Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext"

Transcriptie

1 Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext 1

2 Inleiding Dit onderwijsmodel is ontwikkeld op basis van de strategische doelstellingen van het project De taal van de Euregionale economie en de didactische doelstellingen van het keuzedeel Duits voor het mbo. Het is een kort en bondig document dat richting geeft aan de implementatie van het keuzedeel Duits in een mbo-instelling en in een opleiding. Ook beschrijft het de dilemma s waarvoor onderwijsmakers komen te staan bij de inrichting van een curriculum voor Duits en geeft het een aantal oplossingsrichtingen aan Dit document is bedoeld voor bestuurders, managers, beleidsmaker, onderwijsmakers en docenten van mbo-instellingen. Naast dit document worden er uitwerkingen ontwikkeld voor vier clusters van opleidingen waarin meer gedetailleerde informatie te vinden is. Tot slot zullen er handreikingen en ict-hulpmiddelen worden ontwikkeld voor de docenten Duits die het keuzedeel zullen gaan vormgeven. 2

3 1 Waarom Duits leren in het mbo? Duitsland is de grootste en belangrijkste handelspartner van Nederland (24% van onze export gaat naar Duitsland en bijna 17 % van onze import komt uit Duitsland). Het Nederlandse bedrijfsleven signaleert al enige tijd dat mbo-leerlingen de Duitse taal onvoldoende beheersen, terwijl ongeveer 60% van onze beroepsbevolking in het mbo wordt opgeleid. Als deze trend doorzet kan dat een negatieve invloed hebben op de handelsrelatie met Duitsland. Daarom is het belangrijk dat het Nederlandse beroepsonderwijs de aandacht blijvend richt op de Duitse taal en cultuur. Dat is nodig om na de opleiding goed te kunnen omgaan met klanten, collega s en opdrachtgevers uit het buurland. Goed onderwijs in de Duitse taal en (bedrijfs)cultuur is voor de gehele Nederlandse economie van belang, maar heeft een extra accent in de grensregio s. Vanuit het VNO- NCW Midden/Achterhoek klinkt de waarschuwing dat de jongeren in het mbo te weinig kennis blijken te hebben van de Duitse taal en cultuur. Gemeenten in de grensregio, tal van roc s en brancheorganisaties bevestigden deze trend en gaven te kennen dat het onderwijs in de Duitse taal en cultuur niet mag worden verwaarloosd. Met het beschikbaar komen van keuzedelen Duits in de nieuwe kwalificatiestructuur kan aan deze vraag tegemoet worden gekomen. In september 2013 heeft het netwerk De Ler(n)ende Euregio namens een zevental roc s 1 het initiatief genomen tot het ontwikkelen van zogenaamde keuzedelen Duits. Deze ontwikkeling vindt plaats in samenwerking met een tweetal Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven 2 en in nauwe afstemming met de Stichting Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) en het Ministerie van Onderwijs (OCW). Deze keuzedelen zullen een stimulans zijn voor roc s in Nederland om een eenduidige manier beroepsgericht Duits (Deutsch für den Beruf) aan te bieden. Een belangrijk neveneffect van deze ontwikkeling is dat er nu vanuit de scholen en de branches een hernieuwde belangstelling is ontstaan voor Duits 3. Tot slot sluit de versteviging van Duits in het mbo aan bij zowel het Europese als nationale beleid ter stimulering van meertaligheid en internationalisering, met de slogan: Englisch ein Muss, Deutsch ein Plus! 1 ROC Nijmegen als penvoerder, Graafschap College, ROC A12, ROC Aventus College, De Leijgraaf, Koning Willem 1 College en Rijn IJssel 2 Ecabo en Kenwerk 3 Ook eisen steeds meer hbo-opleidingen een basisniveau Duits 3

4 2 De positie van Duits in de kwalificatiestructuur 2.1 Het nieuwe kwalificatiedossier De belangrijkste doelstellingen van de nieuwe kwalificatiedossiers zijn: Komen tot een reductie van het aantal kwalificaties Verwijderen van overlap tussen de kwalificaties Betere uitvoerbaarheid van het onderwijs Versterken van de regionale component van het mbo Daartoe is een nieuw format ontwikkeld met een Basisdeel, Profieldeel en Keuzedelen. Duitse taalvaardigheid kan voorkomen in het basisdeel, het profieldeel en in het keuzedeel Duits. 2.2 Duits in Basis- en Profieldeel Wanneer Duitse taalvaardigheid essentieel is voor de uitoefening van het beroep dan staat dit beschreven in het Basisdeel of Profieldeel van het kwalificatiedossier. Deze beroepsspecifieke taalvaardigheid is altijd gekoppeld aan een of meerdere kerntaken als vereiste vakkennis en -vaardigheden. Er wordt geen niveau genoemd. In een apart verantwoordingsdocument bij het kwalificatiedossier is aangegeven op welk niveau (volgens het ERK) het Duits beheerst zou moeten worden, per vaardigheid (lezen, luisteren, spreken/gesprekken, schrijven). Deze niveau-aanduidingen zijn indicatief. Dat betekent dat ze geen ijkpunt zijn voor de examinering. Het uitgangspunt bij examinering is of de kerntaak voldoende is. 4

5 2.3 De keuzedelen Duits Er zijn drie keuzedelen Duits van elk 240 uur. De beschrijvingen van de keuzedelen Duits zijn gebaseerd op het Referentiekader moderne vreemde talen in het mbo dat is afgeleid van het Europees Referentiekader voor de talen (ERK). De keuzedelen Duits komen tegemoet aan de wens tot versterking van de regionale component in het mbo, niet alleen in de grensregio s maar ook in regio s met veel Duitstalige contacten. Ze kunnen ook bijdragen aan een betere organiseerbaarheid van het onderwijs door versnippering tegen te gaan door grotere groepen studenten Duits aan te bieden. A2 (basisgebruiker/beginner) Het keuzedeel A2 is bedoeld voor studenten die binnenkomen met een heel laag niveau Duits en die graag een beginnersniveau willen behalen. Het doel is om ten minste drie, maar liefst alle vijf vaardigheden af te sluiten op A2 niveau. Afhankelijk van de soort vaardigheden op A1 af te sluiten. B1 (onafhankelijke gebruiker/half gevorderde) Het keuzedeel B1 is bedoeld voor studenten die binnenkomen met een basisniveau Duits en die graag een niveau van zelfredzaamheid willen behalen. Het doel is om ten minste drie, maar liefst alle vijf vaardigheden af te sluiten op B1 niveau. Afhankelijk van de soort vaardigheden op A2 af te sluiten. B2 (onafhankelijke gebruiker/gevorderde) Het keuzedeel B2 is bedoeld voor studenten die binnenkomen met een zelfredzaamniveau Duits en die graag een gevorderden-niveau willen behalen dat nodig is om zelfstandig in een Duitstalige context te kunnen werken. Het doel is om ten minste drie, maar liefst alle vijf vaardigheden af te sluiten op B2 niveau. Afhankelijk van de soort vaardigheden op B1 af te sluiten. Taal en (bedrijfs)cultuur De keuzedelen Duits bieden niet alleen beroepsgericht Duits aan, maar ook algemene taalvaardigheid in sociale situaties die zich voordoen bij het contact met Duitse bedrijven en personen in Nederland en in Duitsland. Daar hoort ook bij het leren omgaan met de verschillen in culturen tussen Nederland en Duitsland: thuis, in de maatschappij en op het werk. Ook verschillen in vaktermen, maatvoering, regelgeving en handhaving kunnen onderdeel vormen van het keuzedeel Duits. Hiermee biedt het keuzedeel Duits zowel een verdieping als een verbreding van de beroepsspecifieke taaleisen, vooral daar waar die smal beschreven zijn. Koppeling aan kwalificatiedossiers De keuzedelen Duits zijn gekoppeld aan een groot aantal kwalificatiedossiers. Dat betekent dat alle mbo-instellingen de keuzedelen Duits voor een groot aantal opleidingen kunnen aanbieden. 5

Keuzedelen een plus op het mbo-diploma. Innovatie in de regio en kansen op de arbeidsmarkt

Keuzedelen een plus op het mbo-diploma. Innovatie in de regio en kansen op de arbeidsmarkt Keuzedelen een plus op het mbo-diploma Innovatie in de regio en kansen op de arbeidsmarkt Nieuwe kwalificatiedossiers én keuzedelen Keuze a Keuze b Keuze c Keuze d Profiel 1 Profiel 2 Profiel 3 Het mbo

Nadere informatie

Duits in de beroepscontext Een servicedocument voor de invoering van de keuzedelen A2, B1 en B2

Duits in de beroepscontext Een servicedocument voor de invoering van de keuzedelen A2, B1 en B2 Duits in de beroepscontext Een servicedocument voor de invoering van de keuzedelen A2, B1 en B2 Deel I Onderwijs en examenmodel Werkdocument september 2015 Een product van de werkgroep Duits in het MBO

Nadere informatie

Servicedocumenten Duits

Servicedocumenten Duits Servicedocumenten Duits Handreiking bij keuzedelen Duits in de beroepscontext A2/B1 1 Doelen vandaag Kennisdeling over (ontstaan van) keuzedelen Duits A2 en B1 Gezamenlijk werken aan het maken van beroepsspecifieke

Nadere informatie

HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL

HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL Handleiding bij Meldformulier keuzedeel bestemd voor onderwijsinstellingen, brancheorganisaties, HBO-instellingen, werkgevers en andere partijen ten behoeve van het

Nadere informatie

Duits in het MBO.

Duits in het MBO. Duits in het MBO www.lerende-euregio.com www.lernende-euregio.com 1 September 2012. Lerende Euregio organiseert conferentie in Kleef: Versterk het onderwijs in de Duitse taal en cultuur in het MBO Oorzaken

Nadere informatie

Duits in de beroepscontext A1

Duits in de beroepscontext A1 Keuzedeel mbo Duits in de beroepscontext A1 gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0217 Penvoerder: Sectorkamer voedsel, groen en gastvrijheid Gevalideerd door: Sectorkamer voedsel, groen

Nadere informatie

[naam kwalificatiedossier ]

[naam kwalificatiedossier ] Model kwalificatiedossier mbo [naam kwalificatiedossier ] Kwalificaties Geldig vanaf Opleidingsdomein Crebonr. [..] Op dit moment is een wijziging van de WEB in voorbereiding waarmee de positie van keuzedelen

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen I Inhoud 1 Hoe leer je Duits?... 1 1.1 Visie op het leren van een vreemde taal... 1 1.2 Visie keuzedeel

Nadere informatie

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015 Herziening MBO voor leerbedrijven Versie 1.0 juli 2015 De presentatie in het kort Het mbo-onderwijs verandert Keuzedelen, nieuw in de mbo-opleiding Kansen voor het bedrijfsleven Het mbo-onderwijs verandert

Nadere informatie

[naam kwalificatiedossier] Crebonr. [..]

[naam kwalificatiedossier] Crebonr. [..] Model kwalificatiedossier mbo [naam kwalificatiedossier] Crebonr. [...] Kwalificaties (Crebonr. [..]) (Crebonr. [..]) (Crebonr. [..]) Versie [..] Geldig vanaf [..] Opleidingsdomein Crebonr. [..] Penvoerder:

Nadere informatie

INHOUD WHITEPAPER KEUZEDELEN

INHOUD WHITEPAPER KEUZEDELEN WHITEPAPER Met ingang van schooljaar 2016-2017 krijgt een mbo-opleiding in het kader van de herziene kwalificatiestructuur niet alleen te maken met basisdelen en profieldelen, maar ook met keuzedelen.

Nadere informatie

Keuzedelen taal en het portfolio. Leontine Derks en Annette Thijs Conferentie Servicepunt Examinering 6 november 2015

Keuzedelen taal en het portfolio. Leontine Derks en Annette Thijs Conferentie Servicepunt Examinering 6 november 2015 Keuzedelen taal en het portfolio Leontine Derks en Annette Thijs Conferentie Servicepunt Examinering 6 november 2015 Inleiding Doelen: 1. U bent geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom de totstandkoming

Nadere informatie

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 september 2015

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 september 2015 Herziening MBO voor leerbedrijven Versie 1.0 september 2015 De presentatie in het kort Het mbo-onderwijs verandert Keuzedelen, nieuw in de mbo-opleiding Kansen voor het bedrijfsleven Het mbo-onderwijs

Nadere informatie

Duits A1/A2 in het beroepsonderwijs

Duits A1/A2 in het beroepsonderwijs Keuzedeel mbo Duits A1/A2 in het beroepsonderwijs gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0959 Penvoerder: Sectorkamer voedsel, groen en gastvrijheid Gevalideerd door: Sectorkamer Voedsel,

Nadere informatie

Keuzedelen Duits in de beroepscontext. Paul Marcelis, Rindern, 23 april 2018

Keuzedelen Duits in de beroepscontext. Paul Marcelis, Rindern, 23 april 2018 Keuzedelen Duits in de beroepscontext Paul Marcelis, Rindern, 23 april 2018 Wat is de Lerende Euregio? www.lerende-euregio.com September 2012. Lerende Euregio organiseert conferentie in Kleef: Versterk

Nadere informatie

[naam kwalificatiedossier ] Crebonr. [..]

[naam kwalificatiedossier ] Crebonr. [..] Model kwalificatiedossier mbo [naam kwalificatiedossier ] Crebonr. [..] Kwalificaties Crebonr. [..] Crebonr. [..] Crebonr. [..] Geldig vanaf Opleidingsdomein Crebonr. [..] Vastgesteld door de minister

Nadere informatie

Duits in de beroepscontext A2

Duits in de beroepscontext A2 Keuzedeel mbo Duits in de beroepscontext A2 behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo Geldig vanaf 1 augustus 2013 Crebonr. Vastgesteld door de minister van [OCW/EZ] op 01-07-2014 Kwalificatiedossier

Nadere informatie

Duits in de beroepscontext A2

Duits in de beroepscontext A2 Keuzedeel mbo Duits in de beroepscontext A2 gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0025 Penvoerder: Sectorkamer voedsel, groen en gastvrijheid Gevalideerd door: Sectorkamer voedsel, groen

Nadere informatie

Achtergronden van Duits in de beroepscontext: van werkgroep tot stichting. Een korte geschiedenis vanaf 2012

Achtergronden van Duits in de beroepscontext: van werkgroep tot stichting. Een korte geschiedenis vanaf 2012 Achtergronden van Duits in de beroepscontext: van werkgroep tot stichting. Een korte geschiedenis vanaf 2012 September 2012. Lerende Euregio organiseert conferentie in Kleef: Versterk het onderwijs in

Nadere informatie

Taalblokken congres Malmberg

Taalblokken congres Malmberg Ontwikkelingen wet- en regelgeving Engels Taalblokken congres Malmberg 20 november 2014 Alet van Leeuwen Onderwerpen OCW beleid Engels Diploma eisen mvt verschillende cohorten Examinering mvt Invoering

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Duits in de Beroepscontext Deel I

Beleidsplan Stichting Duits in de Beroepscontext Deel I Beleidsplan Stichting Duits in de Beroepscontext Deel I Hoofdstuk 1 Het ontstaan van het initiatief Duits in het MBO: verontrustende signalen in 2012 Het netwerk de ler(n)ende Euregio - een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Ontwikkelingen wet- en regelgeving Moderne vreemde talen in mbo

Ontwikkelingen wet- en regelgeving Moderne vreemde talen in mbo Ontwikkelingen wet- en regelgeving Moderne vreemde talen in mbo Examenwerk Oosterbeek donderdag 24 april Alet van Leeuwen Onderwerpen OCW beleid Engels examinering invoering CE Engels niveau 4 pre-pilot

Nadere informatie

Herziene kwalificatiestructuur Erkennen van leer- en werkervaring Wat kunnen zij voor elkaar betekenen?

Herziene kwalificatiestructuur Erkennen van leer- en werkervaring Wat kunnen zij voor elkaar betekenen? Herziene kwalificatiestructuur Erkennen van leer- en werkervaring Wat kunnen zij voor elkaar betekenen? Annet Feijen Servicepunt examinering mbo Erika Spoelma Graafschap College Wat gaan we doen? Herziene

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Leidinggeven op basis van vakmanschap Leidinggevende team/afdeling/project - niveau 4 Technisch leidinggevende - niveau 4 Beroepspraktijkvorming

Nadere informatie

TOETSINGSKADER KWALIFICATIESTRUCTUUR MBO

TOETSINGSKADER KWALIFICATIESTRUCTUUR MBO TOETSINGSKADER KWALIFICATIESTRUCTUUR MBO Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo 01-11-2013 Pagina 1 van 9 1. Inleiding 1.1. Formele kaders In de WEB zijn bepalingen opgenomen over de ontwikkeling en

Nadere informatie

Examenplan examenplan en diplomavereisten Medewerker facilitaire dienstverlening (p1)

Examenplan examenplan en diplomavereisten Medewerker facilitaire dienstverlening (p1) Examenplan Naam kwalificatie Uitstroom crebo 25499 Kwalificatiedossier Dienstverlening Instroom crebo 23189 Domein Zorg en welzijn Domein crebo 79140 Versiejaar KD 1-8-2015, sindsdien niet gewijzigd Niveau

Nadere informatie

Examenplan examenplan en diplomavereisten Medewerker sport en recreatie (p3) (HKS, vanaf augustus 2015)

Examenplan examenplan en diplomavereisten Medewerker sport en recreatie (p3) (HKS, vanaf augustus 2015) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2015) Naam kwalificatie Uitstroom crebo 25500 Kwalificatiedossier Dienstverlening Instroom crebo 23189 Domein Zorg en welzijn Domein crebo 79140 Versiejaar KD 1-8-2015,

Nadere informatie

PROJECTPLAN EXAMINERING KEUZEDELEN BTG ZDV

PROJECTPLAN EXAMINERING KEUZEDELEN BTG ZDV PROJECTPLAN EXAMINERING KEUZEDELEN BTG ZDV Professionalisering examinering Projectnummer 33501001 BTG Zakelijke Dienstverlening en Veiligheid Samensteller(s) Leontine Derks 15-02-2016 Projectplan Examinering

Nadere informatie

Examinering van talen in het. kwalificatiedossier. 27 november 2018

Examinering van talen in het. kwalificatiedossier. 27 november 2018 Examinering van talen in het kwalificatiedossier 27 november 2018 Nanda Bakker Halvard Jan Hettema Onderwerpen Even kennismaken Wet en regelgeving Nederlands (en Engels) Nederlands en Engels in de kwalificatiedossiers

Nadere informatie

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Keuken. : alle. : 1v1 DOSSIER

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Keuken. : alle. : 1v1 DOSSIER Kwalificerend Servicedocument DOSSIER : Keuken DOSSIERCREBO : 23085 KWALIFICATIE : Gespecialiseerd kok KWALIFICATIECREBO : 25179 NIVEAU : 4 COHORT : 2018-2019 KERNTAAK : alle VERSIE : 1v1 April 2018 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Duits in het mbo Deutsch für den Beruf. Een servicedocument voor de invoering van de keuzedelen Duits in de beroepscontext

Duits in het mbo Deutsch für den Beruf. Een servicedocument voor de invoering van de keuzedelen Duits in de beroepscontext Duits in het mbo Een servicedocument voor de invoering van de keuzedelen Duits in de beroepscontext 27 november 2015 Duits in het mbo Een servicedocument voor de invoering van de keuzedelen Duits in de

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion design Junior stylist - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion design maart 2015

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion management Junior productmanager fashion - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion

Nadere informatie

Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo

Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo Ook in het vmbo is er sprake van onderwijsvernieuwing. De meest in het oog springende vernieuwing is de introductie van een kern, profiel en (meerdere) keuzes. De

Nadere informatie

In februari 2014 stelt de minister de nieuwe dossiers vast. Vanaf cohort 2014-2015 kunnen leerlingen ingeschreven worden op de nieuwe dossiers.

In februari 2014 stelt de minister de nieuwe dossiers vast. Vanaf cohort 2014-2015 kunnen leerlingen ingeschreven worden op de nieuwe dossiers. Doel van het memo De paritaire commissie wil haar achterban graag op een heldere en eenduidige manier informeren. Daarom zal er na elke PC vergadering, als de besluitvorming daarom vraagt, een memo opgesteld

Nadere informatie

Monitor Keuzedelen - Derde meting Per school

Monitor Keuzedelen - Derde meting Per school ROC Nijmegen eo Monitor Keuzedelen - Derde meting Per school ROC Nijmegen eo 3 februari 28 Inleiding Vanaf het schooljaar 26/27 zijn alle mbo-scholen gestart met de inzet van keuzedelen in nieuwe opleidingen.

Nadere informatie

Keuzedelen Facts and figures januari 2014 1

Keuzedelen Facts and figures januari 2014 1 Keuzedelen Facts and figures januari 2014 1 Keuzedelen Facts and figures Inleiding 3 Karakteristieken van keuzedelen Soorten keuzedelen Keuzedeelverplichting en de omvang van keuzedelen Keuzedelen kennen

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap retail Ondernemer retail - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap

Nadere informatie

Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo

Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo 1. Inleiding 1.1. Formele kaders In de WEB zijn bepalingen opgenomen over de ontwikkeling en toetsing van kwalificatiedossiers voor het middelbaar beroepsonderwijs,

Nadere informatie

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Travel, Leisure & Hospitality. : alle. : 1v5 DOSSIER

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Travel, Leisure & Hospitality. : alle. : 1v5 DOSSIER Kwalificerend Servicedocument DOSSIER : Travel, Leisure & Hospitality DOSSIERCREBO : 23134 KWALIFICATIE : Zelfstandig medewerker travel & hospitality KWALIFICATIECREBO : 25354 NIVEAU : 3 COHORT : vanaf

Nadere informatie

Kunst en cultuur in keuzedelen

Kunst en cultuur in keuzedelen ONTWIKKELINGEN CULTUUREDUCATIE IN HET MBO KEUZEDELEN Kunst en cultuur in keuzedelen Sinds de herziening in de kwalificatiestructuur van het mbo in augustus 2016 staan naast beroepsgerichte vakken ook keuzedelen

Nadere informatie

Keuzedelen Facts and figures november 2014 1

Keuzedelen Facts and figures november 2014 1 Keuzedelen Facts and figures november 2014 1 Keuzedelen Facts and figures Inleiding 3 Karakteristieken van keuzedelen Soorten keuzedelen Keuzedeelverplichting en de omvang van keuzedelen Keuzedelen kennen

Nadere informatie

Examenplan , 2016, 2017 en 2018, examenplan en diplomavereisten Managementassistent/directiesecretaresse (P2) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2016, 2017 en 2018, examenplan en diplomavereisten Managementassistent/directiesecretaresse (P2) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Uitstroom crebo 25151 Kwalificatiedossier Secretariële beroepen Instroom crebo 23069 Domein Economie en administratie Domein crebo 79090 Versiejaar

Nadere informatie

Voor wie. Doel. Programma

Voor wie. Doel. Programma Uitnodiging Werkconferentie van het initiatief Duits in het MBO op 6 maart 2015 in Lunteren. Deze werkconferentie is bedoeld voor vertegenwoordigers van de ROC s die zich hebben aangesloten bij ons initiatief.

Nadere informatie

Handreiking: examinering keuzedelen A. Stappenplan en verantwoordingsdocument: van keuzedeel tot examenplan

Handreiking: examinering keuzedelen A. Stappenplan en verantwoordingsdocument: van keuzedeel tot examenplan Handreiking: examinering keuzedelen A. Stappenplan en verantwoordingsdocument: van keuzedeel tot examenplan De crux voor goede examens is het maken van weloverwogen keuzes en het kunnen verantwoorden van

Nadere informatie

Uitslag Enquête Kwalificatiedossiers, Keuzedelen en Examinering mbo

Uitslag Enquête Kwalificatiedossiers, Keuzedelen en Examinering mbo Uitslag Enquête Kwalificatiedossiers, Keuzedelen en Examinering mbo Inleiding Met de herziening mbo staan de Mbo-opleidingen voor de opdracht om in augustus 2016 te starten met de nieuwe kwalificatiestructuur

Nadere informatie

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt Van Raamwerk tot Handreiking Hoe zat het ook alweer? Nieuwe Kwalificatieprofielen voor het mbo in 2004 Mét

Nadere informatie

Examenplan examenplan en diplomavereisten Medewerker evenementenorganisatie (P2) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan examenplan en diplomavereisten Medewerker evenementenorganisatie (P2) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Medewerker Crebo 25147 Kwalificatiedossier Marketing, communicatie en evenementen Crebo 23067 Domein Economie en administratie Crebo 79090 Versiejaar

Nadere informatie

Keuzedelen in de entree opleiding

Keuzedelen in de entree opleiding Keuzedelen in de entree opleiding Voor de leerlingen die per 1 augustus 2016 voor het eerst in de entree opleiding worden ingeschreven moeten scholen werken met het entree dossier in het nieuwe format.

Nadere informatie

Examenplan , 2016 en 2017, examenplan en diplomavereisten Leidinggevende leisure & hospitality (P3) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2016 en 2017, examenplan en diplomavereisten Leidinggevende leisure & hospitality (P3) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Crebo 25351 Kwalificatiedossier Travel, Leisure & Hospitality Crebo 23134 Domein Toerisme en recreatie Crebo 79130 Versiejaar KD 1-8-2015 (sindsdien

Nadere informatie

Sector Handel en ondernemerschap

Sector Handel en ondernemerschap Sector Handel en ondernemerschap Doelmatigheidsrapportage maart 2013 Sector Handel en ondernemerschap Leeswijzer Inleiding Feiten en cijfers, gelegitimeerd door onderwijs en bedrijfsleven, zijn essentieel

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap op basis van vakmanschap Vakman-ondernemer - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier

Nadere informatie

Instructie en informatie voor de begeleider installatie

Instructie en informatie voor de begeleider installatie Instructie en informatie voor de begeleider installatie Masterplan Dit is een product van het project Masterplan Zuid- Holland. Hierin werken de volgende organisaties samen: - de ROC s Albeda College,

Nadere informatie

Examenplan , 2016 en 2017, examenplan en diplomavereisten Leidinggevende travel & hospitality (P4) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2016 en 2017, examenplan en diplomavereisten Leidinggevende travel & hospitality (P4) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Crebo 25352 Kwalificatiedossier Travel, Leisure & Hospitality Crebo 23134 Domein Toerisme en recreatie Crebo 79130 Versiejaar KD 1-8-2015 (sindsdien

Nadere informatie

Servicedocument Examenplan

Servicedocument Examenplan Servicedocument Examenplan Binnenvaart NAAM STUDENT : DATUM EXAMEN : DOSSIER : Binnenvaart DOSSIERCREBO : 23211 KWALIFICATIE : Schipper Binnenvaart KWALIFICATIECREBO : 25510 NIVEAU : 3 COHORT : vanaf 2016

Nadere informatie

Infosessie Keuzedelen in het mbo

Infosessie Keuzedelen in het mbo Infosessie Keuzedelen in het mbo VOLG JE ONS? CIOSGOES.NL Introductie Chantal Fellinger Projectmedewerker beroepsopleidingen Arnold de Waart, adewaart@scalda.nl CIOS Goes Verantwoordelijk voor het profiel

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming

Beroepspraktijkvorming Beroepspraktijkvorming Stagemarkt.nl en de herziene kwalificatiestructuur NAAR EEN COMPACTE EN OVERZICHTELIJKE REGISTRATIE VAN ERKENDE LEERBEDRIJVEN Vanaf 1 augustus 2015 neemt de nieuwe samenwerkingsorganisatie

Nadere informatie

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Keuken. : alle. : 1v1 DOSSIER

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Keuken. : alle. : 1v1 DOSSIER Kwalificerend Servicedocument DOSSIER : Keuken DOSSIERCREBO : 23085 KWALIFICATIE : Kok KWALIFICATIECREBO : 25180 NIVEAU : 2 COHORT : 2018-2019 KERNTAAK : alle VERSIE : 1v1 April 2018 Inhoudsopgave 3 Inleiding

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Supervisors logistiek Logistiek supervisor - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Supervisors logistiek

Nadere informatie

1. Keuzedelen. 2. Uitrol van de Associate degree, omdat. 3. Regionale Associate Colleges. 4. Flexibilisering

1. Keuzedelen. 2. Uitrol van de Associate degree, omdat. 3. Regionale Associate Colleges. 4. Flexibilisering Hans Daale Leido 1. Keuzedelen 2. Uitrol van de Associate degree, omdat 3. Regionale Associate Colleges 4. Flexibilisering Keuzedelen vanaf 2016 Mogelijkheden voor keuzedelen gericht op het hbo Keuzedelen:

Nadere informatie

Mbo & Stages. Nieuwegein, 10 februari 2015

Mbo & Stages. Nieuwegein, 10 februari 2015 Mbo & Stages Nieuwegein, 10 februari 2015 Doel bijeenkomst Informeren over ontwikkelingen in mbo onderwijs Inventariseren gebruik stagiaires (niveau en soort) Inventariseren wensen ten aanzien van stagiaires

Nadere informatie

Instructie en informatie voor de begeleider metaal en precisie

Instructie en informatie voor de begeleider metaal en precisie Instructie en informatie voor de begeleider metaal en precisie Masterplan Instructie en informatie over: - Begeleiden en Beoordelen - Startgesprek (BOL / BBL) Logo s weghalen is niet netjes - Ontwikkelingsgericht

Nadere informatie

Aantrekkelijk, uitdagend en toekomstbestendig Gelders mbo

Aantrekkelijk, uitdagend en toekomstbestendig Gelders mbo Ing. 25 maart 2015 PS2015-203 2015-004186 PS26/3 Aantrekkelijk, uitdagend en toekomstbestendig Gelders mbo Notitie tbv Gedeputeerde Staten Provincie Gelderland Contactpersoon: Mevr. Drs. J.C.J.M. Berben

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling 2016-2017 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Beschrijving van de opleiding... 3 Artikel 1.1 Doel van de opleiding... 3 Artikel 1.2 Onderwijs op de LiS... 3 Artikel 1.3 Opleiding en

Nadere informatie

Examenplan , 2018, examenplan en diplomavereisten Medewerker secretariaat en receptie (P1) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2018, examenplan en diplomavereisten Medewerker secretariaat en receptie (P1) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Uitstroom crebo 25150 Kwalificatiedossier Ondersteunende administratieve beroepen Instroom crebo 23068 Domein Economie en administratie Domein crebo

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Interieuradvies Interieuradviseur - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Interieuradvies maart

Nadere informatie

Examenplan , 2017 en 2018, examenplan en diplomavereisten Onderwijsassistent (p3) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2017 en 2018, examenplan en diplomavereisten Onderwijsassistent (p3) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Onderwijsassistent (p3) Uitstroom crebo 25485 Kwalificatiedossier Pedagogisch Werk Instroom crebo 23183 Domein Zorg en welzijn Domein crebo 79140

Nadere informatie

Duits in het gedrang?

Duits in het gedrang? in het gedrang? De analyse van als (tweede) moderne vreemde taal in de bestaande en herziene kwalificatiedossiers van het mbo KBA, augustus 2013 in het gedrang!? Een analyse van als (tweede) moderne vreemde

Nadere informatie

Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo

Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo 1. Inleiding 1.1. Formele kaders In de WEB zijn bepalingen opgenomen over de ontwikkeling en toetsing van kwalificatiedossiers voor het middelbaar beroepsonderwijs,

Nadere informatie

Examenplan , 2018, examenplan en diplomavereisten Fietstechnicus (P1)

Examenplan , 2018, examenplan en diplomavereisten Fietstechnicus (P1) Examenplan Naam kwalificatie Uitstroom crebo 25231 Kwalificatiedossier Fietstechniek Instroom crebo 23105 Domein Mobiliteit en voertuigen Domein crebo 79060 Versiejaar KD 2016-2017 Niveau 2 Geldig voor

Nadere informatie

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Travel, Leisure & Hospitality. : alle. : 1v5 DOSSIER

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Travel, Leisure & Hospitality. : alle. : 1v5 DOSSIER Kwalificerend Servicedocument DOSSIER : Travel, Leisure & Hospitality DOSSIERCREBO : 23134 KWALIFICATIE : Leidinggevende leisure & hospitality KWALIFICATIECREBO : 25351 NIVEAU : 4 COHORT : vanaf 2015 KERNTAAK

Nadere informatie

Duits in de beroepscontext B1

Duits in de beroepscontext B1 Keuzedeel mbo Duits in de beroepscontext B1 behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo Geldig vanaf 1 augustus 2013 Crebonr. Vastgesteld door de minister van [OCW/EZ] op 01-07-2014 Kwalificatiedossier

Nadere informatie

Voorbeeld examenplan voor dubbelkwalificering

Voorbeeld examenplan voor dubbelkwalificering Voorbeeld plan voor dubbelkwalificering Verzorgende IG (VVT) en Begeleider specifieke doelgroepen SSI/247189/2015 1/18 Titel : Voorbeeld plan voor dubbelkwalificering Verzorgende IG (VVT) en Begeleider

Nadere informatie

Servicedocument Examenplan

Servicedocument Examenplan Servicedocument Examenplan Binnenvaart NAAM KANDIDAAT : DATUM EXAMEN : DOSSIER : Binnenvaart DOSSIERCREBO : 23211 KWALIFICATIE : Kapitein Binnenvaart KWALIFICATIECREBO : 25511 NIVEAU : 4 COHORT : vanaf

Nadere informatie

Examenplan , 2016, examenplan en diplomavereisten Medewerker human resource management (HRM), (P2) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2016, examenplan en diplomavereisten Medewerker human resource management (HRM), (P2) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Crebo 25146 Kwalificatiedossier Juridisch-administratieve beroepen Crebo 23066 Domein Economie en administratie Crebo 79090 Versiejaar KD 1 augustus

Nadere informatie

Servicedocument Examenplan

Servicedocument Examenplan Servicedocument Examenplan Transportplanning NAAM STUDENT : DATUM EXAMEN : DOSSIER : Transportplanning DOSSIERCREBO : 23153 KWALIFICATIE : KWALIFICATIECREBO : 25389 NIVEAU : 3 COHORT : vanaf 2016 KERNTAAK

Nadere informatie

Servicedocument Examenplan

Servicedocument Examenplan Servicedocument Examenplan Goederenvervoer NAAM STUDENT : DATUM EXAMEN : DOSSIER : Goederenvervoer DOSSIERCREBO : 23218 KWALIFICATIE : KWALIFICATIECREBO : 25549 NIVEAU : 2 COHORT : vanaf 2017 KERNTAAK

Nadere informatie

Examenplan , 2016, examenplan en diplomavereisten Onderwijsassistent (p3) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2016, examenplan en diplomavereisten Onderwijsassistent (p3) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Crebo 25485 Kwalificatiedossier Pedagogisch Werk Crebo 23183 Domein Zorg en welzijn Crebo 79140 Versiejaar KD 2016 Niveau 4 Geldig voor cohort(en)

Nadere informatie

Ontwikkeling examinering ArtA De regels van de kunst. Gijs Noordergraaf Hannelies Boelhouwer

Ontwikkeling examinering ArtA De regels van de kunst. Gijs Noordergraaf Hannelies Boelhouwer Ontwikkeling examinering ArtA De regels van de kunst Gijs Noordergraaf Hannelies Boelhouwer 1 Programma vandaag Achtergrond project Aanpak en werkwijze Ontwerp/ontwikkel uitgangspunten Hobbels die zijn

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Verkoop Verkoper - niveau 2 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Verkoop maart 2015 Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Bediening. : alle. : 1v1 DOSSIER

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Bediening. : alle. : 1v1 DOSSIER Kwalificerend Servicedocument DOSSIER : Bediening DOSSIERCREBO : 23081 KWALIFICATIE : Gastheer/gastvrouw KWALIFICATIECREBO : 25168 NIVEAU : 2 COHORT : 2018-2019 KERNTAAK : alle VERSIE : 1v1 April 2018

Nadere informatie

Servicedocument Examenplan

Servicedocument Examenplan Servicedocument Examenplan Binnenvaart NAAM STUDENT : DATUM EXAMEN : DOSSIER : Binnenvaart DOSSIERCREBO : 23211 KWALIFICATIE : Schipper Binnenvaart KWALIFICATIECREBO : 25510 NIVEAU : 3 COHORT : vanaf 2016

Nadere informatie

Examenplan , 2018, 2019, examenplan en diplomavereisten Medewerker evenementenorganisatie (P2) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2018, 2019, examenplan en diplomavereisten Medewerker evenementenorganisatie (P2) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Uitstroom crebo 25147 Kwalificatiedossier Marketing, communicatie en evenementen Instroom crebo 23067 Domein Economie en administratie Domein crebo

Nadere informatie

Examenplan , 2016 examenplan en diplomavereisten Sociaal-cultureel werker (P2) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2016 examenplan en diplomavereisten Sociaal-cultureel werker (P2) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Sociaal-cultureel werker (p2) Crebo 25488 Kwalificatiedossier Sociaal werk Crebo 23185 Domein Zorg en welzijn Crebo 79140 Versiejaar KD 2016 Niveau

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen

Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Op weg met de instellingsexamens taal Regiobijeenkomst op weg met de instellingsexamens taal Alet van Leeuwen Steunpunt taal en rekenen mbo Rol Steunpunt taal en rekenen mbo onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Examenplan examenplan en diplomavereisten Facilitair leidinggevende. (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan examenplan en diplomavereisten Facilitair leidinggevende. (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Crebo 25175 Kwalificatiedossier Facilitair leidinggeven Crebo 23083 Domein Horeca en bakkerij Crebo 79120 Versiejaar KD 1-8-2015 (sindsdien niet

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Middelbaar Beroeps Onderwijs IPC 2150 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Examenplan , 2016, examenplan en diplomavereisten Pedagogisch medewerker kinderopvang (p1) (HKS, vanaf augustus 2016)

Examenplan , 2016, examenplan en diplomavereisten Pedagogisch medewerker kinderopvang (p1) (HKS, vanaf augustus 2016) Examenplan (HKS, vanaf augustus 2016) Naam kwalificatie Crebo 25486 Kwalificatiedossier Pedagogisch Werk Crebo 23183 Domein Zorg en welzijn Crebo 79140 Versiejaar KD 2016 Niveau 3 Geldig voor cohort(en)

Nadere informatie

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Travel, Leisure & Hospitality. : alle. : 1v1 DOSSIER

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Travel, Leisure & Hospitality. : alle. : 1v1 DOSSIER Kwalificerend Servicedocument DOSSIER : Travel, Leisure & Hospitality DOSSIERCREBO : 23134 KWALIFICATIE : Leidinggevende leisure & hospitality KWALIFICATIECREBO : 25351 NIVEAU : 4 COHORT : 2018-2019 KERNTAAK

Nadere informatie

Vitaal werknemerschap in kwalificatiedossiers?

Vitaal werknemerschap in kwalificatiedossiers? Vitaal werknemerschap in kwalificatiedossiers? Verslag interviews Karen Hitters Robby Aldenkamp Pieter Iedema Adviseur NISB Adviseur NISB Adviseur MBO-raad Datum: 07/02/2012 Versie 2.0 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Werken op de internationale arbeidsmarkt

Werken op de internationale arbeidsmarkt Keuzedeel mbo Werken op de internationale arbeidsmarkt behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo Op dit moment is een wijziging van de WEB in voorbereiding waarmee de positie van keuzedelen in de

Nadere informatie

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Keuken. : alle. : 1v5 DOSSIER

Examenplan. Kwalificerend. Servicedocument. : Keuken. : alle. : 1v5 DOSSIER Kwalificerend Servicedocument DOSSIER : Keuken DOSSIERCREBO : 23085 KWALIFICATIE : Kok KWALIFICATIECREBO : 25180 NIVEAU : 2 COHORT : vanaf 2015 KERNTAAK : alle VERSIE : 1v5 juli 2016 Inhoudsopgave Examenplan

Nadere informatie