Managementsamenvatting. Rapport. Pagina1 Rapport

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Managementsamenvatting. Rapport. Pagina1 Rapport"

Transcriptie

1 Rapport Onderwerp: Eindrapportage werkpakket 1 Stepping Stones for Safety en Security Datum: 3 mei 2011 Van: Werkgroep werkpakket 1 Aan: Stuurgroep C.c.: N.t.b. Versie: 1.0 definitief Referentie: WP01_R_10 Managementsamenvatting Aanleiding De aanleiding van het Stepping Stones project terug te voeren is op drie overwegingen vanuit de safety- en securitybranche: 1. Op dit moment bestaat er in de arbeidsmarkt een tekort aan goed opgeleide safety- en securityprofessionals. 2. Er moeten in antwoord op de marktvraag, afgestemde safety- en securityonderwijsprogramma s worden ontwikkeld. Deze onderwijsprogramma s moeten een doorlopende leerweg vormen en een eenduidige kwalificatiestructuur kennen. 3. Duurzaam innoveren in de safety- en securitybranche is alleen mogelijk als de branche een goed ingericht scholingsprogramma heeft dat aansluit op de vraag van de markt. Het project Stepping Stones for Safety and Security (vanaf hier: Stepping Stones) is geïnitieerd door de Haagse Hogeschool, ROC Mondriaan en Trigion. Ook het Ministerie van Economische Zaken en de Gemeente Den Haag hebben een aanzienlijk belang bij het slagen van het project Stepping Stones for Safety and Security. Het project Stepping Stones for Safety and Security bestaat uit verschillende werkpakketten. In dit rapport wordt verslag gedaan van de resultaten van werkpakket 1: inventarisatie en analyse van de marktvraag naar safety- en security-opleidingen. Pagina1 Rapport

2 Doelstelling en onderzoeksvragen Werkpakket 1 heeft als doelstelling het realiseren van een gedegen inventarisatie en analyse van de marktvraag naar safety- en security-onderwijsprogramma s. In werkpakket 1 wordt daarom de behoefte van de safety- en security-arbeidsmarkt aan scholing voor de toekomstige en de huidige professionals geïnventariseerd en geanalyseerd. De resultaten van de inventarisatie en analyse worden ook in verband gebracht met de bestaande en nog te ontwikken onderwijsprogramma s. De genoemde safety- en securityprofessionals zijn werkzaam in het publieke domein (bv. Veiligheidsregio, Brandweer, Politie, GHOR, Defensie, gemeente, provincie en rijk) en het private domein (bv. particuliere beveiligingsbedrijven, advies- en ingenieursbureaus, industrie, chemie, bouw, transport). In het onderzoek zijn de volgende onderzoeksvragen beantwoord: Welke scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten bestaan er op het gebied van safety en security? Bestaan er trends in het gebruik van c.q. de ontwikkeling van scholingsproducten en faciliteiten op het gebied van safety en security? Hoe kan de arbeidsmarkt voor safety- en securityprofessionals worden omschreven? Welke trends bestaan er voor professionals in deze arbeidsmarkt? Welke behoefte bestaat er aan (verbetering van en aanvulling op) scholingsproducten en faciliteiten voor de genoemde arbeidsmarkt op zowel korte als lange termijn? Wat is de bruikbaarheid van de bestaande opleidingen en faciliteiten om in de behoefte voor de genoemde arbeidsmarkt te voorzien? Welke behoefte resulteert er aan nieuwe of aanpassingen van scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten? Welke opleidingsproducten moeten ontwikkeld worden om tegemoet te komen aan de opleidingsbehoefte van de safety- en securitymarkt. Aanpak De inventarisatie en analyse van de marktvraag naar safety- en security-onderwijsprogramma s hebben plaatsgevonden aan de hand van drie deelonderzoeken: 1. Aanbodzijde: inventarisatie en analyse van bestaande scholingsproducten en opleidings- /trainingsfaciliteiten. Pagina2 Rapport

3 Dit onderzoek heeft plaatsgevonden door middel van het verrichten van bureauonderzoek (internetsearch). Er zijn in totaal meer dan 400 safety en security gerelateerde opleidingen onderzocht. 2. Vraagzijde: inventarisatie en analyse van wensen met betrekking tot scholing, analyse van trends in de safety- en securitybranche en inventarisatie behoefte aan verbetering en aanvulling op scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten voor de arbeidsmarkt. Het onderzoek aan de vraagzijde is op twee verschillende wijzen ingevuld: Er zijn in totaal 39 semi-gestructureerde interviews gehouden met professionals en deskundigen in de safety- en security-arbeidsmarkt, waarvan er uiteindelijk 37 gebruikt konden worden. Er heeft een globale inventarisatie plaatsgevonden naar onderzoeken op het gebied van trends op het gebied van safety en security. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden door het verrichten van deskresearch (internetsearch). 3. Afstemming van vraag en aanbod: vergelijking van het opleidingsaanbod en vraag, inventarisatie en analyse van enerzijds de bruikbaarheid van de bestaande opleidingen en anderzijds de behoefte aan nieuwe scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden door de resultaten van hierboven genoemde deelonderzoeken met elkaar te vergelijken en te analyseren. Representativiteit Binnen het bestek van dit project is een (statistisch) representatief onderzoek niet mogelijk. Er is dan ook gezocht naar duidelijke indicaties van de opleidingsbehoefte van safety- en securityprofessionals. Conclusies De branche geeft aan behoefte te hebben aan meer duidelijkheid over én structuur in het aanbod van opleidingsmogelijkheden. De onderzoekers herkennen dit beeld vanuit hun ervaring met veiligheidsonderwijs. Ook de koppeling van opleidingsniveaus aan functies is gewenst. Men is veelal Pagina3 Rapport

4 niet op de hoogte van de verschillende opleidingen in het veiligheidsdomein en relateert de behoefte vooral aan functies binnen de eigen organisatie. Verschil van mening bestaat er over de aard van de behoefte: deze betreft enerzijds specialistische veiligheidsopleidingen en anderzijds juist brede opleidingen op het gebied van safety en security. Permanente educatie in safety en security wordt noodzakelijk geacht. Uit de interviews komt naar voren dat in deze behoefte zowel door het reguliere als door het commerciële onderwijs kan worden voorzien. De respondenten geven aan dat veelal de werkgever voor verdere opleiding zorgt, zeker op het vlak van voor de functie specifiek benodigde competenties. Uit de interviews blijkt dat er consensus is over de toenemende complexiteit van het beroep. De toename van die complexiteit heeft volgens een aantal geïnterviewden onder andere te maken met de toename van agressie richting functionarissen in het publieke en private domein alsook met de verschuiving van de aandacht voor mogelijke terroristische aanslagen naar de aandacht voor de individuele (impulsieve) aanslagpleger. Deze toenemende complexiteit heeft met name implicaties voor de (nog te ontwikkelen) opleidingen op niveau 4 (operationeel niveau), 5 (tactisch niveau) en 6 (strategisch niveau). De verwachting is dat er meer vraag komt naar functies op het gebied van safety en security op strategisch niveau, maar dat zittend personeel dat door wenst te groeien ervaart dat het juiste scholingsaanbod niet in voldoende mate beschikbaar is. Aandacht voor de invloed van eigen gedrag (van de werknemer) en dat van anderen op veiligheid wordt nodig geacht. Ook nieuwe technieken en innovatieve oplossingen (denk aan e-learning en profiling) kunnen een bijdrage leveren aan het leren en werken in de toenemende complexiteit. De branche is bekend met het begrip e-learning. E-learning wordt nog niet overal gebruikt maar wordt als een belangrijke tool beschouwd en vooral voor educatieve (leer-) doelen ingezet (simulatie, kennisverwerving en ondersteuning bij trainings- en scholingsdoelen.) Verder wordt benoemd dat er veel behoefte is om de samenwerking tussen én de regie op de verschillende ketenpartners te optimaliseren. Deze behoefte blijkt ook duidelijk uit de beschikbare trendonderzoeken. Pagina4 Rapport

5 Uit het aanbod blijkt dat er op masterniveau enkel opleidingen in het wetenschappelijk onderwijs bestaan op het gebied van safety en security. Vanuit de interviews met het beroepenveld is er zeker belangstelling gebleken voor een professional master op dit vlak, zonder hierbij een duidelijke inhoudelijke richting aan te geven. Na analyse van de onderwijsprogramma s in de safety- en securitybranche wordt zichtbaar dat de meeste programma s worden aangeboden op niveau 2. In de totalen is een gat te zien tussen niveau 2/3 en niveau 5. Er zijn slechts 7 onderwijsprogramma s op niveau 4. De behoefte aan een niveau 4 opleiding blijkt vooral vanuit de hiaat in het scholingsaanbod. De branche beschrijft de behoefte voor opleidingen voor professionals op middelbaar beroepsonderwijs 2 en 3 niveau voornamelijk in termen van competenties. Op het gebied van beveiliging, defensie en toezicht en veiligheid zijn de mogelijkheden voor doorstroom van niveau 3 naar niveau 4 erg beperkt. Niveau 5 programma s zijn er niet op deze onderdelen en ook niveau 6 ontbreekt in deze kolom. 5 % van de onderwijsprogramma s heeft een universitair niveau. Van de tien grootste steden in Nederland bieden Den Haag en Rotterdam de meeste onderwijsprogramma s aan. Van de 53 hogeschoolonderwijsprogramma s worden er 14 aangeboden in Den Haag. Aanbevelingen Omdat, zoals hierboven benoemd, het onderzoek aan de vraagzijde indicatief van aard is geweest, zijn de aanbevelingen algemeen van aard. Beter profileren van de bestaande opleidingen in de richting van de safety- en securitybranche. Het versterken van de profilering van de gemeente Den Haag als stad voor Recht, Vrede en Veiligheid door het aantal veiligheidsopleidingen in Den Haag. Deze positie zal nog meer worden versterkt door de resultaten van alle Pieken in de Delta projecten. Onderzoeken welke implicaties de toenemende complexiteit van het beroep heeft voor enerzijds de inhoud van de huidige opleidingen op niveau 4, 5 en 6 en anderzijds voor het ontwikkelen van nieuwe opleidingen. Pagina5 Rapport

6 Bij het ontwikkelen van de opleidingskolom rekening houden met doorgroei- en ontwikkelmogelijkheid en flexibele in- en doorstroom. Samen met de branche een register voor de sector ontwikkelen met de geformuleerde functie- en competentie-eisen op alle niveaus en daaraan gekoppeld een eis van (bijvoorbeeld jaarlijkse) scholing om de competentie en kennis op peil te houden. Ontwikkelen van eenduidige toelatingseisen, gerelateerd aan functies in het veiligheidsdomein, evenals een EVC (erkenning van verworven competenties) procedure in het reguliere onderwijs (niveaus 2 tot en met 6). Samenwerken met én kennisdelen tussen de opleidingsaanbieders en de branche. (bijvoorbeeld als het gaat om innovatie, permanente educatie en wederzijdse verwachtingen). Waken voor verkokering. Ontwikkelen van een professionele master voor de sector, met enerzijds een nadruk op algemene managementvaardigheden en anderzijds veiligheidsspecifieke aspecten. Bij het ontwikkelen van her- en bijscholingsonderwijs gebruik te maken van innovatieve middelen zoals e-learning en/of serious gaming. Gebruik maken van de onderzoeksresultaten van aanpalende onderzoeken op het gebied van specifieke opleidingen in de safety- en securitybranche (politie, brandweer), met als doel het voorkomen van dubbel onderzoek. Onderzoek doen naar welke rol het regulier onderwijs kan nemen in de permanente educatie. Onderzoeken doen naar welke investeringen de branche wil doen in de permanente educatie van de werknemer. Onderzoeken doen naar welke investeringen zowel de branche als de opleidingen willen doen in de afstemming van vraag en aanbod. Pagina6 Rapport

7 Onderzoeken doen naar welke scholingsbehoefte (in de zin van gewenste leermethoden) de werknemer in de safety- en securitybranche (de safety- en securityprofessional) heeft en welke investering hij/zij wil doen. Pagina7 Rapport

8 Leeswijzer Dit rapport bestaat uit de volgende hoofdstukken en paragrafen: Paragraaf Pagina Managementsamenvatting... 1 Leeswijzer... 8 Bijlagen Inleiding Aanleiding Doelstelling werkpakket Context van het onderzoek Probleemstelling Onderzoeksverantwoording Deelonderzoeken Onderzoekspopulatie Definities Resultaten en analyse vraagzijde Domein Trends Opleidingen E-learning Samenvatting Resultaten en analyse aanbodzijde Bevindingen Conclusies en aanbevelingen Pagina8 Rapport

9 6.1 Conclusies Aanbevelingen Colofon Pagina9 Rapport

10 Bijlagen Bijlage I Bijlage I.1: variabelen onderzoek aanbodzijde Bijlage I.2: interviewprotocol arbeidsmarkt Bijlage I.3: interviewprotocol deskundigen Bijlage I.4: literatuurlijst Bijlage I.5: onderzoekspopulatie / bedrijfstakken, branches en categorieën Bijlage I.6: matrix leervraag safety en security professionals Bijlage I.7: respondenten interviews Bijlage I.8: brief aan respondenten interviews arbeidsmarkt Bijlage I.9: richtlijn brief aan respondenten bij verslag interview arbeidsmarkt Bijlage I.10: opleidingen Bijlage I.11: tabellen met resultaten aanbod Bijlage II: interviewverslagen Bijlage III: onderwijsproducten Pagina10 Rapport

11 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Het project Stepping Stones for Safety and Security (vanaf hier: Stepping Stones) is geïnitieerd door de Haagse Hogeschool, ROC Mondriaan en Trigion. De drie partijen geven aan 1 dat de aanleiding voor het opzetten van het Stepping Stones project terug te voeren is op drie overwegingen vanuit de safety- en securitybranche: 1. Op dit moment bestaat er in de arbeidsmarkt een tekort aan goed opgeleide safety- en securityprofessionals. 2. Er moeten in antwoord op de marktvraag, afgestemde safety- en securityonderwijsprogramma s worden ontwikkeld. Deze onderwijsprogramma s moeten een doorlopende leerweg vormen en een eenduidige kwalificatiestructuur kennen. 3. Duurzaam innoveren in de safety- en securitybranche is alleen mogelijk als de branche een goed ingericht scholingsprogramma heeft dat aansluit op de vraag van de markt. Naast een capaciteitsprobleem in de branche is er zowel vanuit het Ministerie van Economische Zaken als de Gemeente Den Haag een aanzienlijk belang bij het slagen van dit project. Internationaal gezien is Nederland goed op weg zich te onderscheiden op het gebied van safety en security. Den Haag profileert zich nationaal maar ook internationaal als de stad van vrede, recht en veiligheid. Het project Stepping Stones heeft als doelstelling een volledige leerweg te ontwikkelen, die aansluit op de behoefte en wensen van en ontwikkelingen in de safety- en security-arbeidsmarkt. Onder een volledige leerweg wordt verstaan een leerweg van mbo niveau 2 t/m 4 (zowel beroepsbegeleidend als beroepsopleidend) tot en met Hoger Onderwijs (bachelor / master / wo). De belangrijkste resultaten van het project zijn het kunnen aanbieden van 2 : Op de marktvraag afgestemde en op maat gemaakte safety- en security- onderwijsprogramma s. Deze programma s kennen een eenduidige kwalificatiestructuur (accreditatie) en omvatten in elk geval trainingen, opleidingen, ervaringsleren, doorlopend 1 Bron: Projectplan versie definitief SenterNovem d.d. 11 mei Bron: Projectplan versie definitief SenterNovem d.d. 11 mei Pagina11 Rapport

12 leren, jaarlijkse bijscholing, periodieke prof-checks, toetsing en kennisuitwisseling voor nationale- en internationale studenten. Een actueel en compleet scholingsaanbod (mbo / hbo / wo) voor de toekomstige en huidige safety- en securityprofessionals. Het scholingsaanbod houdt rekening met de laatste stand der techniek en wetenschap. Nadrukkelijk wordt gestuurd op het actueel houden van de lesstof. De genoemde safety- en securityprofessionals zijn werkzaam in het publieke domein (bv. Veiligheidsregio, Brandweer, Politie, GHOR, Defensie, gemeente, provincie en rijk) en het private domein (bv. particuliere beveiligingsbedrijven, advies- en ingenieursbureaus, industrie, chemie, bouw, transport). Het totale project bestaat uit een zestal werkpakketten. In dit rapport wordt verslag gedaan van de resultaten van werkpakket 1: inventarisatie en analyse van de marktvraag naar safety- en securityopleidingen. 1.2 Doelstelling werkpakket 1 Werkpakket 1 heeft als doelstelling het realiseren van een gedegen inventarisatie en analyse van de marktvraag naar safety- en security-onderwijsprogramma s. In werkpakket 1 wordt daarom de behoefte van de safety- en security-arbeidsmarkt aan scholing voor de toekomstige en de huidige professionals geïnventariseerd en geanalyseerd. De resultaten van de inventarisatie en analyse worden ook in verband gebracht met de bestaande en nog te ontwikken onderwijsprogramma s. De activiteiten in werkpakket 1 leggen de basis voor de te behalen eindresultaten in het project Stepping Stones. Schematisch zijn de resultaten van dit werkpakket weergegeven in de figuur op de volgende pagina. Pagina12 Rapport

13 Nationaal en internationaal Bekostigd en niet-bekostigd Gehele kolom : (V)MBO/HBO/WO Relevante beroepen en bedrijfstakken Publiek en privaat Kerntaal en bijtaak Gehele veiligheidsdomein Safety en Security Vrede en Recht (raakvlakken) Trends en ontwikkelingen Huidig opleidingsaanbod korte termijn lange termijn (opleidingen, trainingen, faciliteiten) Match Opleidingsbehoefte Opleidingsbehoefte (branche / arbeidsmarkt) (branche / arbeidsmarkt) Behoefte aan nieuw / aanvulling op opleidingsaanbod en faciliteiten 1.3 Context van het onderzoek De resultaten van de interviews geven indicaties van de opleidingsbehoefte van safety- en securityprofessionals. De interviews zijn met nadruk niet bedoeld als een beoordeling van de veiligheidskundige opleidingen die aan de verschillende onderwijsinstanties in Nederland gegeven worden. Er zijn verschillende onderzoeken die specifiek ingaan op de beoordeling van (veiligheids-)opleidingen. Zonder een uitputtende opsomming te willen geven volgen hieronder enkele voorbeelden. Hierbij wordt, voor de onafhankelijkheid van het onderzoek, niet nader ingezoomd op individuele opleidingen of instanties. Voor hbo-opleidingen is een belangrijk moment van beoordeling de accreditatie van opleidingen door de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie(NVAO). Op de site van de NVAO zijn de bezoekverslagen en rapporten over opleidingen te vinden die door de NVAO zijn beoordeeld. Bekostigde hbo-opleidingen worden geregistreerd in het centraal register opleidingen hoger onderwijs (croho). Mbo-opleidingen worden geaccrediteerd door de Onderwijsinspectie. Periodiek vinden beoordelingsgesprekken plaats tussen de Onderwijsinspectie en College van Bestuur van Pagina13 Rapport

14 opleidingsinstanties die deze opleidingen verzorgen. De Onderwijsinspectie stelt hier verschillende indicatoren vanuit het wettelijk kader, zoals studententevredenheid en uitval van studenten. De verslagen van de beoordelingsgesprekken zijn te vinden op de website van de Onderwijsinspectie. Mbo-opleidingen worden geregistreerd in het centraal register beroepsopleidingen (crebo). Een belangrijk instrument om de kwaliteit van mbo-opleidingen te waarborgen is het gebruik van kwalificatiedossiers. Verschillende opleidingsinstituten voeren zelf (interne) audits uit, om zo een objectieve beoordeling van opleidingen te verkrijgen. Ook zijn er landelijke beoordelingsonderzoeken, zoals: o HBO-monitor, die onder andere de arbeidsmarktpositie van afgestuurdeerde HBO rs onderzoekt (www.hbo-monitor.nl). o Onderzoek van Elsevier, De beste studies (2010), te vinden op o Diverse onderzoeken over mbo-opleidingen zijn te vinden op Pagina14 Rapport

15 2 Probleemstelling Om de in hoofdstuk 1 genoemde doelstellingen te realiseren moeten de volgende onderzoeksvragen worden beantwoord: Inventarisatie scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten o Welke scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten bestaan er op het gebied van safety en security? o Kunnen deze scholingsproducten en faciliteiten worden omschreven in termen van: te verwerven competenties; nut en noodzaak voor de arbeidsmarkt; te benoemen voordelen, nadelen, aandachtspunten, successen, etc. o Bestaan er trends in het gebruik van c.q. de ontwikkeling van scholingsproducten en faciliteiten op het gebied van safety en security? Zo ja, welke zijn dit? Hierbij wordt gekeken naar de komende 5 tot 15 jaar. Inventarisatie van de safety- en security-arbeidsmarkt. o Hoe kan de arbeidsmarkt voor safety- en securityprofessionals worden omschreven? o Welke trends bestaan er voor professionals in deze arbeidsmarkt? Hierbij wordt gekeken naar de komende 5 tot 15 jaar. Inventarisatie van de behoefte o Welke behoefte bestaat er aan scholingsproducten en faciliteiten voor de genoemde arbeidsmarkt op zowel korte als lange termijn? Welke criteria worden hierbij benut? o Welke behoefte bestaat er in de genoemde arbeidsmarkt aan verbetering van en aanvulling op scholingsproducten en faciliteiten? Welke criteria worden hierbij benut? Pagina15 Rapport

16 Afstemming van scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten en marktbehoefte o Wat is de bruikbaarheid van de bestaande opleidingen en faciliteiten om in de behoefte voor de genoemde arbeidsmarkt te voorzien? Welke toetsingscriteria worden hierbij benut? o Welke behoefte resulteert er aan nieuwe of aanpassingen van scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten? o Welke opleidingsproducten moeten ontwikkeld worden om tegemoet te komen aan de opleidingsbehoefte van de safety- en securitymarkt. Met betrekking tot de drie inventarisatiestappen geldt dat - waar mogelijk - resultaten van relevante andere onderzoeken (met een kritische blik) worden meegenomen. Pagina16 Rapport

17 3 Onderzoeksverantwoording 3.1 Deelonderzoeken Werkpakket 1 heeft als doelstelling het realiseren van een gedegen inventarisatie en analyse van de marktvraag naar safety- en security-onderwijsprogramma s. Deze inventarisatie en analyse hebben plaatsgevonden aan de hand van drie deelonderzoeken: 1. Aanbodzijde Inventarisatie en analyse van bestaande scholingsproducten en opleidings- /trainingsfaciliteiten. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden door middel van het verrichten van bureauonderzoek (internetsearch). De onderzochte variabelen per gevonden onderwijsproduct (opleiding, training, etc.) zijn weergegeven in de bijlage I.1. Resultaat van het onderzoek is een overzicht van de relevante onderwijsproducten, in de vorm van een database met zowel ongeclassificeerde als geclassificeerde data. Relevant betekent in dit kader: er worden kennis, vaardigheden en attitudes overgebracht die gebruikt worden in de beroepsuitoefening van safety- en securityprofessionals. De resultaten zijn verwerkt in een database en vervolgens geclassificeerd. 2. Vraagzijde Inventarisatie en analyse van wensen met betrekking tot scholing, analyse van trends in de safety- en securitybranche en inventarisatie behoefte aan verbetering en aanvulling op scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten voor de arbeidsmarkt. Het onderzoek aan de vraagzijde is op twee verschillende wijzen ingevuld. Het eerste deel van het onderzoek aan de vraagzijde bestond uit het houden van interviews met professionals en deskundigen in de safety- en security-arbeidsmarkt. Voor de interviews is gekozen voor een semi-gestructureerd interview. Ervaring met het ontwikkelen van opleidingen aan ROC Mondriaan en De Haagse Hogeschool leert dat het verstandig is om de Pagina17 Rapport

18 vragen vooraf nog niet volledig vast te stellen. De werkgroep heeft wel een aantal onderwerpen vastgesteld die in ieder geval besproken moesten worden, maar in het gesprek was ruimte en vrijheid voor de geïnterviewde om datgene in te brengen wat hij/zij relevant vond binnen de kaders van de vooraf vastgestelde onderwerpen. De te bespreken onderwerpen zijn verwerkt in een tweetal interviewprotocollen: een protocol voor respondenten die werkzaam zijn in de arbeidsmarkt en een protocol voor deskundigen op het gebied van safety en security c.q. de safety- en security-arbeidsmarkt. De interviewprotocollen zijn weergegeven in de bijlagen I.2 en I.3. In de interviewprotocollen is innovatie als aandachtspunt meegenomen. Innovatie is bijvoorbeeld: Balans in de veiligheidsketen (niet alleen repressie). Toepassing van e-learning. Taakverschuiving van de primaire veiligheidstaak. Gebruik maken van onderwijs bouwblokken (modules). Het tweede deel van het onderzoek aan de vraagzijde is een globale inventarisatie van de onderzoeken naar: trends in het gebruik van scholingsproducten en faciliteiten c.q. de ontwikkeling van scholingsproducten en faciliteiten op het gebied van safety en security; trends op het gebied van safety en security; trends op het gebied van de arbeidsmarkt. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden door het verrichten van deskresearch (internetsearch). In bijlage I.4 zijn de relevante rapporten weergegeven. 3. Afstemming van vraag en aanbod Vergelijking van het opleidingsaanbod en vraag, inventarisatie en analyse van enerzijds de bruikbaarheid van de bestaande opleidingen en anderzijds de behoefte aan nieuwe scholingsproducten en opleidings-/trainingsfaciliteiten. Pagina18 Rapport

19 Dit onderzoek heeft plaatsgevonden door de resultaten van hierboven genoemde deelonderzoeken met elkaar te vergelijken en te analyseren. 3.2 Onderzoekspopulatie In werkpakket 1 is de behoefte van de safety- en security-arbeidsmarkt aan scholing voor de toekomstige en de huidige professionals geïnventariseerd en geanalyseerd. Zoals reeds is aangegeven in hoofdstuk 1, zijn deze professionals werkzaam in zowel het publieke domein (bv. Veiligheidsregio, Brandweer, Politie, GHOR, Defensie, gemeente, provincie en rijk) als het private domein (bv. particuliere beveiligingsbedrijven, advies- en ingenieursbureaus, industrie, chemie, bouw, transport). De arbeidsmarkt voor deze safety- en securityprofessionals kan als volgt onderverdeeld worden: 1. Veiligheid als primaire taakuitvoering Enerzijds bestaat de arbeidsmarkt uit veiligheidskundige professionals; trend is dat dit onderdeel van de arbeidsmarkt breder wordt. Anderzijds is er sprake van beroepen waarbij de veiligheidstaak uitgevoerd wordt door andere professionals. Technische beroepen (installatiebedrijven, etc.) Niet technische beroepen o Publiek (politie, brandweer, defensie, etc.) o Privaat (beveiligingsbedrijven, etc.) Adviesbureaus 2. Veiligheid als secundaire taakuitvoering Veiligheid is randvoorwaarde van de primaire taakuitvoering: veiligheid voegt waarde toe aan de kerntaken van de organisatie. In dit kader zijn safety- en securityprofessionals werkzaam in de volgende functies: Management, bestuur Veiligheidsmedewerkers o Management o Uitvoering Pagina19 Rapport

20 Ketenstap 3. Overig Brancheorganisaties Research / onderzoek (kennisinstituten, kenniswerkers) en onderwijs Netwerken Genootschappen De Nederlandse bedrijvigheid kan op verschillende manieren worden ingedeeld. In de bijlage I.5 is de CBS-indeling in bedrijfstakken weergegeven. De werkgroep heeft voor deze indeling gekozen, omdat die indeling uitsplitst naar bedrijfscategorieën en dus meer ideeën levert. Naast een indeling in bedrijfstakken en sectoren is gekeken naar de leervraag in termen van Niveau (2-6) onderwijsniveau (2-6) en ketenstap in de veiligheidsketen (zie figuur). In de matrix in bijlage I.6 wordt aangegeven op welke manier de leervraag op het terrein van veiligheid / safety and security op meer systematische kan worden onderzocht, met name door de verschillende niveaus in het onderwijs uit te werken in de aandacht die een professional geeft aan het beheer van veiligheid. Deze systematiek als visie is verwerkt in de al eerder benoemde interviewprotocollen evenals in de selectie van de onderzoekspopulatie. De te interviewen organisaties zijn zo goed mogelijk verdeeld over de bedrijfstakken, sectoren en functieniveaus, een en ander binnen de gestelde kaders (doorlooptijd en beschikbare capaciteit) van Pagina20 Rapport

21 het onderzoek. De geïnterviewde organisaties zijn in de bijlage I.7 weergegeven. Binnen de gekozen bedrijfstakken zijn respondenten voor een belangrijk deel in het netwerk van de werkgroepleden gezocht om daarmee de respons zo hoog mogelijk te maken. Een aantal organisaties is rechtstreeks benaderd. Alle respondenten is informatie gestuurd met het doel en de methode van onderzoek (zie bijlage I.8 voor een voorbeeldbrief). Na afloop van het interview is een verslag gemaakt dat ter verificatie aan de respondenten is voorgelegd. Er is een richtlijn opgesteld voor de begeleidende brief bij het verslag (zie bijlage I.9). Begin januari 2011 is slechts een beperkt aantal reacties van respondenten ontvangen. Daarop is alle respondenten die nog geen reactie hadden gestuurd, een gestuurd met het verzoek om vóór een bepaalde datum te reageren. In de mail is aangegeven dat wanneer geen reactie is ontvangen, er vanuit wordt gegaan dat de respondent akkoord is met het verslag en de respondent met naam en bedrijfsaanduiding genoemd kan worden in het rapport. Ook is bij een tweetal interviews door de respondenten aangegeven dat de verslagen vertrouwelijk behandeld dienen te worden. Deze interviews zijn verder niet meegenomen in het onderzoek. Begin 2010 is - in het kader van de ontwikkeling van een master op het gebied van veiligheid - al een aantal interviews afgenomen door één van de werkgroepleden. Hierbij is het later ontwikkelde interviewprotocol niet gebruikt. De resultaten van de interviews bleken evenwel goed bruikbaar en zijn meegenomen in het onderzoek. Representativiteit Binnen het bestek van dit project is een (statistisch) representatief onderzoek niet mogelijk. Er is dan ook gezocht naar duidelijke indicaties van de opleidingsbehoefte van safety- en securityprofessionals. 3.3 Definities Voordat ingegaan wordt op de resultaten van werkpakket 1, is het verstandig om een aantal definities te benoemen van veel gebruikte begrippen in het werkpakket. Safety: het beheersen van risico s die leiden tot het onbedoeld ervaren of onbedoeld ontstaan van fysieke, sociale, geestelijke, financiële, politieke, emotionele, beroepsmatige, psychologische, educatieve of andersoortige schade. Deze risico s worden gekarakteriseerd Pagina21 Rapport

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015 Opleidingsmarktonderzoek Informatie over onze onderzoeksdiensten 2015 1 Introductie Inleiding In dit korte document staat algemene informatie over onze opleidingsmarktonderzoeken. Tevens wordt dieper ingegaan

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Security Management Trendonderzoek. Chloë Hezemans

Security Management Trendonderzoek. Chloë Hezemans Security Management Trendonderzoek Chloë Hezemans Security Management Survey (5 e editie) Agenda Voorstellen Methode Trends Opvallende resultaten deze editie Security Management 2020? Voorstellen Chloë

Nadere informatie

Een leven lang leren in de techniek

Een leven lang leren in de techniek Hiteq Kennis van nu, kennis voor later Denk 10 of 20 jaar verder. Hoe ziet de technische sector er dan uit in de context van onderwijs, arbeidsmarkt, technologie en maatschappij? Hiteq selecteert en ontsluit

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

PE,PEPP en Samen Werken

PE,PEPP en Samen Werken PE,PEPP en Samen Werken Permanente Educatie Platform voor Pedagogische Professionals Begeleiding, Ondersteuning, Tijd en Moeite 15-10-2015 Alex Cornellissen Kleine Ikke lid AGOOP 1 Permanente Educatie

Nadere informatie

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen Subsector politicologie en bestuurskundige Samenvatting... 2 Weinig deeltijd... 2 Wo-instroom... 3 Weinig uitval iets toegenomen... 3 Veel switch... 3 Vier in herstel... 3 Veel studenten raden opleiding

Nadere informatie

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Nationale crisisbeheersing en CIMIC Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Van klassieke rampenbestrijding naar moderne crisisbeheersing Interne en externe veiligheid raken verweven

Nadere informatie

HBO en HBO-niveau in het CAM veld

HBO en HBO-niveau in het CAM veld HBO en HBO-niveau in het CAM veld Voorzitter SNRO: Drs. Johan Boogaars 3 oktober 2013. Inleiding Op dit moment worden er door verzekeraars maar ook beroepsverenigingen en koepels stellingen geponeerd en

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Coördinator beveiliging mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. Coördinator beveiliging mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld Coördinator beveiliging mbo-beroep, niveau 3 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied.

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext 1 Inleiding Dit onderwijsmodel is ontwikkeld op basis van de strategische doelstellingen van het

Nadere informatie

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Geachte heer, mevrouw, HBO-instelling Windesheim staat als kennisinstelling midden in de samenleving en volgt ontwikkelingen in het werkveld op de voet. Wij

Nadere informatie

Factsheet Competenties Ambtenaren

Factsheet Competenties Ambtenaren i-thorbecke Factsheet Competenties Ambtenaren Competenties van gemeenteambtenaren - nu en in de toekomst kennis en bedrijf Gemeenten werken steeds meer integraal en probleemgestuurd aan maatschappelijke

Nadere informatie

Verzilvering van ervaringscertificaten Een matrix met rollen, verantwoordelijkheden en hulpmiddelen. Kenniscentrum EVC, januari 2013

Verzilvering van ervaringscertificaten Een matrix met rollen, verantwoordelijkheden en hulpmiddelen. Kenniscentrum EVC, januari 2013 Verzilvering van ervaringscertificaten Een matrix met rollen, verantwoordelijkheden en hulpmiddelen Kenniscentrum EVC, januari 2013 1 Aanleiding Sociale partners in Zorg en Welzijn stelden in het voorjaar

Nadere informatie

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3)

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Versie 1.0 11 november 2014 Voorwoord Zorginstellingen zijn vanuit

Nadere informatie

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 1 E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 2 Vraagstelling E-health is meer dan het toepassen van technologie. Goede implementatie is een organisatieverandering

Nadere informatie

FUMO deelnemersonderzoek 2015

FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO Projectgroep Tevredenheidsonderzoek 5 november 2015 1 Inleiding Om te achterhalen op welke wijze de deelnemers aankijken tegen de prestaties van de FUMO, heeft de directie

Nadere informatie

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016 Regeling Externe toezichthouders bij examens Inhoudsopgave 1. Positie en benoeming externe toezichthouders... 3 2. Taak externe toezichthouder

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Inleiding Binnen de sector ziekenhuizen is leeftijdsbewust personeelsbeleid een relevant thema. De studie RegioMarge 2006, De arbeidsmarkt van verpleegkundigen,

Nadere informatie

Verdieping profiel veiligheidsdeskundige, ter voorbereiding op de inrichting van het assessment ten behoeve van het nieuwe register NVVK

Verdieping profiel veiligheidsdeskundige, ter voorbereiding op de inrichting van het assessment ten behoeve van het nieuwe register NVVK Verdieping profiel veiligheidsdeskundige, ter voorbereiding op de inrichting van het assessment ten behoeve van het nieuwe register NVVK. Aanleiding Met betrekking tot het eindniveau van veiligheidsopleidingen

Nadere informatie

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren.

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren. Bijlage V Bij het advies van de Commissie NLQF EQF Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en. Tabel ter vergelijking NLQF niveaus 5 t/m 8 en Dublindescriptoren NLQF Niveau 5 Context Een onbekende, wisselende

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Naar een betere Match. Inventarisatie knelpunten onderwijs arbeidsmarkt in Zorg en welzijn in Haaglanden Nieuwe Waterweg Noord

Naar een betere Match. Inventarisatie knelpunten onderwijs arbeidsmarkt in Zorg en welzijn in Haaglanden Nieuwe Waterweg Noord Samenvatting Naar een betere Match. Inventarisatie knelpunten en oplossingen bij de aansluiting onderwijs arbeidsmarkt in Zorg en welzijn in de regio Haaglanden Nieuwe Waterweg Noord 1 Samenvatting van:

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering

Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering Agenda Flexibiliteit Opzet audit Turbulentie in de omgeving en Flexibiliteitsmix Flexibliteitsmatrix Mogelijkheden voor flexibiliteit: primaire

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

MBO HBO. Maritieme techniek. Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL

MBO HBO. Maritieme techniek. Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL MBO HBO Maritieme techniek Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL DEELTIJD MBO- EN HBO-OPLEIDINGEN Nederlandse scheeps- en jachtwerven horen tot de absolute wereldtop. De voorsprong op

Nadere informatie

SHV.. meer dan standaard BHV

SHV.. meer dan standaard BHV SHV.. meer dan standaard BHV Speciaal voor het onderwijs gericht SchoolHulpverleningsprogramma met vrije keuze onderwerpen. Calamiteiten beperken zich niet tot de 3 basiskerntaken van de standaard basis

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Managementsamenvatting Arbeidsmarktinformatie is belangrijk voor de zorg-

Nadere informatie

[ARBEIDSMARKTRAPPORTAGE] Trends en inzichten in de vraagzijde van de arbeidsmarkt over het tweede kwartaal van 2012.

[ARBEIDSMARKTRAPPORTAGE] Trends en inzichten in de vraagzijde van de arbeidsmarkt over het tweede kwartaal van 2012. 2 2012 2012 Matchcare BV Afdeling Analyse en Arbeidsmarktinformatie Dit werk is auteursrechtelijk beschermd [ARBEIDSMARKTRAPPORTAGE] Trends en inzichten in de vraagzijde van de arbeidsmarkt over het tweede

Nadere informatie

Trends en Ontwikkelingen in HBO Onderwijs

Trends en Ontwikkelingen in HBO Onderwijs Trends en Ontwikkelingen in HBO Onderwijs Saxion Security Management Apeldoorn Rob van Nuland MSec Ontwerp, kwaliteit, continuïteit Waarom Security? De overheid trekt zich steeds meer terug. Bedrijven

Nadere informatie

[ARBEIDSMARKTRAPPORTAGE] Trends en inzichten in de vraagzijde van de arbeidsmarkt over het eerste kwartaal van 2012.

[ARBEIDSMARKTRAPPORTAGE] Trends en inzichten in de vraagzijde van de arbeidsmarkt over het eerste kwartaal van 2012. 1 2012 2012 Matchcare BV Afdeling Analyse en Arbeidsmarktinformatie Dit werk is auteursrechtelijk beschermd [ARBEIDSMARKTRAPPORTAGE] Trends en inzichten in de vraagzijde van de arbeidsmarkt over het eerste

Nadere informatie

Psychologie Master thema Conflict, Risico & Veiligheid. dr. Sven Zebel

Psychologie Master thema Conflict, Risico & Veiligheid. dr. Sven Zebel Psychologie Master thema Conflict, Risico & Veiligheid dr. Sven Zebel Drie centrale thema s 1. conflict en crisismanagement Groepsdynamiek + leiderschap 2. risicoperceptie en -communicatie burgers - overheid

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Als het misgaat bij de communicatie in een crisis, dan is dit vaak een gebrek aan duidelijkheid op de vragen: wie doet wat, wie

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Reglement Permanente Educatie (PE) Leden Actuaris AG en Leden Actuarieel Analist AG. Geldend vanaf 1 januari 2013

Reglement Permanente Educatie (PE) Leden Actuaris AG en Leden Actuarieel Analist AG. Geldend vanaf 1 januari 2013 Reglement Permanente Educatie (PE) Leden Actuaris AG en Leden Actuarieel Analist AG Geldend vanaf 1 januari 2013 Hoofdindeling: Beroepsreglementering Categorie: Gedragsregels Opgesteld door: Bureau AG

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Agenda Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Resultaten Ronde Tafel Conferentie 15 september Plan van Aanpak Nederland e-skills

Nadere informatie

Het is tijd voor een evaluatie van het opleidingstelsel voor stralingsbescherming

Het is tijd voor een evaluatie van het opleidingstelsel voor stralingsbescherming Samenvatting Het is tijd voor een evaluatie van het opleidingstelsel voor stralingsbescherming Blootstelling aan ioniserende straling kan schadelijke gezondheidseffecten tot gevolg hebben. Daarom moeten

Nadere informatie

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom!

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! Agenda Introductie Performance Management Stellingen Afsluiting Luciano

Nadere informatie

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster M200608 Vooral anders De kwaliteit van het personeel van de toekomst Frans Pleijster Zoetermeer, september 2006 De Werknemer van de toekomst Van alle ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf verwacht

Nadere informatie

Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf

Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf Vastgesteld in CvB: 15-06-2015 Vastgesteld in Breed Overleg: 15-06-2015 De opbouw van dit aanstellingsbeleid is als volgt: Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden SAMIRA KIEST ICT 1 ICT is continu in ontwikkeling. Vraagt om mensen die goed kunnen samenwerken En die dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden naar hbo. Veel banen. Nu en in de toekomst. 2

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Nationale monitor Social media in de Interne Communicatie

Nationale monitor Social media in de Interne Communicatie Nationale monitor Social media in de Interne Communicatie VRAGENLIJST Dit is de vragenlijst zoals we die aangeboden hebben. Veel vragen worden door zogenaamde LIkert schalen aangeboden, bij ons op een

Nadere informatie

INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY

INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY Leesvervangende samenvatting bij het eindrapport Auteurs: Dr. B. Hulsebosch, CISSP A. van Velzen, M.Sc. 20 mei 2015 In opdracht van: Het

Nadere informatie

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten Tweede meting werkgevers en werknemers 2 Inleiding In deze brochure vindt u de belangrijkste resultaten van de benchmark Opleiden en Ontwikkelen. De benchmark

Nadere informatie

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte De ontwikkeling van de ehealth-koffer Naam : Seline Kok en Marijke Kuipers School : Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding : HBO-Verpleegkunde voltijd

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden

Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden Kaders voor een digitale leer- en oefenomgeving Onderzoekssamenvatting Drs. Maurice de Greef Onderzoeker, Adviseur en Trainer Artéduc

Nadere informatie

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo Kamerlid: Straus Fractiecommissie: OCW 34184 Profielen Vmbo Plenair Debat Het vmbo voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Het sluit niet aan bij het vervolg onderwijs en al helemaal niet bij de

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Bureau Wbtv 2015

Klanttevredenheidsonderzoek Bureau Wbtv 2015 Klanttevredenheidsonderzoek Bureau Wbtv 1 Juni 1 Doel van het onderzoek is het verkrijgen van inzicht in de huidige mate van tevredenheid van tolken en vertalers, afnemers van tolk- en vertaaldiensten

Nadere informatie

Op weg naar de (academische) opleidingsschool

Op weg naar de (academische) opleidingsschool Discussienota Nationalgeographic.nl Adviescommissie ADEF OidS Mei 2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Uitgangspunten Samen Opleiden 2. Ambities van (academische) opleidingsscholen 3. Concept Samen Opleiden

Nadere informatie

HaKa Nederland b.v. 24-11-2012

HaKa Nederland b.v. 24-11-2012 EVC in de Jeugdzorg HaKa Nederland b.v. 24-11-2012 EVC in de jeugdzorg Wat is EVC? EVC staat voor Erkennen van Verworven Competenties. Het is een instrument waarmee werknemers hun kennis en ervaring -

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument September 2014 PERSONEELSPLAN

Verantwoordingsdocument September 2014 PERSONEELSPLAN Verantwoordingsdocument September 2014 PERSONEELSPLAN Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Organisatiestructuur... 4 2.1 Rollen binnen de Netwerkschool (zie bijlage)... 4 2.2 Het kernteam... 5 2.3 De Interne flexibele

Nadere informatie

Stichting Empowerment centre EVC

Stichting Empowerment centre EVC I N V E N T A R I S A T I E 1. Inleiding Een inventarisatie van EVC trajecten voor hoog opgeleide buitenlanders in Nederland 1.1. Aanleiding De Nuffic heeft de erkenning van verworven competenties (EVC)

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning LoopbaanIndicator Voor een duurzame loopbaanplanning 1. Inleiding LoopbaanIndicator wordt ingezet om alle relevante waarden rondom menselijke inzetbaarheid gestructureerd en genormeerd in kaart te brengen,

Nadere informatie

Bestuurlijke keuzes en brandveiligheid: wat is veilig (genoeg)? Marco Zannoni NIBHV congres, 10 november 2014

Bestuurlijke keuzes en brandveiligheid: wat is veilig (genoeg)? Marco Zannoni NIBHV congres, 10 november 2014 Bestuurlijke keuzes en brandveiligheid: wat is veilig (genoeg)? Marco Zannoni NIBHV congres, 10 november 2014 COT: 25 jaar ervaring in oefeningen, onderzoek en advies 1 Ontwikkelingen Van regelgestuurd

Nadere informatie

Resultaten onderzoek: Redenen waarom mensen niet-presteren

Resultaten onderzoek: Redenen waarom mensen niet-presteren Resultaten onderzoek: Redenen waarom mensen niet-presteren 305 respondenten hebben deelgenomen aan de enquête rond redenen waarom mensen niet-presteren. De resultaten van deze enquête worden o.a. gebruikt

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Sectoraal Examenprofiel. Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT

Sectoraal Examenprofiel. Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT Sectoraal Eamenprofiel Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT Sector: ESB&I Status: Vastgesteld Vaststellingsdatum: 21 juni 2011 Het onderstaande sectorale

Nadere informatie

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met:

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: Executive MBA Service management Onderwijs Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: De wereld waarin

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc

yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc qwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzc vbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfgh jklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiop Concept eamenprofiel 3.0 C&M asdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwert

Nadere informatie

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Misja Bakx Directeur Matchcare Agenda 1. Arbeidsmarkt ontwikkelingen en veranderingen 2. Trends in de rol van onderwijs,

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 -

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 - Workshops Top Secretaries 2012 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2-1 TRAININGSCARROUSEL - 3-1.1. Projectmanagement - 3-1.2. Overtuigend beïnvloeden - 4-1.3. Communiceren met NLP - 5-1.4. Effectiever met emotionele

Nadere informatie

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg Afsprakenkader Partners in Leren en Werken in Zorg en Welzijn Zeeland ViaZorg 2014 Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad INHOUD Inleiding 1. Hoe kunnen de opleidingen kwalitatief beter en vooral uitdagender?

Nadere informatie

Flexibel werken en organiseren

Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Inhoud Inhoud Inleiding De kracht van flexibiliteit Differentiatie in ontwikkeling en doorstroom gebaseerd op organisatieverschillen Aspecten

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Profiel Hoofd Beleid en Advies 2 juni 2016 Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr)

Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr) Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr) Identificatienummer: Publicatiedatum: 19 november 2015 Leeswijzer Dit rapport omschrijft het werkprofiel van 'Software engineer (sr)' zoals die door

Nadere informatie

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête.

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Bureau Architectenregister heeft in het voorjaar van 2015 een onderzoek onder de ingeschrevenen in het register laten uitvoeren. Aan alle bij Bureau Architectenregister

Nadere informatie

Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice

Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice De thema voor deze presentatie: Onderzoeksresultaten betreffende het

Nadere informatie

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: onderzoeksvraag

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Beleidskader Bedrijfshulpverlening 2009-2010. beleidskader BHV 1

Beleidskader Bedrijfshulpverlening 2009-2010. beleidskader BHV 1 Beleidskader Bedrijfshulpverlening 2009-2010 beleidskader BHV 1 1 INLEIDING Integraal veiligheid beleid zorgt voor veiligheid voor medewerkers en cliënten, plezier en productiviteit en uiteindelijk minder

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

voor al uw maatwerk trainingen

voor al uw maatwerk trainingen voor al uw maatwerk trainingen voor al uw maatwerk trainingen Als u wilt dat uw medewerkers weten hoe te handelen bij calamiteiten of dat u uw medewerkers handvatten aan wilt reiken waardoor zij waardevoller

Nadere informatie