de Jaarplannen van belang. Het is de bedoeling dat de looptijd van het nieuwe Prestatieconvenant aansluit op die van de gemeentelijke Woonvisie. Omdat er in de gemeente Elburg relatief weinig huurwoningen zijn (1/3 van de woningvoorraad), is afgesproken dat UWOON terughoudend is met de verkoop van huurwoningen. Bijzondere prestatieafspraken UWOON maakte op verzoek van de gemeente Elburg een alternatief plan voor het winkelcentrum in t Harde. Betrokkenen reageerden enthousiast tijdens de presentatie in maart. In de loop van 2009 begon de verdere uitwerking van het plan en zijn gesprekken gestart met de belanghouders in het nieuwe plangebied, waaronder huurders. Vermoedelijk beslist UWOON in 2010 of het plan definitief doorgaat. Projecten in voorbereiding Op de locatie Baron van Lynden komen 22 senioren huurappartementen, 8 grondgebonden eengezinshuurwoningen en 19 koopappartementen. Ook een centrum voor huisartsen, fysiotherapeuten en een apotheek is onderdeel van het plan, waarbij wordt samengewerkt met Bouwfonds. De start van het gehele bouwproject is in Projecten in uitvoering UWOON begon in juni met de bouw in het plan Heidezoom in t Harde. Dit bestaat uit de bouw van 29 grondgebonden huurwoningen en 27 appartementen voor cliënten van Stichting Careander uit Harderwijk. Huurders betalen gemiddeld 600 per maand voor een woning. De oplevering van de woningen vindt gefaseerd in 2010 plaats. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 7

6 1.1.2 Ermelo Prestatieafspraken UWOON maakte met de gemeente Ermelo nieuwe prestatieafspraken. De huidige afspraken dateren uit Vermoedelijk worden de nieuwe afspraken in het tweede kwartaal van 2010 ondertekend. UWOON verkoopt jaarlijks tien woningen aan starters op de woningmarkt (bestaand of nieuwbouw). Dit gebeurt via het project Koop Goedkoop in Ermelo-West. Omdat weinig huurders hun woning willen kopen, is UWOON afhankelijk van leegkomende woningen. In 2009 verkocht UWOON zes woningen aan starters. Dat de raming niet is gehaald komt mede door de economische malaise. UWOON bouwt jaarlijks honderd woningen (gemeentelijke + UWOON-ambitie). Tussen 2006 tot en met 2009 leverden we bijna 400 woningen op. Vanaf 2010 geldt KWP III. Ontwikkelen van initiatieven voor opvang dak- en thuislozen en tijdelijke opvang voor scheiders. Samen met de stichting HOME zoekt UWOON een locatie voor dak- en thuislozen. Aan tijdelijke opvang na echtscheidingen bleek weinig behoefte. De gemeente creëert tussen 2005 en 2009 planologische ruimte voor 200 huurwoningen, 100 koopwoningen en 150 zorgwoningen. UWOON heeft deze cijfers gehaald, op de zorgwoningen na. We werkten hierin samen met de stichting SGBB, maar deze instelling stapte vanwege financiële problemen uit het project. Dit vertraagde de planvorming. 50% van de nieuwbouw voldoet aan de eisen van Woonkeur. Dit is gelukt. Gezamenlijk een lokaal woningmarktonderzoek ontwikkelen. Dit onderzoek is in 2007 uitgevoerd onder starters en senioren. Werkafspraken maken voor het aanleveren van ge gevens en verkrijgen van informatie over mogelijkheden op nieuwbouwlocaties. Er is zowel ambtelijk als bestuurlijk structureel overleg. Opgeleverde projecten 7 zorgeenheden in zorgvilla In de Luwte aan de Hamburgerweg. Astmabehandelcentrum aan de Julianalaan. Ziekenhuis St. Jansdal huurt dit pand. 5 eengezinswoningen en 6 appartementen in Kasteel Groot Horloo in buurtschap Horst. UWOON kocht deze woningen van de ontwikkelaar om ze in te zetten voor de sociale huur. Projecten in voorbereiding 12 koopappartementen op de locatie van (voorheen) Taxi Bakker. Hierover lopen nog onderhandelingen met de gemeente. 10 koopwoningen aan de Oude Arnhemsekarweg. 59 koopwoningen en 14 bouwkavels op Het Trefpunt. Dit is de eerste fase van het project. Het Trefpunt is de locatie tussen de woonwijk Ermelo-Noord en het bedrijventerrein Veldzicht. In opdracht van de gemeente moet de woningbouw passen in het landschap: wonen in een parkbos, te gast in het landschap. UWOON hoopt eind 2010 te starten met de bouw van de eerste fase. 24 huur- en 103 koopwoningen in de tweede en derde fase van Het Trefpunt. 12 koopwoningen op de locatie Oude Kom (Vlishoek). Het project kent een lange voorbereiding. UWOON hoopte in 2009 te starten met de bouw, maar de gesprekken met de gemeente lopen nog. Vermoedelijk wordt nu in 2010 begonnen. 51 zorgeenheden in woon-zorgcomplex De Amaniet. Dit wordt een multifunctioneel centrum met zorgwoningen voor cliënten van de Stichting Zorggroep Noordwest- Veluwe. Ook een basisschool en een buitenschoolse opvang maken onderdeel uit van het plan, waarvan de bouw vermoedelijk begin 2011 start. In het project De Verbinding heeft UWOON het voornemen om 33 van de 66 woningen af te nemen. Daarvan verhuren we 10 woningen in het betaalbare segment en de rest in het duurdere segment. Precieze huurprijzen staan nog niet vast. Dit project is op het terrein van het oude busstation aan het begin van Ermelo, waar winkels en woningen komen. De crisis dreigde de ontwikkeling te stoppen. De gemeente Ermelo heeft gevraagd of UWOON een rol kan spelen bij het vlottrekken van dit project. Dit is gelukt. Projecten in uitvoering 40 appartementen aan de Spechtstraat en Eksterstraat met huurprijzen van gemiddeld 540. Deze zijn onderdeel van een groter plan, waarbij ook 80 woningen worden gerenoveerd. Bewoners zijn steeds bij de plannen betrokken geweest. 8 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

7 1. Bouwen en verbouwen Harderwijk Verbinden Henk de Jager, Senior projectleider Ermelo Lokale verbondenheid betekent investeren Aan het einde van 2009 startte het project Spekster in Ermelo. Dit na een lange voorbereidingsperiode met de nodige tegenvallers. Financieel gezien is dit geen aantrekkelijk project, maar we investeren nu in de wijk. Daarmee toont UWOON haar lokale verbondenheid, zegt Henk de Jager, senior projectleider. Spekster staat voor de Spechtstraat en Eksterstraat, een groene buurt waar bewoners graag wonen en willen blijven wonen. Dit project maakt dat mogelijk. Bovenop de tachtig woningen die we renoveren, komen veertig nieuwe houtskeletwoningen. Daarmee maken we een lift en de renovatie wat meer rendabel. In deze grootte is dit landelijk gezien een uniek project, waar de bewoners bovendien al lang om vragen. De keuze voor houtskeletbouw heeft een reden. Daarbij zijn veel onderdelen geprefabriceerd, waardoor de bouw veel eenvoudiger en sneller kan. Bovendien is houtskeletbouw lichter, zodat je minder aan je fundering hoeft te doen. Prestatieafspraken UWOON heeft met de gemeente Harderwijk prestatieafspraken gemaakt over nieuwbouw. Dit betekent dat UWOON voor de periode tot 2010/2011 circa 200 huuren 75 koopwoningen bouwt. Ook hebben gemeente en UWOON afgesproken dat ze samen de kwaliteit van de woon- en leefomgeving in de wijk Zeebuurt 1 onderzoeken. Daaruit moet blijken welke ingrepen in de buurt nodig zijn. Die worden daarna samen uitgevoerd. Opgeleverde projecten Waterbergerhout (54 appartementen). Huurprijzen tot de huurtoeslaggrens. De Rotonde. Dit is een appartementencomplex met gemeenschappelijke ruimten van 19 appartementen voor cliënten van Careander en 12 ruimten voor kantoren en multifunctionele ruimten voor cliënten en Careander. Johan de Wittlaan 36 t/m 50. Dit zijn 8 appartementen voor personen in de leeftijd 18 en ouder en beschermd wonen. Projecten in voorbereiding De Zeven Akkers. Het gaat om 38 intramurale zorgappartementen, voor 2 zorgpartijen. De nieuwbouw wordt aangebouwd bij een bestaand seniorencomplex. Projecten in uitvoering Harderhout 1b. Dit project bestaat uit 34 huurappartementen, die allemaal al zijn verhuurd. Gemiddelde huurprijs is 536. Academiestraat. Dit betreft 3 sociale huurappartementen met een gemiddelde huurprijs van 344 voor jongeren (tot 23 jaar) en een fietsenstalling voor de gemeente Maatschappelijke investeringen Lokale verbondenheid en zorgen voor woningen en woondiensten met aandacht voor mens en omgeving. Die uitgangspunten staan centraal in het beleid van UWOON. Wij zijn een onderneming die naast financieel ook sociaal-maatschappelijk rendement nastreeft. Dit zijn activiteiten voor of investeringen in de lokale samenleving of specifieke doelgroepen. UWOON wil kortom met tijd, kennis en geld een zo optimaal mogelijk woon- en leefklimaat voor de lokale bevolking realiseren. Daarom bouwen we ook voor instellingen en instanties in de zorg- en hulpverlening. Bovendien investeren we in projecten die de leefbaarheid in de wijken en het welzijn van de bewoners in het algemeen bevorderen. Dit kan alleen door intensieve samenwerking met lokale partijen die vaak dezelfde doelgroepen als UWOON hebben. Met onze gezamenlijke kennis stemmen we producten en diensten af op de wensen van de klanten. In hoofdstuk 3 Leefbaarheid, staan we uitgebreid stil bij onze maatschappelijke investeringen Herstructurering Beleidsplan sloop UWOON stelde in 2009 een Beleidsplan Sloop vast. Daarin staat welke stappen worden gevolgd bij een slooptraject en vervangende nieuwbouw. Het is een leidraad bij sloopprojecten, maar biedt ruimte voor maatwerk. Ieder project is immers anders. Onderdeel van dit beleidsplan is het Sociaal Plan. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 9

8 Sociaal Plan UWOON stelde in 2009 een Sociaal Plan vast. Hierin staan de rechten van de huurders en de diensten waarop ze aanspraak kunnen maken bij sloop of renovatie van hun woning. In het Sociaal Plan staat een verhuiskostenvergoeding, dit is een wettelijk bedrag dat VROM heeft vastgesteld. Dit bedrag wordt elk jaar geïndexeerd met het inflatiecijfer. Voor 2009 is er een vergoeding van 5.264,28 vastgesteld. Het Sociaal Plan is voor advies voorgelegd aan de huurdersbelangenorganisaties. Met de landelijke en regionale wet- en regelgeving is rekening gehouden. Herstructureringsprojecten UWOON Ermelo Specht- en Eksterstraat In Ermelo-West is gestart met een duurzame kwaliteitsverbetering in de Specht- en Eksterstraat. Er gaan 12 van de 92 appartementen tegen de vlakte. Bovenop de andere 80 appartementen komen 40 nieuwbouwappartementen. De renovatie van de bestaande appartementen bestaat uit een kwaliteitsverbetering in de woning, een complete facelift aan de buitenkant. De appartementen zijn straks als nultreden woning zoveel mogelijk zorgtoegankelijk. Het project vindt plaats in fasen. In twee appartementencomplexen aan de Eksterstraat zijn de werkzaamheden nu gestart. De vrijgekomen gerenoveerde appartementen en de nieuwbouwappartementen komen in fases voor de huur beschikbaar. Vanaf juli 2007 hebben de bewoners stadsvernieuwingsurgentie. Inmiddels is meer dan de helft verhuisd. De overige bewoners wonen tijdens de renovatie in een wisselwoning en keren later terug naar hun huidige woning of naar een ander appartement in het project. Met de bewonerscommissie, een vaste vertegenwoordiging van bewoners, heeft UWOON regelmatig overleg. Harderwijk Zeebuurt Gedeeltelijk sloop, vervangende nieuwbouw en verbetering van de bestaande bouw. Dat waren de onderdelen van een ontwikkelingsvisie uit 2008 voor herstructurering van de Zeebuurt. Omdat een aantal bewoners tegen deze plannen is, is een stuurgroep gevormd met daarin gemeente, directeur UWOON, bewoners en hun adviseur. Die willen het eens worden over herstructurering in de Zeebuurt. verwachting is dat begin 2010 driekwart van de bewoners al een andere woning heeft. Op de plek van de twee flats komt nieuwbouw. 1.2 Onderhoud Eisen en behoeften van mensen veranderen. UWOON houdt daarmee rekening in het strategisch voorraadbeleid, waarin de maatregelen staan die nodig zijn om woningen ook in de toekomst verhuurbaar te houden. UWOON kiest daarbij voor zoveel mogelijk projectmatig onderhoud. Zo worden alle woningen goed onderhouden en behalen we voordelen door grootschalig in te kopen. UWOON vindt keuzevrijheid belangrijk. Daarom hebben we keuzepakketten voor materialen en kleuren en hebben huurders veel vrijheid voor zelf aangebrachte voorzieningen aan de binnenzijde van de woning. Klanten kunnen in de showroom in Harderwijk alle mogelijkheden met eigen ogen bekijken. In 2010 richt UWOON ook in Elburg een showroom in Planmatig onderhoud Woningen verouderen door technische levensduur en veranderende wensen van bewoners. UWOON zorgt ervoor dat haar woningen in een goede staat verkeren. Waar nodig en mogelijk worden de woningen zelfs beter dan ooit. Verbeteringen zijn gebaseerd op het strategisch voorraadbeheer. UWOON besteedt veel aandacht aan energielasten, omdat die een steeds groter onderdeel zijn van de woonlasten. Isolatie en bewust energieverbruik zorgen dat de woonlasten beheersbaar en betaalbaar blijven voor bewoners. Beheersen van energielasten is daarom een belangrijk onderdeel van het milieubeleid van UWOON dat we in 2010 concretiseren. Ook het gebruik van duurzame materialen heeft daarin een prominente plek. UWOON werkt sinds 2008 met energielabels. Klanten zien daaraan wat de energetische kwaliteit van de woning is. Ze vormen een belangrijke input voor het strategisch voorraadbeleid. Ook helpt UWOON klanten bij het terugdringen van energielasten. Mijn e-loket is hiervoor vanaf 2010 een uitstekend hulpmiddel. Dit is een individueel webaccount dat huurders ondersteunt bij energiebesparing in de eigen woning. Hierbij wordt rekening gehouden met de specifieke gegevens van de woning en de gezinssituatie. Onderdeel van de herstructurering zijn de twee portiekflats aan de Burgemeester de Meesterstraat. Deze worden gesloopt. Bewoners hebben vanaf oktober 2009 stadsvernieuwingsurgentie. Zij moeten binnen een jaar zijn verhuisd, maar de 10 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

9 1. Bouwen en verbouwen Onderstaand overzicht geeft het aantal verhuureenheden per energielabel weer, waarbij een A-label het meest energie zuinige is. A-label B-label C-label D-label E-label F-label Totale bezit UWOON A-label vhe B-label vhe C-label vhe D-label vhe E-label vhe F-label vhe G-label vhe G-label Totale bezit UWOON UWOON Elburg UWOON Elburg A-label vhe B-label vhe C-label vhe D-label vhe E-label vhe F-label vhe G-label - 56 vhe UWOON Ermelo UWOON Ermelo A-label - 23 vhe B-label vhe C-label vhe D-label vhe E-label vhe F-label vhe G-label vhe UWOON Harderwijk UWOON Harderwijk A-label vhe B-label vhe C-label vhe D-label vhe E-label vhe F-label vhe G-label - 51 vhe Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 11

10 UWOON stak in 2009 veel energie in een uniforme werkwijze voor het planmatig onderhoud van de drie vestigingen. Bij verschillende onderhoudsprojecten is uitvoerig gesproken met de bewonerscommissies. Verbeteringen waren nog gebaseerd op het Strategisch Voorraad Beleidsplan van de drie fusiepartners. In 2010 komt er nieuw strategisch voorraadbeleid voor het hele werk gebied van UWOON. Mede gezien de huidige labeling van een aantal woningen is het milieubeleid een extra aandachtspunt Dagelijks onderhoud UWOON heeft een langdurige relatie met haar klanten opgebouwd. Klantgericht onderhoud hoort daarbij. Bij UWOON komen alle telefoontjes binnen bij het Klant Contact Centrum(KCC) op de vestiging Elburg. De medewerkers staan hier 5 dagen per week van tot uur klanten te woord. Het KCC schakelt voor de klussen vervolgens medewerkers van UWOON of externe bedrijven in. Serviceabonnementen De drie vestigingen hadden voor de fusie een verschillende werkwijze voor huurdersonderhoud (kleine herstelreparaties). Nu kunnen alle huurders voor verschillende activiteiten bij UWOON abonnementen afsluiten. Serviceabonnement voor: Huurdersonderhoud: UWOON voert een groot deel van het huurdersonderhoud uit. Rioolontstoppen: UWOON regelt dat verstopte putten en rioleringen worden ontstopt. Dakgotenreiniging: UWOON voert het schoonhouden van de dakgoten uit. Glasfonds: huurders zijn hiermee verzekerd voor glasbreuk van al het lichtdoorlatend glas in de woning Mutatie onderhoud UWOON vindt een goede voorlichting en een klantgerichte houding essentieel bij haar mutatieonderhoud beleid. Bij het opzeggen van de huur krijgt een verhuurder de nodige informatie over hoe hij de woning moet opleveren, inclusief een mutatie herstelkostenlijst. Er is een kortingsregeling op eventuele herstelkosten voor mensen die een woning vijf jaar of langer hebben gehuurd Aantal reparatie verzoeken per vestiging Elburg Ermelo Harderwijk Totaal Aantal mutaties Elburg Ermelo Harderwijk Totaal 1, ,3 Aantal reparatie verzoeken per woning Elburg Ermelo Harderwijk Totaal 24-uursdienst UWOON heeft een 24-uurs servicedienst. De huurders kunnen voor spoedeisende reparatieverzoeken ook buiten kantooruren bij ons terecht. Hiervoor hebben we een contract afgesloten met Afterzone. Dat komt bijvoorbeeld in actie bij een gesprongen waterleiding, een vastgelopen lift of een lekkende gasleiding. Mutatiegraad Elburg Ermelo Harderwijk Totaal Uitgaven De onderhoudsuitgaven van UWOON bedroegen in ,8 miljoen ( 2008: 15,1 miljoen). Hiervan is 6,0 miljoen besteed aan niet-planmatig onderhoud, inclusief maatregelen bij mutatie als gevolg van het Strategisch Voorraadbeheer. Aan het planmatig onderhoud is 10,8 miljoen besteed ( 2008: 10,5 miljoen). 1,3 1,3 12 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

11 2. Verhuren UWOON zet zich in voor mensen die moeite hebben om te voorzien in hun huisvesting. Volgens het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH) moeten woningcorporaties zich vooral richten op huurders die in aanmerking komen voor de huurtoeslagregeling. Ook de middeninkomens hebben het echter moeilijk. Ze verdienen vaak teveel voor huur, maar te weinig voor koop. De financiële crisis versterkt dit beeld. Daarom behoren ook deze huishoudens tot de doelgroep van UWOON. Of dit de komende jaren mogelijk blijft, hangt sterk af van de afloop van de discussies over het dossier staatssteun woningcorporaties en de verplichting van corporaties om 90% van de woningen toe te wijzen aan mensen met een inkomen tot Verbeteren Bas van Gompel, Manager vastgoed beheer a.i. Energietips voor iedere specifieke woning UWOON heeft in 2009 besloten dat een jaar later het E-loket wordt geïntroduceerd. Huurders krijgen daarmee tips over hoe ze energie in hun eigen specifieke woning kunnen besparen. Via een inlogcode op de website krijgen ze daarin inzicht, vertelt Bas van Gompel, manager vastgoedbeheer a.i. van UWOON. In 2009 is onderzocht of deze service interessant is voor huurders. Ook zijn de voorbereidingen gestart. Een vergelijkbaar onderwerp waaraan UWOON heeft gewerkt, is de invoering van de zogenoemde energielabels. Woningcorporaties zijn hiertoe verplicht. In feite is het een rekensom waaruit een getal rolt. Aan dat getal is vervolgens een label gekoppeld, legt Van Gompel uit. Dat label geeft aan of een woning al dan niet energiezuinig is. Wij hebben in 2009 onze complete woningvoorraad in kaart gebracht. In 2010 bekijken we hoe we deze informatie kunnen gebruiken bij het maken van toekomstplannen voor de woningen. Deze afwegingen worden meegenomen in een geheel nieuw strategisch voorraadbeleid dat in 2010 wordt opgesteld. UWOON vindt een eerlijke en transparante verdeling van de schaarse voorraad sociale huurwoningen heel belangrijk. De fusie is daarbij een voordeel. Woningzoekenden zien nu bijvoorbeeld op de website in één oogopslag alle vrijkomende woningen in Elburg, Ermelo en Harderwijk. Dit slaat aan, want de verhuisstroom tussen de verschillende plaatsen is vergroot. Woningzoekenden kunnen op de website ook het toewijzingsproces volgen en ontvangen snel s als ze hebben gereageerd. De samenwerkende corporaties in de regio bekijken in 2010 of de toe wijzingsregels moderner kunnen. De vergrijzing heeft effect op het huurbeleid van UWOON. Ook onze regio vergrijst in hoog tempo. Ouderen willen zo lang mogelijk zelfstandig wonen en maken daarvoor in de eigen woning gebruik van zorg. Deze ontwikkeling vergroot de druk op de voorraad seniorenwoningen. Ook zijn er steeds meer zorgbehoevende ouderen vanwege de dubbele vergrijzing: de Nederlandse bevolking bestaat uit steeds meer senioren, die bovendien gemiddeld ouder worden. Alleen nieuwbouw levert niet voldoende passende seniorenwoningen op. Daarom kijkt UWOON ook binnen de bestaande voorraad en dan niet alleen naar appartementencomplexen. Veel ouderen willen immers in hun eengezins woningen blijven wonen. Kleine aanpassingen zoals een toilet op de slaapverdieping maken dit vaak al mogelijk. UWOON heeft daarom voor Elburg, Ermelo en Harderwijk een zogenoemde doorzonscan uitgevoerd. Daaruit blijkt in welke woningen zorg geleverd kan worden, zodat mensen met een beperkte zorgvraag daar kunnen blijven wonen. Uit de doorzonscan blijkt dat Ermelo 722 eengezinswoningen en 387 meergezinswoningen heeft die tegen geringe kosten potentieel geschikt zijn voor ouderen. In Elburg zijn dat er in totaal 583. Begin 2010 zijn de cijfers voor Harderwijk bekend. UWOON neemt deze cijfers mee in het strategisch voorraadbeleid dat in 2010 voor de nieuwe organisatie wordt vastgesteld. 2.1 Huurbeleid UWOON biedt haar klanten kwalitatief goede woningen tegen een redelijke huurprijs. Met planmatige onderhoudswerkzaamheden verbeteren we voortdurend ons bezit, ook energetisch. Meestal levert dit geen huurverhoging op. Huurders zijn bij UWOON relatief goedkoop uit. Ze betalen gemiddeld 63 procent van de maximale huurprijsgrens. Als een woning leegkomt en een nieuwe huurder krijgt, wordt de huurprijs van de woning bijgesteld (harmonisatie). Bij het vaststellen van deze streefhuren houden we rekening met de marktpositie van de woningen. UWOON zorgt er bij het bepalen van de streefhuren voor dat woningen niet te duur worden voor de doelgroep. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 13

12 Verbinden Funda Sahin, Woonconsulent Harderwijk UWOON en huurders verbinden Woonconsulenten verbinden bij uitstek UWOON en de huurders. Ze verzorgen onder meer de woningtoewijzing, voeren urgentiegesprekken en helpen bij de huurtoeslag. Het is heel afwisselend werk. Dat maakt het erg leuk, zegt Funda Sahin, die zelf woonconsulent bij de vestiging Harderwijk is. Harmonisatie levert UWOON meer huuropbrengst op, maar daarvoor moeten vaak eerst wel (vanuit het SVB) extra werkzaamheden worden uitgevoerd. 2.2 Toegepaste huurverhoging De rijksoverheid bepaalde ook in 2009 dat de huurverhoging gelijk was aan het inflatiecijfer van het voorgaande jaar. Omdat het gemiddelde inflatiecijfer in ,5 procent was, verhoogde UWOON de huren van de woningen dus per 1 juli 2009 met datzelfde getal. De Huurdersraden pleitten vanwege de algemene lastenverzwaring in 2009 en de economische crisis voor een verhoging van slechts 2,2 procent. UWOON heeft dit advies niet opgevolgd, onder meer omdat ook de corporatie de gevolgen van de crisis merkt. Door een daling van het aantal verkochte woningen kwam er bijvoorbeeld minder geld binnen. Bovendien kreeg UWOON een aantal nieuwe kostenposten. Zo moeten corporaties sinds 2008 ook vennootschapsbelasting afdragen en betalen ze de zogenoemde Vogelaarheffing, waardoor UWOON meebetaalt aan het oplossen van problemen buiten de eigen regio. Ze noemt 2009 een druk jaar. Na de fusie zijn er natuurlijk wat veranderingen in de werkwijze geweest. Ook hebben we tijdelijk de afdeling Huurincasso geholpen. En daarnaast ging het gewone werk uiteraard door, vertelt Sahin. Ook werd een aantal nieuwe huurwoningen opgeleverd. In het vierde kwartaal van 2008 hebben we 52 appartementen aan de Waterberghout in Drielanden opgeleverd. Daar kwamen vorig jaar 34 woningen in dezelfde wijk aan de Salentijnerhout bij, die dit jaar worden opgeleverd. Drielanden is altijd heel populair. Als daar iets vrijkomt, stromen de aan meldingen binnen. Hetzelfde geldt voor de binnenstad. Daar gaan we in 2010 drie woningen aan de Academiestraat opleveren. Buiten de jaarlijkse verhoging, wordt de huur soms ook aangepast als een woning extra voorzieningen krijgt. Denk aan isolatie of een CV-installatie. Ook door harmoni satie kan de huurprijs worden aangepast. Dit gebeurt soms als een woning leeg komt en de huurprijs te laag is voor de kwaliteit van de woning. De huurprijs voor bedrijfsruimten is conform de regels in het desbetreffende huurcontract aangepast. De huurprijs van woningen waarvoor al een sloopbesluit is genomen, stijgt niet. 14 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

13 2. Verhuren 2.3 Woningbezit UWOON Woningvoorraad per ultimo 2009 naar vestiging/huurklasse Huurklasse goedkoop betaalbaar duur totaal < 357,37 357,37 <> 548,18 > 548,18 Vestiging: Elburg Ermelo Harderwijk Totaal in % 17,7% 76,2% 6,1% Woningvoorraad per ultimo 2009 naar woningtype/huurklasse Huurklasse goedkoop betaalbaar duur totaal < 357,37 357,37 <> 548,18 > 548,18 Woningtype: Benedenwoning Bovenwoning Eengezinswoning Eengezinswoning met slaapkamer en badkamer op de begane grond Etagewoning met lift Etagewoning zonder lift Kamer Totaal Woningvoorraad per ultimo 2009 naar woningtype/huurklasse, per vestiging Huurklasse goedkoop betaalbaar duur totaal < 357,37 357,37 <> 548,18 > 548,18 Vestiging Elburg Ermelo Harderwijk Elburg Ermelo Harderwijk Elburg Ermelo Harderwijk Elburg Ermelo Harderwijk Totaal Woningtype: Benedenwoning Bovenwoning Eengezinswoning Eengezinswoning met slaapkamer en badkamer op de begane grond Etagewoning met lift Etagewoning zonder lift Kamer Totaal Woonruimteverdeling Corporaties en gemeenten op de Noord-Veluwe hebben op 1 januari 2004 de handen ineengeslagen bij de regionale woonruimteverdeling. Daarvoor sloten ze de Samenwerkingsovereenkomst Woonruimteverdeling Noord-Veluwe af. Putten voegde zich op 1 januari 2009 bij de al langer samenwerkende gemeenten Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet en Oldebroek. Voorwaarden De samenwerkingsovereenkomst moet het schaarse aantal woningen zo eerlijk mogelijk verdelen. Voor woningen onder de huurtoeslaggrens (per 1 juli 2009: 647,53) is de hoofdregel dat mensen een maatschappelijke of economische binding moeten hebben met de regio. Zonder die binding kunnen woningzoekenden alleen in Harderwijk terecht. Ook zijn er criteria voor de relatie tussen inkomen en huurprijs. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 15

14 Toewijzing huurwoningen De regionale woningcorporaties bieden wekelijks vrijkomende huurwoningen aan via het gratis regionale Huurmagazine. Dat ligt op ongeveer 80 afhaalpunten in de regio en is te down - loaden via de websites van de corporaties. Belangstellenden reageren met een (digitale) woonbon op een woning. Die wordt vervolgens toegewezen op basis van een puntentelling. Voor de berekening van het aantal punten onderscheiden we twee groepen: Starters: woningzoekenden zonder eigen woning. Het aantal maanden dat iemand staat ingeschreven, bepaalt het aantal punten. Doorstromers: mensen die al een woning hebben in de regio Noord-Veluwe (huur of koop), maar die een andere zoeken. Hiervoor is de woonduur in de huidige woning de basis voor de puntenberekening. UWOON wees in woningen toe. Per gemeente gaat het om: Elburg : 147 woningen Ermelo : 157 woningen Harderwijk : 366 woningen Doelgroepen Doelgroepen Elburg Ermelo Harderwijk Starters Doorstromers Woningtypen Type Elburg Ermelo Harderwijk Benedenwoning Bovenwoning Eengezinswoning Etagewoning met lift Etagewoning zonder lift Kamer Totaal De woningtoewijzing naar huishoudsamenstelling en huurprijs in 2009: Huishoudsamenstelling: Huishouden/Huurprijs Elburg Ermelo Harderwijk Totaal Eenpersoons <357, ,37-511, >511, subtotaal Tweepersoons <357, ,37-511, >511, subtotaal Drie- of meerpersoons <357, ,37-511, >511, subtotaal Huurtoeslag Negentien procent van de huurders maakte in 2009 van de mogelijkheid gebruik om de huurtoeslagen rechtstreeks met de huur te verrekenen. UWOON helpt indien gewenst bewoners bij de huurtoeslag. Wij informeren, adviseren, maken een proefberekening voor de hoogte van de huurtoeslag en helpen bij het invullen van het formulier. Verder heeft UWOON in januari veel contact gehad met huurders over de huurtoeslag van die maand. De belastingdienst had de huurtoeslag per abuis overgemaakt naar de bewoners zelf. Veel voorkomende vragen van huurders over de huurtoeslag zijn: - Hoe vraag ik huurtoeslag aan? - Hoe wijzig ik mijn huurtoeslag? - Wat is de hoogte van mijn huurtoeslag? - Kan ik geholpen worden met het invullen van het huurtoeslagformulier? 2.6 Huurachterstanden UWOON en andere corporaties in deze regio trokken op 1 januari 2009 de stekker uit het project Huurschulden van de GGD. De resultaten vielen tegen. Onze eigen mede werkers Huurincasso werken daarom nog meer dan voorheen aan een intensief contact met de klant. Zij leggen daarvoor huis bezoeken af, zodat snel maatregelen kunnen worden genomen als er betalingsproblemen zijn. Gesprekken, snel aanmanen en betalingsregelingen voorkomen dat mensen uit huis worden gezet. Na een tweede aanmaningsbrief volgt al een huisbezoek. Zo blijven bedragen laag. Een beperkt aantal huurders van UWOON met een huurachterstand valt onder de wettelijke schuldsanering (WSNP). Dat waren in 2009 zeventien personen: drie in Elburg, vijf in Ermelo en negen in Harderwijk. De invordering van de totale huurschuld wordt dan stopgezet en de huurder moet de lopende huur betalen. In 2009 is er in Ermelo één geval van WSNP bijgekomen. Woningontruiming is het uiterste middel om te zorgen dat iemand alsnog de huur betaalt. Dit gebeurde in 2009 twaalf keer. Per vestiging ging het om: Elburg : 1 woning (reden: huurschuld) Ermelo : 4 woningen (reden: huurschuld) Harderwijk : 7 woningen (reden: één overlast en zes huurschuld) Totaal Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

15 2. Verhuren Aantal huurders met huurachterstand per : 2.7 Bijzondere doelgroepen UWOON zet zich in voor de huisvesting van kwetsbare groepen in de samenleving. Woningzoekenden met een zorgvraag vallen hier ook onder. UWOON verhuurt bij voorbeeld zorgeenheden via tussenkomst van een zorginstelling. Het beleid voor bijzondere doelgroepen is in 2009 niet aangepast Elburg Aantal Totaal bedrag Gemiddeld bedrag Ermelo ,03 376,40 Harderwijk ,49 646,92 Elburg ,21 645,20 Bijzondere doelgroepen in Elburg Woonwagenbewoners UWOON wijst de zes standplaatsen op een woonwagenkamp van de gemeente Elburg toe. Dit gebeurde in 2009 één keer na opzegging van een standplaats. De woonwagens zijn allemaal eigendom van de bewoners. Ze worden dus niet verhuurd. Asielzoekers/statushouders Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) kreeg in 2009 drie woningen aangeboden via de gemeente Elburg. Twee daarvan zijn geaccepteerd en een woning werd teruggegeven omdat er geen kandidaten waren. UWOON voldeed hiermee aan de taakstelling. Urgentie en bijzondere toewijzing Er gingen negen woningen naar woningzoekenden met een urgentieverklaring. Woningzoekenden met zorgvraag UWOON verhuurt in de gemeente Elburg 46 woningen aan of via tussenkomst van zorginstellingen. Dit zijn Stichting Meerkanten, s Heeren Loo, Careander, EBC (Evangelisch Begeleidingscentrum), Stichting Interakt Contour en Stichting Philadelphia. Zorginstellingen vragen steeds vaker naar extramurale woonruimte voor hun cliënten in Elburg/Oldebroek. UWOON bekijkt per verzoek de haalbaarheid Ermelo Bijzondere doelgroepen in Ermelo Asielzoekers/statushouders UWOON probeert als enige sociale verhuurder in Ermelo jaarlijks te voldoen aan de gemeentelijke taakstelling. Voor 2009 moesten twaalf personen onderdak krijgen. Inclusief de achterstand moesten twintig personen worden geholpen. In overleg met de IGSD werden in 2009 twaalf woningen beschikbaar gesteld voor de huisvesting van deze mensen. Hiermee kregen dertig personen een dak boven hun hoofd, tien meer dan nodig volgens afspraken met de gemeente. Met de toewijzingen zijn alle mensen vanuit de pardonregeling ook onder dak. UWOON moet de eerste helft van 2010 acht statushouders aan een huis helpen. Woonwagenbewoners UWOON voert voor de gemeente Ermelo het beheer van woonwagenkamp Patrijzenhof. Woningzoekenden met zorgvraag UWOON verhuurt in de gemeente Ermelo 215 woon gelegenheden aan of via de volgende instellingen: s Heeren Loo, Meerkanten, Bartimeus, Stichting Zorggroep Noordwest- Veluwe, Stichting Sirach, Stichting ZorgNvrij. Voor de Stichting Home zoekt UWOON nog woonruimte voor de opvang van dak- en thuisloze mensen met meervoudige problemen, waaronder een verslaving Harderwijk Bijzondere doelgroepen in Harderwijk Asielzoekers/statushouders UWOON werkt als sociale verhuurder in Harderwijk samen met de gemeente om te voldoen aan de gemeentelijke taakstelling. De taakstelling voor 2009 bedroeg 22 personen. UWOON heeft acht mensen aan een huis geholpen. De taakstelling voor de eerste helft 2010 bedraagt dertien personen. In 2009 zijn er geen woningzoekenden gehuisvest die onder de pardonregeling vallen, omdat daarvoor niemand zich meldde. De gemeente vermoedt dat het merendeel van deze doelgroep al een woning heeft. Woonwagenbewoners UWOON beheert gemeentelijke woonwagenkampen aan de Deventerweg, de Boomkampweg, de Slauerhoffstraat en de Ariadreef. Ook wijst UWOON standplaatsen en huurwoon wagens toe. Plannen voor overname van de woonwagenkampen zijn in een vergevorderd stadium. Vrouwenopvanghuizen UWOON stelde net als in andere jaren drie woningen beschikbaar voor herhuisvesting van vrouwen uit de vrouwenopvanghuizen. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 17

16 2.8 Verkoop van huurwoningen Elburg UWOON verkocht in 2009 vier woningen bij mutatie: drie in t Harde en een in Elburg. 75 huurders konden hun huur woning kopen, achttien mensen wilden hun huis laten taxeren. Vermoedelijk zetten vijf mensen hun handtekening onder een koopcontract. Vijf mensen hadden belangstelling voor het product verkoop en huur terug. UWOON kocht geen van de woningen vanwege onvoldoende overwaarde. Dak- en thuislozen Dak- en thuisloze jongeren kunnen sinds 2009 terecht in twee woningen aan de Joh. de Wittlaan. UWOON leverde deze op aan Iriszorg. Verschillende partijen onderzoeken de doorstroom mogelijkheden met woonbegeleiding. Verslavingszorg UWOON stelde ook in 2009 weer vier woningen ter beschikking aan het project begeleid wonen van Tactus Verslavingszorg. Na een geslaagd begeleidingstraject krijgt een cliënt na een jaar het contract op zijn naam. Dit lukte in 2009 drie keer. Ook sprak UWOON in 2009 met Iriszorg en Tactus Verslavingszorg over de mogelijkheid om de vier woningen te gebruiken als doorstroomwoningen voor dak- en thuislozen. Hiervoor blijft ook de verplichting van woon begeleiding bestaan. Naar verwachting wordt het convenant in 2010 aangepast. Woningzoekenden met zorgvraag UWOON verhuurt in de gemeente Harderwijk 180 zorgeenheden. Dit gebeurt aan of via tussenkomst van zorginstellingen als Fokus, Careander, Meerkanten, EEEZ-Eleos, s Heeren Loo en Kwadrant, Nove, Bureau Maatschappelijke Ondersteuning (BMO) en Zorgcentrum De Aanleg. Het project WIN-wonen (Wonen in een Netwerk) heeft een bijzondere functie voor Harderwijker complexen van UWOON, Omnia en Woonzorg Nederland. In 2009 startte een onderzoek naar de mogelijkheid om kosten van het WIN-wonen regulier te dekken. Alle drie corporaties leverden in 2009 een financiële bijdrage voor een overbruggingsperiode. WIN-wonen biedt kennis en informatie over zorg en welzijn die de reguliere AWBZ-financiering niet dekt. De AWBZ financiert de achter de voordeur zorg. WIN-wonen zorgt dat mensen zelfstandig kunnen blijven wonen, met 24-uurs zorg. Zorgcentrum De Aanleg levert de kennis en de medewerkers. Ermelo Na marktonderzoek besloot UWOON in 2008 tot de verkoop van 154 betaalbare huurwoningen waarvan in Ermelo een overschot bestond. Dit gebeurde via Koop Goedkoop, een constructie waarbij de klant een woning koopt en de grond in erfpacht neemt. Een reguliere koopwoning is zo 20 tot 30% goedkoper, terwijl de koper bovendien de eerste tien jaar niet de volledige huurprijs voor de grond betaalt. Voordelen van het project zijn: Meer mensen kunnen een woning kopen. Het project verbetert de differentiatie en leefbaarheid in de wijk. Met de opbrengsten financiert UWOON maatregelen uit het strategisch voorraadbeleid. UWOON verkocht in 2009 zes woningen en vermoedelijk begin 2010 nog eens drie. Het is momenteel de vraag of de geselecteerde woningen volgens planning binnen tien jaar zijn verkocht. De belangstelling voor de huizen is wel degelijk aanwezig, maar er is ook commentaar op de erfpacht constructie. Voor Ermelo is dit nieuw en nog niet algemeen geaccepteerd. Bovendien meldden kranten eind 2009 dat banken een erfpachtconstructie niet accepteren bij een hypotheekaanvraag. Deze berichtgeving blijkt echter onjuist. In 2011 volgt een evaluatie of de verkoop succesvol verloopt en of UWOON dit concept op bredere schaal in de regio gaat toepassen. Zo n besluit moet zorgvuldig zijn, omdat er nog steeds een tekort is aan huurwoningen. Harderwijk Vanwege de economische crisis en terughoudend verkoopbeleid was het aantal verkopen in 2009 niet hoog. In totaal zijn twee woningen verkocht. Voor alle binnen UWOON verkochte woningen geldt dat ze minimaal tegen 90% van de marktwaarde zijn verkocht. 18 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

17 3. Leefbaarheid Verbeteren Renesse van Werven, Wijkteamleider Elburg Overlast sneller aanpakken UWOON begon in februari met een wijkteam in de gemeente Elburg. Renesse van Werven is de wijkteamleider. Wij doen nu veel meer aan het verbeteren van de leefbaarheid. Het mooie is dat de buurten dit enorm waarderen. Het wijkteam bestaat naast Van Werven uit buurtbeheerder Theo van der Kamp en drie allroundmedewerkers. Zij hebben een belangrijke signalerende functie en geven hun waarnemingen door. Denk aan een verwaarloosde tuin of andere zaken waaraan omwonenden zich misschien al tijden ergeren. Wij vormen het oog en oor van UWOON en pakken overlast sneller aan. De hoopgevende resultaten van het eerste jaar krijgen in 2010 ongetwijfeld een vervolg. Dan worden onder meer de banden met de wijkcomités en de gemeente aangehaald. Verder onderzoeken we de behoefte aan een wijkontmoetingspunt voor de drie kernen in de gemeente Elburg. Bewoners zouden daar bijvoorbeeld activiteiten kunnen organiseren. Woningcorporaties besteden al vijftien jaar veel aandacht aan leefbaarheid. Dit is indertijd afgesproken in het Besluit Beheer Sociale Huursector. Een echte definitie van wat leefbaarheid is, bestaat er echter nog steeds niet. In een leefbare wijk is het in ieder geval prettig wonen. Daarvoor zijn naast het ruimtelijke niveau van het complex, de buurt of de wijk drie pijlers: fysiek (gebouwen en openbare ruimte), sociaal (bewonersgedrag en socio-culturele en recreatieve functies) en economisch (werk gelegenheid en winkelvoorzieningen). Ook UWOON richt zich op meer dan wonen alleen, omdat we denken dat een integrale benadering de leefbaarheid in wijken verbetert. Wijken worden beter en mensen hebben onderling meer contact. Daarom besteedt UWOON ook aandacht aan bijvoorbeeld werken, leren, integreren en veiligheid. Wij vinden het belangrijk dat mensen zelfredzaam zijn, zichzelf kunnen ontplooien en dat jongeren niet tussen wal en schip raken omdat ze bijvoorbeeld hun school niet afmaken. Door deze filosofie weten andere partijen ons steeds beter te vinden. Zeker in de huidige crisistijd krijgt UWOON vaker het verzoek tot financiële bijdragen aan projecten die de leefbaarheid zouden verbeteren. Dit heeft ongetwijfeld te maken met bezuinigingen in de sociale en welzijnssectoren en de vermeende rijkdom van corporaties. Verschillende overheidsmaatregelen en de economische crisis zorgen er echter voor dat ook corporaties moeilijker kunnen investeren. UWOON moet zich daarom in 2010 vermoedelijk herbezinnen op de vraag voor welke taken de organisatie wel of niet verantwoordelijk is. 3.1 Leefbaarheidsprojecten UWOON Straatvoetbaltoernooi Voetbal bindt mensen. Of het nou om een WK gaat of om een lokaal toernooi. Met die gedachte in het achterhoofd heeft UWOON het Straatvoetbaltoernooi in Harderwijk bedacht. In 2009 is dat voor het eerst ook in Elburg en Ermelo gehouden. Samen werking met respectievelijk Welzijn op Maat en Veld 42, Stichting WIEL en Plaza/ Stichting Pinel maakte dat mogelijk. Het UWOON Straatvoetbaltoernooi zet jongeren aan tot sporten en stimuleert contacten in de wijk. Daarom zijn de wedstrijden bij voorkeur midden in de wijk, zodat ze veel toeschouwers trekken. De jeugd helpt bij de organisatie. Zij bouwen de velden op, fluiten de wedstrijden en houden de standen bij. Het toernooi is in de loop der jaren uitgegroeid tot een begrip. Aan de eerste editie in 2003 deden 80 teams uit één Harderwijker wijk mee, in 2009 streden maar liefst 255 ploegen uit dertien wijken in Elburg, Ermelo en Harderwijk om de eer. UWOON dong in 2009 met het evenement mee naar de Appeltjes van Oranje. Dit is een jaarlijkse prijs van het Oranjefonds voor organisaties die zich inzetten voor een leefbare samenleving. UWOON bereikte de regionale voorronde en ontving daarvoor een cheque van Helaas hoorde het straatvoetbaltoernooi niet tot de twee projecten die doorgingen naar de landelijke nominaties. Buurtbemiddeling Alle drie vestigingen werken inmiddels met buurtbemiddeling. UWOON draagt de helft van de kosten. Dankzij buurtbemiddeling is UWOON minder vaak betrokken bij conflicten tussen buren. Het initiatief leidt tot veel resultaten omdat de bemiddelaars onafhankelijk zijn. Verschillende instanties voeren de coördinatie uit. In Harderwijk: de Algemene Hulpdienst In Ermelo: de Maatschappelijke Dienstverlening Veluwe In Elburg: een externe projectleider De medewerkers Overlast evalueren de gang van zaken jaarlijks met de coördinatoren. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 19

18 Verbinden Acca de Boer, Buurtbeheerder Ermelo Elburg Wijkteam De vestiging Elburg kreeg in 2009 ook een wijkteam met daarin de nieuwe functies wijkteamleider en buurtbeheerder. Het wijkteam is verantwoordelijk voor het dagelijks onderhoud in de wijk. Ook heeft het een belangrijke signalerende en toezichthoudende functie voor een schone, veilige en comfortabele woonomgeving. Aanspreekpunt voor de bewoners is de buurtbeheerder. Hij signaleert problemen en biedt ondersteuning. Hij zorgt dat portieken en algemene ruimten netjes blijven en inspecteert tuinen, pleintjes en dergelijke in de wijk. De buurtbeheerder heeft spreekuren in de drie kernen van de gemeente Elburg (Doornspijk, Elburg en t Harde). Hij houdt die op een centrale plek die voor iedereen toegankelijk is. Mensen kunnen hier terecht met allerlei voorkomende vragen en/of problemen. Met de functie van buurtbeheerder probeert UWOON steeds meer in te spelen op zaken rond leefbaarheid van de wijk. Buurtactiviteiten UWOON onderzoekt in 2010 binnen de gemeente Elburg of er behoefte is aan buurtactiviteiten en andere zaken die met leefbaarheid te maken hebben. Toezichthouders Elburg heeft geen toezichthouders zoals Ermelo en Harderwijk. In 2010 wordt wel onderzocht of daaraan behoefte is. Regionaal Overleg Sociaal Vangnet De lokale Werkgroep Woonproblemen is in het eerste kwartaal van 2009 opgegaan in het Regionaal Overleg Sociaal Vangnet. UWOON zit al bijna 20 jaar in het overleg, samen met deelnemers van professionele instellingen op het gebied van wonen, geestelijke gezondheidszorg, welzijn, maatschappelijk werk en politie. Zij hebben een aantal gezinnen goed geholpen in een noodsituatie. Bewoners zetten zich in voor wijk Acca de Boer is sinds april 2009 buurtbeheerder in Ermelo. Met BuurtBrug probeert zij met verschillende activiteiten de leefbaarheid in West en het Centrum te vergroten. De eerste resultaten zijn hoopgevend. De Boer voert onder meer werkzaamheden uit met de onafhankelijke stichting BuurtBrug. Daarmee organiseerde zij vorig jaar een aantal buurtavonden, voor alle inwoners van de wijk. Daaruit zijn vervolgens vier kerngroepen ontstaan van inwoners die zich inzetten voor de wijk. Zo heeft één groep na de jaarwisseling met inwoners het vuurwerk opgeruimd. Dat heeft hele leuke reacties opgeleverd. De andere teams werken bijvoorbeeld aan de verkeersveiligheid en de speelgelegenheden. Ook is een groep bezig met vrijwillige buurthulp, waarbij mensen elkaar helpen of bijvoorbeeld samen een kop koffie drinken. De Boer is tevreden over de eerste resultaten. Maar je moet eerst veel investeren. Mensen reageren altijd enthousiast, maar echt actief worden is vervolgens een flinke drempel. Vanuit BuurtBrug en de kerngroepen proberen we in ieder geval ook in 2010 zoveel mogelijk leuke activiteiten te bedenken om mensen bij de wijk te betrekken. Eén ding is duidelijk: er gebeurt wel wat! UWOON levert onder meer een bijdrage aan oplossingen voor gezinnen die kampen met betalingsproblemen of andere problematiek. Deze hebben vaak indirect invloed op een buurt. Met een klantenbestand van ruim 1800 adressen in Elburg heeft UWOON een belangrijke signaleringsfunctie. Ontwikkelingen voor 2010 UWOON en andere wijkgerichte instellingen/organisaties gaan nog meer overleggen om de leefbaarheid in de wijken te vergroten. 20 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

19 3. Leefbaarheid Ermelo Buurtbeheerders Twee buurtbeheerders zien en horen sinds 2009 wat er gebeurt in de wijken Centrum/West/Noord en Oost en Zuid. Zij voorkomen met een preventieve en integrale aanpak problemen en vergroten samen met bewoners leefbaarheid, betrokkenheid en zelfredzaamheid. Aan de Nachtegaal is een proef gestart met straat coördi na toren. Die moeten het gevoel van veiligheid versterken en voorkomen dat bewoners, om wat voor reden dan ook, in een isolement raken. Ook brengen ze contacten tot stand, bijvoorbeeld tussen straatgenoten die elkaar helpen. Parc Viventra krijgt een buurtvereniging. De bewonerscontactpersoon is hierbij de trekker. Dit is een aanzet tot de integratie van visueel gehandicapten, kopers en huurders. Schoonmaak Het schoonmaakprogramma in woongebouwen, zoals trappenhuizen is aangescherpt. Voor de werkzaamheden is een vaste dag geprikt, zodat de controle daarop eenvoudiger is. Stoppen Pluspas UWOON stopte in februari met het project Pluspas. De belangrijkste reden daarvoor is dat het de betrokkenheid in wijken en buurten niet verbeterde, terwijl dat wel de bedoeling was. Daarnaast bestond 40 procent van de totale kosten uit administratiekosten. Dat geld besteden we liever direct aan leefbaarheid. Ontwikkelingen voor 2010 In 2010 volgt de installatie van de toezichthouders en worden de werkervaringsplaatsen voor Kwadrant geformaliseerd. Ook realiseren we een plan voor een wijkmonitor en een wijkontmoetingspunt. Verder bekijken we samen met belanghouders hoe we zelfredzaamheid en medeverantwoordelijkheid kunnen vergroten Harderwijk Mission Impossible Ruim honderd jongeren van 12 tot 18 jaar gingen in 2009 een Mission Impossible aan. Dit initiatief van stichting Welzijn op Maat daagt jongeren uit om hun woonomgeving te verbeteren. Het Vrijwilligerssteunpunt, de gemeente en UWOON steunen het project. Bouwspeelplaats Ruim 150 kinderen bouwden voor de 5 e keer een eigen Huttenbouwfeest. Ze haalden daarmee zelfs pagina twee van De Volkskrant. UWOON organiseert het evenement samen met de gemeente en de stichting Welzijn op Maat. Informatiebarbecue UWOON lichtte buurtbewoners van ons eigen kantoor in over de plannen met het braakliggende terrein aan de hoek Dr. Holtropstraat en Jan van Malesteinweg. Dit gebeurde tijdens een barbecue. Toezichthouders Voor de gebouwen Bloemhof (van Asch van Wijcklaan 51/77), De Eiken (Burg. Langmanstraat 2/48) en Cluster Telgterweg 11/51 zijn geschikte toezichthouders gevonden. Voor de overige woongebouwen zoekt UWOON nog kandidaten. Werkervaringsplaatsen UWOON gaat werkervaringsplaatsen bieden aan Kwadrant. Dit onderdeel van Groot Emaus voert tuinonderhoud uit op voornamelijk de inrichtingen. Werkervaring is belangrijk voor een goede opleiding van de jongeren. Kwadrant heeft bij wijze van proef al enkele werkzaamheden uitgevoerd. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 21

20 Activiteiten die de saamhorigheid van bewoners stimuleren UWOON organiseerde in 2009 verschillende activiteiten voor bewoners van zowel huur- als koopwoningen. Schoonmaakdag in wijken in maart, waarop bewoners zwerfafval opruimden. Straatspeeldag Stromenwaard in juni. Aan deze eerste editie deden 80 kinderen mee. Nationale Burendag in september. Op 4 plaatsen in de wijk ontmoetten bewoners elkaar tijdens een barbecue. Lampionnenoptocht in november. Kinderen maakten zelf de lampionnen. Sinterklaasfeesten in december. Kerstbomen en sfeerverlichting in december. Bewoners plaatsten deze in samenwerking met UWOON. Kerstsamenzijn met de bewoners van het appartementencomplex t Vondelhuys. In de zomer een grote barbecue en in het najaar een gezellige middag voor bewoners van de appartementen aan de Kortekamp. Dag van de Dialoog UWOON organiseerde op 6 november 2009 een gesprekstafel tijdens de derde Dag van de Dialoog. Op deze dag praten kleine groepjes mensen over een bepaald thema. Dit keer was dat respect. Vijf mensen met verschillende achtergronden gingen in het kantoor van onze buurtbeheerder aan de Lauwers met elkaar in gesprek. Zelf zat UWOON aan de gesprekstafel in het gemeentehuis. Het HarderWijkhuis UWOON heeft ruimte beschikbaar gesteld voor het HarderWijkhuis. Dit is een huis voor bewoners van 55 jaar en ouder van de wijken de Tinnegieter en de Wittenhagen. Zij kunnen meedoen aan verschillende activiteiten, die ze ook zelf kunnen aan dragen. Ook begeleidt een professionele kracht de verschillende welzijnsactiviteiten. Stichting Welzijn Ouderen en Welzijn op Maat ondersteunen deze. Het Cluster Huis Het Cluster Huis in de wijk Stromenwaard opende in 2009 haar deuren. UWOON stelde het huis ter beschikking aan de Huurdersvereniging De Drie Clusters, die daar samen met UWOON en Welzijn Op Maat activiteiten voor kinderen uit de buurt organiseert. Het is de opvolger van de speel-o-theek. Bij de opening zijn schilderijen van Mission Impossible onthuld. Toezichthouders UWOON heeft in Harderwijk al enkele jaren toezichthouders. Deze vijftien vrijwilligers uit verschillende buurten helpen de buurtbeheerders bij het leefbaar houden van de buurt/wijk. Zij spreken bijvoorbeeld mensen aan op het laten rondslingeren van vuilnis of het veroorzaken van klein overlast. De toezichthouders krijgen maandelijks een geringe vergoeding voor hun werk. Omdat deze onder de zoge noemde vrijwilligersregeling viel, hoefden ze daarover geen inkomsten belasting te betalen. De nieuwe integrale vennootschapsbelastingplicht (VpB) voor corporaties heeft die situatie in 2008 echter veranderd. Toezichthouders zijn nu wel loon belasting verschuldigd en kunnen ook nog eens worden benadeeld op de te ontvangen huur- en zorg toeslag. Dit betekent soms dat de toezicht houder geld toelegt op zijn inzet voor de leefbaarheid van de woonomgeving. Dit kan niet de bedoeling zijn van de VpB. UWOON heeft in 2009 echter nog geen oplossing voor deze situatie gevonden. 3.2 Sponsoring Verbondenheid met de samenleving blijkt ook uit sponsoring. UWOON draagt graag bij aan lokale initiatieven in de gemeenten Elburg, Ermelo en Harderwijk. Ook maakten we het mogelijk dat Harderwijkers de ijzers konden onderbinden op de ijsbaan op de Markt. Verder ondersteunden we culturele en cultuurhistorische organisaties en initiatieven voor kwetsbare groepen in de samenleving. UWOON kan helaas niet alle initiatieven steunen. Daarvoor krijgen we simpelweg teveel verzoeken voor een financiële bijdrage binnen. In 2010 neemt UWOON haar sponsorbeleid onder de loep, zodat een goede afweging kan worden gemaakt. Zodra dat klaar is, worden de lopende contracten geëvalueerd en getoetst aan het nieuwe beleid. Het initiatief of project moet in ieder geval gericht zijn op (een deel) van de doelgroep van UWOON en moet een bijdrage leveren aan de stimulering van samenhang in wijken en buurten. 22 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

21 4. Zorgen Mensen willen steeds langer zelfstandig in hun eigen huis blijven wonen. UWOON maakt dit mogelijk door het ontwikkelen of aanpassen van vastgoed voor ouderen of mensen die door een beperking in een instelling wonen. Ook dak- en thuis lozen krijgen extra aandacht. Zo gingen eind 2009 de deuren open van het nieuwe complex aan de Johan de Wittlaan in Harderwijk. Dak- en thuislozen vinden daar een slaapplaats en wennen aan een zelfstandige woning. UWOON ontwikkelt een groot aantal projecten waarbij zorg een rol speelt. Sommige projecten zitten nog in de onderzoeksfase, anderen zijn in 2009 opgeleverd. In Ermelo werken we aan een aantal woonservicecomplexen. Financiële problemen bij onze samenwerkingspartners SGBB zorgden daar voor een flinke vertraging en een hoger risico voor UWOON. Particulieren kloppen regelmatig bij UWOON aan voor woonmogelijkheden voor bijzondere doelgroepen. Financiering vindt vaak plaats via het persoons gebonden budget. Als er een goed ondernemingsplan achter ligt, staat UWOON open voor deze verzoeken. Wij vinden het daarbij belangrijk dat goed is nagedacht over de continuïteit van de zorgverlening. Soms wordt een project daadwerkelijk gerealiseerd. Zo leverde UWOON in Ermelo een kleinschalig woonzorgproject op voor ouderen aan de Hamburgerweg. Verbeteren Iris Uittien, Vestigingsmanager Ermelo Langer zelfstandig wonen mogelijk maken Mensen willen langer zelfstandig wonen, ook als de ouderdom gebreken met zich meebrengt. UWOON probeert dat op allerlei manieren mogelijk te maken. Met de zogenoemde doorzonscan kijken we bijvoorbeeld hoe woningen eenvoudig geschikt kunnen worden gemaakt, vertelt Iris Uittien, vestigingsmanager Ermelo. Hieruit bleek alleen in Ermelo al dat 722 woningen aan de criteria voldoen. Met simpele maatregelen als een extra leuning langs de trap of een beugel bij het toilet bereik je al veel, legt Uittien uit. Als dan ook de omstandigheden buiten de woning worden aangepast, is lang zelfstandig wonen heel goed mogelijk. In 2009 zijn we met de gemeente Ermelo in gesprek geweest over de plannen voor zorgzones. Dit zijn buurten waar een woonzorgcentrum wordt gerealiseerd. Bewoners in de wijk kunnen dan heel eenvoudig van verpleging aan huis gebruikmaken. UWOON gaat daarvoor de gebouwen realiseren, die aan zorginstellingen worden verhuurd. UWOON voerde in 2009 een zogenoemde doorzonscan uit in Elburg, Ermelo, en Harderwijk. Deze brengt potentieel geschikte eengezinswoningen voor senioren in kaart. In het strategisch voorraadbeleid beschrijft UWOON welke woningen met welke ingrepen worden aangepast. 4.1 Elburg Gewoon Gemak UWOON werkte in 2009 mee aan het project Gewoon Gewoon Gemak logo Gemak. in CMYK De gemeente Elburg laat daarmee ouder wordende Groen : C50 / M 0 / Y 100 / K 0 mensen Blauw: C 75 zien / M 10 / Y 8 dat / K 0 ze met voorzieningen langer zelfstandig kunnen wonen. Hoewel Gewoon Gemak in eerste instantie is gericht op eigenaar/bewoners, is UWOON gevraagd mee te doen aan het project vanwege de opgedane expertise met de doorzonscan. Het project startte voorzichtig met twee pilotgebieden t Harde Oost/Zuid en Doornspijk/Hoge Enk, maar op grond van de resultaten is besloten dat het project in de hele gemeente Elburg wordt uitgevoerd. Plan Heidezoom De bouw van plan Heidezoom in t Harde is in 2009 gestart. Dit is een complex van 27 huurappartementen en enkele algemene ruimten voor Stichting Careander in Harderwijk. Careander is een organisatie voor zorg- en dienstverlening aan mensen met een verstandelijke beperking. Careander heeft in t Harde ook al het woonproject De Steenrots en dagactiviteitencentrum Sjalom. Locatie Baron van Lynden De voorbereidingen voor het medisch centrum op de locatie Baron van Lynden gingen in 2009 van start. Daar moet de slopershamer eerst een bedrijfsgebouw en een vrijstaande woning weghalen. Beide zijn al een paar jaar in bezit van UWOON. Het medisch centrum bestaat uiteindelijk uit een ruimte voor huisartsen, fysiotherapeuten en een apotheek op de begane grond. Daarboven realiseert UWOON 22 seniorenappartementen. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 23

22 4.2 Ermelo Astmabehandelcentrum Salem Astmabehandelcentrum Salem is in januari 2009 opgeleverd. UWOON verhuurt het pand aan Ziekenhuis St. Jansdal uit Harderwijk. Het centrum bestaat uit een monumentale villa, twee sportzalen en een verwarmd buitenbad. St. Jansdal heeft plannen om het zwembad te overdekken. In de Luwte In juli 2009 gingen zeven zorgeenheden in zorgvilla In de Luwte aan de Hamburgerweg in de verhuur. Dit is een kleinschalige woonvoorziening voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen en kiezen voor een huiselijke sfeer met toch voldoende privacy. Stichting ZorgNvrij huurt dit pand van UWOON. Parc Viventra Op 28 maart opende Parc Viventra officieel haar deuren. Dit bestaat uit 17 koopwoningen en 84 sociale huurwoningen. 42 woningen hiervan zijn verhuurd aan Bartimeus. In het Parc wonen mensen met en zonder visuele beperking onder het motto gewoon wonen, voor iedereen. Stichting Home Stichting Home zet zich in voor het definitief huisvesten van thuis- en daklozen. Dit zijn met name mensen met een meervoudige problematiek, waaronder veel verslaafden. UWOON heeft op de Oude Telgterweg een geschikte locatie gevonden. Meerkanten verzorgt de aanvragen voor budget voor deze stichting. De toezegging voor budget van 21 personen is binnen. Woonzorgcomplex De Amaniet Woonzorgcomplex De Amaniet wordt een multifunctioneel gebouw voor circa 50 cliënten die intramurale zorg krijgen. Ook komt er een basisschool en een buitenschoolse opvang. Zorggroep Noordwest-Veluwe levert de zorg, Stichting Kinderopvang Noordwest-Veluwe de buitenschoolse opvang en Stichting PrOo (primair Openbaar onderwijs Noord-Veluwe) het onderwijs. Woonzorgcomplex De Leemkuul Het woonzorgcomplex De Leemkuul voorziet in intramurale zorg in samenwerking met Zorggroep Noordwest-Veluwe. Het wegvallen van onze partner SGBB levert een nieuwe situatie op. De hele planopzet, die al gepresenteerd is aan de wijk en waarover overeenstemming is met de gemeente, verandert in principe niet. Wel ontstaat achter de gevels een nieuwe productdifferentiatie. De gemeente is positief over deze nieuwe plannen. Op de begane grond en op de eerste en tweede verdieping is nu uitsluitend plaats voor 70 cliënten die intramurale zorg categorie zwaar nodig hebben. Op de begane grond komt een wijkcentrum, fysiotherapie en logopedie. Het onderzoek naar de financiële haalbaarheid loopt nog. 4.3 Harderwijk Woonzorgzones De gemeente Harderwijk heeft verschillende woonzorg servicezones aangewezen. Bewoners krijgen daar indien nodig zorg, welzijn en service van partijen die in de wijk actief zijn. Ze profiteren zo van 24-uurszorg en welzijns- en zorgactiviteiten. In 2009 is onderzocht wat goede locaties zijn voor die zones. In 2010 geven UWOON en de gemeente de zorgzones verder vorm. Ook worden afspraken gemaakt met de verschillende partijen die zorg- en welzijnsactiviteiten moeten aanbieden. De vestiging Harderwijk rondt in 2010 de doorzonscan af. Die geeft aan in welke woningen zorg geleverd kan worden en waar mensen met een beperkte zorgvraag lang kunnen blijven wonen. UWOON verwerkt de uitkomsten in het Strategisch Voorraadbeleid. Johan de Wittlaan UWOON heeft geïnvesteerd in uitbreiding van de 24-uurs opvang van dak- en thuislozen in Harderwijk. De gemeente heeft hierin een regiofunctie. In 2009 gingen nieuwe appartementen open waar mensen zich voor een kort durend verblijf kunnen melden. Ook is het mogelijk een lang durige faciliteit te bieden. Op 6 oktober ging aan de Johan de Wittlaan een onderkomen open dat dak- en thuislozen terugbegeleidt naar de samenleving. De eerste binnenkomst is bij de toegang 24 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

23 4. Zorgen van Thorbeckelaan 1. Daar wordt de eerste gezamenlijke nachtopvang verzorgd. Johan de Wittlaan 32 en 34 dienen voor 24-uurs opvang van dak- en thuisloze jongeren. In één woning wonen vier jongeren met be geleiding, in de andere woning is één kamer voor opvang van een ex-gedetineerde/opvang dader huiselijk geweld en vier voor beschermd wonen. Verschillende partijen onderzoeken de doorstroom mogelijkheden met woonbegeleiding. Er zijn nu naast de negen plaatsen voor nachtopvang en het crisisbed, zeven plaatsen voor beschermd wonen (met indicatie) en een gezinskamer. Uitbreiding van De Zeven Akkers UWOON, Careander en Zorgcentrum De Aanleg willen gaan bouwen aan een vleugel van serviceflat De Zeven Akkers, 38 (groeps)woningen voor oudere verstandelijke gehandicapten en dementerenden. Careander huurt 24 groeps woningen voor verstandelijke gehandicapten en De Aanleg 14 woningen voor dementerenden. De nieuwbouw past goed bij de integratie van wonen, zorg en welzijn in de wijk Stadsdennen in Harderwijk. Bij de appartementen komen faciliteiten die bewoners van De Zeven Akkers ook kunnen gebruiken, waaronder een gymzaaltje en een grand caféachtige ruimte. Meldpunt Bijzondere Zorg GGD Het meldpunt Bijzondere Zorg GGD ging in 2009 op in het Sociaal Vangnetoverleg. Dit behandelt complexe probleemsituaties waarbij echte hulp alleen via samenwerking en afstemming mogelijk is. Dit overleg startte in 2009 in zes gemeenten op de Noordwest-Veluwe. De GGD Gelre IJssel verzorgt vanuit het meldpunt Maatschappelijke Zorg het voorzitterschap en het secretariaat. UWOON neemt deel aan dit overleg in Ermelo, Elburg en Harderwijk. Per gemeente is er ook nog overleg met lokale partners. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 25

24 5. Meepraten Verbinden is samenwerken. Samenwerken betekent (mee) praten. UWOON hecht daarom veel waarde aan samenwerking met lokale en regionale partners en aan goede communicatie met de huurders. We staan midden in de samenleving, zodat we weten hoe bewoners tegen zaken aan kijken. Buurt- beheerders en wijkteams spelen daarbij een belangrijke rol. UWOON stak in 2009 veel energie in de samenwerking met de huurders organisaties en de drie gemeenten waarin onze vestigingen staan. Vermoedelijk wordt in 2010 een samen- werkingsovereenkomst met de huurdersorganisaties getekend. Dat gebeurde al met het VAC en de buurtbemiddeling in Elburg en Ermelo. Ook het communicatieplan is in 2009 vastgesteld. Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten voor communicatie. Binnen UWOON structureert de afdeling Communicatie de in- en externe communicatie. Belangrijke onderdelen zijn een woordvoerdersplan, een crisiscommunicatieplan en een nieuwe huisstijl voor projectontwikkeling. Ook nieuw is een projectcommunicatieplan voor projecten die vaak veel impact hebben op bewoners, zoals onderhoud, renovatie en nieuwbouw. UWOON lanceerde in 2009 een nieuwe website die past bij onze klantvriendelijke uitstraling. Bezoekers vinden snel de informatie die ze zoeken. Contact leggen met UWOON is bovendien heel eenvoudig. Zo biedt elke pagina de mogelijkheid tot het geven van feedback. Reageren op vrijgekomen huurwoningen of een sponsor verzoek indienen, kan ook via de website. UWOON intensiveert in 2010 de contacten met de partners. Zo worden nieuwe vormen van huurdersparticipatie onderzocht. Ook staan belanghoudersbijeen komsten op de agenda over doorstroming binnen de woningmarkt en modernere toewijzingsregels voor woonruimteverdeling. Verder wordt de relatie met gemeenten steeds belangrijker. Zij werken net als UWOON immers aan nieuwbouw, onderhoud, leefbaarheid en verzorgd wonen. Bovendien hebben we elkaar in moeilijke tijden hard nodig. Mogelijk dat nieuwe wetgeving rond het wonen de taakverdeling en samenwerking tussen gemeente en corporatie duidelijker omschrijft. 5.1 Samenwerking huurders Zonder huurders geen UWOON. Het zijn daarom onze meest belangrijke belanghouders. We werken op verschillende manieren samen. Zo is er structureel overleg met de huurdersbelangenorganisaties in de drie vestigingsplaatsen. Daarin bespreken we beleidszaken van de corporatie, nieuwbouwplannen en actuele ontwikkelingen op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Verder is er vaak contact met diverse bewonerscommissies over zaken die hun directe woonomgeving aangaan. Dit kunnen buurtteams zijn, maar ook bewonerscommissies. In buurtteams zitten huurders van UWOON, maar soms ook bewoners van koopwoningen. Ze worden voorgezeten door de gemeenten. Een andere belangrijke groep bewoners voor UWOON zijn toezichthouders. Deze vrijwilligers houden een oogje in het zeil en helpen buurtbeheerders bij het verbeteren van de leefbaarheid in de buurt. Verder overlegt UWOON regelmatig met bewoners over specifieke onderwerpen die gevolgen hebben voor woning of woonomgeving. Daarbij kunnen ook nietgeorganiseerde bewoners hun inbreng leveren. Buurtbeheerders houden dagelijks spreekuur in de verschillende wijken voor vragen of opmerkingen van bewoners over uiteenlopende onderwerpen. Uit al die contacten met bewoners ontstaan voorstellen die de leefbaarheid verbeteren. UWOON gebruikt zo de dagelijkse ervaringen van huurders bij haar werk. Elburg Huurdersraad De Betere Woning In Elburg is er een keer per twee maanden overleg met Huurdersraad De Betere Woning en bewonerscommissies van twee seniorencomplexen. In 2009 is die relatie verder uitgebouwd. Bij projecten zoals herstructurering of renovatie is er ook overleg met huurders. In 2009 zijn bijvoorbeeld de bewoners van 12 huurwoningen aan de Sportlaan in t Harde geïnformeerd over de voortgang van een nieuw winkelcentrum met woningen. De huizen aan de Sportlaan moeten daarvoor wijken. 26 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

25 Verbeteren 5. Meepraten Ermelo Sonja de Vries, Communicatieadviseur Service via website vergroot Circa 90 procent van de reacties op te huur staande woningen, komt digitaal binnen, zegt communicatieadviseur Sonja de Vries. Daarmee geeft ze het steeds verder toenemende belang van internet aan. Een goede website is daarom essentieel voor een organisatie. UWOON introduceerde in 2009 een nieuwe site. Het is één site voor heel UWOON, maar bezoekers kunnen kiezen voor de informatie van een vestiging. Op die manier blijft de lokale eigenheid bestaan, terwijl je wel één uitstraling hebt. De reacties zijn positief. Mensen zijn te spreken over de compleetheid van de informatie. In 2010 wordt verder gewerkt aan de digitale dienstverlening. UWOON onderzoekt welke diensten nog meer online kunnen worden aangeboden. Huurdersbelangenvereniging De Rode Draad De vestigingsmanager overlegde in 2009 vijf keer met huurdersbelangenvereniging De Rode Draad. De bedoeling is dat maandelijks zaken ter tafel komen die in Ermelo of UWOON-breed spelen. Dit jaar kwamen bijvoorbeeld de begroting van De Rode Draad, planmatige onderhoudswerkzaamheden, nieuwbouwprojecten, alternatieven voor de Pluspas, ZAV-beleid, woningwaardering en Jaarplan 2010 aan bod. Ook zijn zaken besproken die slechts een complex of bepaalde huurders aan gingen. Harderwijk Huurdersraad Woonwijs Woonwijs en UWOON kwamen dit jaar elf keer voor een reguliere vergadering bij elkaar. Doorgaans staat een aantal vaste thema s op de agenda, zoals nieuwbouwprojecten en het planmatig onderhoud. Ook wordt besproken hoe UWOON huurders nog beter kan betrekken bij bijvoorbeeld planmatig onderhoud. De Huurdersraad geeft signalen door vanuit haar achterban. Een belangrijk thema van 2009 was het ZAV-beleid. Hierin stonden met name de vergoedingen en de afschrijf termijnen centraal. Overleg met bewoners Zeebuurt De herstructureringsplannen van UWOON zijn uitvoerig besproken. Bewoners maakten met name bezwaar tegen de sloop. De oprichting van een stuurgroep herstructurering Zeebuurt was de start van een intensieve en productieve samenwerking. Die moet uiteindelijk leiden tot een plan voor de Zeebuurt waar iedereen achter staat. Bewonersparticipatie UWOON is sinds half 2009 betrokken bij een GSO 3 project (Gelders Stedelijk Ontwikkelingsbeleid) voor de wijkaanpak Harderwijk. Er zijn twee wijkaanpakprojecten in de wijken Stadsdennen en Zeebuurt. Die moeten de bewonersparticipatie verbeteren, onder meer door bewonersplatformen. Een eerste aanzet daartoe waren bewonersdagen waarop mensen hun visie op hun wijk konden geven. Zo was er in oktober een feestelijke middag in een grote tent met allerlei informatiestands. Dit leidde tot een eerste bewonersbijeenkomst in december, met ondersteuning van gemeente en diverse professionele partijen. Binnen hetzelfde GSO 3 traject neemt UWOON ook deel aan de gemeentelijke projectgroep Veilig Opgroeien. Bewonersorganisaties UWOON was dit jaar betrokken bij de volgende bewonersorganisaties: Buurtteam Stromenwaard Buurtteam P.C. Boutenslaan - Schrijverswijk Buurtteam Zeebuurt Zuid Buurtteam Wittenhagen Zuid Bewonerscommissie de Tinnegieter Bewonersvereniging P.C. Boutenslaan Bewonersbelangenvereniging De Zeven Akkers Huurdersvereniging Kortekamp Huurdersvereniging De Drie Clusters Weidewaard Wijkplatform Stadsweiden Met de bewonersvereniging van de P.C. Boutenslaan wordt regelmatig overlegd. Dit is een wooncomplex van een aantal appartementsgebouwen en enkele seniorenwoningen. Aan bod komen zaken zoals het planmatig onderhoud, veiligheid en overlast. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 27

26 R. van Hilten, De Betere Woning, Elburg Samenwerking met UWOON verloopt nu soepeler Het was wel even wennen, de samenwerking met UWOON, geeft voorzitter R. van Hilten van huurdersraad De Betere Woning uit Elburg toe. De cultuur in Elburg was totaal anders, dat vergde wel wat aanpassingen van beide kanten. Desondanks hebben we toch een aantal zaken voor elkaar gekregen. Zoals bijvoorbeeld de regeling voor Zelf Aangebrachte Voorzieningen, die is overgenomen van Elburg. Wij hadden de beste vergoedingen en een langere afschrijvingsperiode. Over de samenwerking met de andere huurdersraden is Van Hilten kort: Die is perfect. We overleggen regelmatig en zitten dan ook op één lijn. Ook met UWOON verloopt de samenwerking nu beter. Een verandering is niet altijd direct een verbetering, maar we groeien steeds meer naar elkaar toe. A. Knol, De Rode Draad, Ermelo Er zijn nog zaken waar ik vraagtekens bij zet De samenwerking met UWOON gaat na een gewenningsperiode steeds beter, vindt voorzitter A. Knol van huurdersraad De Rode Draad in Ermelo. Het afgelopen jaar is veel gedaan aan onderhoud van de woningen, dat is een goede zaak. Een kritische noot plaatst hij echter ook: Het afschaffen van de Pluspas is een pijnpunt, dat ligt heel gevoelig in Ermelo. We zijn daar niet blij mee. En zo zijn er nog wel een paar zaken waar ik vraagtekens bij zet, hopelijk komen we daar uit. G. Hofma, Woonwijs, Harderwijk De huurder mag er niet op achteruitgaan De huurdersraden hebben door de fusie een druk jaar achter de rug. Voorzitter G. Hofma van huurdersraad Woonwijs uit Harderwijk: Alle regelingen moesten worden bijgesteld, daarnaast moesten we ons buigen over zaken als ondernemingsplan en huurverhoging. Er is nu één showroom voor alle drie vestigingen. Het reglement hiervoor beoordeelden we ook. Ook is de regeling Buitensluiting aangepast. Nu zijn we bezig met de samenwerkingsovereenkomst. Dat kost allemaal veel tijd. We komen steeds dichter bij elkaar, er zit nu meer structuur in. Uitgangspunt bij alles is dat de huurder er niet op achteruit mag gaan. 28 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

27 5. Meepraten 5.2 Belanghouders Gemeente Elburg UWOON heeft een keer per zes weken bestuurlijk overleg met de gemeente Elburg. Daarnaast is er frequent ambtelijk overleg. Belangrijke onderwerpen zijn de te verwachten bevolkingskrimp, de gevolgen daarvan voor de nieuwbouwplannen voor de regio Noordoost-Veluwe, nieuwe prestatieafspraken voor de periode en actuele nieuwbouwprojecten. Gemeente Ermelo UWOON overlegt vier keer per jaar bestuurlijk met de gemeente Ermelo. Dit gaat bijvoorbeeld over de voortgang van de bouwplannen en de bouwmogelijkheden. Daarnaast is er frequent ambtelijk overleg over de voortgang van projecten. Ook wordt UWOON op bestuurlijk en ambtelijk niveau betrokken bij onderwerpen rond de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. De gemeenteraad van Ermelo schakelde UWOON als gesprekspartner in voor een aantal onderwerpen, zoals een discussie over starters, brede scholen en centrumvisie. Verbinden Hanke Gielen, Vestigingsmanager Harderwijk Wijkaanpak verbindt bewoners UWOON is heel enthousiast over de ontwikkelingen rondom de Wijkaanpak van de gemeente Harderwijk, zegt Hanke Gielen. Onder meer via een wijkplatform wil de gemeente inwoners meer betrekken bij hun wijk. UWOON speelt daarbij ook een rol. Wij willen geen organisatie zijn die bepaalt wat bewoners belangrijk moeten vinden. Meepraten en faciliteren vinden we heel belangrijk. Stadsdennen en Zeebuurt zijn de eerste wijken waar de Wijkaanpak binnen het kader van GSO 3 van start gaat. Bewoners kunnen bijvoorbeeld hun visie geven op het groen, bereikbaarheid en parkeerproblematiek. Dat moet natuurlijk groeien, maar ik verwacht dat we samen de komende jaren mooie resultaten gaan boeken. Betrokkenheid van bewoners bij hun wijk is heel belangrijk. Juist daardoor verbetert de leefbaarheid in een buurt. UWOON maakte in 2009 plannen voor zogenoemde stakeholdersbijeenkomsten. In 2010 worden die gehouden. Met verschillende partijen praten we dan over een thema. Samen kom je verder. De eerste bijeenkomst gaat over doorstroming in de woningmarkt. Gemeente Harderwijk UWOON en de gemeente Harderwijk vinden elkaar in ver schillende overlegvormen. Structureel is er ambtelijk en bestuurlijk overleg over nieuwbouw en de volkshuisvestelijke ontwikkeling van Harderwijk. Ook praten beide partijen over thema s zoals leefbaarheid, veiligheid, en wijkgericht werken. Verschillende werk- en stuurgroepen bespreken deze thema s en werken samen aan verbetering van beleid. Gemeente Oldebroek Met de gemeente Oldebroek is gesproken over nieuwbouw in de komende jaren. Ook benaderden ontwikkelaars uit die gemeente UWOON voor nieuwbouwprojecten in het centrum van Oldebroek en nieuwe uitleggebieden in Oldebroek en Oosterwolde. UWOON speelt graag een rol in Oldebroek, omdat er veel overeenkomsten zijn met Elburg. Ook zijn er tussen beide gemeenten veel verhuisbewegingen. VAC In het hele werkgebied zijn inmiddels VAC s (Voorlichting- en Adviescommissies) actief. Deze voormalige vrouwenadviescommissies adviseren corporaties en gemeenten bij bouwplannen en renovatieprojecten. Zo moeten nieuwbouwwoningen en gerenoveerde woningen nog beter worden afgestemd op wensen en gebruiksgemak van de (toekomstige) bewoners. VAC en UWOON spraken in maart 2009 in een convenant af dat de commissie in een vroeg stadium wordt betrokken bij bouw- en renovatieplannen in Ermelo. Elburg volgde een half jaar later en een zelfde convenant staat voor Harderwijk in 2010 op de planning. Sociaal Vangnet overleg De zes gemeenten op de Noordwest-Veluwe startten in 2009 met een sociaal vangnetoverleg. De GGD Gelre IJssel verzorgt vanuit het meldpunt Maatschappelijke Zorg het voorzitterschap en het secretariaat. De Sociale Vangnet teams komen iedere 6 weken bijeen. Deelnemers aan dit overleg zijn onder andere maatschappelijk werk, Icare, stichting De Ontmoeting, politie, sociale dienst, Meerkanten, Tactus verslavingszorg, Iriszorg en de woningcorporatie. Zij behandelen multiprobleem situaties waarbij samenwerking en afstemming noodzakelijk is voor echte hulp. UWOON neemt deel aan dit overleg in Elburg, Ermelo en Harderwijk. Ook bestrijdt UWOON actief huiselijk geweld. Voor Elburg en Ermelo wordt samengewerkt met het Steunpunt Huiselijk Geweld te Zwolle. In Harderwijk werken we nauw samen met het in 2009 opgezette lokale steunpunt. Samen met het steunpunt geeft UWOON in 2010 voorlichting aan onze medewerkers die achter de voordeur komen. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 29

28 Regionaal betrokken organisaties GGZ-instelling Meerkanten s Heeren Loo InteraktContour Groep Zorggroep Noordwest-Veluwe Maatschappelijke Dienst Veluwe Icare Thuiszorg Elburg: overzicht betrokken organisatie en werkgroepen Plaatselijk betrokken organisaties Het Baken WoonZorg Unie Noord-Veluwe Evangelisch Begeleidingscentrum (EBC) Stichting Wiel Seniorenraad gemeente Elburg Buurtbemiddeling Elburg/Nunspeet Politie district Noordwest-Veluwe Werkgroepen Regiegroep Ouderen- en gehandicaptenbeleid Stuurgroep Buurtbemiddeling Werkgroep Buurtgericht werken Werkgroep Aanleunwoningen Werkgroep Verkenning Kulturhuskansen Regionaal Overleg Sociaal Vangnet Ermelo: overzicht betrokken organisaties en werkgroepen Plaatselijk betrokken organisaties Bartimeus Stichting Pinel SWOE Buurtbrug Nederland Politie Werkgroepen Ermelo Onbelemmerd en Zorgzaam (EOZ) Meldpunt bijzondere zorg Zorgoverleg Overlastnetwerk Harderwijk: overzicht betrokken organisaties en werkgroepen Plaatselijk betrokken organisaties Gemeente Harderwijk Welzijn op Maat Tactus Verslavingszorg Stichting Welzijn Ouderen De Aanleg Woonzorg Nederland Werkgroepen Basisnetwerk aanpak jeugdoverlast Lokaal Overleg Coördinatie Ouderen Werkgroep/stuurgroep HarderWijkhuis Stichting Samen Sterk Wijkteams 5.3 Klanttevredenheidsonderzoeken UWOON vindt het belangrijk dat de dienstverlening aan onze klanten op een hoog peil staat. Het KWH-Huurlabel is daarvoor een mooi instrument. Het meet hoe tevreden onze klanten zijn over ons werk. Met die informatie verbetert UWOON vervolgens weer haar dienstverlening. De vestiging Elburg onderging van juli tot en met oktober 2009 de meting voor het eerst. De tien onderdelen van het verhuurproces kwamen daarbij aan bod: Corporatie bezoeken, Corporatie bellen, Woning zoeken, Woning betrekken, Woning veranderen, Huur betalen, Reparatie uitvoeren, Woning onderhouden, Klachten afhandelen en Woning verlaten. Het eindresultaat wordt bepaald op grond van huurderenquêtes, beoordeling informatiemateriaal en mysteryshopping. Met een totaalscore op alle onderdelen van 78,5 scoorde Elburg ruim boven het landelijk gemiddelde van 76,7. Voor het label wordt eens per twee jaar de telefonische bereikbaarheid gemeten. Alle vestigingen van UWOON kwamen in 2009 aan de beurt. Dat kwam goed uit, omdat UWOON in april het KCC (Klant Contact Centrum) opende. Medewerkers van het KCC beantwoorden alle binnenkomende telefoongesprekken voor de drie vestigingen. Dit werkt heel goed, zo blijkt uit de meting. De bereikbaarheid van onze frontoffice scoorde 100%, waarbij 98% van de gesprekken binnen 30 seconden werd beantwoord. Dit resulteerde in een prachtige 9,6 als eindcijfer. Aandachtspunten zijn de afhandeling van reparatieverzoeken en de bereikbaarheid van onze backoffice. 30 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

29 Verbeteren Dorine Liebrecht, Teamleider klantcontact Elburg KWH-label bewijs van goede dienstverlening Torenhoge rapportcijfers en toch niet het felbegeerde KWH-label in de wacht slepen. Dat overkwam de vestiging Elburg, maar in tweede instantie werd het keurmerk toch toegekend. We waren met stomheid geslagen, nadat we eerst een behoorlijke domper moesten verwerken, lacht Dorine Liebrecht, die nauw betrokken was bij de jacht op het label. Harderwijk en Ermelo hadden het KWH-label al, Elburg probeerde dit in 2009 voor het eerst te behalen. Normaal gesproken doet een corporatie er twee jaar over om dit label te halen, maar wij wilden het in één jaar bereiken. Daarin hebben we met z n allen veel tijd en energie gestoken. Iedereen was heel gemotiveerd. Dat resulteerde in cijfers die zelfs boven het landelijk gemiddelde lagen. Alleen het onderdeel klachtenafhandeling scoorde onder de norm. Daardoor kregen we het label niet. Begin 2010 besloot het KWH dat de resultaten van de klachtenafhandeling niet representatief waren. Die mededeling kwam op de dag dat we met z n allen uit eten zouden gaan. Een perfect moment natuurlijk. We zijn heel blij met dit label, ook omdat daaruit blijkt dat onze dienstverlening aan huurders goed is. 5. Meepraten 5.4 Regionale Klachtenadviescommissie De regionale Klachtenadviescommissie werkt voor de woningcorporaties in de regio Noord-Veluwe en sinds 2008 ook voor Woonpalet in Zeewolde. De commissie is onafhankelijk en adviseert over de afhandeling van klachten die huurders over hun verhuurder hebben. De samenstelling in 2009: De heer mr. O. Millaard, voorzittter De heer K.J.W. de Leeuw, secretaris De heer C. Koenen, lid Huurders kunnen hun klacht rechtstreeks aan de Klachtenadviescommissie voorleggen. Die bepaalt of de klacht in behandeling wordt genomen en brengt advies uit aan de directeurbestuurder van de betreffende corporatie en de klager. De Klachtenadviescommissie ontving in 2009 vijf klachten, waarvan één over UWOON. Die ging over overlast door achterpadverlichting. De Klachtenadviescommissie oordeelde dat op het handelen van UWOON niets was aan te merken. Wel deed de commissie de suggestie om de huurder tegemoet te komen bij de aanschaf van een verduisteringsgordijn. 5.5 Klachtencommissie Woonruimteverdeling Noord-Veluwe De gemeenten hebben voor de regionale samenwerkingsovereenkomst voor de woonruimteverdeling een onafhankelijke klachtencommissie ingesteld: de Klachtencommissie Woonruimteverdeling Noord-Veluwe. Deze waarborgt de rechtszekerheid voor iedereen die bij de uitvoering van de overeenkomst rechtstreeks in zijn belang is getroffen. De commissie heeft een signalerings- en een adviesfunctie. De klachten gaan zowel over de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst voor de woonruimteverdeling in de deelnemende gemeenten, als beslissingen van de Urgentiecommissie woonruimteverdeling Noord-Veluwe. De samenstelling in 2009: De heer J.W. Klein, voorzitter Mr. P.M. Hoekstra, lid Mr. P.Th. Van Hout, lid (overleden oktober 2009) Mw. C.G.G. Krabben-Sluiter, plaatsvervangend lid In totaal behandelde de klachtencommisie vier klachten. Twee klachten over de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst zijn ontvankelijk en gegrond verklaard. De klachtencommissie oordeelde dat UWOON in beide gevallen onvoldoende met de klager heeft gecommuniceerd en tekort is geschoten in haar informatieplicht. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 31

30 Verbeteren Arnold Bos, Adviseur P&O Iedereen op de juiste plaats Intern stond 2009 vooral in het teken van het neerzetten van de nieuwe organisatie. Veel medewerkers hebben een andere werkplek gekregen en werkprocessen zijn veranderd. Dat is naar wens, volgens planning en met een grote mate van betrokkenheid verlopen, zegt Arnold Bos, Adviseur P&O. Wennen was het uiteraard wel. Mensen moesten ineens locatieoverstijgend denken. Je hebt immers ineens ook collega s in andere plaatsen en de lijnen zijn langer geworden. In 2009 hebben we dat gestroomlijnd en daarover kunnen we best tevreden zijn. Ik ben zelf een nieuwe medewerker bij UWOON, en wat mij opvalt is de grote betrokkenheid en inzet van de medewerkers. Ondanks de veranderingen zie ik geen cultuur van gemopper, maar juist van hard en constructief werken. Fijn om van zo n team onderdeel te zijn. Opvallend is dat het ziekteverzuim ook in 2009 laag is geweest. Ik heb dat wel eens anders gezien bij reorganisaties. Dat de organisatie staat, betekent niet dat P&O klaar is. Voor 2010 staat onder meer een integriteitscode en een herziening van het arbo-beleid op stapel. De voorbereidingen daarvoor zijn in 2009 al begonnen. We beginnen ook met een opleidingsprogramma voor leidinggevenden. Zo blijven we werken aan de kwaliteit. Intern en extern. Vorig jaar hebben we bijvoorbeeld ook onze werktijden aangepast, waardoor de vestigingen op vrijdagmiddag open zijn. Klanten profiteren daarvan. 32 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

31 6. Werken Medewerkers bepalen voor een groot deel of klanten tevreden zijn over de kwaliteit en dienstverlening van een organisatie. Daarom stopt UWOON veel energie in het ontwikkelen van vaardigheden, mogelijkheden en gedrag van haar personeel. Wij vinden het bijvoorbeeld belangrijk dat alle medewerkers aanspreekbaar zijn op hun gedrag en handelen. Efficiënt en effectief gebruik van middelen moet ook een vanzelfsprekendheid zijn. We werken immers in een publiek taakveld. Terecht dat klanten, samenwerkingspartners en de lokale maatschappij ons handelen kritisch bekijken. Dat doen we zelf ook. In nauwe samen werking met het voltallige personeel stellen we in 2010 een integriteitscode op. Het nieuwe UWOON ging in 2009 overigens van start met vooral eigen mensen. Tijdens de fusie is van veel ingeleend personeel afscheid genomen. Ook kregen veel medewerkers een functie met daarin voor hen nieuwe werkzaamheden. Dit kostte de nodige energie, maar uiteindelijk blijkt dat de fusie direct leidde tot verbeteringen. 6.1 Organisatie Verschil t.o.v Toegestane formatie voor fusieorganisatie in fte 103,00 fte 103,00 fte Aantal fte in loondienst op peildatum 78,90 fte 99,95 fte 21,05 Vacatureruimte op peildatum* 24,10 fte 3,10 fte Aantal medewerkers in loondienst op peildatum 94,00 119,00 25,00 Aantal man in loondienst op peildatum 51,00 54,3% 62,00 52,1% 11,00-2,2% Aantal vrouw in loondienst op peildatum 43,00 45,7% 57,00 47,9% 14,00 2,2% Aantal 0-uren 2,00 2,1% 1,00 0,8% -1,00-1,3% Deeltijd 37,00 39,4% 46,00 38,7% 9,00-0,7% Voltijd 57,00 60,6% 72,00 60,5% 15,00-0,1% Gemiddelde arbeidsduur van deeltijdwerkers 23,40 21,10-2,30 Gemiddelde arbeidsduur allen; excl 0-uren 30,70 30,40-0,30 * Toelichting op genoemde vacatureruimte in bovenstaande tabel: Het jaar 2008 is het fusiejaar. In aanloop naar de fusie zijn rechtsvoorgangers terughoudend geweest met het in loondienst aanstellen van medewerkers. Dit verklaart de relatief grote vacatureruimte van 24,1 fte. Deze vacatureruimte werd voor een groot deel opgevangen door tijdelijke interiminzet. Deze tijdelijke invulling van vacatureruimte door interim-inzet, is gedurende 2009 grotendeels vervangen door inzet van medewerkers in een regulier dienstverband. Op peildatum resteert daardoor een vacatureruimte van slechts 3,1 fte. Deze vacatureruimte zal naar verwachting in de loop van 2010 vervuld worden. Aantal dienstjaren UWOON aantal dienstjaren Verschil t.ov tot 5 jaar 27 28,7% 55 46,2% 28 17,5% 5 tot 10 jaar 26 27,7% 25 21,0% -1-6,7% 10 tot 15 jaar 13 13,8% 11 9,2% -2-4,6% 15 tot 20 jaar 12 12,8% 12 10,1% 0-2,7% meer dan 20 jaar 16 17,0% 16 13,4% 0-3,6% ,0% ,0% gemiddelde diensttijd 10,4 jaar 8,8 jaar -1,6 jaar Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 33

32 Leeftijdsopbouw UWOON peildatum toename t.ov 2008 jonger dan 25 jaar 4 4,3% 5 4,2% 1-0,1% jaar 14 14,9% 21 17,6% 7 2,8% jaar 30 31,9% 38 31,9% 8 0,0% jaar 26 27,7% 35 29,4% 9 1,8% 55 jaar en ouder 20 21,3% 20 16,8% 0-4,5% ,0% ,0% gemiddelde leeftijd 44,6 jaar 44,0 jaar -0,6 jaar Ziekteverzuim in vergelijking voorgaande jaren Jaar gemiddeld over 2005 t/m 2009 Ziektverzuimpercentage inclusief lang verzuim 3,3% 4,2% 3,94% Ziekteverzuim kort x 1,3% Frequentie x 1,02 Gemiddelde duur in kalenderdagen x 5,20 * Toelichting: x = gegevens voor fusie organisatie niet beschikbaar 34 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

33 6. Werken Overzicht van afdelingen/vestigingen met aantal medewerkers per vestiging/afdeling. Bestuursdiensten Raad van Bestuur 2 Controller Vestiging Elburg Vestiging Ermelo Vestiging Harderwijk Bedrijfsvoering Vastgoedbeheer Projectontwikkeling Vestigingsmanager Elburg 1 Teamleider klantcontact 1 1 Wijkteamleider Woonconsulent Medewerker Medewerker Service- Receptionist Interieurverzorger Projectassistent/ Buurtbeheerder Allround vakman huurincasso lijn en telefonie administratieve ondersteuning Vestigingsmanager Ermelo 1 1 Teamleider klantcontact Wijkteamleider 2 Medewerker 2 herstructurering Woonconsulent Medewerker Receptionist Interieurverzorger Buurtbeheerder Allround vakman huurincasso Vestigingsmanager Harderwijk 1 1 Teamleider klantcontact Wijkteamleider 3 Medewerker 2 overlastzaken Woonconsulent Medewerker Medewerker Receptionist Buurtbeheerder Allround vakman huurincasso showroom Manager bedrijfsvoering 1 Teamleider 1 1 Teamleider Documentaire ICT-Beheerder 1 Medewerker 1 Medewerker Bedrijfs- 1 Financiële zaken Informatievoorziening (DIV) applicatiebeheer voering algemeen Mdw. Interne controle en fin. Mdw. Crediteuren en prolongatie Mdw. Crediteuren en verkoopadm. 1 Mdw. Financiële administratie Mdw. Onderhoudsadministratie Medew. DIV Medew. Repro en facilitair beheer Manager vastgoedbeheer Teamleider Coördinator Medewerker Medewerker Secretarieel medew. Planmatig onderhoud bedrijfsbureau bedrijfsbureau Informatie en rapportage vastgoedbeheer 1 Projectleider Opzichter Projectmedew. Projectassistent Planmatig onderhoud 5 Planmatig onderhoud 2 Planmatig onderhoud 3 Planmatig onderhoud 1 Manager projectontwikkeling 1 Conceptontw. Senior Planontwikkelaar Senior Projectleider Opzichter Administrateur Medew. Secretarieel Jr. conceptonw. planontwikkelaar Trainee ontw. projectleider Nieuwbouw projecten project- medew vacature 1 administratie 1 projecten 1 Raad van Bestuur Directiesecretaresse Adviseur P&O Communicatieadviseur Beleidsmedewerker Controller Administratief medewerker P&O 1 1 = aantal werknemers per functie Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 35

34 6.2 Personeel en Organisatie Algemeen 2009 stond in het teken van het inrichten van de nieuwe organisatie. Dat betekende dat werkprocessen van de drie rechtsvoorgangers op elkaar zijn afgestemd. Ook kregen medewerkers functies in de nieuwe organisatie. De afdeling P&O besteedde daaraan veel tijd en aandacht. UWOON verwelkomde bovendien een groot aantal nieuwe medewerkers en nam afscheid van veel ingeleende krachten. UWOON heeft nu veel meer kennis in eigen huis, bijvoorbeeld op het gebied van communicatie, beleidsontwikkeling, projectontwikkeling en het aannemen van reparatieverzoeken van huurders. We zijn ervan overtuigd dat dit onze dienstverlening verbetert. Het is mooi om te zien dat medewerkers snel hun nieuwe taken oppakten en dat nieuwe medewerkers zich zeer snel thuis voelden bij UWOON. Verbinden en verbeteren gaat hierbij zeker op! Dit blijkt ook wel uit de lage cijfers over het ziekteverzuim, conflicten en de arbeidsmotivatie. Arbeidsgerelateerde verzuimmeldingen waren er zelfs helemaal niet. Ook het verloop is laag. Medewerkers zien UWOON als een aantrekkelijke werkgever. Nieuw salaris- en personeelsinformatiesysteem Sturingsinformatie is noodzakelijk voor een effectieve, efficiënte en kostenverantwoorde inzet van personeel. UWOON introduceerde daarom in 2009 het nieuwe salarisen personeelsinformatiesysteem DBS talent en salaris. Dit verwerkt en levert relevante sturingsinformatie. Medewerkers vragen via DBS bijvoorbeeld verlof aan dat ook via het systeem wordt goedgekeurd en geregistreerd. Papieren verlofkaarten behoren daarmee tot het verleden. Medewerkers bekijken ook persoonlijke documenten zoals salarisstroken, studieovereenkomsten en arbeidsovereenkomsten via DBS. In 2010 werkt geheel UWOON hiermee. Beleid en regelingen in 2009 Werktijdenregeling UWOON wil goed bereikbaar zijn voor klanten. Openings- en werktijden zijn daarbij cruciaal. In 2009 is vastgelegd wat de normale werktijden voor geheel UWOON zijn. Belangrijk daarbij is dat UWOON op alle werkdagen de gehele dag toegankelijk is voor klanten. Voor het bevorderen van een goede balans tussen werk en privé, maakt de regeling ook werkdagen van 9 uur mogelijk. Beleid functioneringsgesprekken UWOON hecht als dienstverlenende organisatie aan de kwaliteit van die dienstverlening. Medewerkers bepalen die voor het grootste deel. Goed gemotiveerde en opgeleide medewerkers werken beter en zorgen zo ook voor een betere dienstverlening aan klanten. UWOON vindt het daarom belangrijk om het functioneren en het werkplezier van medewerkers regelmatig te bespreken. In 2009 is nieuw beleid vastgesteld voor functioneringsgesprekken. Iedere medewerker heeft minimaal één functioneringsgesprek per jaar. Beleid in voorbereiding Opleidingsbeleid UWOON heeft in 2009 een opleidingsbeleid ontwikkeld met onder meer een budget en beslissingsbevoegdheid per afdeling. Dit bevordert de efficiëntie. Verder staat in het beleid hoe en onder welke voorwaarden wij onze medewerkers faciliteren. Ook voorziet het beleid in centraal beheer van opleidingsinspanningen. Mogelijk moet het beleid in 2010 worden aangepast vanwege de ingrijpende CAO-bepalingen over een persoonlijk opleidingsbudget. 24-uurs dienstverlening Voor bepaalde situaties is 24-uurs dienstverlening noodzakelijk. UWOON heeft in 2009 de werkwijze geëvalueerd en aangepast. Ook is de bereikbaarheidsdienst voor UWOONmedewerkers veranderd. Na de voorbereidingen in 2009 treedt de regeling vermoedelijk in 2010 in werking. Arbo/BHV-beleid UWOON heeft in 2009 de praktische organisatie rond Bedrijfshulpverlening onderzocht en aangepast. BHV ers kunnen nu bij noodsituaties adequaat reageren. Ook is het geschreven beleid over BHV voorbereid. Daarin staat bijvoorbeeld hoeveel BHV-ers permanent aanwezig moeten zijn en welke middelen ze hebben. Het beleid wordt in 2010 vastgesteld. Arbo-beleid/Risico-Inventarisatie & Evaluatie Een externe organisatie startte in 2009 een uitgebreide Risico- Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) voor de arbeidsomstandigheden binnen UWOON. Een evaluatie en het Plan van Aanpak verschijnen in het eerste kwartaal van De RI&E vormt de basis van een volledig te herzien Arbo-beleid in Integriteitscode UWOON werkt aan een integriteitscode die samen met alle medewerkers tot stand komt. In 2009 is een traject uitgezet om in 2010 tot zo n code te komen. Ook is in 2009 gezocht naar onafhankelijke systemen die bevorderen dat eventuele misstanden worden gemeld. Besluitvorming en eventuele invoering staat voor 2010 op de planning. 36 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

35 Verbinden 6. Werken Bijzonderheden in 2009 Gerard Neve, nieuw lid Ondernemingsraad (OR) Medewerkers en organisatie verbinden We willen geen OR zijn die achteraf plannen van de directie afschiet, maar die op voorhand al bij het proces wordt betrokken. Daarvoor hebben we een nieuwe structuur neergezet, zegt nieuw OR-lid Gerard Neve. Hij vindt dat de ondernemingsraad organisatie en medewerkers met elkaar moet verbinden. Dat gaat volgens hem uitstekend bij UWOON. Het bestuur heeft onze nieuwe structuur goedgekeurd. Daar zijn we blij mee. We willen meedenken in het belang van de organisatie en dat van de medewerkers. Een OR die continu de hakken in het zand zet, past ook niet bij UWOON. Neve is voormalig vestigingsmanager van Ermelo, die het in de OR prima naar zijn zin heeft. Ik vind het leuk om nu aan deze kant van de tafel te zitten. We hebben ook genoeg te doen. Voor 2010 hebben we drie speerpunten: eenduidig UWOONbeleid voor de drie vestigingen, de nieuwe CAO en de huisvesting. Door de fusie zitten we wat krap in ons jasje. Mexicaanse griep/ Draaiboek onverwachte uitval van veel personeel De hele wereld was in 2009 in de ban van Mexicaanse griep. Ook UWOON nam maatregelen en gaf instructies die verspreiding van het virus moesten voorkomen of beperken. Een draaiboek voor onverwachte afwezigheid van een groot deel van het personeel lag al klaar. Kritische processen zijn in kaart gebracht en er is beschreven hoe deze processen moeten worden gecontinueerd. Het draaiboek is ook bruikbaar bij stakingen. Die waren in 2009 niet uitgesloten in verband met de moeizame CAO-onderhandelingen. 6.3 Ondernemingsraad (OR) Het Medezeggenschapsplatform, dat in 2008 voor één jaar in het leven was geroepen, beleefde 27 januari 2009 zijn laatste dag. Toen vonden OR-verkiezingen plaats. De aftredende en niet herkiesbare Platformleden waren Gerrit van Oene, Dick Zandvoort, Rudie Visch, Donna Tadema en Paulien Kofflard. De overige Platformleden waren weliswaar aftredend, maar stelden zich herkiesbaar. Er waren zeven zetels te verdelen. De verkiezingsuitslag leidde per 27 januari tot de volgende samenstelling: Grieanne Smidt (vz) Jan Braamburg (vice-vz) Otto de Vente Bert Smits Chantal van Nieuwenhuyzen Mark de Jager Arno Grotenhuis (tot 1 oktober 2009) Door het vertrek van Arno Grotenhuis werden er voor de tweede keer verkiezingen georganiseerd. Gerard Neve is sinds 1 oktober lid van de OR. Ambtelijk secretaris A. Vos staat de OR-leden bij. In 2009 werden in totaal zeven OR-vergaderingen en acht overlegvergaderingen uitgeschreven. De belangrijkste overlegpunten: Bedrijfstijdenregeling Ontwikkelingen CAO Bewegingssportregeling Vertrouwenspersoon Opleidingsfaciliteiten/scholingsbeleid Beleid functioneringsgesprekken Beoordeling 1 e dienstjaar Afschaffing aanwezigheidsregistratiesysteem Ermelo Huisvesting Arbo (klimaat kantoor, gebruik werkplaats/magazijn) Communicatie Werkwijze OR: instelling commissies Bereikbaarheidsdienst Medewerkers kunnen verslagen van de vergaderingen lezen op de publicatieborden op de drie vestigingen. Ook via de nieuwsbrief De OmRoeper laat de OR van zich horen. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 37

36 In 2009 was er één informeel overleg met de leden van de Raad van Commissarissen. Ook was er overleg met zowel de voorzitters als de leden van de collega ondernemingsraden uit de regio. Om efficiënt en snel te kunnen werken, besloot de OR, na overleg met de Raad van Bestuur, eind 2009 een aantal commissies in het leven te roepen: Commissie P&O Commissie Arbo Commissie Financiën Commissie Communicatie In 2010 bereiden deze commissies afzonderlijk de aanverwante onderwerpen, advies- en instemmingsaanvragen voor. Daarna worden de onderwerpen op de agenda geplaatst en met de voltallige OR en vervolgens met de Raad van Bestuur besproken. De commissie Communicatie verzorgt de communicatie binnen de OR en richting de achterban. De OR verwacht in de loop van 2010 de volgende onderwerpen te behandelen: Verlofregeling Beleid instroom, doorstroom, uitstroom BHV Arbo-beleid RI&E Introductie competentiemanagement Identiteits-/gedragscode Regeling bijzondere beloningen Thuiswerkvergoeding Kantinefaciliteiten Verhuiskostenregeling Regeling mobiele telefoons Scholingsbeleid 38 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

37 7. Governance 7.1 Bestuursverslag Het jaar 2009 was het eerste volle jaar waarin we samen de directeurbestuurders van UWOON mochten zijn. Die samenwerking verliep heel goed. We werken bovendien binnen een mooie organisatie die opereert in een boeiende omgeving. Niet alleen tussen ons ging het goed. Alle medewerkers van de nieuwe organisatie lijken op hun plek te zitten. Ze deelden gretig elkaars kennis en ervaring. Die verbinding was fantastisch om te zien en maakte bovendien al veel verbeteringen mogelijk. Daarmee is meteen de absolute meerwaarde van de fusie zichtbaar. Over verbinden en verbeteren gesproken! Op de volgende twee pagina s leest u waarin wij veel tijd en energie hebben gestoken. L.A. van Doorn M.C.F. van Balen-Uijen Het bestuur De heer L.A. van Doorn (1950) is sinds 1 september 1979 verbonden aan de organisatie. Sinds 1 juli 2008 is hij voorzitter van de Raad van Bestuur van UWOON. Mevrouw ir. M.C.F. van Balen-Uijen (1967) werkt sinds 2005 bij de organisatie. Per 1 januari 2008 is zij directeur van Holding De Groene Zoom BV en de twee 100% dochterondernemingen De Groene Zoom Projectontwikkeling BV en De Groene Zoom Beheer en Onderhoud BV. Per 1 juli 2008 is zij benoemd als lid van de Raad van Bestuur van UWOON. De taken en verantwoordelijkheden van het bestuur staan in het bestuursreglement (zie Benoemingstermijn UWOON benoemt bestuurders niet voor maximaal vier jaar, zoals de governancecode aanbeveelt. De Raad van Commissarissen vindt continuïteit in het bestuur namelijk heel belangrijk. Ook de commissie Izeboud heeft niet gekozen voor een benoemingsperiode van vier jaar. Beoordeling De remuneratiecommissie heeft een functioneringsgesprek gehouden met de afzonderlijke leden van de RvB. Tijdens een jaargesprek met de RvB kwamen de jaarplannen en de voortgang daarvan aan bod. Missie UWOON zorgt voor huisvesting en diensten op het gebied van wonen, zorg, welzijn en werken. Die zijn gericht op een wooncarrière zoals de klant die wenst binnen de wijken en kernen, met respect voor verschillende woon- en leefstijlen. Onze kernwaarden daarbij zijn: Betrokken bij de lokale samenleving Vraaggestuurd en klantgericht Ondernemend en vernieuwend Gericht op kwaliteit en duurzaamheid Efficiënt en effectief UWOON werkt samen met externe specialisten in zorg, welzijn en/of werken. Zo bieden we klanten een zo breed mogelijke service aan. Onze belangrijkste doelgroep zijn huishoudens die moeite hebben zelf te voorzien in hun huisvesting. Formeel richten corporaties zich op huishoudens met een inkomen tot modaal (bruto modaal inkomen volgens CPB in 2009: ). Ook de middeninkomens (tot 1,5 x modaal) hebben het echter lastig, omdat dit inkomen vaak te hoog is voor huur en te laag voor koop. Onze missie en het leveren van een goede dienstverlening aan onze doelgroepen waren ook in 2009 de basis voor ons handelen. Mogelijk moeten we in 2010 onze doelstellingen bijstellen door de economische crisis en de Europese discussie over de taken van een woningcorporatie. Nevenactiviteiten en netwerken 2009 De heer L.A. van Doorn: Voorzitter Coördinatiegroep Wonen Zorg en Welzijn Voorzitter Directeurenoverleg Regio Noord-Veluwe corporaties Voorzitter CAI Harderwijk Lid stuurgroep maatschappelijke zorg Klankbordgroep van het plan Waterfront in Harderwijk Lid huurcommissie in de ressorten Apeldoorn, Groenlo, Harderwijk, Terborg en Zutphen. Op 1 juli 2009 verliep de termijn van benoeming. Lid Raad van Advies Bouwkunde ROC Landstede Mevrouw M.C.F. van Balen-Uijen: Lid Regieraad Bouw Oost-Nederland Lid Kwaliteitsteam Samenwerking Provincie Gelderland Lid BestuursAdviesCommissie arbeidsvoorwaarden Aedes Voorzitter bestuur Netwerk Vrouwelijke Managers corporatiebranche De directeurbestuurders hadden in 2009 geen tegenstrijdige belangen of transacties waarin tegenstrijdige belangen zouden kunnen spelen. Honorering De salarissen van het bestuur passen binnen de bandbreedte van de commissie Izeboud. Een externe partij heeft de taken en verantwoordelijkheden van het bestuur getoetst aan de Izeboudregeling. Het salaris bestaat uit een vast inkomen, pensioen en overige arbeidsvoorwaarden, waaronder een auto van de zaak met een cataloguswaarde tot maximaal 35% van het jaarsalaris. Daarnaast krijgen de bestuurders een representatievergoeding van 80 per maand. Omdat de salarisschalen niet jaarlijks worden aangepast, past UWOON de opgenomen bedragen per 1 januari aan op basis van het prijsindexcijfer voor de gezinsconsumptie. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 39

38 huurdersorganisaties hebben we veel tijd gestoken in de afstemming van het beleid. Niet altijd waren wij het in één keer met elkaar eens, maar we hebben wel samen belangrijke stappen in het eenwordingsproces genomen. Daarnaast is er vanuit de organisatie veel overleg geweest met andere belanghebbenden. We hebben dit nader uitgelegd in hoofdstuk 5. Veel eigen mensen hebben het nieuwe UWOON vormgegeven, van veel ingeleend personeel namen we afscheid. Het samenvoegen van de organisaties leverde meteen flinke verbeteringen op. Zo heeft UWOON vanaf 1 januari één geautomatiseerd administratiesysteem. Woningzoekenden zien nu in één oogopslag alle vrijkomende woningen in de drie vestigingsplaatsen. Dit slaat aan. De verhuisstroom tussen Elburg, Ermelo en Harderwijk is in ieder geval groter geworden. Elburg en Ermelo kregen buurtbeheerders die de leefbaarheid in hun wijken verbeteren. In Harderwijk bestond de functie al langer. Vestiging Elburg behaalde ondanks de drukte rond de fusie in één keer het KWH-Huurlabel. Een geweldig resultaat. Alle vestigingen van UWOON hebben nu dit kwaliteitslabel. Het inkomen van de heer L.A. van Doorn bedroeg in bruto, de pensioenlasten waren ; vergoedingen en de werkgeverslasten bedroegen De stijging van het inkomen ten opzichte van 2008 komt uitsluitend door de administratieve wijze van verwerken van de salariskosten. Sinds 1 november 2005 maakt de heer Van Doorn gedeeltelijk gebruik van de FPU regeling voor ambtenaren. Door deze arbeidsduurverkorting is zijn brutosalaris verlaagd. In de dagelijkse praktijk blijkt het echter onmogelijk de arbeidsduurverkorting van 8 uur te effectueren. Daarom worden deze uren opgespaard en direct voorafgaand aan het eind van de dienstbetrekking opgenomen. De brutosalarislasten worden jaarlijks in de salariskosten verwerkt; in Het inkomen van mevrouw M.C.F. van Balen-Uijen bedroeg bruto; de pensioenlasten bedroegen , vergoedingen en werkgeverslasten De bestuursleden krijgen geen bijzondere uitkering bij beëindiging dienstverband. Belangrijke thema s voor de bestuurders in 2009 Veel aandacht en energie ging in 2009 uit naar het verbinden van de drie fusiepartners in UWOON. In overleg met de Verder werkten we hard aan zaken die klanten niet direct merken. Zo ontwikkelde UWOON in 2009 een format voor de informatievoorziening aan het Bestuur en de RvC. Dit moet in 2010 volledig draaien. Ook hebben we nu een risicobeheersing systeem voor investeringen in nieuwbouwprojecten. De wereld veranderde ondertussen behoorlijk. Projectontwikkelaars, bouwers, architecten etc. voelen duidelijk de gevolgen van de kredietcrisis en het gedaalde consumentenvertrouwen. Zij klopten daardoor regelmatig aan bij UWOON met de vraag te blijven investeren, de lokale werkgelegenheid te ondersteunen en de voorraad nieuwe woningen op peil te houden. Voordat UWOON groen licht geeft, toetst het plannen eerst kritisch op marktbehoefte, prijs en kwaliteit. Voor twee verzoeken zetten we het licht op groen. UWOON kocht elf woningen in Kasteel Groot Horloo in Ermelo. In dezelfde plaats neemt UWOON in principe 33 van de 66 woningen af van het project De Verbinding. Mede daardoor kon dit project van start. Dit geldt ook voor de herontwikkeling van het winkelcentrum in t Harde. Een brand in 2007 tastte de kwaliteit en leefbaarheid van het toch al verouderde winkelcentrum verder aan. Omdat voor de herontwikkelingsplannen weinig enthousiasme bestond, vroeg de gemeente Elburg UWOON om als mediator met een oplossing te komen. Het alternatieve plan viel vervolgens wel in goede aarde. In 2010 wordt duidelijk of het plan ook financieel haalbaar is. 40 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

39 7. Governance Verklaring besteding gelden Tot slot verklaren wij als directeurbestuurders van UWOON dat alle middelen uitsluitend zijn gebruikt in het belang van de volkshuisvesting. 7.2 Verslag RAad van Commissarissen De Raad van Commissarissen (RvC) houdt toezicht op de Raad van Bestuur, de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar verbonden ondernemingen. Zij adviseert het bestuur en fungeert als klankbord. De RvC benoemt, beoordeelt, beloont, schorst en ontslaat bestuurders. De RvC houdt onder meer toezicht op: Realisering van de doelstellingen, de volkshuisvestelijke opgaven; strategie en de risico s verbonden aan de activiteiten van de corporatie Opzet en werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen en het kwaliteitsbeleid Integriteit van de organisatie De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn in de statuten beschreven en verder uitgewerkt in het reglement voor de RvC van 29 oktober Daarnaast omschrijft een profielschets de gewenste deskundigheid en achtergrond van de leden. Het reglement en de profielschets staan ook op de website van UWOON. De RvC heeft twee commissies ingesteld: De remuneratiecommissie De auditcommissie Toezichtkader Het toezichtkader wordt gevormd door: wet- en regelgeving statuten governancecode het ondernemingsplan het strategisch voorraadbeleid de jaarlijkse bedrijfsbegroting en daaruit voortvloeiend de investeringsbegroting en het jaarplan de kwartaalrapportages waarin de verantwoordingsvelden uit het Besluit Beheer Sociale Huursector aan bod komen de belangrijkste bevindingen uit de externe controle rapportages van onze accountant de prestatieafspraken met de gemeenten de gesprekken van de RvC met de accountant, de ondernemingsraad en de huurdersraden beleid met betrekking tot dochters en deelnemingen Governancecode UWOON vindt goed ondernemingsbestuur (corporate governance) van groot belang. Wij onderschrijven de principes van de governancecode woningcorporaties van Aedes. Bestuur en RvC denken hiermee de maatschappelijke en volkshuisvestelijke doelstellingen op herkenbare en transparante wijze te realiseren. De principes van de governancecode zijn uitgewerkt in concrete bepalingen. Voor een aantal bepalingen maken wij andere keuzes, zodat de code beter past bij UWOON. Belangrijke afwijkingen zijn: De directeurbestuurders zijn voor onbepaalde tijd aangesteld. De RvC heeft genoeg mogelijkheden tot gepaste maatregelen bij onvoldoende functioneren van de directeurbestuurder. Bij de start van de fusie is voor de leden van de RvC een rooster van aftreden opgesteld. Volgens de statuten bestaat de RvC uit minimaal vijf en maximaal zeven leden. Een Raad van vijf leden heeft de voorkeur, omdat dan de meest fundamentele beleidsterreinen en competenties worden afgedekt. De eerste jaren na de fusie bestaat de Raad wel uit zeven leden die de ervaringen van de voorgaande corporaties maximaal integreren. De leden van de RvC worden primair voor een periode van vier jaar benoemd en kunnen voor twee volgende zittingstermijnen worden herbenoemd. Bij de start van de fusie is van deze regel afgeweken om de continuïteit van de drie organi saties te waarborgen. Integriteit De integriteitscode moet specifiek voor UWOON zijn en breed worden gedragen door het personeel. Een goede code vraagt daarom veel aandacht. De benodigde tijd daarvoor kon de RvC in het eerste fusiejaar 2009 niet vrijmaken, maar wel is een stappenplan opgesteld. Een klankbordgroep bereidt in het eerste kwartaal van 2010 de code voor. Die wordt vervolgens met het voltallige personeel besproken. Rekening houdend met de reacties, stelt de Raad van Bestuur vervolgens de definitieve code op. Die wordt eerst voorgelegd aan de RvC. Voor de invoering worden speciaal voor UWOON e-learningsystemen en videomateriaal ontwikkeld. In beeld brengen van de code zorgt voor een betere borging binnen UWOON. Medewerkers kunnen na de invoering nog geruime tijd via internet bekijken wat integriteit voor UWOON betekent. Samen met de code wordt een klokkenluidersregeling opgesteld. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 41

40 7.2.3 Prof ielschets leden Raad van Commissarissen Voor de selectie van de leden van de RvC bestaat een profielschets. Die moet waarborgen dat de samenstelling van de Raad zo is dat er voldoende kennis is van strategie, financiële risicobeheersing, realisering van volkshuisvestelijke taken en projectontwikkeling. Ieder lid van de Raad heeft voldoende bestuurlijke kwaliteiten en deskundigheden. De voorzitter moet daarnaast voldoen aan een aantal specifieke eisen. Drie leden zijn benoemd op voordracht van de huurders. De RvC functioneert als één college met een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Scholing/deskundigheidsbevordering Leden van RvC volgen workshops op onder meer het terrein van governance, integriteitsbeleid en maatschappelijk vastgoed Samenstelling Raad van Commissarissen De samenstelling van de Raad van Commissarissen in 2009 is als volgt: De heer drs. H.J. M. Ridder (voorzitter) Geboortejaar 1944 Functie Adviseur, (voorheen diverse directiefuncties openbaar vervoer branche) Nevenfuncties Lid raad van de OV-ambassadeur Lid Raad van Toezicht OV-loket Lidmaatschap n.v.t. Expertise Organisatie en bedrijfsvoering Ruimtelijke ordening Financiën De heer J. Gardenbroek (vicevoorzitter) Geboortejaar 1948 Functie Bedrijfsadviseur Nevenfuncties Voorzitter Stichting Administratiekantoor KOBI te Bunschoten Voorzitter Stichting Aandeelhouders Ridder Beheer BV te Harderwijk Lid Raad van Commissarissen Regardz Hospitality Group B.V. te Apeldoorn Lidmaatschap Voorzitter van auditcommissie UWOON Expertise Financieel Bedrijfsmanagement De heer C.H. Louwerse MMO (lid) Geboortejaar 1949 Functie Algemeen directeurbestuurder bij Home-Base Support en algemeen directeur bij Koninklijke PIT Pro Rege Nevenfuncties Voorzitter Raad van Toezicht Zorggroep Noordwest-Veluwe Voorzitter Kerkenraadscommissie Zendingskerk Bestuurslid SWO Ermelo Lid WMO adviesraad in Ermelo Lidmaatschap Lid van Nederlands Centrum van Directeuren en Commissarissen Lid van auditcommissie UWOON Expertise Kennis en ervaring op gebied van zorg en welzijn Kennis van organisatieontwikkeling en -verandering Bestuurlijke kennis, ervaring en netwerken De heer T. Kroon (huurderslid) Geboortejaar 1944 Functie Voorheen commercieel directeur, thans gepensioneerd Nevenfunctie(s) n.v.t. Lidmaatschap n.v.t. Expertise Commercie Kennis van lokale politiek Mevrouw A.E van de Haar-Ros (huurderslid) Geboortejaar 1976 Functie Werkzaam bij Stichting zorgverlening s Heeren Loo, sectie vastgoed, projectleider vastgoedontwikkeling Nevenfunctie n.v.t. Lidmaatschap Lid van remuneratiecommissie UWOON Expertise Bouwkunde Zorgregelgeving t.a.v. bouwprojecten Haalbaarheidstoetsen bij project - ontwikkeling (financiële studies voor bouw-zorgprojecten) De heer J.K. Pel (lid) Geboortejaar 1946 Functie Vervroegd uitgetreden. Voorheen werkzaam als hoofd personeel en organisatie Nevenfuncties Voorzitter van de afdeling Harderwijk van het Nederlandse Rode Kruis Bestuurslid van het Stadsmuseum Harderwijk Lidmaatschap Voorzitter van remuneratiecommissie UWOON Expertise Organisatieontwikkeling Bedrijfsvoering Lokale overheid 42 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

41 Verbeteren Leo van Doorn, Directeur UWOON Kennis delen leidt tot prachtige resultaten Directeur Leo van Doorn verwachtte dat hij zich in 2009 nog een bestuurder zou voelen die drie organisaties samen moest voegen tot één. Hij kwam in positieve zin bedrogen uit. Ik voel me echt bestuurder van UWOON. De goede samenwerking in de organisatie heeft daarvoor gezorgd. Van Doorn denkt dat dit komt omdat zowel personeel als stakeholders nauw zijn betrokken bij het inrichten van de nieuwe organisatie. Samen denken en samen doen, zorgde er voor dat iedereen elkaar snel als nieuwe collega zag. Kennis delen in plaats van die voor je zelf houden, leidt tot prachtige resultaten. Een voorbeeld daarvan is dat vestiging Elburg het KWH-label behaalde. Dat was mogelijk dankzij een enorme inzet van de mensen in Elburg, maar ook omdat ze de ervaring in Ermelo en Harderwijk konden gebruiken. Ik heb het niet nagezocht, maar het is vast niet eerder voorgekomen dat een corporatie in het eerste fusiejaar hierin slaagde. Van Doorn merkt dat ook externe partners UWOON positief beoordelen. Ze zien ons nog als de plaatselijk aanspreekbare partner, maar beseffen dat wij nu een sterkere partner zijn die problemen aanpakt die een kleinere corporatie had moeten laten liggen. Dit is belangrijk, want nu het in de samenleving allemaal wat minder gaat, hebben wij die extra power hard nodig. 7. Governance De heer R. Clement (huurderslid) Geboortejaar 1944 Functie Gepensioneerd ondernemer Nevenfuncties Bestuurslid - secretaris Stichting Gemeenschapscentrum t Huiken Elburg Bestuurslid/plaatsvervangend voorzitter Stichting Lokale Omroep Elburg Lidmaatschap n.v.t. Expertise Automatisering Communicatie en PR Commissarissen zijn lid van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) en wonen geregeld themabijeenkomsten bij. Onafhankelijk De RvC stelt dat geen van de activiteiten de onafhankelijkheid van de leden aantast. Eén lid is naast zijn functie van commissaris bij UWOON ook voorzitter van de Raad van Toezicht van de Zorggroep Noordwest-Veluwe. Hij heeft dit gemeld bij beide organisaties. De RvC van UWOON ziet hierin geen bezwaar. Waar nodig, bij het wel of niet aangaan van samenwerkingsverbanden, onthoudt betrokkene zich van stemming. Geen van de commissarissen is of was in het verleden in dienst van de corporatie, onderhoudt een directe of indirecte band met toeleveranciers of afnemers. Geen van de commissarissen verleent andere diensten dan die voortvloeien uit het lidmaatschap van de RvC of onderhoudt banden met UWOON, hetzij direct, hetzij indirect, buiten het commissariaat. In het verslagjaar waren leden van de RvC of directeurbestuurders niet betrokken bij transacties met tegenstrijdige belangen Rooster van aftreden In 2008 is een rooster van aftreden opgesteld. Uitgangspunt is dat de eerste jaren vanuit elk van de drie rechtsvoorgangers van UWOON een commissaris op voordracht van de huurders functioneert. De leden van de RvC worden primair voor vier jaar benoemd en kunnen voor twee volgende zittingstermijnen worden herbenoemd. 1 e benoeming herbenoemd aftredend R. Clement J. Gardenbroek A.E.v.d.Haar-Ros T. Kroon C.H. Louwerse J.K. Pel H.J.M. Ridder Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 43

42 7.2.6 Vergaderingen 2009 De voorzitter van de RvC en de RvB bereiden de vergaderingen van de RvC voor. De agendering is gebaseerd op: statutaire bepalingen over de vereiste voorafgaande goedkeuring van de Raad voor bepaalde bestuursbesluiten de afspraken over door de Raad gewenste periodieke informatie, zodat de Raad de ontwikkelingen in het bedrijf en in de branche kan volgen het ondernemingsplan van UWOON en eventueel gewenste wijzigingen daarin de wens van de Raad om periodiek zelf rechtstreeks contacten te onderhouden met de accountant, de ondernemingsraad en de huurdersraden van de drie vestigingen actualiteiten. De RvC vergaderde in 2009 vijf keer volgens het jaarlijks vastgestelde vergaderschema. Ook waren er een aantal bijeenkomsten omdat belangrijke onderwerpen ter informatie of ter goedkeuring aan de RvC waren voorgelegd. Verder was er informeel overleg met de huurdersorganisaties en de ondernemingsraad. Naast de regulier terugkerende zaken waren de belangrijkste gespreks- en aandachtspunten: Op 7 januari kwam de vergadering bijeen in vervolg op de vergadering van 18 december Aan de orde kwam de notitie risico-inventarisatie van UWOON-projecten. Dit is een eerste aanzet tot beheersmaatregelen gericht op projectontwikkeling. Tijdens informeel overleg met de OR, besprak de RvC op 25 maart het fusietraject, de recessie en de gevolgen hiervan voor woningcorporaties, huisvesting en communicatie. In de vergadering van 25 maart is de heer H.J.M. Ridder benoemd tot voorzitter van de RvC en de heer J. Gardenbroek tot vicevoorzitter. Ook is de heer J.K. Pel als voorzitter en mevrouw A.E. van der Haar-Ros als lid van de remuneratiecommissie benoemd. De heer J. Gardenbroek is als voorzitter en de heer C.H. Louwerse als lid van de auditcommissie benoemd. De RvC heeft kennis genomen van de stukken over de werkwijze en risicobeheersing bij projectontwikkeling. Zij vindt de heldere stukken een goede basis voor de projectontwikkeling. De RvC keurde het Treasurystatuut goed. In een extra bijeenkomst op 12 mei is verder gesproken over de governancestructuur. Het bestuur deed verslag van de uitkomsten van twee onafhankelijke woningbehoefte onderzoeken in het kader van KWP3. De prognose is dat er een afnemende woningbehoefte is voor de periode Bijeenkomst met de accountant op 18 juni, waarbij de bevindingen na controle van de jaarverslagen en de jaarrekeningen 2008 aan de orde kwamen. De accountant adviseerde scherp aan de wind te zeilen, ook op het financiële vlak, en de monitoring aan te scherpen. In de vergadering van 18 juni is het reglement van de auditcommissie en de mandatering van de Raad van Bestuur besproken. Ook heeft de Raad kennisgenomen van het procuratiereglement. De RvC keurde de jaarrekeningen van UWOON goed, net als de jaarrekeningen van Holding De Groene Zoom BV, De Groene Zoom Projectontwikkeling BV en De Groene Zoom Beheer en Onderhoud BV. De Raad stemde in met de jaarrekeningen van De Dahlia BV en De Driesprong BV. In een extra vergadering op 22 juli heeft de RvC het besluit van de Raad van Bestuur om 30 huureenheden en een gezondheidscentrum te ontwikkelen op de locatie Vackenordestraat te Elburg goedgekeurd. De RvC keurde ook de oprichting van de VOF UWOON-Bouwfonds voor de ontwikkeling van negentien koopappartementen in het project goed. Op 3 september was er informeel overleg met de huurdersorganisaties. Centraal stond de communicatie tussen huurdersorganisaties en de Raad van Bestuur. Op 23 september is het reglement auditcommissie vastgesteld en de mandatering bestuur goedgekeurd. De RvC keurde het bestuursbesluit goed voor de aankoop van elf woningen in Groot Horloo te Horst (Ermelo). De woningen worden verhuurd tegen sociale huurprijzen. Andere onderwerpen van gesprek waren de vacature RvC en evaluatie van het overleg met de huurdersorganisaties van 3 september. In de vergadering van 25 november is de begroting 2010 en de meerjarenbegroting besproken en goedgekeurd. De Raad gaf verder zijn goedkeuring aan het bestuursbesluit tot aankoop van 33 woningen in het plan De Verbinding in Ermelo. Daarmee kan het plan doorgaan, wat de leefbaarheid en doorstroming in Ermelo ten goede komt. De woningen komen deels in de betaalbare verhuur en deels in de dure huur met de bedoeling de woningen op termijn te verkopen. De RvC ging akkoord met het verder afhandelen van een bod op het UWOON-kantoor in Harderwijk en het voorstel om de nieuwe huisvesting, binnen de gestelde randvoorwaarden, verder uit te werken naar een bouwbesluit. De vergadering heeft, met enthousiasme, kennis genomen van de jaarplannen 2010 en het informatieplan, op basis waarvan de kwartaalrapportages worden gemaakt. 44 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

43 7. Governance De vergadering van 25 november werd vervolgd op 3 december. De commissarissen J. Gardenbroek, A.E. van der Haar-Ros en C.H. Louwerse zijn herbenoemd voor een volgende periode. Besproken zijn het profiel van een nieuwe commissaris en de procedure werving en selectie in samenwerking met de huurdersorganisaties. Dit vooruitlopend op het aftreden van een van de commissarissen die eind volgend jaar zijn zittingsduur erop heeft zitten. Er is behoefte aan uitbreiding van de financiële expertise in de RvC. Van het verslag van de Klachtenadviescommissie over 2009 konden wij in de vergadering van 3 maart 2010 kennisnemen. Uit dit verslag bleek dat over UWOON één zaak was behandeld. Dit betrof een klacht van een bewoner die last had van de achterpadverlichting Commissies Remuneratiecommissie De remuneratiecommissie bereidt onder meer besluitvorming voor van de RvC op het gebied van werving en selectie van een lid van de raad van bestuur (RvB) of RvC, het bezoldigingsbeleid voor deze raden en het voorbereiden en/of voeren van evaluatiegesprekken. De remuneratiecommissie is door de RvC op 25 maart 2009 ingesteld en bestaat uit de heer J.K. Pel, voorzitter en mevrouw A.E. van der Haar-Ros. Het reglement van de remuneratiecommissie is vastgesteld op 7 januari Verslag van de Remuneratiecommissie Het bezoldigingsbeleid van UWOON volgt de CAO Woondiensten. Afspraken die daarvan afwijken worden aan de RvC voorgelegd. In 2009 is dit niet gebeurd. De RvC nam op basis van voorstellen van de remuneratiecommissie in het verslagjaar kennis van of besloot over: rooster van aftreden RvC ( ) tijdelijke ontheffing zich te vestigen in werkgebied UWOON van mevrouw M.C.F. van Balen-Uijen de op 16 oktober 2009 gevoerde functioneringsgesprekken en het jaargesprek met het bestuur ( ) herbenoeming binnen de RvC per 1 december 2009 van mevrouw A.E. van der Haar-Ros en de heren C.H. Louwerse en J. Gardenbroek ( ). Ook heeft de remuneratiecommissie eind 2009 namens de RvC overleg gevoerd met de huurdersraden over meer samenwerking bij de werving en selectie van nieuwe commissarissen. De commissie bereidde ook de evaluatiebijeenkomst van de RvC voor op 23 december Tenslotte heeft de remuneratiecommissie ter bespreking notities ingebracht over scholing van de leden van de RvC en over specifieke eisen die aan een nieuwe commissaris gesteld moeten worden (besluit 3 december 2009). De remuneratiecommissie vergaderde in het verslagjaar vier keer en besteedde - in dit startjaar van de commissie - in totaal ruim honderd uur aan overleg, voorbereiding en uitwerking van besluiten. Auditcommissie De auditcommissie bereidt de vergaderingen van de RvC voor wat betreft de begroting, jaarrekening, kwartaalrapportages, treasuryplan, risicobeheerplan en uitvoering daarvan. De auditcommissie bestaat sinds 25 maart 2009 uit de heren J. Gardenbroek (voorzitter) en C.H. Louwerse. Het reglement van de auditcommissie is vastgesteld op 23 september Verslag auditcommissie over 2009 De auditcommissie startte in het voorjaar van 2009 met de heren J. Gardenbroek (voorzitter) en H.J.M. Ridder (lid). Doordat de heer Ridder voorzitter van de RvC werd, trad de heer C.H. Louwerse in augustus 2009 in zijn plaats toe tot de audit commissie. Die commissie vergaderde zes keer met de Raad van Bestuur, waarbij de volgende onderwerpen aan bod kwamen: reglement auditcommissie, jaarcijfers 2008, treasurystatuut, mandateringsregeling, taxatiebeleid, informatievoorziening en treasury jaarplan. In het fusietraject heeft een evaluatie van de accountant plaatsgevonden. PWC-accountants is daarbij benoemd voor een periode van vier jaar. De audit commissie bracht verslag en advies uit van de besprekingen aan de RvC, waarop besluitvorming in de Raad volgde Vergoedingen RvC De commissarissen ontvangen een vaste vergoeding. Op basis van de Adviesregeling toezichthouders in woningcorporaties is de vergoeding per 1 juli 2008 vastgesteld op voor de leden van de RvC en voor de voorzitter. Conform de adviesregeling worden de vergoedingen jaarlijks geïndexeerd. Daarnaast declareren de commissarissen de reiskosten en de kosten voor opleidingen die in het belang van UWOON worden gevolgd. De vergoeding van de RvC is op de website te vinden in het jaarverslag van UWOON. In 2008 is besloten dat een extra vergoeding voor de auditcommissie en remuneratiecommissie afhangt van een schatting van het benodigde aantal uren op basis van ervaringen. In 2009 is geïnventariseerd hoe groot de tijdsbesteding was. Begin 2010 wordt een besluit genomen over de extra vergoedingen van de commissieleden. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 45

44 7.2.9 Evalueren RvC Begin 2009 vond een korte evaluatie plaats, waarin de heer C.H. Louwerse meldde dat hij door zijn drukke werkzaamheden een pas gefuseerde corporatie als voorzitter van de RvC niet die aandacht kan geven die nodig is. Daarom werd de heer H.J.M. Ridder op 25 maart benoemd tot voorzitter en de heer Gardenbroek tot vice-voorzitter. Op 23 december evalueerde de RvC het eigen functioneren. Er was tevredenheid over de bereikte resultaten in het eerste fusiejaar. Bij een aantal punten was de RvC liever eerder in het proces betrokken, zodat er een betere balans zou zijn tussen de adviserende rol en de toezichthoudende/goedkeuringsrol. Dit gevoel werd mede veroorzaakt door de veelheid van onderwerpen Verantwoording Deze jaarrekening is door PricewaterhouseCoopers Accountants NV gecontroleerd en goedgekeurd, zoals blijkt uit de accountantsverklaring die u in dit verslag op pagina 81 aantreft. Wij kunnen ons met deze stukken verenigen en stellen de bestuurder voor de jaarrekening 2009 vast te stellen. Goedkeuring door de RvC strekt het Bestuur tot volledige decharge Verklaring De Raad van Bestuur verklaart dat de middelen in 2009 uitsluitend in het belang van de volkshuisvesting zijn aangewend. Vastgesteld door de Raad van Bestuur op 15 juni 2010 De heer L.A. van Doorn, voorzitter Mevrouw ir. M.C.F. van Balen-Uijen, lid Goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 21 juni 2010 Op 27 januari 2010 vond een wijziging in de Raad van Commissarissen plaats doordat vicevoorzitter J. Gardenbroek zijn functie om gezondheidsredenen moest neerleggen. Mevrouw A.E. van der Haar-Ros is op 2 februari 2010 benoemd tot vicevoorzitter. De heer drs. H.J.M. Ridder, voorzitter Mevrouw A.E. van der Haar-Ros, vicevoorzitter De heer R. Clement, lid De heer T. Kroon, lid De heer C. H. Louwerse MMO, lid De heer J. K. Pel, lid 46 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

45 8. Financieel De financiële situatie van woningcorporaties blijft landelijk in de belangstelling staan. Invoering van de integrale vennootschapsbelastingplicht (VPB), een heffing voor het Investeringsfonds en de beperkte mogelijkheden voor huurverhoging doen een forse aanslag op onze financiële middelen. In 2009 zijn daar de onzekerheden bijgekomen rond de (financiële) gevolgen van het dossier Staatssteun en de mogelijke overheveling van huurtoeslag naar de corporaties. Het is minder vanzelfsprekend dat onze kasstromen toereikend zijn voor het verwezenlijken van onze sociale taakstelling en ambities. UWOON wil een financieel gezonde organisatie blijven met behoud van de eigen identiteit, waarin aandacht voor de lokale verbondenheid essentieel is. Daarom voeren we een financieel beleid gebaseerd op financiële continuïteit (solvabiliteit), kasstromen, faciliteringsruimte WSW en de toetsings grenzen van het CFV. Wij onderkennen het toenemende belang van kasstromen als basis voor het maken van bedrijfseconomische afwegingen en als één van de bronnen voor risicomonitoring. UWOON streeft niet bewust naar winst op basis van vermogens beheer. We zijn geen bankier. Wel streven we naar een optimaal rendement met ons bezit, waarbij we voor onze diverse activiteiten gedifferentieerde normen hanteren. We laten financieel rendement alleen liggen als daar maatschappelijk rendement tegenover staat. Met de realisatie van onze taakstelling is een grote kapitaalstroom gemoeid. Wij willen hiervoor het beheer van financiële stromen verder professionaliseren. Het gaat daarbij vooral om het beperken van risico s en het veiligstellen van vastgestelde minimaal noodzakelijke reserves en de gewenste minimale rentabiliteit. Voor een goede bedrijfsvoering is verder een kwalitatief goede financieel-administratieve vastlegging een vereiste. Interne risicobeheersing- en controlesystemen Het bestuur is verantwoordelijk voor het interne risicobeheersing- en controlesysteem. Die hebben te maken met beleidsvorming, processen, taken en andere zaken van de organisatie die er toe leiden dat doelstellingen worden gerealiseerd, afwijkingen vroegtijdig worden gesignaleerd en negatieve effecten zoveel mogelijk worden voorkomen. Wezenlijke onderdelen van het risicobeheersing- en controlesysteem binnen UWOON zijn de zogenaamde RvB-lijst, de procedures, het budgetsysteem en de kwartaalrapportage. De RvB-lijst is een opsomming van onze activiteiten waarbij per activiteit staat wie waarvoor verantwoordelijk is en wie om advies moet worden gevraagd tijdens het besluitvormingsproces. In 2009 is gewerkt op basis van de RvB-lijst. Procedures: In 2009 is gestart met het beschrijven van al onze procedures. Naar verwachting wordt dit medio 2010 afgerond. Budgetsysteem: In 2009 is een model voor beperkt budgethouderschap ontwikkeld dat met ingang van 2010 wordt toegepast. Kwartaalrapportage: In 2009 is een nieuw format ontwikkeld dat vanaf 1 januari 2010 operationeel is. De rapportage kan meer dan voorheen gebruikt worden als sturingsinstrument. UWOON werkt met een planning en controlcyclus die de gang van zaken binnen de organisatie bewaken en vaststellen of doelen worden bereikt. Binnen de cyclus zijn een aantal fases: Plan De cyclus begint met het opstellen van plannen. Uitgangspunt hierbij vormen beleidsvoornemens zoals die in het Onder nemingsplan staan. De activiteiten zijn vertaald in jaar plannen, waaruit, samen met de lopende activiteiten, de integrale meerjarenbegroting wordt opgesteld. Met ingang van de begroting 2010 heeft hierbij ook de financiële vertaling van de in de jaarplannen opgenomen activiteiten integraal plaatsgevonden. Do In deze fase worden plannen uitgevoerd. Check Hierbij wordt de realisatie vergeleken met de begrote doelen. Dit gebeurt vooral via de kwartaalrapportage, de jaar rekening en het jaarverslag. Daarnaast bespreken bestuur en de diverse managers maandelijks de voortgang van verschillende activiteiten. Act Bij geconstateerde afwijkingen tussen doel en realisatie, wordt beoordeeld of een aanpassing van beleid nodig is om de ondernemingsdoelstellingen te halen. Binnen het totale proces is UWOON zich bewust van de risico s zonder dat deze al integraal zijn beschreven. In 2009 is een vorm van risicoscan ontwikkeld die risico s bij projectontwikkeling inzichtelijk maakt. Doel hiervan is onder meer dat medewerkers nadenken over de risico s. UWOON houdt risicobeheersing blijvend op de agenda en wil uiteindelijk groeien naar een integraal risico managementsysteem. 8.1 Investeringen Opgeleverde projecten In 2009 heeft UWOON de volgende projecten opgeleverd: woningen 54 appartementen Harderhout II in Harderwijk Zes appartementen Groot Horloo in Ermelo Vijf eengezinswoningen Groot Horloo in Ermelo overige woongelegenheden Zeven eenheden Hamburgerweg 161 in Ermelo Negentien eenheden De Rotonde in Harderwijk Zeventien eenheden Thorbeckelaan, opvang dak- en thuislozen in Harderwijk maatschappelijk vastgoed Astmabehandelcentrum in Ermelo Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 47

46 De totale investeringen die hiermee gemoeid zijn, bedragen 19,1 miljoen. Gedurende de exploitatie van de projecten wordt een deel van de investering terugverdiend uit de huuropbrengsten. Het deel van de investeringen dat niet wordt terugverdiend, de zogenoemde onrendabele top, bedraagt 4,9 miljoen. Hiervan is in voorgaande jaren al 4,6 miljoen ten laste van de reserves gebracht. Het restant komt ten laste van het resultaat Project aantal gem. totale totale stichtings- stichtings- onrendabele kosten kosten investeringen Ermelo: Astmabehandelcentrum n.v.t. Hamburgerweg Groot Horloo Harderwijk: Harderhout II appartementen De Rotonde Thorbeckelaan Voorziening onrendabele investeringen: Voor projecten waarvoor een definitief bouwbesluit is ge nomen, wordt een voorziening getroffen voor het onrendabele deel van de investering. Ten laste van het resultaat 2009 is 12,5 miljoen dotatie geboekt voor nieuwe projecten. 8.2 Jaarresultaat Het jaarresultaat 2009 bedraagt -/- 2,1 miljoen. Het begrote resultaat uit de Meerjarenbegrotingen bedroeg -/- 15,1 miljoen. De belangrijkste oorzaken voor het verschil ten opzichte van de begroting zijn: minder verkopen bestaand bezit vertraging in de ontwikkeling en de start van diverse nieuwbouwprojecten waarvan het bouwbesluit in 2009 was voorzien, maar nog niet is genomen minder onderhoudsuitgaven door achterstand in de voorbereiding en aanbesteding planmatig onderhoudswerken per saldo meer toerekening van rente en te activeren uren aan lopende investeringen minder rentelasten als gevolg van geringere financieringsbehoefte en gunstiger rentecondities bij de aangegane financiering lagere Vpb-lasten als gevolg van correctie op de verwachte definitieve aanslag over 2008 De jaarresultaten staan de komende jaren onder druk door toenemende overheidsingrepen in de sector. De integrale vennootschapsbelastingplicht, de Vogelaarheffing en de op inflatieniveau afgetopte huurstijging, leiden tot mindere resultaten dan waarvan is uitgegaan. Om een gezonde financiële huishouding te blijven voeren, houdt UWOON haar uitgavenniveau kritisch in het oog. 8.3 Financiële positie Een evenwichtig financieel beleid waarborgt de continuïteit van UWOON. Daarom streeft de corporatie naar een jaarlijkse gelijkmatige groei van het eigen vermogen en naar behoud van een goede technische kwaliteit van het woningbezit. Investeringen worden zoveel mogelijk met eigen middelen gefinancierd; daarbij wordt de liquiditeit en flexibiliteit van de leningenportefeuille niet uit het oog verloren. In de jaarlijkse toetsing komt het Centraal Fonds Volkshuisvesting 2009 tot positieve beoordelingen van solvabiliteit en continuïteit. Door het WSW is een voldoende kredietwaardigheidsoordeel afgegeven. De beschikbare faciliteringsruimte is voldoende voor de in te vullen financieringsbehoefte. Loan to Value Loan to Value drukt de financiering uit in een percentage van de waarde van het bezit. Een generieke norm van 75% wordt in de sector aanvaardbaar geacht. Per ultimo 2009 bedraagt de Loan to Value 69% (obv bedrijfswaarde) Eigen vermogen Het eigen vermogen heeft een bufferfunctie voor verliezen uit de woningexploitatie en onrendabele investeringen voor nieuwbouw in de sociale huursector. Ook vormt de omvang een belangrijke graadmeter voor de verschaffers van externe financieringsmiddelen. De ontwikkeling van het eigen vermogen, het lang vreemd vermogen en de voorzieningen geven per 31 december het volgende beeld (bedragen in miljoenen euro s): Eigen vermogen 57,3 59,4 Lang vreemd vermogen 222,3 209,7 Balanstotaal 313,2 302,9 Solvabiliteit (procenten) 18,3% 19,6% Liquiditeit (current ratio) 0,8 1,2 Treasury In 2009 heeft UWOON een nieuw treasurystatuut opgesteld. Dat wordt iedere drie jaar geactualiseerd. Voor het eerstvolgende jaar wordt een treasuryjaarplan opgesteld met daarin de verwachte invulling van de financieringsbehoefte. Leningen In 2009 zijn leningen aangetrokken met de volgende modaliteiten: Hoofdsom Storting Afl ossingtype Rente % Looptijd (jaar) juli Fixe 3-mnd Euribor , december Fixe 3, december Lineair 3, Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

47 8. Financieel De leningen zijn alle geborgd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). De lening ad kent een opslag van 0,45% tot 9 juli Per die datum wordt de opslag herzien. De restantschuld van de leningportefeuille bedraagt 232,7 miljoen. De rentabiliteitswaarde van de restantschuld, bij een rekenrente van 6%, is 203,5 miljoen. De gemiddelde restant looptijd (duration) van de leningportefeuille is 8,5 jaar. De gemiddelde rente tijdens de restant looptijd bedraagt 4,56%. Beleggingen In 2009 was er geen sprake van depositobelegging, onder meer omdat UWOON gebruik kan maken van de flexibele voorperiode van de drie extendible fixe leningen en de flex roll-overleningen. Liquiditeit Het werkkapitaal is met 10,2 miljoen afgenomen tot -/- 4,1 miljoen. In het werkkapitaal zijn de aangegane verplichtingen voor de lopende nieuwbouwprojecten en het planmatig onderhoud nog niet opgenomen, groot 35,8 miljoen. In het werkkapitaal is de aflossingsverplichting van de leningportefeuille voor het komende jaar opgenomen. Deze verplichting bedraagt 10,3 miljoen waarvan 4,3 miljoen als eindaflossing. UWOON streeft naar een minimale liquiditeit, zonder dat er betalingsproblemen ontstaan. Voor het opvangen van tijdelijke liquiditeitstekorten beschikt UWOON over rekeningcourant kredieten bij ING en Rabobank tot een bedrag van 5,3 miljoen. 8.4 Verwachtingen UWOON heeft voor de komende jaren een forse (investerings) opgave geprognosticeerd. De kasstroom uit de reguliere exploitatie is positief ondanks de extra lasten van Vogelaarheffing en vennootschapsbelasting. De uitgaande kasstroom voor investeringen in huur woningen vangen wij deels op met de verkoop van bestaand bezit. Voor het overige wordt vreemd vermogen aangetrokken onder WSW-borging. De financieringsruimte bij het WSW is voldoende om hieraan invulling te geven. De solvabiliteitsontwikkeling toont een zogenaamd badkuipmodel. De eerste jaren van de begrotingsperiode zakt de solvabiliteit tot een niveau van 8,8% in 2011, gebaseerd op historische kosten. In de jaren na 2011 neemt het percentage vervolgens weer toe. De solvabiliteit blijft boven de normen van de externe toezichthouders. De Interest Coverage Ratio beweegt zich rond 1,3. Hierbij is de invloed van de toekomstige investeringen, verkopen en externe financiering verwerkt. Gelet op de onzekerheid, die inherent is aan toekomstige informatie, worden de begrotingscijfers met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd. Met name wijzigingen in de planning voor nieuwbouw, zowel huur als koop, en mutaties in de geraamde verkopen van bestaand bezit, kunnen behoorlijke verschuivingen veroorzaken. De algehele financiële positie van UWOON kan op basis van de meest recente meerjarenprognoses gezond worden genoemd. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 49

48 8.5 Kengetallen Gegevens bezit In exploitatie: woningen overige woongelegenheden maatschappelijk onroerend goed garages bedrijfsruimten en overige verhuureenheden totaal In aanbouw: woningen overige woongelegenheden bedrijfsruimten en overige verhuureenheden 2 - Verhuur Mutatiegraad (aantal toewijzingen/gem. aantal woningen) 7,7% 7,8% Gemiddelde huurverhoging per 1 juli in % 2,5 1,6 Huurachterstand uitgedrukt in % van de huren en vergoedingen (jaartotaal) 1,08 1,15 Huurderving uitgedrukt in % van de huren en vergoedingen (jaartotaal) 0,91 0,44 Financiële continuïteit Solvabiliteit 18,3% 19,6% Liquiditeit 0,8 1,2 Werkkapitaal (x 1.000) Rentabiliteit eigen vermogen - 3,8% 5,4% Rentabiliteit totaal vermogen 2,3% 4,5% Gem. rente vreemd vermogen 4,0% 4,8% Interne financiering per woongelegenheid (x 1,-) Operationele kasstroom (bedrijfsresultaat gecorrigeerd voor verkopen, waardeveranderingen en afschrijvingen) (x 1.000) Interest dekkingsratio 2,27 2,38 Loan to value 69% 58% 8.6 Nevenstructuren UWOON kent een nevenstructuur bestaande uit de volgende deelnemingen: De Groene Zoom Holding B.V. Hieronder vallen de twee dochter-b.v. s: Beheer en Onderhoud B.V. en Projectontwikkeling B.V. Daarnaast participeert De Groene Zoom Holding B.V. voor 50% in: - De Driesprong B.V., 50%-partner is Bemog B.V. Doel van de B.V. is projectontwikkeling rond de Driesprong in Ermelo. - De Dahlia B.V., 50%-partner is HP Vastgoed. Doel van de B.V. is het realiseren van een combinatieproject van een commerciële ruimte en een kleinschalig gezinsvervangend tehuis van 12 eenheden. In juli 2008 is het project opgeleverd. De administratieve afwikkeling van het project vindt in 2010 plaats. - VOF UWOON-Bouwfonds, 50%-partner is Bouwfonds Ontwikkeling BV. Doel van de VOF is het realiseren van 19 koopappartementen aan de Vackenordestraat te Elburg De Groene Zoom Beheer en Onderhoud B.V. In deze B.V. hebben geen activiteiten plaatsgevonden. De Groene Zoom Projectontwikkeling B.V. Alle projectontwikkelingsactiviteiten vinden nu plaats onder de vlag van UWOON. Door de invoering van de integrale vennootschapsbelastingplicht per 1 januari 2008, vervalt de noodzaak om vanuit fiscaal oogpunt projectontwikkeling door de B.V. uit te laten voeren. In 2010 wordt bezien in hoeverre het vanuit risicobeheersing gewenst is projectontwikkeling binnen de B.V. uit te voeren. De financiering van de B.V. s vindt plaats door UWOON tegen marktconforme condities. Per saldo is hiermee per ultimo 2009 een bedrag gemoeid van circa De cijfers van de B.V.-structuur maken deel uit van de geconsolideerde jaarrekening van UWOON. De algemene vergadering van aandeelhouders van de ondernemingen wordt gevormd door UWOON; er is daarom sprake van een 100% deelneming. Het totale startkapitaal voor deze structuur is Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

49 Verbinden en verbeteren Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 51

50 9. Jaarrekening 9.1 Geconsolideerde balans per 31 december (na resultaatbestemming) Alle bedragen x ACTIVA Ref VASTE ACTIVA Materiële vaste activa Onroerende en roerende zaken in exploitatie Onroerende en roerende zaken in ontwikkeling Onroerende zaken Verkocht onder Voorwaarden Onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie Totaal materiële vaste activa Financiële vaste activa Te vorderen BWS-subsidies Deelnemingen - - Effecten - 40 Latente belastingvordering Overige vorderingen Totaal financiële vaste activa Totaal vaste activa VLOTTENDE ACTIVA Voorraden Onderhoudsmaterialen Onderhanden werk Totaal voorraden Onderhanden projecten - - Vorderingen Huurdebiteuren Gemeente Overige vorderingen Overlopende activa Totaal vorderingen Liquide middelen Totaal vlottende activa TOTAAL Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

51 9. Jaarrekening Alle bedragen x PASSIVA Ref EIGEN VERMOGEN Kapitaal, wettelijke en statutaire reserves - - Overige reserves Aanpassingen ivm stelselwijziging Resultaat boekjaar Totaal eigen vermogen VOORZIENINGEN Voorziening latente belastingverplichtingen Voorziening onrendabele investeringen Voorziening deelnemingen - - Totaal voorzieningen LANGLOPENDE SCHULDEN Leningen overheid Leningen kredietinstellingen Terugkoopverplichting woningen Verkocht onder Voorwaarden Waarborgsommen Totaal langlopende schulden KORTLOPENDE SCHULDEN Schulden aan kredietinstellingen Schulden aan gemeente Schulden aan leveranciers Schulden ter zake van belastingen en premies sociale verzekering Overige schulden Overlopende passiva Totaal kortlopende schulden TOTAAL Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 53

52 9.2 Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 2009 Alle bedragen x Ref Bedrijfsopbrengsten Huren Vergoedingen Overheidsbijdragen Verkoop onroerende zaken Gerealiseerde opbrengst onderhanden projecten Geactiveerde productie ten behoeve van het eigen bedrijf Overige bedrijfsopbrengsten Som der bedrijfsopbrengsten Bedrijfslasten Afschrijvingen op (im)materiële vaste activa Overige waardeveranderingen (im)materiële vaste activa Erfpacht Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenlasten Lasten onderhoud Bijzondere waardeveranderingen van vlottende activa - - Overige bedrijfslasten Som der bedrijfslasten Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten Rentebaten en soortgelijke opbrengsten Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten - - Opbrengsten financiële vaste activa en effecten Rentelasten en soortgelijke kosten Groepsresultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belastingen Belastingen Resultaat deelnemingen - - Groepsresultaat uit gewone bedrijfsuitoefening na belastingen Aandeel derden - - Nettoresultaat na belastingen Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

53 9.3 Geconsolideerd kasstroomoverzicht 2009 Alle bedragen x KASSTROOM UIT OPERATIONELE ACTIVITEITEN Bedrijfsresultaat na belastingen Aanpassingen voor: Afschrijvingen Waardeveranderingen Vrijval/dotatie egalisatierekeningen 0 4- Vrijval/dotatie voorziening latente belastingen Vrijval/dotatie voorziening onrendabele investeringen verandering in werkkapitaal: - voorraden vorderingen effecten kortlopende schulden Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest Ontvangen dividend Ontvangen/Betaalde belasting naar de winst Kasstroom uit operationele activiteiten KASSTROOM UIT INVESTERINGSACTIVITEITEN Investeringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in materiële vaste activa Investeringen in financiële vaste activa Desinvesteringen in financiële vaste activa Kasstroom uit investeringsacitiviteiten KASSTROOM UIT FINANCIERINGSACTIVITEITEN Ontvangsten uit langlopende schulden nieuw Contractbijschrijvingen klimleningen Afl ossing langlopende schulden Mutatie in waarborgsommen 0 2 Kasstroom uit financieringsactiviteiten TOENAME/AFNAME GELDMIDDELEN Verloop liquide middelen Liquide middelen en effecten ultimo Netto kasstroom Liquide middelen en effecten ultimo Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 55

54 9.4 Waarderingsgrondslagen Algemene toelichting Regelgeving De jaarverslaggeving door toegelaten instellingen volkshuisvesting dient te voldoen aan de eisen zoals deze zijn geformuleerd in het Besluit beheer sociale huursector. In dit besluit wordt BW2 Titel 9 voorgeschreven behoudens enkele uitzonderingen van specifieke aard. Voor verslagjaren vanaf 2005 is door de Raad voor de Jaarverslaggeving de definitieve Richtlijn 645 Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting uitgegeven. In deze richtlijn zijn onder meer specifieke modellen voor de balans en de winst-en-verliesrekening opgenomen en zijn voor de sector specifieke presentatie, waarderings- en verslaggevingsvoorschriften geformuleerd. De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslag geving. Toelichtingen op posten in de balans, winst-en-verliesrekening en kasstroomoverzicht worden in de jaarrekening genummerd. Grondslagen voor consolidatie In de consolidatie worden de financiële gegevens van UWOON en haar groepsmaatschappijen opgenomen. Dit betreft alle maatschappijen waarmee zij een organisatorische en economische eenheid vormt. Integraal in de consolidatie worden opgenomen deelnemingen waarin beslissende zeggenschap op het beleid kan worden uitgeoefend. In het algemeen betreft het deelnemingen waarin het belang meer dan 50% bedraagt. Derden hebben geen aandeel in het gepresenteerde groepsvermogen en groepsresultaat. Proportioneel in de consolidatie worden opgenomen deelnemingen in entiteiten voor zover eenzelfde invloed op het beleid kan worden uitgeoefend als door elk der overige participanten. In 2009 heeft deze situatie zich voorgedaan voor De Dahlia BV, De Driesprong BV en VOF UWOON-Bouwfonds. Hierin participeert De Groene Zoom Holding BV voor 50%. Vanaf de oprichtings/overnamedatum worden de resultaten en de identificeerbare activa en passiva van nieuwe groepsmaatschappijen opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening. De oprichtings/overnamedatum is het moment dat beslissende zeggenschap kan worden uitgeoefend in de betreffende groepsmaatschappij. De verkrijgingsprijs bestaat uit het geldbedrag of equivalent dat is overeengekomen voor de verkrijging van de overgenomen entiteit vermeerderd met eventuele direct toerekenbare kosten. Groepsmaatschappijen blijven in de consolidatie opgenomen tot het moment dat zij worden verkocht; deconsolidatie vindt plaats op het moment dat de beslissende zeggenschap wordt overgedragen en indien de maatschappij slechts gehouden wordt om te vervreemden. De in de consolidatie begrepen rechtspersonen en vennootschappen zijn: De Groene Zoom Holding BV (100%) De Groene Zoom Projectontwikkeling BV (100%) De Groene Zoom Beheer en onderhoud BV (100%) De Dahlia BV (50%) De Driesprong BV (50%) VOF UWOON Bouwfonds (50%) 56 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

55 9. Jaarrekening Grondslagen voor waardering van activa en passiva Algemeen Vergelijking met voorgaand jaar De gehanteerde grondslagen van waardering en resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van voorgaand jaar. Verwerking verplichtingen In de jaarrekening worden naast juridisch afdwingbare verplichtingen tevens feitelijke verplichtingen verwerkt die kunnen worden gekwalificeerd als intern geformaliseerd en extern gecommuniceerd. Hiervan is sprake wanneer uitingen namens de corporatie zijn gedaan richting huurders, gemeenten en overige stakeholders aangaande verplichtingen inzake toekomstige herstructureringen en toekomstige nieuwbouwprojecten. Een feitelijke verplichting is gekoppeld aan het besluitvormingsproces van de corporatie rondom project ontwikkeling en herstructurering. Van een feitelijke verplichting is sprake indien de formalisering van de definitief ontwerp fase en afgeleid het aanvragen van de bouwvergunning heeft plaatsgevonden. Materiële vaste activa Onroerende en roerende zaken in exploitatie De oorspronkelijke investeringen in complexen worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen en (naar verwachting duurzame) bijzondere waardeverminderingen. De verkrijgings- of vervaardigingsprijs wordt bepaald als de som van alle direct toe te rekenen uitgaven, eventueel vermeerderd met na-investeringen. Tevens worden hierbij de rente tijdens de bouw op vreemd vermogen en direct toereken bare interne kosten alsmede transactiekosten geactiveerd. Voor zover verkregen subsidies kwalificeren als investeringssubsidie worden deze in mindering gebracht op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De geactiveerde rente wordt berekend tegen de gemiddelde rentevoet. Voor onroerende zaken waarvoor specifieke financiering is aangetrokken, wordt de interestvoet van deze specifieke financiering gehanteerd. Uitgaven na eerste verwerking (de zogeheten na- inves teringen) die leiden tot een waardeverhoging van het actief worden aangemerkt als activeerbare kosten van vernieuwing. De lasten van onderhoud, waaronder renovatie, onderscheiden zich van activeerbare kosten door het feit dat er geen sprake is van een waardeverhoging van het actief. De lasten van onderhoud worden direct in het resultaat verantwoord. Complexen worden gedefinieerd op basis van groepen van gelijksoortige activa (kasstroomgenererende eenheid). Deze worden gedefinieerd op basis van indeling naar bouwjaarklasse en locatie. De indeling sluit aan op de wijze waarop het interne beleid en de bedrijfsvoering is gedefinieerd. Aansluiting is daarbij gezocht bij de differentiatie in het huur- en onderhoudsbeleid en levensduurschattingen. Jaarlijks vindt toetsing plaats van de boekwaarde en reële waarde. De toetsing geschiedt op complexniveau. Een bijzonder waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde de reële waarde duurzaam overschrijdt. Van duurzaamheid is sprake wanneer de verwachte reële waarde gedurende een periode van ten minste vijf jaar lager is dan de boekwaarde. De reële waarde wordt afhankelijk gesteld van de voorgenomen bestemming van complexen. De reële waarde van de onroerende zaken in exploitatie bestemd voor de verhuur is de bedrijfswaarde. De onroerende zaken kunnen voor langere of kortere termijn voor verhuur worden aangehouden. De bedrijfswaarde wordt gevormd door de contante waarde van de geprognosticeerde kasstromen uit hoofde van toekomstige exploitatieopbrengsten en toekomstige exploitatielasten over de geschatte resterende looptijd van de investering. Daarbij wordt rekening gehouden met de voorgenomen bestemming en aard van het bezit. Onderscheid wordt gemaakt in woningen bestemd voor de verhuur, woningen bestemd voor de verkoop op korte en langere termijn en bedrijfsmatige/overige onroerende zaken. De kasstroomprognoses zijn gebaseerd op redelijke en onderbouwde veronderstellingen die de beste schatting van de directie weergeven van de economische omstandigheden die van toepassing zullen zijn gedurende de resterende levensduur van het actief. De kasstromen zijn gebaseerd op de eind 2009 intern geformaliseerde meerjarenbegroting en bestrijken een periode van vijf jaar behoudens de verwachte kosten van planmatig onderhoud met een werkingsduur van meer dan vijf jaar. Voor latere jaren wordt uitgegaan van de verwachte gemiddelde groeivoeten voor inflatie, huurstijging en rente alsmede genormeerde lastenniveaus. Uitgaven die betrekking hebben op toekomstige her structureringen, waarvan de feitelijke verplichtingen dan wel de in rechte afdwingbare verplichtingen zijn aangegaan, worden in de waardering betrokken. Herstructurering onderscheidt zich van renovatie door het verbeteren of vergroten van de oorspronkelijke woningcapaciteit. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 57

56 Bij de bedrijfswaardeberekening gelden de volgende uitgangspunten: jaarlijkse huurverhogingen van 1,0% (2010); 1,25% (2011); 2,25% (na 2011) jaarlijkse huurderving van 0,5%; mutatiegraad van 4% en huurharmonisatie tot 60, 74, 75 of 80% van de maximaal redelijke huur afhankelijk van het verhuurcomplex; jaarlijkse stijging van de onderhoudskosten van 1,25% (2010); 2,25% ( ); 3,25% (na 2014) jaarlijkse stijgingen van de variabele lasten van 1,25% (2010); 2,25% (na 2010); genormeerde variabele lasten (OZB, verzekering en algemeen beheer) van 1178 per verhuureenheid; voor de in 2009 opgeleverde nieuwbouw is een afwijkend bedrag meegenomen van 875; genormeerde klachten- en mutatieonderhoudskosten van 377 per verhuureenheid; kosten van planmatig onderhoud, conform levensduur onderhoudsbegroting; een restwaarde op basis van geschatte grondwaarde aan het einde van de exploitatieperiode uitgaande van herbestemming van de grond binnen de sociale huursector; een rekenrente van 6% voor WSW-geborgde woningen; een rekenrente van 6% voor niet-wsw-geborgde woningen, bedrijfsmatige en overige onroerende zaken; de periode waarover contant gemaakt wordt, loopt parallel met de geschatte resterende levensduur van de complexen/investering (variërend van 10 tot 50 jaar), de minimale levensduur is gesteld op 10 jaar tenzij vanuit planvorming een kortere levensduur gerechtvaardigd is; de heffingsbijdrage van het Centraal Fonds Volkshuisvesting en de te betalen vennootschapsbelasting maken geen onderdeel uit van de bedrijfswaarde. Bij de bepaling van de bedrijfswaarde wordt rekening gehouden met de rentabiliteitswaardecorrectie van de bestaande leningenportefeuille en beleggingen. De renta biliteitswaardecorrectie betreft het verschil tussen de contante waarde van de verwachte kasstromen uit hoofde van leningen en beleggingen en de waardering van deze posten op de balans. De verwachte opbrengstwaarde van woningen geoormerkt voor verkoop, wordt gedefinieerd als de contante waarde van het bedrag dat kan worden verkregen bij vrijwillige verkoop binnen een verwachte termijn, onder aftrek van verkoop kosten die niet door de koper worden gedragen. Ter bepaling van dit bedrag worden taxaties uitgevoerd door onafhankelijke externe deskundigen of worden vergelijkbare onroerende zaken als referentie gehanteerd. Gegeven het feit dat verkopen hoofdzakelijk worden verricht in het kader van de financiering van onrendabele investeringen in nieuwbouw, worden deze verkopen voor een periode van vijf jaar in de waardering betrokken. Daarmee wordt recht gedaan aan het voorwaardelijke karakter van de geoormerkte verkopen. De bepaling van de restwaarde van de grond opgenomen in de bedrijfswaarde, vindt voor zover er nog geen herbe stemming van de grond heeft plaatsgevonden plaats op basis van de huidige vergelijkbare kavel of vierkante meterprijs voor een sociale huurwoning. Deze kavelprijs wordt geïndexeerd naar het einde van de levensduur en verminderd met verwachte sloopkosten en kosten van uitplaatsing. Per saldo is rekening gehouden met een restwaarde van (prijspeil 2009). Indien feitelijke dan wel in rechte afdwingbare verplichtingen zijn aangegaan die consequenties hebben voor de bestemming van de grond, dan wordt met deze gewijzigde bestemming in de waardering rekening gehouden. Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Onroerende zaken die in het kader van een regeling Verkoop onder Voorwaarden (VOV) zijn overgedragen aan een derde en waarvoor UWOON een terugkoopplicht kent, worden aangemerkt als financieringsconstructie. De betreffende onroerende zaken worden gewaardeerd tegen actuele waarde zijnde de met de koper overeengekomen contractprijs (eerste waardering) en daarna de marktwaarde op basis van VOV. Indien de regeling voorziet in een terugkooprecht tegen een significant lagere terugkoopprijs dan de reële waarde op het terugkoopmoment, dan is de verwerking overeenkomstig de terugkoopplicht. Voor de in de regeling overeengekomen overdrachtswaarde wordt aan de creditzijde van de balans een terugkoopverplichting opgenomen. Deze terugkoopverplichting wordt jaarlijks gewaardeerd en getoetst aan de bij overdracht ontstane verplichting rekening houdend met de contractvoorwaarden. In het kader van de verkoop van woningen onder voorwaarden heeft UWOON een terugkoopverplichting en/ of recht die mede afhankelijk is van de ontwikkeling van de waarde van de woningen in het economisch verkeer. De terugkoopverplichting /recht wordt jaarlijks gewaardeerd. Indien de verwachting bestaat dat de terugkoop binnen één jaar zal plaatsvinden, is de verplichting onder de kortlopende schulden verantwoord. Onroerende en roerende zaken in ontwikkeling Dit betreffen complexen in aanbouw die worden gewaardeerd tegen uitgaafprijzen en toegerekende kosten van het werkapparaat uit hoofde van voorbereiding, toezicht en directievoering onder aftrek van een bijzondere waardevermindering uit hoofde van te dekken stichtingskosten. Bij de bepaling van de bijzondere waardevermindering worden de boekwaarde en de reële waarde van de kasstroomgenererende eenheid waartoe de onroerende zaken gaan behoren, betrokken. Voorts wordt rente tijdens de bouw toegerekend. De geactiveerde 58 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

57 9. Jaarrekening rente wordt berekend tegen een rentevoet rekening houdend met de looptijd van een project. Voor 2009 is deze vastgesteld op 5,0%. Indien de bijzondere waardevermindering hoger is dan de waarde van de onroerende zaken in ontwikkeling, dan wordt de onroerende zaak op nihil gewaardeerd en wordt een voorziening aan de creditzijde van de balans opgenomen. Met betrekking tot zogeheten gecombineerde projecten wordt het aandeel van de koopwoningen verantwoord onder de post onderhanden projecten, het aandeel huurwoningen wordt verantwoord onder de onroerende en roerende zaken in ontwikkeling. Voor wat betreft het onrendabele deel van het gecombineerde project wordt bij het aangaan van de verplichting het onrendabele deel verminderd met het verwachte verkoopresultaat in de winst- en verliesrekening verantwoord onder de post overige waardeveranderingen (im)materiële vaste activa. Bij oplevering van het totale project wordt het verkoopresultaat zowel verantwoord onder de post verkoop onroerende zaken als onder de post overige waardeveranderingen (im)materiële vaste activa. Daarmee wordt de economische realiteit van de transactie het best zichtbaar gemaakt. Afschrijving vindt eerst plaats nadat de betreffende complexen in exploitatie zijn genomen. Onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie De onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie worden gewaardeerd op basis van aanschafwaarde onder aftrek van lineaire afschrijvingen. Afschrijvingen vangen aan in het jaar volgend op het jaar van investering. Niet aan de bedrijfsuitoefening dienstbare activa worden gewaardeerd tegen verwachte directe opbrengstwaarde. Financiële vaste activa Te vorderen BWS-subsidies De vordering uit hoofde van binnen het Besluit Woninggebonden Subsidies toegezegde bedragen (contante waarde van de uitbetalingen) wordt jaarlijks verminderd met de door de budgethouders beschikbaar gestelde bedragen. De uitbetalingstermijn is afhankelijk gesteld van de disconteringsvoet en beloopt vanaf de vaststelling van de subsidie maximaal 30 jaar. Deelnemingen Deelnemingen in groepsmaatschappijen en overige deel nemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de nettovermogens- waardemethode. Invloed van betekenis wordt in ieder geval verondersteld aanwezig te zijn bij een aandeel houdersbelang van meer dan 20%. De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening; voor deelnemingen waarvan onvoldoende gegevens beschikbaar zijn voor aanpassing aan deze grondslagen, wordt uitgegaan van de waarderingsgrondslagen van de betreffende deelneming. Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Indien en voor zover Woningcorporatie in deze situatie geheel of ten dele instaat voor de schulden van de deelneming respectievelijk het stellige voornemen heeft de deelneming tot betaling van haar schulden in staat te stellen, wordt een voorziening getroffen. Deelnemingen waar geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of, indien hiertoe aanleiding bestaat, een lagere waarde. Effecten Effecten worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Vervolgens worden de onder financiële vaste activa opgenomen effecten die: geen onderdeel zijn van de handelsportefeuille; en niet tot einde looptijd worden aangehouden; gewaardeerd tegen reële waarde. Waardevermeerderingen van deze effecten worden rechtstreeks verwerkt in het vermogen. Op het moment dat de desbetreffende effecten niet langer in de balans worden verwerkt, wordt de cumulatieve waardevermeerdering in het eigen vermogen verwerkt in de winst- en verliesrekening. Indien van een individueel effect de reële waarde onder de (geamortiseerde) kostprijs komt, wordt de waardevermindering verwerkt ten laste van de winst-en-verliesrekening. Voor rentedragende financiële activa vindt verwerking van de rentebaten plaats tegen de effectieve-rentemethode. Effecten die onderdeel zijn van de handelsportefeuille worden gewaardeerd tegen reële waarde. Waardeveranderingen worden rechtstreeks in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Gekochte, rentedragende effecten die tot het einde van de looptijd worden aangehouden, worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Transactiekosten die zijn toe te rekenen aan effecten die na de eerste verwerking worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van de waardeveranderingen via de winsten-verliesrekening worden rechtstreeks in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Transactiekosten die zijn toe te rekenen aan effecten die na eerste verwerking worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van de waardeveranderingen via het eigen vermogen worden in de eerste waardering verwerkt. Bij verkoop van de effecten aan een derde of door opname in de effectieve rente (in geval van een rentedragend actief) worden de transactiekosten in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 59

58 Overige financiële activa De onder financiële vaste activa opgenomen overige vorderingen omvatten verstrekte leningen en overige vorderingen, alsmede gekochte leningen en obligaties die tot het einde van de looptijd zullen worden aangehouden. Deze vorderingen worden initieel gewaardeerd tegen reële waarde. Vervolgens worden deze leningen en obligaties gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Indien er bij de ver strekking van leningen of de verwerving van obligaties sprake is van disagio of agio, wordt dit gedurende de looptijd ten gunste respectievelijk ten laste van het resultaat gebracht als onderdeel van de effectieve rente. Ook transactiekosten worden verwerkt in de eerste waardering en als onderdeel van de effectieve rente ten laste van het resultaat gebracht. Bijzondere waardeverminderingen worden in mindering gebracht op de geamortiseerde kostprijs en direct verantwoord in de winst-en-verliesrekening. Voorraden Voorraden De voorraad materiaal is gewaardeerd tegen vaste verrekenprijzen. Er is geen rekening gehouden met een voorziening voor incourant. Onderhanden werk De voorraden onderhanden werk (onverkochte woningen uit projectontwikkeling) worden gewaardeerd op vervaardigingsprijs of lagere opbrengstwaarde. De vervaardigingsprijs omvat alle kosten die samenhangen met de verkrijging of vervaardiging, alsmede gemaakte kosten om de voorraden op hun huidige plaats en in hun huidige staat te brengen. In de kosten van vervaardiging zijn begrepen directe loonkosten en toeslagen voor aan de productie gerelateerde indirecte vaste en variabele kosten, waaronder de kosten van het bedrijfsbureau, onderhoudsafdeling en interne logistiek alsmede toerekende rente. De opbrengstwaarde is de geschatte verkoopprijs onder aftrek van direct toerekenbare verkoopkosten. Bij de bepaling van de opbrengstwaarde wordt rekening gehouden met de incourantheid van de voorraden. Per ultimo van dit jaar uitgegeven en /of ontvangen bedragen betreffen de projecten: Ermelo: Oude Kom (Van der Vlis), De Wegwijzer e.o, De Witte Herbergh e.o, Taxi Bakker Elburg: Zuiderzeestraatweg Oldebroek Onderhanden projecten Onderhanden projecten in opdracht van derden worden gewaardeerd tegen de gerealiseerde projectopbrengsten bestaande uit de gerealiseerde projectkosten en toegerekende winst. Zie hiervoor de grondslag in paragraaf Indien van toepassing, worden hierop de verwerkte verliezen en reeds gedeclareerde termijnen in mindering gebracht. Indien het saldo van alle onderhanden projecten negatief bedraagt, worden onderhanden projecten gepresenteerd onder de kortlopende schulden. Uitgaven voor projectkosten voor nog niet verrichte prestaties worden opgenomen onder de voorraden. Vorderingen Huurdebiteuren Waardering geschiedt tegen nominale waarde. Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekeningcourantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen en verliezen die op balansdatum bestaan waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de hoogte redelijkerwijs kan worden geschat. Voorzieningen worden tegen nominale waarde opgenomen. Met verplichtingen van samenwerkingscombinaties in de vorm van een vennootschap onder firma wordt als gevolg van de hoofdelijke aansprakelijkheid slechts rekening gehouden indien en voor zover de financiële positie van één of meerdere partners daartoe aanleiding geeft. Latente belastingvorderingen en -verplichtingen Latente belastingvorderingen en -verplichtingen worden opgenomen voor tijdelijke verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de boekwaarden die in deze jaarrekening gevolgd worden anderzijds. De berekening van de latente belastingvorderingen en -verplichtingen geschiedt tegen de belastingtarieven die op het einde van het verslagjaar gelden, of tegen de tarieven die in de komende jaren gelden, voor zover deze al bij wet zijn vastgesteld. Latente belastingvorderingen uit hoofde van verrekenbare verschillen en beschikbare voorwaartse verliescompen satie worden opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale winst beschikbaar zal zijn waarmee verliezen kunnen worden gecompenseerd en verrekeningsmogelijkheden kunnen worden benut. Latente belastingen worden verantwoord voor tijdelijke verschillen inzake groepsmaatschappijen, deelnemingen en joint ventures, tenzij UWOON in staat is het tijdstip van afloop van het tijdelijke verschil te bepalen en het niet waarschijnlijk is dat het tijdelijke verschil in de voorzienbare toekomst zal aflopen. 60 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

59 9. Jaarrekening Latente belastingvorderingen zijn opgenomen onder de financiële vaste activa, latente belastingverplichtingen zijn opgenomen onder de voorzieningen. Voorziening onrendabele investeringen nieuwbouw Verwachte verliezen als gevolg van onrendabele investeringen nieuwbouw worden als bijzondere waardeverandering in mindering gebracht op de boekwaarde van het complex waartoe de investeringen gaan behoren. Indien en voor zover de verwachte verliezen de boekwaarde van het betreffende complex overtreffen, wordt voor dit meerdere een voorziening gevormd. Onder verwachte verliezen wordt in dit verband verstaan de netto contante waarde van alle investeringsuitgaven minus aan deze investering toe te rekenen ontvangsten. Voorziening deelnemingen De voorziening deelneming betreft de negatieve nettovermogenswaarde van deelnemingen indien de corporatie zich aansprakelijk heeft gesteld voor de schulden van de deelneming respectievelijk zich stellig heeft voorgenomen de deelneming tot betaling van haar schulden in staat te stellen. Langlopende schulden Langlopende schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Transactiekosten en (dis)agio worden direct in de winst- en verliesrekening verwerkt. Leningen die zijn aangetrokken binnen het Dynamische Kostprijshuursysteem (klimleningen) worden niet afgelost zolang de bijbehorende exploitaties van de activa voorgecalculeerde exploitatieverliezen opleveren. Gedurende deze periode worden de leningen jaarlijks met een vooraf bepaald bedrag verhoogd. De aflossingsverplichting voor het komend jaar van de langlopende schulden is opgenomen onder de kortlopende schulden. In het kader van de verkoop van woningen onder voorwaarden heeft de corporatie een terugkoopverplichting die mede afhankelijk is van de ontwikkeling van de waarde van de woningen in het economisch verkeer. De terugkoopverplichting wordt jaarlijks gewaardeerd. Indien de verwachting bestaat dat de terugkoop binnen één jaar zal plaatsvinden, is de verplichting onder de kortlopende schulden verantwoord. Overige activa en passiva Voor zover in het bovenstaande niet anders is aangegeven, worden activa en passiva gewaardeerd op nominale waarde. Hierbij wordt op vorderingen, indien dit noodzakelijk is, een voorziening wegens mogelijke oninbaarheid in mindering gebracht Grondslagen voor bepaling van het resultaat Algemeen Het resultaat wordt bepaald als verschil tussen de opbrengstwaarde van de geleverde prestaties en de kosten en andere lasten over het jaar. De resultaten op transacties worden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd; verliezen reeds zodra zij voorzienbaar zijn. Opbrengstverantwoording Opbrengsten uit de levering van goederen worden verwerkt zodra alle belangrijke rechten en risico s met betrekking tot de eigendom van de goederen zijn overgedragen aan de koper. Opbrengsten uit de levering van diensten geschieden naar rato van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de in totaal te verrichten diensten. Projectopbrengsten en projectkosten Voor onderhanden projecten, waarvan het resultaat op betrouwbare wijze kan worden bepaald, worden de projectopbrengsten en de projectkosten verwerkt als netto-omzet en kosten in de winst-en-verliesrekening naar rato van de verrichte prestaties per balansdatum (de Percentage of Completion -methode, ofwel de PoC-methode). De voortgang van de verrichte prestaties wordt bepaald op basis van de tot de balansdatum gemaakte projectkosten in verhouding tot de geschatte totale projectkosten. Als het resultaat (nog) niet op betrouwbare wijze kan worden ingeschat, dan worden de opbrengsten als netto-omzet verwerkt in de winst-en-verliesrekening tot het bedrag van de gemaakte projectkosten, dat waarschijnlijk kan worden verhaald; de projectkosten worden dan verwerkt in de winsten-verliesrekening in de periode waarin ze zijn gemaakt. Zodra het resultaat wel op betrouwbare wijze kan worden bepaald, vindt opbrengstverantwoording plaats volgens de PoC- methode naar rato van de verrichte prestaties per balansdatum. Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de projectopbrengsten en projectkosten. Projectopbrengsten zijn de contractueel overeengekomen opbrengsten en opbrengsten uit hoofde van meer- en minderwerk, claims en vergoedingen indien en voor zover het waarschijnlijk is dat deze worden gerealiseerd en ze betrouwbaar kunnen worden bepaald. Projectkosten zijn de direct op het project betrekking hebbende kosten, die kosten die in het algemeen aan projectactiviteiten worden toegerekend en toegewezen kunnen worden aan het project en andere kosten die contractueel aan de opdrachtgever kunnen worden toegerekend. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 61

60 Indien het waarschijnlijk is dat de totale projectkosten de totale projectopbrengsten overschrijden, dan worden de verwachte verliezen onmiddellijk in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Dit verlies wordt verwerkt in de kostprijs van de omzet. De voorziening voor het verlies maakt onderdeel uit van de post onderhanden projecten. Bijzondere posten Bijzondere posten zijn baten of lasten die behoren tot de gewone bedrijfsuitoefening, maar op grond van de aard, omvang of het incidentele karakter afzonderlijk worden toegelicht, teneinde een goed inzicht te geven in het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening van de corporatie en met name de ontwikkeling daarin. Bijzondere posten worden met het oog op de analyse en de vergelijkbaarheid van de resultaten zoveel mogelijk naar aard en omvang afzonderlijk en ongesaldeerd toegelicht. Bedrijfsopbrengsten Huren De jaarlijkse huurverhoging is van overheidswege gebonden aan een maximum. Voor het verslagjaar 2009 bedroeg dit maximumpercentage 2,5%. Overheidsbijdragen De bijdragen bestaan uit subsidies in het kader van woningaanpassingen. Verkoop onroerende zaken De post verkopen onroerende zaken betreft het saldo van de behaalde verkoopopbrengst minus de boekwaarde (bestaand bezit) dan wel de vervaardigingsprijs (Projecten voor derden). Winsten worden verantwoord op het moment van levering (passeren transportakte). Eventuele verliezen op nieuwbouw koopprojecten worden verantwoord zodra deze voorzienbaar zijn. De opbrengst uit woningen verkocht onder voorwaarden worden niet verantwoord als verkoopopbrengst daar de belangrijkste economische rechten niet zijn overgedragen aan de koper. De gegarandeerde terugkoopverplichting wordt opgenomen onder de post Langlopende schulden, terugkoopverplichting VOV woningen en wordt jaarlijks met inachtname van de contractvoorwaarden gewaardeerd. Geactiveerde productie ten behoeve van het eigen bedrijf De toe te rekenen interne directe kosten ten behoeve van onroerende zaken in ontwikkeling worden hieronder verantwoord. Bedrijfslasten Afschrijvingen op materiële vaste activa De afschrijvingen op materiële vaste activa worden gebaseerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Afschrijvingen vinden plaats volgens de lineaire methode dan wel de annuïtaire methode op basis van de geschatte economische levensduur. Met een mogelijke restwaarde wordt geen rekening gehouden. Overige waardeveranderingen materiële vaste activa De overige waardeveranderingen worden gebaseerd op de waardering van de betreffende activaposten. De onder deze post verantwoorde bedragen hebben betrekking op een afboeking dan wel terugneming van een bijzondere waardevermindering. Deze bijzondere waardevermindering ontstaat door een jaarlijkse toets van de reële waarde ten opzichte van de waarde gebaseerd op boekwaarde, de zogenaamde minimumwaarderingsregel. Periodiek betaalbare beloningen Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de winst-en-verliesrekening voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers. Pensioenen UWOON kent een pensioenregeling via Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties. De regeling betreft een toe gezegd-pensioenregeling. Hierbij is een pensioen toegezegd aan personeel op de pensioengerechtigde leeftijd, afhankelijk van leeftijd, salaris en dienstjaren. Deze toegezegdpensioenregeling is verwerkt als zou sprake zijn van een toegezegde-bijdrageregeling. Voor de pensioenregelingen betaalt UWOON premies aan het pensioenfonds gebaseerd op het salaris in het betreffende jaar. UWOON heeft in geval van een tekort bij het fonds geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen anders dan hogere toekomstige premies. De premies worden verantwoord als personeelskosten als deze verschuldigd zijn. Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien deze tot een terugstorting leiden of tot een vermindering van toekomstige betalingen. Lasten onderhoud Onder deze post worden alle direct aan het verslagjaar toe te rekenen kosten van onderhoud verantwoord. Van toe rekenbaarheid is sprake als de daadwerkelijke werkzaamheden in het verslagjaar hebben plaatsgevonden. Reeds aangegane verplichtingen waarvan de werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd op balansdatum worden verwerkt onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen. Het dagelijks onderhoud wordt onderscheiden in kosten van derden en eigen dienst, alsmede de kosten van het materiaalverbruik. In de winst- en verliesrekening zijn de kosten van de eigen dienst opgenomen bij de kostensoort salarissen en sociale lasten. De lasten van onderhoud onderscheiden zich van activeerbare kosten door het feit dat er geen sprake is van een waardeverhoging van het actief. 62 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

61 Rentebaten en rentelasten Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de betreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen. Activeren van rentelasten Rentelasten worden geactiveerd voor kwalificerende activa gedurende de periode van vervaardiging van een actief, indien het een aanmerkelijke hoeveelheid tijd vergt om het actief gebruiksklaar of verkoopklaar te maken. De te activeren rente wordt berekend op basis van de gewogen rentevoet in ver houding tot de uitgaven en periode van vervaardiging. Overige bedrijfslasten Hieronder worden de overige kosten verantwoord die zijn gemaakt in het kader van de gewone bedrijfsvoering, zoals huisvestingskosten, algemene kosten, overige personeelskosten, belastingen (niet zijnde vennootschapsbelasting), verzekeringen etc. De overige bedrijfslasten worden toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Belastingen Vanaf 1 januari 2008 is UWOON integraal belastingplichtig geworden voor de vennootschapsbelasting. Corporaties zijn sindsdien verplicht over hun integrale activiteiten vennootschapsbelasting te betalen. Een en ander is vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst (VSO). In deze VSO zijn specifieke bepalingen opgenomen met betrekking tot de waardering van posten op de fiscale openingsbalans en de wijze van resultaatneming. De belasting over het resultaat wordt berekend over het resultaat voor belastingen in de winst-en-verliesrekening, rekening houdend met beschikbare fiscaal compen sabele verliezen uit voorgaande boekjaren (voor zover niet op genomen in de latente belastingvorderingen) en vrij gestelde winstbestanddelen en na bijtelling van nietaftrekbare kosten. Tevens wordt rekening gehouden met wijzigingen die optreden in de latente belastingvorderingen en latente belastingschulden uit hoofde van wijzigingen in het te hanteren belastingtarief. Deze last is in de geconsolideerde resultatenrekening opgenomen. Financiële instrumenten Binnen het treasurybeleid van UWOON dient het gebruik van financiële instrumenten ter beperking van inherente (rente-, looptijden- en markt-) risico s. Op grond van het vigerende interne treasurystatuut is het gebruik van financiële instrumenten slechts toegestaan voor zover er een materieel verband met het belegde/gefinancierde vermogen kan worden gelegd en de toepassing ervan tot een positie van de totale leningen-/beleggingenportefeuille leidt welke ver gelijkbaar is met een positie zonder gebruik te maken van deze instrumenten. Renterisico UWOON loopt renterisico over de rentedragende vorderingen (met name onder financiële vaste activa, effecten en liquide middelen) en rentedragende langlopende en kortlopende schulden (waaronder schulden aan kredietinstellingen). Voor vorderingen en schulden met variabele renteafspraken loopt UWOON risico ten aanzien van toekomstige kasstromen, met betrekking tot vastrentende vorderingen en schulden loopt UWOON risico s over de marktwaarde. Met betrekking tot de vorderingen worden geen financiële derivaten met betrekking tot renterisico gecontracteerd. Met betrekking tot bepaalde vastrentende schulden (schulden aan kredietinstellingen) heeft UWOON geen rente-instrumenten ingezet. Bij schulden met variabele renteafspraken worden, rekening houdend met de door het WSW aangegeven grenzen, rente-instrumenten ingezet ter beperking van het renterisico. Kredietrisico UWOON heeft geen significante concentraties van kredietrisico. UWOON maakt gebruik van meerdere banken teneinde over meerdere kredietfaciliteiten te kunnen beschikken. Voorzover noodzakelijk worden nadere zekerheden verstrekt aan de bank voor beschikbare kredietfaciliteiten. Liquiditeitsrisico UWOON maakt gebruik van meerdere banken om over meerdere kredietfaciliteiten te kunnen beschikken. Voor zover noodzakelijk, worden nadere zekerheden verstrekt aan de bank voor beschikbare kredietfaciliteiten. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 63

62 9.4.4 Belangrijke inschattingen ten aanzien van waardering en resultaatbepaling De jaarrekening wordt overeenkomstig BW2 Titel 9 opgesteld. Het management dient daartoe bepaalde veronderstellingen en schattingen te maken die van invloed zijn op de waardering van activa en verplichtingen, op de resultaatbepaling en de rapportage van voorwaardelijke activa en verplichtingen. Materiële vaste activa, minimum waarderingsregel Onroerende en roerende zaken in exploitatie worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen en (naar verwachting duurzame) bijzondere waardeverminderingen. Een bijzonder waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde de reële waarde duurzaam overschrijdt. Van duurzaamheid is sprake wanneer de verwachte reële waarde gedurende een periode van ten minste vijf jaar lager is dan de boekwaarde. De reële waarde wordt afhankelijk gesteld van de voorgenomen bestemming van complexen. De reële waarde van de onroerende zaken in exploitatie bestemd voor de verhuur is de bedrijfswaarde. De onroerende zaken kunnen voor langere of kortere termijn voor verhuur worden aangehouden. De uitgangspunten van de reële waarde zijn deels afhankelijk van de interne beleidsvoornemens van UWOON. Deze beleidsvoornemens komen onder meer tot uitdrukking in het strategisch voorraadbeheer waarbij eigen keuzes worden gemaakt ten aanzien van verhuur of verkoop, levensduur, kwaliteits- en huurniveaus. Voor zover mogelijk hanteert UWOON binnen de sector gangbare uitgangspunten. Timing en verwerking van onrendabele investeringen nieuwbouw en herstructurering In de jaarrekening worden naast juridisch afdwingbare verplichtingen tevens feitelijke verplichtingen verwerkt die kunnen worden gekwalificeerd als intern geformaliseerd en extern gecommuniceerd. Hiervan is sprake wanneer uitingen namens de corporatie zijn gedaan richting huurders, gemeenten en overige stakeholders aangaande ver plichtingen inzake toekomstige herstructureringen en toekomstige nieuwbouwprojecten. Een feitelijke verplichting is gekoppeld aan het besluitvormingsproces van de corporatie rondom projectontwikkeling en herstructurering. Van een feitelijke verplichting is sprake indien de formalisering van de definitief ontwerp fase en afgeleid het aanvragen van de bouwvergunning heeft plaatsgevonden. De aannames gedaan bij de financiële impact van bovengenoemde feitelijke verplichtingen kunnen afwijken bij daadwerkelijke realisatie van de projecten. Planvorming kan onder meer wijzigingen in de tijd ondergaan door bewegingen in het prijsniveau van leveranciers, wettelijke procedures en aanpassingen in de voorgenomen bouwproductie. Verwerking fiscaliteit Ten aanzien van de acute belastinglast en belastinglatenties in de jaarrekening heeft UWOON een aantal standpunten ingenomen die eerst bij afwerking van de aangifte over de verslagjaren 2006 tot en met 2009 door de fiscus zullen worden getoetst. De belangrijkste standpunten betreffen: De waardebepaling van de ontwikkelrechten; Het onderscheid tussen onderhoudskosten en investeringen; De verwerking van projectontwikkelingsresultaten. Dientengevolge kan de fiscale last over 2009 en voorgaande jaren nog wijzigingen ondergaan Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. Bij deze methode wordt het nettoresultaat aangepast voor posten van de winst-en-verliesrekening die geen invloed hebben op ontvangsten en uitgaven in het verslagjaar, mutaties in de balansposten en posten van de winsten- verliesrekening waarvan de ontvangsten en uitgaven niet worden beschouwd als behorende tot de operationele activiteiten. De liquiditeitspositie in het kasstroomoverzicht bestaat uit de liquide middelen onder aftrek van bankkredieten. In het kasstroomoverzicht wordt onderscheid gemaakt tussen operationele, investerings- en financieringsactiviteiten. De kasstromen uit hoofde van de financiering zijn gesplitst in kasstromen met betrekking tot mutaties in de hoofdsom (opgenomen onder financieringsactiviteiten) en betaalde interest (opgenomen onder operationele activiteiten). De investeringen in materiële vaste activa worden opgenomen onder aftrek van de onder overige schulden voorkomende verplichtingen. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest, ontvangen dividenden en winstbelastingen zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. 64 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

63 9.5 Toelichting op de geconsolideerde balans Alle bedragen x MATERIËLE VASTE ACTIVA De mutaties in de materiële vaste activa zijn in het navolgende schema samengevat: onroerende onroerende onroerende en onroerende en totaal en roerende en roerende roerende zaken roerende zaken zaken in zaken in ten dienste van verkocht onder exploitatie ontwikkeling de exploitatie voorwaarden 1 januari 2009 Verkrijgingsprijzen Aanpassing per 1/1/2008 ivm regelgeving Cumulatieve waardeverminderingen Cumulatieve afschrijvingen Boekwaarden Mutaties 2009 Investeringen Desinvesteringen Herwaardering Afschrijving Subsidies Waardeverminderingen Terugneming van waardeverminderingen Overboekingen naar activa in exploitatie Totaal mutaties december 2009 Verkrijgingsprijzen Herwaardering Cumulatieve waardeverminderingen Cumulatieve afschrijvingen Boekwaarden De afschrijvingstermijnen en gevolgde systematiek luiden als volgt: Grond geen afschrijvingen Bedrijfsruimten annuïtair 50 jaar Stichtingskosten annuïtair 50 jaar Overige zaken annuïtair 50 jaar Garages annuïtair 50 jaar In het boekjaar werd terzake van onroerende zaken in ontwikkeling en onderhanden werk een bedrag ad aan rente over grond- en bouwkosten geacitiveerd. Bij niet- specifiek gefinancierde nieuwbouwprojecten werd een gemiddelde rentevoet gehanteerd van 5,0%. De vaste activa zijn verzekerd voor brand-, vliegtuig- en stormschade. Alle woningen en garages zijn verzekerd zonder opname van een verzekerd bedrag. In geval van schade zal de verzekeraar geen beroep doen op onderverzekering. Voor zover het onroerend goed met vreemd vermogen is gefinancierd, is dit nagenoeg geheel geschied met rijksleningen of met kapitaalmarktleningen onder overheidsgarantie. Er zijn geen hypothecaire zekerheden afgegeven. Per balansdatum waren verplichtingen aangegaan met betrekking tot materiële vaste activa voor een bedrag van 31,0 miljoen. De actuele waarde van de onroerende en roerende zaken in exploitatie gebaseerd op reële waarde bedraagt 343,4 miljoen. Ten opzichte van voorgaand verslagjaar is de reële waarde met 15,6 miljoen gemuteerd. Voor de toelichting op deze mutatie wordt verwezen naar de toelichting op de winsten-verliesrekening FINANCIËLE VASTE ACTIVA De mutaties in de fi nanciële vaste activa zijn in het navolgende schema samengevat: Te vorderen Deelnemingen Effecten Latente belasting- Overige Totaal BWS subsidie vordering 1 januari 2009 Boekwaarden Mutaties 2009 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen/aflossingen Waardevermindering Terugneming waardevermindering Resultaat deelnemingen Dotatie voorziening deelnemingen Totaal mutaties december 2009 Boekwaarden Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 65

64 Alle bedragen x VOORRADEN Onderhoudsmaterialen ONDERHANDEN WERK IN ONTWIKKELING Elburg: Locatie Vackenordestraat Ermelo: Project Postlaantje Project Driesprong Locatie Oude Kom/Van de Vlis Locatie Wegwijzer e.o Locatie Witte Herbergh e.o Locatie Taxi Bakker Locatie Oude Arnhemsekarweg GEREED PRODUCT Koopproject Oldebroek, comm. ruimte Koopproject Horst Noord Koopproject Harderhout II Vorderingen HUURDEBITEUREN GEMEENTEN Elburg Ermelo Harderwijk Totaal gemeenten OVERIGE VORDERINGEN Belastingen Termijnen kopers Rente Rekening-courant UWOON-Bouwfonds 5 - Overige OVERLOPENDE ACTIVA Vooruitbetaalde rente en aflossing Overige LIQUIDE MIDDELEN Kas/bank/giro Overige Kruisposten De liquide middelen zijn tot een bedrag van niet direct opvraagbaar. Groepsvermogen EIGEN VERMOGEN Het verloop van het eigen vermogen is als volgt: Stand per 1 januari Correctie voor harmonisatie waarderingsgrondslagen Gecorrigeerde stand per 1 januari Saldo uit de winstverdeling over het boekjaar Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

65 9. Jaarrekening Voorzieningen Alle bedragen x VOORZIENING LATENTE BELASTINGVERPLICHTINGEN Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Overige mutaties - - Stand per 31 december De voorziening latente belastingverplichtingen is gevormd voor belastbare tijdelijke verschillen in de fiscale waardering en de waardering van de financiële passiva in deze jaarrekening. De voorziening valt gedurende 8 jaar vrij ten gunste van het commerciële resultaat VOORZIENING ONRENDABELE INVESTERINGEN Stand per 1 januari Correctie ivm stelselwijziging Gecorrigeerde stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Overige mutaties Stand per 31 december Langlopende schulden looptijd korter looptijd langer totaal 2009 totaal 2008 dan vijf jaar dan vijf jaar Leningen overheid Leningen kredietinstellingen Terugkoopverplichting woningen verkocht onder voorwaarden Waarborgsommen Totaal Afl ossingsverplichting volgend boekjaar Saldo jaarrekening Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na de afloop van het jaar zijn opgenomen onder de kortlopende schulden. De rentabiliteitswaarde (contante waarde van de uit hoofde van bestaande leningscontracten rente- en aflossingsverplichtingen) bedraagt LENINGEN OVERHEID EN KREDIETINSTELLINGEN De mutaties in 2009 van de langlopende schulden kunnen als volgt worden toegelicht: Leningen Leningen krediet- Totaal overheid instellingen Stand per 1 januari Bij: nieuwe leningen Bij: klim Af: aflossingen Stand per 31 december Afl ossingsverplichting volgend boekjaar Saldo jaarrekening De gemiddelde betaalde rente over de totale leningportefeuille bedraagt 4,04%. De gemiddelde rente gedurende de restant looptijd bedraagt 4,56%. De duration van de portefeuille bedraagt 8,5 jaar. Er zijn geen complexen hypothecair bezwaard. Van de leningenportefeuille is gewaarborgd door het WSW. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 67

66 Alle bedragen x TERUGKOOPVERPLICHTING WONINGEN VERKOCHT ONDER VOORWAARDEN januari Terugkoopverplichting ontstaan bij overdracht Mutaties: 1 woning Korenbloem 19-2 woningen Horst-Noord, Ermelo (2008) Opwaarderingen - 26 Afwaarderingen december Terugkoopverplichting ontstaan bij overdracht WAARBORGSOMMEN Het verloop van de waarborgsommen is als volgt: Stand per 1 januari 6 5 Toegevoegde waarborgsommen - 1 Uitbetaalde waarborgsommen - - Stand per 31 december KORTLOPENDE SCHULDEN Schulden aan kredietinstellingen Schulden aan gemeenten Schulden aan leveranciers Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige schulden Overlopende passiva Niet uit de balans blijkende verplichtingen Investeringsverplichtingen Er zijn niet in de balans opgenomen verplichtingen voor nieuwbouw aangegaan tot een bedrag van 31,0 miljoen. Onderhoudsverplichtingen In het kader van planmatig onderhoud 2009 is per ultimo 2009 voor 4,9 miljoen aan opdrachten verstrekt waarvan de werkzaamheden in 2010 worden uitgevoerd. Voorwaardelijke verplichtingen Obligo aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) uit hoofde van door het WSW geborgde leningen, dat opeisbaar wordt indien blijkt dat het garantievermogen van het WSW niet voldoende is om de aanspraken op het WSW te dekken. Ultimo 2009 bedroeg het obligo 8,7 miljoen. Het WSW verwacht voor de komende vijf jaar conform haar actuele meerjarenliquiditeitsprognose geen beroep te doen op deze obligoverplichting. Latente belastingverplichtingen Van de niet-opgenomen verrekenbare tijdelijke verschillen en compensabele verliezen is het (nog) niet waarschijnlijk dat toekomstige fiscale winst beschikbaar komt ter compensatie of dat verrekeningsmogelijkheden kunnen worden benut. Verbonden partijen Met haar deelnemingen heeft UWOON naast haar aandelenbelang ook een zakelijke relatie. Zo wordt er door de deelnemingen personeel ingehuurd van UWOON. Ook vindt financiering van de deelnemingen plaats door UWOON. Deze transacties vinden plaats tegen marktconforme condities. Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen In 2008 is gestart met de verkoop van woningen onder de noemer Koop-Goedkoop. In totaal zijn 154 woningen hiervoor aangewezen. Hiervan zijn per ultimo 2009 acht woningen verkocht. UWOON heeft voor deze woningen een terugkooprecht, op basis van een door de verkoper te bepalen vraagprijs. De woningen kwalificeren derhalve niet als Verkoop onder Voorwaarden en zijn niet in de balans gewaardeerd. Aansprakelijkheid bij een fiscale eenheid UWOON vormt met Holding De Groene Zoom BV en haar dochterondernemingen een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting. Op grond van de standaardvoorwaarden zijn de Stichting en de met haar gevoegde dochteronderneming ieder hoofdelijk aansprakelijk voor ter zake door de combinatie verschuldigde belasting. UWOON vormt met Holding De Groene Zoom BV en haar dochterondernemingen een fiscale eenheid voor de omzetbelasting. Op grond van de standaardvoorwaarden zijn de Stichting en de met haar gevoegde dochteronderneming ieder hoofdelijk aansprakelijk voor ter zake door de combinatie verschuldigde belasting. 68 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

67 9. Jaarrekening 9.6 Toelichting op de geconsolideerde winst-en-verliesrekening Alle bedragen x HUREN Woningen en woongebouwen Onroerende zaken niet zijnde woningen Af: huurderving wegens leegstand huurderving wegens oninbaarheid De geografische onderverdeling van de nettohuuropbrengsten kan als volgt worden weergegeven: Gemeente Elburg Gemeente Ermelo Gemeente Harderwijk VERGOEDINGEN Overige goederen, leveringen en diensten Af: vergoedingsderving wegens leegstand vergoedingsderving wegens oninbaarheid OVERHEIDSBIJDRAGEN Vrijval egalisatierekening BWS-subsidie - 4 Overige rijksbijdragen Totaal rijksbijdragen VERKOPEN ONROERENDE ZAKEN Opbrengst verkopen bestaand bezit Af: Boekwaarde Verkoopresultaat bestaand bezit GEREALISEERDE OPBRENGST ONDERHANDEN PROJECTEN Harderwijk Opbrengsten verkopen Stadsdennen fase Kosten verkopen Stadsdennen fase Opbrengsten verkopen Harderhout II Kosten verkopen Harderhout II Totaal opbrengst onderhanden projecten GEACTIVEERDE PRODUCTIE TEN BEHOEVE VAN HET EIGEN BEDRIJF Geactiveerde productie m.b.t. nieuwbouwprojecten huur- en koopwoningen Totaal geactiveerde productie ten behoeve van het eigen bedrijf OVERIGE BEDRIJFSOPBRENGSTEN Beheerdiensten Doorberekende loon- en algemene kosten derden Diversen Afwikkeling BTW pand Elburg Nagekomen baten voorgaande jaren Totaal overige bedrijfsopbrengsten AFSCHRIJVINGEN OP IMMATERIËLE EN MATERIËLE VASTE ACTIVA Afschrijving onroerende zaken woningen in exploitatie Afschrijving onroerende zaken niet-woningen in exploitatie Afschrijvingen onroerende en roerende zaken ten dienste van exploitatie Overige Totaal afschrijvingen Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 69

68 Alle bedragen x OVERIGE WAARDEVERANDERINGEN (IM)MATERIËLE VASTE ACTIVA Afboeking onrendabel deel toepassen minimumwaarderingsregel per complex Elburg: Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project Heidezoom Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project Vackenordestraat Ermelo: Afr onrendabele top project Hamburgerweg Afr onrendabele top project Horst Noord - 25 Afr onrendabele top project De Dahlia - 24 Afboeking kosten vooronderzoek diverse projecten - 37 Afboeking onrendabele investering Postlaantje 2 19 Afr onrendabele top project Korenbloem/Hamburgerweg Afr onrendabele top project woning + 6 zorgeenheden Sirach - 32 Afr onrendabele top project Wozoco IJsbaanweg Afr onrendabele top project Parc Viventra Afr onrendabele investeringen project Groot Horloo Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project Spekster Harderwijk: Afr onrendabele top project t Vondelhuys Afr onrendabele top project Waterbergerhout Afr onrendabele top project Politiebureau Afr onrendabele top project Harderhout II appartementen Afr onrendabele top project Thorbeckelaan Afr onrendabele top project Stadsdennen fase 0b Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project Harderhout 1b Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project WA-school Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project Harderhout II egw Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project Harderhout II app - 30 Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project De Rotonde Dotatie aan voorziening onrendabele investeringen project Academiestraat Afr niet doorgezette projecten Totaal waardeveranderingen Waardeverandering Verkoop onder Voorwaarden ERFPACHT Erfpacht Totaal LONEN EN SALARISSEN Totaal uitbetaalde lonen en salarissen Inhuren van tijdelijk personeel Totaal SOCIALE LASTEN Premies bedrijfsvereniging Totaal PENSIOENLASTEN Premies pensioenfonds Totaal LASTEN ONDERHOUD Onderhoudsuitgaven niet-planmatig onderhoud Onderhoudsuitgaven planmatig onderhoud Subtotaal Af: kosten eigen dienst (elders verantwoord) De onderhoudsuitgaven zijn te verdelen in: Planmatig onderhoud Mutatieonderhoud Klachtenonderhoud Totaal Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

69 9. Jaarrekening Alle bedragen x OVERIGE BEDRIJFSLASTEN Beheerkosten: - Algemene beheer- en administratiekosten Automatiseringskosten Huisvestingskosten Kosten Raad van Commissarisen Subtotaal beheerkosten Heffingen: - Belastingen Verzekeringen Contributie landelijke federatie Subtotaal heffingen Overige bedrijfslasten: - Servicekosten Vogelaarheffing Uitgaven leefbaarheid Diverse bedrijfslasten Subtotaal overige bedrijfslasten Totaal overige bedrijfslasten ACCOUNTANTSHONORARIA In het boekjaar zijn de volgende bedragen aan accountantshonoraria via de overige bedrijfslasten ten laste van het resultaat gebracht: Controle van de jaarrekening Controle van de jaarrekening Andere controlewerkzaamheden - - Fiscale advisering Andere niet-controlediensten Bovenstaande honoraria betreffen de werkzaamheden die bij de Stichting en de in de consolidatie betrokken maatschappijen zijn uitgevoerd door accountantsorganisaties en externe accountants zoals bedoeld in art. 1, lid 1 Wta (Wet toezicht accountants-organisaties), alsook door binnenlandse en buitenlandse accountantskantoren, inclusief hun fiscale afdelingen en adviesafdelingen OPBRENGSTEN FINANCIËLE VASTE ACTIVA EN EFFECTEN Opbrengst WIF Opbrengst aandelen NCCW 4-3 Totaal opbrengsten financiële vaste activa en effecten RENTELASTEN EN RENTEBATEN Rentelasten Rente langlopende schulden: - Leningen overheid Leningen kredietinstellingen Waarborgsommen Overige schulden Overige financieringslasten Totaal rentelasten en soortgelijke schulden Rentebaten Geactiveerde rente materiële vaste activa: - Onroerende en roerende zaken in ontwikkeling Onroerende en roerende zaken ten dienste van exploitatie - - Rente financiële vaste activa: Te vorderen BWS subsidies Overige financiële vaste activa - - Rente op vorderingen: Rente op liquide middelen Overige vorderingen Totaal rentebaten en soortgelijke opbrengsten Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 71

70 Alle bedragen x BELASTINGEN De belastingen kunnen als volgt worden gespecificeerd: Acute belastingen Correctie belasting voorgaande jaren Mutatie latente belastingen Totaal belastingen Resultaat stichting UWOON Permanente en tijdelijke verschillen Belastbaar bedrag 922 Verschuldigde vennootschapsbelasting 235 Resultaat De Groene Zoom Holding BV 1 Permanente en tijdelijke verschillen - Belastbaar bedrag 1 Verschuldigde vennootschapsbelasting - Resultaat De Groene Zoom Projectontwikkeling BV 2 Permanente en tijdelijke verschillen - Belastbaar bedrag 2 Verschuldigde vennootschapsbelasting 1 Resultaat De Groene Zoom Beheer en Onderhoud BV 2- Permanente en tijdelijke verschillen - Belastbaar bedrag 2- Verschuldigde vennootschapsbelasting 1- Totaal verschuldigde vennootschapsbelasting 235 Het gemiddelde wettelijke belastingtarief bedraagt 25,5%. De hogere effectieve belastingdruk wordt met name veroorzaakt door verschillen in de verwerking van resultaten uit projectontwikkeling, afschrijvingen op het vastgoed, de verwerking van interest en de fiscaal niet aftrekbare heffing van het Centraal Fonds Volkshuisvesting. Mutatie reële waarde materiële vaste activa De reële waarde in het verslagjaar is afgenomen met een bedrag van 15,6 miljoen ten opzichte van de reële waarde ultimo het voorgaande jaar. De mutatie in de reële waarde laat zich als volgt verklaren: * 1 miljoen TOTAAL BEDRIJFSWAARDE ULTIMO ,00 Vrijval kasstromen 11,7- Eén jaar opschuiven 20,2 Totaal waardemutatie door autonome ontwikkeling 8,6 Nieuwbouw 12,0 Verkoop bestaande huurwoningen 0,8- Totaal waardemutatie door voorraadmutaties 11,26 Levensduur 1,29 Huurstijging 14,54 Onderhoudskostenstijging 1,48 Inflatie/lastenstijging 0,59- Disconteringspercentage - Totaal waardemutatie door parameterwijzigingen 16,72 Huurniveaus 26,91- Overige exploitatielasten 6,18 Onderhoudsuitgaven 31,40- Verkoop - Verbetering - Restwaarde/sloop - Overige - Totaal waardemutatie door niveauwijzigingen 52,13- TOTAAL BEDRIJFSWAARDE ULTIMO ,4 72 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

71 9. Jaarrekening 9.7 Bestuurders en commissarissen Lasten ter zake van bezoldiging en ter zake van pensioenen van: bestuurders en voormalige bestuurders commissarissen en voormalige commissarissen De bezoldiging van bestuurders omvat: periodiek betaalde beloningen (zoals salarissen, sociale lasten, vakantiegeld, doorbetaling bij vakantie en ziekte, ter beschikking stelling van auto en presentiegelden) beloningen betaalbaar op termijn (zoals pensioenlasten, VUT, sabbatical leave en jubileumuitkeringen) uitkeringen bij beëindiging van het dienstverband en winstdelingen en bonusbetalingen. Het totaalbedrag kan als volgt per individueel lid van het bestuur (de directie) worden gespecificeerd: Periodiek betaalde Beloningen betaalbaar Uitkeringen bij Winstdeling en bonus beloningen op termijn beëindiging van het dienstverband Naam L.A. van Doorn M.C.F. van Balen-Uijen Totaal De stijging van het inkomen van de heer L.A. van Doorn ten opzichte van 2008 wordt uitsluitend veroorzaakt door de administratieve wijze van verwerken van de salariskosten. De bezoldiging van de Raad van Commissarissen kan als volgt worden gespecificeerd: Als lid van de Raad van Als lid van commissies Overige kosten commissarissen vergoedingen Functie Naam Voorzitter H.M. Ridder Vice-voorzitter J. Gardenbroek Lid R. Clement Lid C.H. Louwerse Lid T. Kroon Lid J.K. Pel Lid A.E. Ros Totaal Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 73

72 9.8 Balans per 31 december 2009 (na resultaatbestemming) Alle bedragen x ACTIVA Ref VASTE ACTIVA Materiële vaste activa Onroerende en roerende zaken in exploitatie Onroerende en roerende zaken in ontwikkeling Onroerende zaken Verkocht onder Voorwaarden Onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie Totaal materiële vaste activa Financiële vaste activa Te vorderen BWS-subsidies Deelnemingen Effecten 0 40 Latente belastingvordering Overige vorderingen Totaal financiële vaste activa Totaal vaste activa VLOTTENDE ACTIVA Voorraden Onderhoudsmaterialen Onderhanden werk Totaal voorraden Onderhanden projecten - - Vorderingen Huurdebiteuren Gemeente Latente belastingvordering - - Overige vorderingen Overlopende activa Totaal vorderingen Liquide middelen Totaal vlottende activa TOTAAL Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

73 9. Jaarrekening Alle bedragen x PASSIVA Ref EIGEN VERMOGEN Kapitaal, wettelijke en statutaire reserves - - Overige reserves Aanpassingen ivm stelselwijziging Resultaat boekjaar Totaal eigen vermogen EGALISATIEREKENING Egalisatierekening BWS - - Totaal egalisatierekeningen VOORZIENINGEN Voorziening latente belastingverplichtingen Voorziening onrendabele investeringen Voorziening deelnemingen Totaal voorzieningen LANGLOPENDE SCHULDEN Leningen overheid Leningen kredietinstellingen Terugkoopverplichting woningen Verkocht onder Voorwaarden Waarborgsommen Totaal langlopende schulden KORTLOPENDE SCHULDEN Schulden aan kredietinstellingen Schulden aan gemeente Schulden aan leveranciers Schulden ter zake van belastingen en premies sociale verzekering Overige schulden - 94 Overlopende passiva Totaal kortlopende schulden TOTAAL Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 75

74 9.9 Winst- en verliesrekening over 2009 Alle bedragen x Bedrijfsopbrengsten Huren Vergoedingen Overheidsbijdragen Verkoop onroerende zaken Gerealiseerde opbrengst onderhanden projecten Geactiveerde productie ten behoeve van het eigen bedrijf Overige bedrijfsopbrengsten Som der bedrijfsopbrengsten Bedrijfslasten Afschrijvingen op (im)materiële vaste activa Overige waardeveranderingen (im)materiële vaste activa Erfpacht Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenlasten Lasten onderhoud Bijzondere waardeveranderingen van vlottende activa - - Overige bedrijfslasten Som der bedrijfslasten Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten Rentebaten en soortgelijke opbrengsten Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten - - Opbrengsten financiële vaste activa en effecten Rentelasten en soortgelijke kosten Groepsresultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belastingen Belastingen Resultaat deelnemingen Groepsresultaat uit gewone bedrijfsuitoefening na belastingen Aandeel derden - - Nettoresultaat na belastingen Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

75 9. Jaarrekening 9.10 Toelichting op de balans per 31 december 2009 en de winst- en verliesrekening over 2009 Algemeen De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling voor de vennootschappelijke jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening zijn gelijk. Voor de grondslagen van waardering van activa en passiva en voor de bepaling van het resultaat wordt verwezen naar de bij de geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening opgenomen toelichting MATERIËLE VASTE ACTIVA De mutaties in de materiële vaste activa zijn in het navolgende schema samengevat: Alle bedragen x onroerende onroerende onroerende onroerende totaal en roerende en roerende en roerende en roerende zaken in zaken in zaken ten zaken verkocht exploitatie ontwikkeling dienste van onder de exploitatie voorwaarden 1 januari 2009 Verkrijgingsprijzen Herwaardering Cumulatieve waardeverminderingen Cumulatieve afschrijvingen Boekwaarden Mutaties 2009 Investeringen Desinvesteringen Herwaardering Afschrijving Subsidies Waardeverminderingen Terugneming van waardeverminderingen Overboekingen naar activa in exploitatie Totaal mutaties december 2009 Verkrijgingsprijzen Herwaardering Cumulatieve waardeverminderingen Cumulatieve afschrijvingen Boekwaarden FINANCIËLE VASTE ACTIVA De mutaties in de financiële vaste activa zijn in het navolgende schema samengevat: Te vorderen Deelnemingen/ Effecten Latente Overige Totaal BWS subsidie Leningen BV- belasting- structuur vordering 1 januari 2009 Boekwaarden Mutaties 2009 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen/aflossingen Waardevermindering Terugneming waardevermindering Resultaat deelnemingen Dotatie voorziening deelnemingen Totaal mutaties december 2009 Boekwaarden Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 77

76 Alle bedragen x LENINGEN BV-STRUCTUUR Lening De Groene Zoom Projectontwikkeling BV inzake project Postlaantje Lening De Groene Zoom Holding BV inzake De Driesprong BV Saldi rekening-courant BV-structuur: De Groene Zoom Holding BV 138 De Groene Zoom Projectonwikkeling BV 132 De Groene Zoom Beheer en Onderhoud BV 35 Totaal leningen bv-structuur DEELNEMINGEN Saldo deelnemingen begin boekjaar - Resultaat deelnemingen 42- Mutatie voorziening deelnemingen 42 Saldo deelnemingen einde boekjaar - Totaal deelnemingen en leningen bv-structuur De deelnemingen betreffen: aandeel resultaat boekjaar nettovermogenswaarde per Holding De Groene Zoom B.V 100% De Groene Zoom Projectontwikkeling B.V. 100% 2 7 De Groene Zoom Beheer & Onderhoud B.V. 100% De Driesprong B.V. 50% 1-8 De Dahlia B.V. 50% VOORRADEN Onderhoudsmateriaal Onderhanden werk: in ontwikkeling Elburg: Locatie Vackenordestraat Ermelo: Locatie Oude Kom/Van de Vlis Locatie Wegwijzer e.o Locatie Witte Herbergh e.o Locatie Taxi Bakker Locatie Oude Arnhemsekarweg 29 - Onderhanden werk: gereed product Koopproject Oldebroek, comm.ruimte Koopproject Horst Noord Koopproject Harderhout II VORDERINGEN Huurdebiteuren Gemeenten - Elburg Ermelo Harderwijk Totaal gemeenten Overige vorderingen - Belastingen Termijnen kopers Rente Overige Overlopende activa - Vooruitbetaalde rente en aflossing Overige Liquide middelen Direct opvraagbaar Kas/bank/giro Overige Kruisposten De liquide middelen zijn tot een bedrag van niet direct opvraagbaar. 78 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

77 9. Jaarrekening Alle bedragen x GROEPSVERMOGEN Eigen vermogen Het verloop van het eigen vermogen is als volgt: Stand per 1 januari correctie voor harmonisatie waarderingsgrondslagen gecorrigeerde stand per 1 januari Saldo uit de winstverdeling over het boekjaar EGALISATIEREKENING BWS-SUBSIDIE Het verloop van de egalisatierekening is als volgt: Stand per 1 januari - 4 Toekenningen - - Toevoeging rente - 0 Vrijval ten gunste van de exploitatie - 4- Stand per 31 december - - VOORZIENINGEN Voorziening latente belastingverplichtingen Stand per 1 januari Toevoegingen Ontrekkingen Overige mutaties - - Stand per 31 december Voorziening onrendabele investeringen Stand per 1 januari Correctie ivm stelselwijziging Gecorrigeerde stand per 1 januari Toevoegingen Ontrekkingen Overige mutaties Stand per 31 december Voorziening deelnemingen Stand per 1 januari 36 - Toevoegingen Ontrekkingen - - Overige mutaties - - Stand per 31 december LANGLOPENDE SCHULDEN looptijd korter looptijd langer Totaal 2009 totaal 2008 dan vijf jaar dan vijf jaar Leningen overheid Leningen kredietinstellingen Terugkoopverplichting woningen verkocht onder voorwaarden Waarborgsommen Totaal Afl ossingsverplichting volgend boekjaar Saldo jaarrekening Afl ossingsverplichtingen binnen 12 maanden na de afloop van het jaar zijn opgenomen onder de kortlopende schulden. De rentabiliteitswaarde (contante waarde van de uit hoofde van bestaande leningscontracten rente- en afl ossingsverplichtingen) bedraagt Leningen overheid en kredietinstellingen Leningen De mutaties in 2009 van de langlopende schulden Leningen krediet- Totaal kunnen als volgt worden toegelicht: overheid instellingen Stand per 1 januari Bij: nieuwe leningen Bij: klim Af: aflossingen Stand per 31 december Afl ossingsverplichting volgend boekjaar Saldo jaarrekening De gemiddelde betaalde rente over de totale leningportefeuille bedraagt 4,04%. De gemiddelde rente gedurende de restant looptijd bedraagt 4,56%. De duration van de portefeuille bedraagt 8,5 jaar. Er zijn geen complexen hypothecair bezwaard. Van de leningenportefeuille is gewaarborgd door het WSW. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 79

78 Alle bedragen x TERUGKOOPVERPLICHTING WONINGEN VERKOCHT ONDER VOORWAARDEN januari Terugkoopverplichting ontstaan bij overdracht Mutaties - 1 woning Korenbloem woningen Horst-Noord, Ermelo (2008) Opwaarderingen - 26 Afwaarderingen december Terugkoopverplichting ontstaan bij overdracht WAARBORGSOMMEN Het verloop van de waarborgsommen is als volgt: Stand per 1 januari 0 0 Toegevoegde waarborgsommen 0 0 Uitbetaalde waarborgsommen Stand per 31 december KORTLOPENDE SCHULDEN Schulden aan kredietinstellingen Schulden aan gemeenten Schulden aan leveranciers Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige schulden - 94 Overlopende passiva Overige gegevens Resultaatbestemming Het jaarresultaat volgens de winst-en-verliesrekening over 2009 bedraagt negatief. Conform de statuten is het resultaat in mindering gebracht op de overige reserves Opbouw jaarresultaat - Consolidatie In het geconsolideerde jaarresultaat zijn de volgende deelresultaten (voor belastingen) opgenomen. Stichting UWOON, saldo verlies Holding De Groene Zoom BV, saldo winst De Groene Zoom Projectontwikkeling BV, saldo winst De Groene Zoom Beheer en Onderhoud BV, saldo verlies De Dahlia BV (50%), saldo verlies De Driesprong BV (50%), saldo verlies De te verrekenen vennootschapsbelasting bedraagt Gebeurtenissen na balansdatum Er hebben zich na balansdatum geen bijzondere gebeurtenissen voorgedaan. 80 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

79 9.12 Accountantsverklaring Aan het Bestuur en de Raad van Commissarissen van Stichting UWOON te Harderwijk Accountantsverklaring Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in dit verslag opgenomen jaarrekening 2009 van Stichting UWOON te Harderwijk bestaande uit de balans per 31 december 2009 en de winst-en-verliesrekening over 2009 met de toelichting gecontroleerd. Verantwoordelijkheid van het bestuur De leiding van de toegelaten instelling is verantwoordelijk voor het opmaken van deze jaarrekening die het vermogen en het resultaat getrouw dient weer te geven, alsmede voor het opstellen van het jaarverslag, beide in overeenstemming met de bepalingen inzake de jaarrekening en het jaarverslag als opgenomen in artikel 26, eerste lid, van het Besluit beheer sociale-huursector en richtlijn 645 van de Raad voor de Jaarverslaggeving. Deze verantwoordelijkheid omvat onder meer: het ontwerpen, invoeren en in stand houden van een intern beheersingssysteem relevant voor het opmaken van en getrouw weergeven in de enkelvoudige jaarrekening van vermogen en resultaat, zodanig dat deze geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevat, het kiezen en toepassen van aanvaardbare grondslagen voor financiële verslaggeving en het maken van schattingen die onder de gegeven omstandigheden redelijk zijn. Verantwoordelijkheid van de accountant Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de jaarrekening op basis van onze controle. Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht en het controleprotocol in rubriek A van Bijlage III bij het Besluit beheer sociale-huursector. Dienovereenkomstig zijn wij verplicht te voldoen aan de voor ons geldende gedragsnormen en zijn wij gehouden onze controle zodanig te plannen en uit te voeren dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat. Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening. De keuze van de uit te voeren werkzaamheden is afhankelijk van de professionele oordeelsvorming van de accountant, waaronder begrepen zijn beoordeling van de risico s van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten. In die beoordeling neemt de accountant in aanmerking het voor het opmaken van en getrouw weergeven in de jaarrekening van vermogen en resultaat relevante interne beheersingssysteem, teneinde een verantwoorde keuze te kunnen maken van de controlewerkzaamheden die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn maar die niet tot doel hebben een oordeel te geven over de effectiviteit van het interne beheersingssysteem van de entiteit. Tevens omvat een controle onder meer een evaluatie van de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving en van de redelijkheid van schattingen die het bestuur van de entiteit heeft gemaakt, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening. Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Oordeel Naar ons oordeel geeft de jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van Stichting UWOON per 31 december 2009 en van het resultaat over 2009 in overeenstemming met artikel 26, eerste lid, van het Besluit beheer sociale huursector en richtlijn 645 van de Raad voor de Jaarverslaggeving. Verklaring betreffende andere wettelijke voorschriften/en of voorschriften van regelgevende instanties Op grond van de verplichting ingevolge BBSH artikel 28, sub a melden wij dat het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening zoals vereist in artikel 2:391 lid 4 BW. Voorts merken wij op dat, op grond van artikel 6 van de Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens, is voldaan aan de wettelijke verplichting tot vermelding van de informatie over topinkomens en dat, indien de toegelaten instelling financiële ondersteuning heeft gegeven aan buitenlandse instellingen zoals bedoeld in de MG en MG , hiervan melding is gemaakt in de jaarrekening en het jaarverslag. Amsterdam, 21 juni 2010 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. H.H. Bröring RA Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 81

80 10. Opgave verbindingen Bijlage bij het Volkshuisvestingsverslag van Woningstichting UWOON Verslagjaar 2009 Algemene gegevens Naam van de verbinding Rechtsvorm Vestigingsplaats Statutaire doelstelling Kern-/nevenactiviteiten in verslagjaar Op welke wijze heeft consolidatie binnen de corporatie plaatsgevonden? De Groene Zoom Holding BV Ermelo Uitoefenen van de directie over, samenwerken met, deelnemen in en/of het voeren van administratie van andere vennootschappen of ondernemingen Zie boven Netto-vermogenswaarde Financiële gegevens 2008 Vennootschap Eigen vermogen Negatief Balanstotaal Jaaromzet Direct c.q. indirect corporatiebelang in procenten 100% Nominale waarde belang, preferentie en/of prioriteit Datum vaststelling jaarverslag en datum accountantsverklaring 20 april 2010 / 16 april 2010 Verslagjaar 2009 Algemene gegevens Naam van de verbinding Rechtsvorm Vestigingsplaats Statutaire doelstelling Kern-/nevenactiviteiten in verslagjaar Op welke wijze heeft consolidatie binnen de corporatie plaatsgevonden? De Groene Zoom Projectontwikkeling BV Ermelo Het ontwikkelen (doen) stichten, verhuren of anderszins exploiteren van onroerende zaken Zie boven Netto-vermogenswaarde Financiële gegevens 2009 Vennootschap Eigen vermogen positief Balanstotaal Jaaromzet Direct c.q. indirect corporatiebelang in procenten 100% Nominale waarde belang, preferentie en/of prioriteit Datum vaststelling jaarverslag en datum accountantsverklaring 20 april 2010 / 16 april Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

81 10. Opgave verbindingen Verslagjaar 2009 Algemene gegevens Naam van de verbinding Rechtsvorm Vestigingsplaats Statutaire doelstelling Kern-/nevenactiviteiten in verslagjaar Op welke wijze heeft consolidatie binnen de corporatie plaatsgevonden? De Groene Zoom Beheer en Onderhoud BV Ermelo Het beheren en onderhouden van vastgoed, al dan niet in opdracht van derden Zie boven Netto-vermogenswaarde Financiële gegevens 2009 Vennootschap Eigen vermogen negatief Balanstotaal Jaaromzet Nihil Direct c.q. indirect corporatiebelang in procenten 100% Nominale waarde belang, preferentie en/of prioriteit Datum vaststelling jaarverslag en datum accountantsverklaring 20 april 2010 / 16 april 2010 Verslagjaar 2009 Algemene gegevens Naam van de verbinding Rechtsvorm Vestigingsplaats Statutaire doelstelling Kern-/nevenactiviteiten in verslagjaar Op welke wijze heeft consolidatie binnen de corporatie plaatsgevonden? De Dahlia BV Ermelo Het opzetten, ontwikkelen en (doen) uitvoeren van projecten Zie boven Netto-vermogenswaarde Financiële gegevens 2009 Vennootschap Eigen vermogen negatief Balanstotaal Jaaromzet Direct c.q. indirect corporatiebelang in procenten 50% Nominale waarde belang, preferentie en/of prioriteit Datum vaststelling jaarverslag en datum accountantsverklaring geen accountantsverklaring Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 83

82 10. Opgave verbindingen Verslagjaar 2009 Algemene gegevens Naam van de verbinding Rechtsvorm Vestigingsplaats Statutaire doelstelling Kern-/nevenactiviteiten in verslagjaar Op welke wijze heeft consolidatie binnen de corporatie plaatsgevonden? De Driesprong BV Ermelo Het opzetten, ontwikkelen en (doen) uitvoeren van projecten Zie boven Netto-vermogenswaarde Financiële gegevens 2009 Vennootschap Eigen vermogen positief Balanstotaal Jaaromzet Direct c.q. indirect corporatiebelang in procenten 50% Nominale waarde belang, preferentie en/of prioriteit Datum vaststelling jaarverslag en datum accountantsverklaring 15 januari 2010 / geen accountantsverklaring 84 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

83 11. UWOON in het kort Gegevens van de toegelaten instelling Naam Vestigingsplaats Correspondentieadres Bezoekadressen Statutair werkgebied Oprichtingsdatum Stichting UWOON Harderwijk Postbus 270, 3840 AG Harderwijk Robbertsmatenstraat 2, 8081 HL Elburg Dokter Holtropstraat 77, 3851 JH Ermelo Deventerweg 5, 3843 GA Harderwijk De stichting heeft toelating in de gemeenten Ermelo, Elburg, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten. Stichting UWOON is opgericht op 1 oktober Raad van Commissarissen op De heer drs. H.J.M. Ridder (voorzitter) De heer J. Gardenbroek (vicevoorzitter) De heer T. Kroon De heer C.H. Louwerse MMO De heer J.K. Pel Mevrouw A.E. van der Haar-Ros De heer R. Clement Raad van Bestuur De heer L.A. van Doorn Mevrouw ir. M.C.F. van Balen-Uijen Datum en nummer van het Koninklijk 26 maart 1913, nummer 58 Besluit waarbij de instelling is toegelaten Datum en nummer inschrijving in het 13 januari 1967, nummer Handelsregister te Harderwijk te Harderwijk BTW-nummer Nummer Registerkamer te Rijswijk in het kader van de Wet Persoonsregistratie Lidmaatschap landelijke federatie P Aedes vereniging van woningcorporaties, Hilversum Nummer Stichting Nationaal Register 2770 Volkshuisvestingsinstellingen (NRV) VROM-nummer Bedrijfstakcode L0369 Op 7 oktober 1996 is UWOON geregistreerd in het Nationaal Register Volkshuisvestingsinstellingen (NRV) als organisatie die de bedrijfstakcode woningcorporaties onderschrijft. Hiermee verschaffen wij anderen duidelijkheid over onze volkshuisvestelijke taakopvatting. Per 1 januari 2007 is de Bedrijfstakcode overgegaan in de Aedescode. Onderdeel van de Aedescode is de Governancecode voor woningcorporaties. Wij onderschrijven zowel de Aedescode als de Governancecode. Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt 85

84 86 Woon zoals u wilt Jaarverslag 2009

85 Jaarverslag 2009 Woon zoals u wilt

86 Woon zoals u wilt Bezoekadres Elburg: Robbertsmatenstraat 2, 8081 HL Elburg T E [email protected] I Geopend: maandag t/m vrijdag: uur Bezoekadres Ermelo: Dokter Holtropstraat 77, 3851 JH Ermelo T E [email protected] I Geopend: maandag t/m vrijdag: uur Bezoekadres Harderwijk: Deventerweg 5, 3843 GA Harderwijk T E [email protected] I Geopend: maandag t/m vrijdag: uur Ingeschreven in Handelsregister Oost Nederland onder nummer Juni 2010