Je bent jong en je wilt wat

Transcriptie

1 Je bent jong en je wilt wat Kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong een vve-masterclass opbrengstgericht werken Doel masterclass a. aandacht voor ontwikkelingsvoorsprong, b. uitwisselen van ervaringen, leggen van contacten c. verdiepen van mogelijkheden recht te doen aan verschillen in de groep, d. aanreiken concrete mogelijkheden om behoeften van deze groep te honoreren. 1

2 Inhoud herkennen van leerlingen met ontwikkelingsvoorsprong, manieren om tegemoet te komen aan hun specifieke ontwikkel- en onderwijsbehoeften, zowel leraargedrag als aanbod, zg. executieve functies, als preventie van een ongewenste leerhouding, de rol van en de communicatie met de ouders mogelijkheden om dit alles zelf te realiseren 2

3 Kleuter? Kleuter is een ontwikkelingsfase Kleuter is geen leeftijdsaanduiding Wat betekent dit voor jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong? 3

4 Wat is een ontwikkelingsvoorsprong? ontwikkeling (veel) sneller dan gemiddeld gevolg van (meer) aanleg vaak gevoed door omgeving zeldzaam als zwarte tulpen? 4

5 % onder gemiddeld ontwikkeling E D C B A gemiddeld boven gemiddeld onder gemiddeld gemiddeld boven gemiddeld groepssamenstelling % ontwikkeling E D C B A groepssamenstelling 5

6 ontwikkeling % E D C B A groepssamenstelling Sternberg analytisch denken creatief denken praktisch denken 6

7 Kenmerken nieuwsgierig / weetgierig neemt scherp waar legt direct verbanden begrijpt humor leert snel, onthoudt gemakkelijk produceert veel ideeën grote gevarieerde woordenschat grote algemene ontwikkeling interesse in letters en cijfers 7

8 Wat zie je gebeuren? veel fantasiespel coöperatief toont een positiever zelfbeeld gedraagt zich non-conformistisch weet en vraagt veel komt met verrassende onderwerpen tekent met veel details is vaak al vertrouwd met computer Oog voor details 8

9 maar ook stelt hoge eisen aan vriendjes voelt zich (meer) verbonden met volwassene past zich (daardoor) sneller aan heeft behoefte aan niet steeds hetzelfde wil ook wel eens lekker kunnen doorgaan heeft behoefte aan uitdaging kan zich verliezen in perfectionisme fixed mindset kan belemmeren Risico s in de klas niet opmerken verkeerd interpreteren niet uitdagen aanbod maakt talent niet zichtbaar inbreng als storend ervaren moeilijker taken als beloning nadruk op antwoorden i.p.v. op denken tegenstelling creëren tussen spelen en leren 9

10 Uitdagende opdrachten: brood of taart? Didactische vragen vragen naar de al bekende weg zijn gericht op dat ene (goede) antwoord versterken afhankelijkheid leerling zijn bijna altijd gesloten Wil jij even in mijn hoofd kijken? 10

11 Echte vragen stel je om meer te weten te komen uit nieuwsgierigheid of belangstelling omdat je het antwoord niet weet om verschillende antwoorden te verzamelen Alternatief voor didactische vragen Problematiseren Vragen die hogere orde denken uitlokken Verwondering wekken Eigen ervaring delen... 11

12 Kennisdimensies 1. onthouden 2. begrijpen 3. toepassen 4. analyseren 5. evalueren 6. creëren Denkniveaus Bloom Cognitieve processen feiten concepten procedures metacognitie Leercyclus 4 Integreren Toepassen Vieren Delen Oriënteren Ontdekken Problematiseren 1 3 Generaliseren Evalueren Bewijzen Oefenen Systematisch onderzoeken 2 Dolf Janson 12

13 comfortzone kennissysteem voldoet of lijkt te voldoen zone van naaste ontwikkeling(sprong) a. óf kennissysteem staat licht onder druk b. óf beheersbaar discomfort; vluchten en vechten hoort hierbij om ontwikkelingssprong te maken zone van (voortdurend) discomfort kennissysteem schiet tekort / sluit niet aan verzetten vermijden verlammen 13

14 Gert Biesta Functies van onderwijs kwalificatie socialisatie subjectwording Theory of mind bgpy2_w 14

15 Subjectief concept Denkgewoonten Met welke denkgewoonten maak jij de leerlingen vertrouwd? 15

16 Voorbeelden Ga op zoek naar de samenhang! Wat hoort bij elkaar? Is er een oorzaak? Is er een gevolg? Is dit een voorbeeld of een soort? Zet eens een andere bril op! Wat denkt die ander daarbij? Ziet hij nu hetzelfde als ik? Wat zou ik voelen als ik haar was? Krachtige leeromgeving veelvormig aanbod toegankelijke veelsoortige informatie echte materialen alle zintuigen ontdekken en onderzoeken normaal aanzetten tot denken en filosoferen beroep op hogere orde denken ruimte voor initiatief variatie in duur mogelijk 16

17 Spelen met Duplo (oid) 17

18 Materiaal voldoende open (te maken)? betekenisvol (te maken)? uitdagend qua moeilijkheid? nieuwsgierig makend qua inhoud? aansluiten bij interesse? nieuwe interesse wekkend? geschikt (te maken) voor samenwerken? niet te snel uitgevoerd? marijnenmaurits_en_de_knikkers_download_2mbps.wmv 18

19 Rol leraar activeren en uitdagen leerlingen open vragen stellen variatie in soorten vragen (her)inrichten lokaal verwondering en onderzoek inbrengen kritisch op relatie vorm en functie evenwicht tussen voorspelbaarheid en verrassing Vragen stellen Oriëntatievraag; Operationele vraag; Analysevraag; Synthesevraag; Evaluatievraag; vraagt naar een zintuiglijke waarneming (wat hoor, zie, ruik, voel, proef je?); vraagt naar handelen; is alleen te beantwoorden door iets te gaan doen en/of te observeren (wat gebeurt er als? wat is het effect van?); vraagt om aspecten aan een probleem of situatie te onderscheiden (waarom? wat vind je nu van? hoe komt het dat?); vraagt om een voorspelling, de oplossing van een probleem of het bedenken van iets nieuws (wat zou er gebeuren als?, bedenk eens, hoe kun je zorgen dat?); vraagt om meningen, om de waarde van een oplossing of de kwaliteit van iets te beoordelen (wat vind je van, ben je het eens met, wat is het beste voorbeeld van, denk je dat het helpt als?) 19

20 2RtA&list=FL3CqvN3VK2FdfmngXAPLeRQ 20

21 Executieve functies Response inhibitie (impulsbeheersing) Werkgeheugen Emotie-regulatie Volgehouden aandacht Taakinitiatie Planning / prioritering Organisatie Timemanagement Doelgericht gedrag Flexibiliteit Metacognitie respons inhibitie 21

22 Impulscontrole pnfblzm4 organisatie 22

23 volgehouden aandacht werkgeheugen 23

24 doelgericht Valkuilen voor de leraar bij stimuleren van EF isoleren i.p.v. betekenisvol maken afdwingen met beloning en straf routine en traditie sterker dan zinvolheid eigen vaardigheid EF belemmerend incidenteel vs rigide doorvoeren gedrag afwentelen op ouders 24

25 ouders 25

26 Ouders als informatiebron ouders als ervaringsdeskundige? ouders als educatieve partner? ouders als tegenstander? ouders als klant / opdrachtgever? 26

27 verandering vorm gedrag overtuigingen verandering 27

28 vorm gedrag overtuigingen verandering vorm gedrag overtuigingen verandering 28

29 Wat is ons probleem Hoe maken het effect duurzaam? Wat willen we bereiken? Veranderproces Hoe volgen we de ontwikkeling? Wat is nodig? Hoe pakken we het aan? En nu jij Wat wil jij afleren? Wat wil jij je eigen maken? Waarmee ga jij oefenen? Waarmee ga jij je collega s inspireren? Wat draagt dit bij aan de doelen van de school? 29

30 len 30