Dubbel en dwars verdiend

Transcriptie

1 Dubbel en dwars verdiend Dag van de Inhoud Geïntegreerd behandelen met Integrated Dual Disorder Treatment (IDDT) Hella Schulte-Wefers, Psychiater Iris Jongeling, GZ-Psycholoog

2 (potentiële) belangenverstrengeling voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 2

3 Programma workshop 13:45-14:15 Kennismaking met het CDP en diens werkwijze - Wat is IDDT? - Bejegening en interventies per stadium van behandeling 14:15-14:30 IDDT en motiverende gespreksvoering aan de hand van een casus: Ron. 14:30-15:00 Oefenen met een casus: fasegericht aan de slag! 15:00-15:15 Optioneel: brainstormsessie over eigen casuïstiek 3

4 Centrum Dubbele Problematiek Mangostraat Den Haag (Albardastraat terrein) 4

5 3 klinische afdelingen Gesloten: 9 bedden Half open: 12 bedden Open: 7 bedden Poliklinisch/ambulant +/- 140 patiënten Multidisciplinair team 2 psychiaters 2 A(N)IOS 5 psychologen (KNP, GZ, 2 PIOS, basis) 40 VOV 5

6 Psychiatrische CDP (#) in Totaal #

7 CDP (#) in Total # Alcohol Cannabis Opiaten Amphetamine GHB Poly-middelen gebruik 7

8 Waarom geïntegreerd behandelen? De laatste jaren is er binnen de algehele GGZ meer aandacht voor het gelijktijdig voorkomen van een stoornis in middelengebruik en een andere psychiatrische stoornis, vaak aangeduid als dubbele diagnose, vanuit het besef dat het een complex geheel vormt en dus speciale aandacht verdiend (Dom et al. 2013). Ervaring en onderzoek tonen aan dat de gescheiden zorg voor enerzijds psychische problemen en anderzijds verslavingsproblemen vaak niet het gewenste resultaat oplevert (Dijkhuizen e.a. 2013). Onderzoek suggereert dat de behandeling van beide stoornissen tezamen effectiever is dan afzonderlijke behandelingen (Drake et al. 2008). 8

9 Model IDDT Integrated Dual Disorder Treatment Ontworpen voor doelgroep van patiënten met ernstige psychiatrische stoornissen en ernstige verslavingsproblemen De principes van geïntegreerde behandeling zijn: één multidisciplinair team vanuit één locatie beide stoornissen worden gelijktijdig behandeld Het aanbod sluit aan bij motivatie van de patiënt voor verandering 9

10 Motiverende gespreksvoering Bij een geïntegreerde behandeling zijn in elke behandelfase de uitgangspunten van motiverende gespreksvoering belangrijk. Motiverende gespreksvoering is een methodiek die patiënten ondersteunt in een veranderproces. Principes van motiverende gespreksvoering: 1. Toon begrip 2. Wijs op discrepantie 3. Vermijd discussies 4. Meegaan met weerstand 5. Bevorder zelfwerkzaamheid 10

11 Fasen van verandering - bejegening Overtuigen 11

12 Doelstelling per stadium van behandeling Motivatiefase Behandelstadium Doelstelling Vooroverwegen Overwegen Actie Contact maken Overtuigen Actieve behandeling Behoud/consolidatie Terugvalpreventie Een werkrelatie opbouwen/ beschikbaar zijn Helpen de negatieve gevolgen van gebruik in te zien en motivatie om te veranderen vergroten Helpen het gebruik verder te verminderen door actief te veranderen Bewust maken van triggers voor terugval en behoud van vaardigheden / herstelgericht werken 12

13 Iedere fase van verandering kent dus een eigen stadium van behandeling met bijbehorende doelstelling wat per fase vraagt om een specifieke bejegening en een basis set aan interventies 13

14 Bejegening bij. Contact maken Complimenteer elke stap in de richting van behandelcontact Creëer een gemeenschappelijke verstandhouding gebaseerd op vertrouwen Vraag toestemming om problemen ter sprake te brengen Erken de voordelen van gebruik Zaai twijfel (voorzichtig doch beslist) over de voordelen van gebruik We cannot make precontemplators change, but we can motivate them to move to contemplation DiClemente,

15 Interventies bij Contact maken outreachende zorg praktische hulp (voeding, kleding, huisvesting, uitkeringen, medische zorg, vervoer) crisisinterventie medicatiemanagement ondersteuning/ hulp betrekken sociale netwerken contact met familie/systeem 15

16 Contact maken Aan het einde van het stadium van contact maken moet de therapeutische relatie ruimte bieden om het middelen misbruik en de psychiatrische symptomen (en de wisselwerking) te bespreken...pas dan kan men starten met overtuigen 16

17 Bejegening bij Overtuigen Help voor- en nadelen van gebruik op een rij zetten Benadruk dat patiënt zelf de keus heeft en zelf verantwoordelijk is voor consequenties Onderzoek wat de verwachtingen zijn over verandering en wat men hierbij nodig heeft van de behandelaar/ in de behandeling. Normaliseer weerstand voor verandering, empatiseer Geef advies (maar alleen wanneer patiënt hiermee instemt) 17

18 Interventies bij Overtuigen Voor- en nadelen balans, FA s / BA s maken Psycho-educatie Informatie over zelfhulpgroepen aanbieden Structurerende bezigheden exploreren (werk, hobby, kerk, vrienden) Medicatiemanagement Behandelplan opstellen Voorbereiden op verandering in leefstijl 18

19 Overtuigen Wanneer de patiënt de problematische gevolgen van het middelengebruik inziet en gemotiveerd is om alternatieven uit te proberen. pas dan kan men overgaan tot het stadium van Actie 19

20 Bejegening bij Actieve behandeling Ondersteun in het toewerken naar realistische doelen (S.M.A.R.T) Biedt verschillende alternatieven aan Help risicosituaties herkennen en onderscheppen Zijwieltjes Herken weerstand 20

21 Interventies bij Actieve behandeling Detoxificatie opname CGT voor middelenmisbruik en psychiatrische symptomen Medicatie ter ondersteuning van abstinentie Sociale vaardigheidstraining Stressmanagement Mindfulness/ACT Zingeving: waar ben je goed in? Wat vind je leuk? Hulp bij huisvesting Systeemgesprekken 21

22 Bejegening bij Behoud & Consolidatie Wees optimistisch en straal vertrouwen uit Moedig levensstijl veranderingen aan Moedig aan om de nieuw aangeleerde vaardigheden toe te blijven passen Blijf actief betrokken 22

23 Interventies bij Behoud & Consolidatie Stimuleren tot het aangaan van lotgenotencontact/aa s Grotere betrokkenheid bij aangaan van werk/contact met school Verbeteren van leefstijl (bv. gezond eten, sporten, slaap hygiëne, leren omgaan met stress) Letten op eigen grenzen en signalen op tijd erkennen (anticiperen op een terugval) Contact met systeem stimuleren en waar nodig helpen Doelen helder houden en positief bekrachtigen 23

24 Wanneer er sprake is van terugval, dan terugschakelen naar het stadium van overtuigen en ga pas verder met interventies voor de actieve behandeling wanneer de patiënt blijk geeft van motivatie voor het minderen of stoppen met het gebruik van middelen. 24

25 IDDT en motiverende gespreksvoering aan de hand van een casus Ronald 44 jaar Vrijgezel Dochter van 15 jaar RIBW Werkloos 25

26 Ronald Misbruik van Cocaïne, Amfetamines & Ritalin in remissie Alcohol afhankelijkheid Stemmen/geluiden horen, paranoïde, prikkelbaar oververmoeid, automutilatie (snijden) Contact met vrienden en familie verloren Functie van gebruik: - Minder rigide, meer sociaal - Vermindert negatieve emoties/achterdocht - Volume stemmen verminderd - Zich veiliger voelen 26

27 Ronald Vooroverwegen Contact maken Detox opname CDP, praktische hulp Medicatiemanagement (instellen op depotmedicatie en stopzetten Ritalin) Overwegen - Overtuigen Psychologisch onderzoek Psycho-educatie over samenhang tussen klachten gedrag, persoonlijkheidskenmerken en (leer)geschiedenis (Holistische theorie) Medicatiemanagement (advies Refusal) Crisissignaleringsplan (Stoplicht) Voor- en nadelen balans alcoholgebruik Contact met moeder 27

28 Ronald Actie Actieve behandeling Antipsychotica en Refusal CGT voor psychotische klachten COMET voor negatief zelfbeeld Vaardigheden aanleren o.g.v. planning & structuur Mindfulness groep bij het SARR (ASS groep) Grenzen herkennen & aangeven in contact met anderen 28

29 Ronald Terugvalpreventie Behoud & Consolidatie Hulp bij het vinden van vrijwilligerswerk Relatietherapie (seksuele en intimiteit problemen, grenzen aangeven) Ervaringsdeskundigheid (verwijzersmiddag) In gesprek blijven over risicofactoren en copingsstrategien 29

30 Ronald Symptoom verloop (periode van 18 maanden) Angst (BAI) Depressie (BDI-II) Achterdocht Postieve zelfwaardering (SERS-SF 20) Negatieve zelfwaardering (SERS-SF 20) HoNOS 0 start behandeling (T0) na 6 maanden (T1) na 12 maanden (T2) na 18 maanden (T3) 30

31 Oefenen met een casus: Fasegericht aan de slag! Opdracht: Ga met 3 personen oefenen: 1 speelt patiënt, 1 speelt intaker, 1 observeert de interactie en geeft feedback na afloop. Setting: intakegesprek Doel: diagnostische screening motivatie peilen behandeldoelen bepalen Overtuigen 31

32 Oefenen met een casus: Fasegericht aan de slag! 1.In welke fase van verandering zit deze patiënt? 2.Welk behandelstadium hoort hier bij? 3.Welke bejegening past bij dit behandelstadium? 4. Welke interventies passen bij dit behandelstadium? Overtuigen 32

33 Oefenen met een casus Antwoord vraag 1. In welke fase van verandering zit deze patiënt? In de fase van Overwegen Er zijn uitspraken die de indruk wekken dat er sprake is van een wens het middelengebruik te minderen of stoppen. Er bestaat regelmatig contact met een hulpverlener en is een werkrelatie ontwikkeld. 33

34 Oefenen met een casus Antwoord vraag 2. Welk behandelstadium hoort hierbij? Het behandelstadium van Overtuigen 34

35 Oefenen met een casus Antwoord vraag 3. Welke bejegening passen bij Overtuigen? Help voor- en nadelen van gebruik van cannabis en cocaïne op een rij zetten Benadruk dat patiënt zelf de keus heeft en zelf verantwoordelijk is voor consequenties van zijn gebruik (problemen systeem, gezondheid, maatschappelijke plek) Onderzoek wat de verwachtingen zijn over verandering en wat patiënt nodig heeft van de behandelaar/ in de behandeling vertrouwen, veiligheid, kaders, handvaten Normaliseer weerstand voor verandering (functie van gebruik?) 35

36 Oefenen met een casus Antwoord vraag 4. Welke interventies passen bij Overtuigen? Voor- en nadelen balans cannabis en cocaïne Psycho-educatie over cannabis, cocaïne, achterdocht Informatie over medicatie: antipsychotica, ADHD medicatie Informatie over CGT bij psychotische klachten (Gedachten uitpluizen) Informatie over zelfhulpgroepen aanbieden Structurerende bezigheden/ zingeving exploreren (sporten, werk, contact dochter) Behandelplan opstellen (dus nog niet uitvoeren? Dunne lijn!) wat zou er in staan???? 36

37 Dubbel en dwars verdiend 37

38 Contactgegevens Telefoonnummer CDP: