Oncologische revalidatie

Transcriptie

1 Oncologische revalidatie Psycho-educatie Titia Dergent - Klinisch psycholoog ZNA Middelheim

2 Wie ben ik?

3 Definitie specifieke, persoonlijke informatieverstrekking informatief + emotiegericht individueel of in groep Doel een zo optimaal mogelijke aanpassing aan de gevolgen van ziekte en behandeling Attitude informatie geven zonder belerend te zijn in een relatie van overleg: patiënt als actieve student nadruk ligt op de krachtige en competente kanten van de patiënt, met respect voor zijn kwetsbare kanten en onvermogen

4 bijwerkingen van behandelingen omgaan met vermoeidheid praten met kinderen stresshantering coping rouw revalidatie

5 Als mensen een probleem ervaren stellen ze zich 3 vragen: Wat heb ik? Hoe kom ik er aan? Wat kan ik er aan doen?

6 3 stappen 1. Voorlichting over de medische situatie, de daaruit voortvloeiende stressoren en de veelvoorkomende aanpassingsreacties van patiënten en naasten in algemene zin Veel patiënten in een vergelijkbare situatie vertellen 2. Exploratie en validatie van de aanpassingsreacties van de patiënt en diens naasten, en de knelpunten daarin Hoe is dat voor u? 3. Positieve bekrachtiging van adequate aanpassingsreacties Exploratie van mogelijkheden tot versterken van de veerkracht van de patiënt en zijn naasten Wat sterk dat het u lukt om er op die manier mee om te gaan. Wat zou u kunnen helpen om hier beter mee om te gaan?

7 2. Oncologische revalidatie Overlevingskansen stijgen Kanker wordt meer en meer een chronische ziekte Vaak restklachten (vermoeidheid, concentratieverlies, angst, neerslachtigheid, ) Kwaliteit van leven daalt, dagelijks functioneren verminderd (fysiek, psychisch, sociaal) leren het leven opnieuw vorm te geven en de gevolgen van kanker verminderen of beheersbaar maken

8 Geneeskunde: behandeling van ziekten Revalidatie: behandeling van gevolgen Vormen van revalidatie: Individueel In groep Fysiek Psychologisch Fysiek en psychologisch luik Doel revalidatie optimaliseren levenskwaliteit verminderen van de beperkingen in curatieve en palliatieve setting

9 Onco revalidatie in ZNA Jan Palfijn bewegingsprogramma Stuivenberg In balans Middelheim Onco actief Herstel en balans

10

11 Onco actief bewegingsprogramma zowel in de curatieve als palliatieve fase na of tijdens behandeling geen vaste groep 1 of 2 uur sport per week: aquagym / cardiofitness mogelijkheid tot individuele begeleiding op vraag

12 Herstel en balans

13 oncologische revalidatie in curatieve fase fysiek luik + psycho-educatief luik naar Nederlands voorbeeld (IKC 1996) 12 weken vaste groep 2004: opleiding bij Stichting Herstel & Balans jaarlijkse licentie

14 Inclusiecriteria: + 18 jaar Primaire behandeling afgerond, ziektevrij Geen ernstige (psycho-)pathologie Bereid tot volledig engagement Verwijzingsbrief van arts Discrepantie tussen huidig en optimaal functioneren Exclusiecriteria: Lichamelijke risico s door ziekte of ernstige co-morbiditeit Ernstige psychopathologie Beperkingen van behandeling of medicatie Indicatie voor individuele of meer intensieve behandeling

15 Sport 4 uur per week aquagym, cardiofitness, groepssport in groep, gedifferentieerde aanpak 2/3 van het programma

16 Psycho-educatieve sessies 1/3 van het programma Individueel intakegesprek (motivatie, verwachtingen, inclusie/exclusie) 8 sessies van 2 uur Kennismaking Voeding Stresshantering Intimiteit en seksualiteit na kanker Wellness Mindfulness Sociale aspecten Afronding

17 Werkvormen Psycho-educatie Groepsgesprek Oefeningen

18 Resultaten Herstel en Balans kwaliteit van leven verbetert beter sociaal functioneren beter kunnen opnemen van activiteiten in werk, huis en vrije tijd bewegingsangst daalt vermoeidheid daalt effecten zijn blijvend op langere termijn (mits onderhouden van een actieve levensstijl)

19 : testgroep 22 groepen 417 deelnemers 2 keer per jaar

20 Klinische ervaring Continue bijsturing nav kwalitatieve evaluatie bij laatste sessie Hoge therapietrouw, lage drop out rate Individuele intake: tijdrovend maar belonend Motivatie voor psycho-educatie is wisselend, verwachtingen zijn vaak zeer verschillend Niet vergelijkbaar met een therapeutische groep Exclusie valt moeilijk Herval tijdens deelname weegt door Groepsproces speelt zich af buiten de sessies Evenwichtsoefening in multi-disciplinair werken Zoektocht naar rol, plaats en taak van de psycholoog in het geheel Blijvende uitdaging: mensen motiveren tot deelname!