Vreemdl. Waarom moeten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vreemdl. Waarom moeten"

Transcriptie

1 Een verhaaltje over dividend De voorkeur van beleggers? "Zij hebbendrie jaar geen dividend ontvangen. Dat is een slechte zaak. Zij mogen terecht verwachten iets terug te zien van hun investering. En wij moeten daarvoor zorgen. Want vergeet niet dat we zonder aandeelhouders geen werk hebben," aldus vice president Dudley Eustace, de financiele man in de raad van bestuur van Philips (FD dec '93). Vreemdl. Waarom moeten aandeelhouders met (contante) dividenden2 tevreden worden gesteld? Koerswinsten zijn toch minstens even aantrekkelijk? In een wereld waar dividendinkomsten en koerswinsten fiscaal Drs M.B.]. Schauten even zwaar worden belast zijn zij toch perfecte substituten. En wanneer het belastingtarief op dividendinkomsten hoger is dan op koerswinsten dan gaat de voorkeur toch uit naar koerswinsten?! Waarde onderneming en fiscus Stel dat u voor de volgende keuze wordt gesteld (zie Black [1976]). Mogelijkheid I: U ontvangt vandaag f 2,- en morgen of f 54,- (kans van 0,5) of f 50,- (kans eveneens 0,5). Mogelijkheid II: U ontvangt vandaag niets, maar morgen of f 56,- (kans van 0,5) of f 52,- (kans eveneens 0,5). Geeft u aan een van beide mogelijkheden de voorkeur? Waarschijnlijk niet. De waarde van I is namelijk gelijk aan die van II ([f 2,- + 0,5 x f ,5 x f 50,-] = [0,5 x f ,5 x f 52,-]. In een perfecte wereld is de keuze tussen een aandeel van een onderneming (I) die dividend uitkeert en een aandeel van een onderneming (II) die dat niet doet ceteris paribus identiek aan bovengeschetste situatie. De koers van aandeel I daalt op het moment dat het dividend wordt uitgekeerd (ex-dividend gaan) met de grootte van het dividend. Indien de belegger het ontvangen dividend herbelegt, belandt hij in dezelfde situatie als wanneer hij niet aandeel I maar aandeel II had gekocht. Een belegger die aandeel II bezit en een dividend wenst, kan een deel van zijn aandelen verkopen. Op deze manier is de belegger in staat zijn eigen dividend te creeren ("home made dividends"). Door het uitkeren van dividend bewijst de onderneming de belegger geen dienst en voegt geen waarde toe. De waarde van de onderneming is onafhankelijk van het dividendbeleid4. Worden dividendinkomsten echter zwaarder belast dan koerswinsten dan verandert de zaak. Stel dat koerswinsten onbelast zijn en het belastingpercentage op dividendinkomsten gelijk is aan 25%. In dit geval gaat de voorkeur uit naar mogelijkheid II. Immers van de f 2,- dividend wordt f 0,50 aan de fiscus betaald. De waarde van mogelijkheid I is nu lager dan die van II (het verschil bedraagt f 0,50). Analoog hieraan geldt dat de waarde van onderneming I ceteris paribus lager is dan de waarde van onderneming II. Een onderneming die dividend betaalt verlaagt haar marktwaarde. Ex-dividend gaan De koersdaling op het moment dat dividend wordt uitgekeerd, is afhankelijk van het belastingtarief voor dividend en het belastingtarief voor koerswinst. Een rationele belegger die zijn inkomen na belasting wenst te maximaliseren is indifferent tussen a) de verkoop van zijn aandeel op de laatste dag waarop het cum dividend noteert of b) de verkoop op de eerste dag waarop het fonds ex-dividend

2 dit aandeel is dan gelijk aan f 7,50 «(1(1-0,25)/0,1). Indien dividendbelasting kan worden voorkomen door geen dividend uit te keren is de waarde van 12 het aandeel f 10,- Het rendement na belasting is in beide situaties 10%. wordt genoteerd, indien de relatie geldt5 volgens formule 1. Uit formule 1 voigt formule 2, waarbij (PcunrPex) de koersdaling direct na uitkering van het dividend weergeeft6. De koersdaling op het moment van exdividend gaan is in Nederland gelijk aan D[1-tdf. Volgens Dorsman (1988) is (Pcum-Pex) gemiddeld 76,8% van het dividend in kwestie8. Is het nu wenselijk om in Nederland een aandeel aan te houden dat elk jaar dividend uitkeert of moeten beleggers deze aandelen juist mijden? Volgens de theorie (zie bijv. Ross, Westerfield & Jaffe (1993» bestaat er een positief verband tussen het geeist rendement voor belasting en de dividend yield, zodanig dat het rendement na belasting voor aile aandelen van een bepaalde risicoklasse, ongeacht de dividend yield, aan elkaar gelijk zijn9. Het rendement na belasting is in theorie niet afhankelijk van het verwachte dividendbeleid; de belegger is dus indifferent tussen een dividend- uitkerend aandeel en een niet dividenduitkerend aandeel. D~ 'vvaarde van een onderne-.r2: die dividend uitkeert is formule 1&2 daarentegen lager dan de waarde van een identieke onderne-. d... mmg Ie d e wmsten m hou d t 10. Een voorbeeld. Voor de eenvoud gaan we ervan uit dat het effectieve belasting percentage voor dividendinkomsten gelijk is 25%11. Veronderstel een onderneming die eeuwigdurend een dividend uitkeert van f 1,- per aandeel. Het geeist rendement is voor de risicoklasse van dit aandeel10%. De waarde van Aankondigingseffect De aankondiging dat een onderneming onverwacht toch dividend uitkeert (of een hoger dividend dan was verwacht) zal door de fisc ale bril bezien op het moment van aankondiging een negatieve invloed op de koers moeten hebben. Vaak wordt verondersteld dat in theorie alleen op het moment dat het dividend wordt uitgekeerd de koers van het aandeel zich (volgens formule 2) aanpast. Dit is niet het geval. Als het effectieve dividendbelastingtarief 25% bedraagt (en tg gelijk is aan 0) dan zal de aankondiging dat morgen onverwacht f 10,- dividend wordt uitbetaald de koers van het aandeel met f 2,50 verlagen. Op het moment van "ex-dividend gaan" daalt de koers nogmaals met f 7,50. Veronderstel een onderneming met als enig bezit f 100,- aan contanten. De onderneming is geheel met eigen vermogen gefinancierd, het aantal

3 uitstaande aandelen is 1. De waarde van het aandeel is f 100,-. Indien vandaag wordt aangekondigd dat morgen onverwacht f 10,- aan dividend wordt uitgekeerd, dan wet en we ook dat de waarde van de onderneming vandaag nog slechts f 97,50 is. Morgen wordt immers f 2,50 dividendbelasting aan de fiscus afgedragen. Wanneer het aandeel ex-dividend gaat daalt de koers van f 13 97,50 tot f 90,-. Stel dat men de mening is toegedaan dat de koers aileen bij het ex-dividend gaan daalt met DO-td). Dit betekent dat de koers daalt van f 100,- tot f 92,50, terwijl na dividend uitkering slechts f 90,- in kas resteert. De aankondiging, zoals bij Philips, van een onverwacht dividend zou dus een negatieve invloed op de koers moeten hebben. Waarom dividend: een verklaring Het is dus vreemd waar te nemen dat ondernemingen dividend blijven uitkeren. Bij een dividendverlaging tot 0 neemt de claim van de fiscus in de inkomsten belasting (IB) sfeer af en neemt de waarde van de onderneming met hetzelfde bedrag toe! Waarom worden dan toch dividend en uitgekeerd? Shefrin & Statman (984) geven interessante verklaringen voor de voorkeur van beleggers voor dividend en hiermee impliciet verklaringen voor het uitkeren van dividend door ondernemingen. Shefrin & Statman weerleggen het uitgangspunt dat in een perfecte markt dividend en koerswinst perfecte substituten zijn! In het navolgende wordt kort ingegaan op:- self control en dividend, - prospect theorie en dividend, - voorkomen van spijt en de voorkeur voor dividend. De verklaringen zijn gebaseerd op de "self control theorie" van Thaler & Shefrin (981) en de "prospect theorie" van Kahneman en Tversky (979). Self control en dividend Volgens Shefrin & Statman bestaat binnen elk individu een agency relatie. De principaal is de zogenaamde planner van het individu. Deze planner is verantwoordelijk voor het lange termijn gel uk. De agent, de uitvoerder, is gericht op de korte termijn. Centraal staat het maximaliseren van het geluk nu. Zij consumeert haar gehele vermogen het liefst direct. De taak van de planner is de uitvoerder in toom te houden. Dit kan door haar zijn 'wil' op te leggen. Dit kost echter inspanning. Een alternatieve mogelijkheid is de uitvoerder te voorzien van bepaalde procedures die zij moet volgen; en daarmee de bewegingsruimte van deze (op korte termijn gerichte lusten) agent te beperken. Voorbeelden van dit soort "manipulaties" zijn: - rook niet meer dan 10 sigaretten per dag, - spaar minstens 2% van uw maandsalaris ter bekostiging van de studie LOSSES deren en kom nooit aan dit geld voor eigen consumptie, - spaar f 250,- per maand voor een nieuwe auto op rekening x, ook al is de lening van de oude nog niet afbetaald. Deze "regels" zijn aile door de planner opgelegd in de hoop dat de uitvoerder "verstandig" met zijn huidige vermogen/ gezondheid omgaat. Sommige regels lijken onzinnig. Zo is de rente die betaald wordt over de lening die de aanschaf van de oude auto financierde waarschijnlijk hoger dan de ontvangen rente op de spaarpot die voor het toekomstige voertuig wordt gevormd. Toch zijn deze regels volgens de theorie nodig om de uitvoerder in het gareel te houden. Door aandelen aan te houden die dividend uitkeren en aileen het dividend te consumeren, neemt de kans af dat de uitvoerder op een onbezonnen moment aile aandelen verkoopt en voor de hele familie een reisje naar een amusementspark in Frankrijk boekt. Door aileen het dividend te consumeren kan de planner genoeg vermogen opbouwen dat in een latere levensfase kan worden gecon- van uw kin- VALUE GAINS Figuur 1, waardefunctie volgens Kahneman & Tversky

4 . sumeerd 14. Door slechts in fondsen met een dividend yield van nul te beleggen wordt het voor de mens/belegger moeilijker rekening te houden met "toekomstig" geluk. Aandelen die dividend uitkeren zijn een uitkomst en worden door de planner geprefereerd boven aandelen met een yield van O. Prospect Theorie en dividend Zonder uitvoerig op deze theorie in te gaan, zal worden aangegeven waarom binnen de prospect theorie een dividend geen perfect substituut voor koerswinst hoeft te zijn. Binnen de prospect theorie staat niet een nutsfunctie maar een waardefunctie centraal (v(x)). De waarde van een uitkomst x is binnen deze functie afhankelijk van de afwijking van x ten opzichte van een referentiepunt (w) en niet afhankelijk van de absolute waarde van x an sich. Er wordt gesproken van "winst" en "verlies" in die situaties waarbij respectievelijk x>w en x<w. Bovendien geldt dat de waardefunctie bij wins ten concaaf verloopt en bij verliezen convex. Daarnaast is de waarde diewordt toegekend aan een verlies groter dan bij een winst van gelijke grootte (verliezen lijken groter dan winsten). De waardefunctie is afgebeeld in figuur 1. De uitkomst x wordt vervolgens opgedeeld in twee delen; a met referentiepunt Wa en b met referentiepunt Wb. Aan de hand van het eerder besproken voorbeeld van Black (1976), zal worden uitgelegd wat de implicatie van de prospect theorie voor de "waarde" van dividend is. De besproken mogelijkheden I en II worden hiertoe in twee15 verschillende situaties met elkaar vergeleken. Bij mogelijkheid I bestaat uitkomst x telkens uit een dividend "a" van f 2,-, en een aandelenkoers "b" van 50 of 54. Het referentiepunt voor het dividend (wa) is gelijk aan 0 «a-wa) is in elke situatie gelijk aan f 2,-). Het enige verschil tussen de twee situaties is het referentiepunt (Wb) dat wordt gehanteerd ter berekening van de koerswinst of het koersverlies. Bij mogelijkheid II bestaat uitkomst x uit een aandelenkoers 16 van f 52,- of f 56,-. Situatie A mogelijkheid I. De belegger heeft het aandeel aangeschaft voor f 40,- (wb=40). Dit betekent dat een koerswinst gerealiseerd zal worden van 10 of 14 «b-wb)o). Naast deze koerswinst van 10 of 14 maakt de belegger een dividend"winst" van 2 (a-wa). De waardering van beide winsten kan nu op twee verschillende methoden plaatsvinden; door "integra tie" of door "afzondering". Van integratie wordt gesproken indien de winsten worden opgeteld en hier vervolgens middels de waardefunctie.(zie figuur 1) een waarde aan wordt toegekend. Van afzondering is sprake indien voor zowel de dividendwinst als de koerswinst (apart) een waarde (volgens dezelfde waardefunctie) wordt bepaald; deze waarden worden vervolgens opgeteld. De belegger zal bij de waardering van x (eigenlijk x-w!) kiezen voor die methode die aan x de hoogste waarde toekent. Bij een koerswinst van 10 of 14 en een dividend van 2 zal worden gekozen voor afzondering. De waardering van twee afzonderlijke wins ten is namelijk hoger dan de waarderin~ meerde winst van de gesom- 7. (De waardefunctie is immers concaaf bij winsten.) Mogelijkheid II. Bij een aanschafprijs van f 40,- is de koerswinst gelijk aan 12 of 16. Volgens Shefrin en Statman heeft de belegger nu niet de mogelijk om de uitkomst door middel van afzondering te waarderen. De enige mogelijkheid is de totale winst ineens te waarderen. Aangezien waardering volgens afzondering resulteert in een hogere waardering gaat de voorkeur van de belegger uit naar het dividend uitkerende aandeel18. Situatie B. Veronderstel nu dat de belegger het aandeel niet voor f 40,- maar voor f 51,- had aangeschaft. Naast een dividend van f 2,-, bedraagt de mogelijkekoerswinst (b-wb) nu f 3,- of -/- f 1,-. De belegger zal de einduitkomst wederom waarderen met die methode die hem de hoogste waarde oplevert. Bij een koerswinst van f 3,- zal d.m.v. afzondering19 en bij een koersverlies van f 1,- d.m.v. integra tie worden gewaardeerd (verliezen li~ken immers groter dan wins ten ). Indien de belegger een aandeel had aangeschaft dat geen dividend uitkeerde(mogelijkheid II) dan was de koerswinst f 5,- of f 1,- geweest. De voorkeur gaat wederom uit naar het dividenduitkerende aandeel, daar de waarde van een koerswinst van f 3,- en het dividend (afzondering) hoger is dan de waarde van een koerswinst van f 5,_21. Volgens de prospect theorie, waar waardering van de uitkomst ten opzichte van een referentiepunt d.m.v. "afzondering" of "integra tie" plaatsvindt, is een dividend niet in elke situatie een perfect substituut voor koerswinst. Bij een dividenduitkerend aandeel kan de belegger waarderen door of afzondering of integra tie. Bij een aandeel dat geen dividend kent heeft de belegger deze flexibiliteit niet. Uit bovenstaan-

5 de voorbeelden blijkt dat dividend en koerswinst geen perfecte substituten zijn. De voorkeur gaat in de meeste gevallen uit naar dividenduitkerende aandelen. Voorkomen van spijt en de voorkeur voor dividend Stel u wilt een breedbeeld t.v. Ter financiering van deze t.v. maakt u gebruik van: I. of f 4999,- ontvangen dividend, of voor f 4999,- aan- II. u verkoopt delen. Vervolgens schiet de koers van het aandeel omhoog. De vraag die we ons moeten stellen is, in welke situatie hebben we meer spijt? In I of in II. Volgens Black bent u indifferent. Helaas is situatie II waarschijnlijk pijnlijker dan situatie I. Immers het is goed denkbaar dat we de aandelen niet hadden verkocht en een aanzienlijke koerswinst hadden gerealiseerd. Het is daarentegen minder voorstelbaar dat we het dividend hadden herbelegd en zo een koerswinst had den gemaakt. Duidelijk is dat I en II geen perfecte substituten zijn. Literatuur Shefrin en Statman geven aan dat de belegger een voorkeur kan hebben voor dividend uitkerende aandelen. Ook al wordt van elke gulden dividend minstens vijfentwintig cent aan de fiscus afgedragen. De kwartjes dividend van Philips zijn misschien toch zo gek nog niet! - is ge- "Een verhaaltje over dividend" schreven in apri Eindnoten 1. Wij sluiten informatie a-symmetrie en agencykosten uit. 2. In het vervolg wordt met dividend een contant dividend bedoeld. 3. Van voorraadkosten en de 1 dag renteopbrengst wordt afgezien. 4. Zie Miller & Modiglani (1961). 5. Zie Dorsman (1988) p.30 en Elton & Gruber 1970); 6. Indien Pcum-Pex niet gelijk is aan het dividend dan zullen beleggers die gewin op korte termijn nastreven hiervan kunnen profiteren (zie Dorsman (1988) p.31). "Wanneer de verwachte koersdaling kleiner is dan het dividend, zullen deze beleggers het desbetreffende fonds kopen wanneer het aandeel nog cum dividend noteert. Vervolgens verkopen zij hun belang in het fonds nadat de notering ex-dividend geschiedt;" 7. Voor particulieren geldt Tg 0; 8. Tct is hoger dan 25%. Volgens Dorsman is het echter mogelijk dat belastingontwijking dermate is ingeburgerd dat de markt alleen nog voor de verplichte voorheffing van 25% corrigeert; 9. Het gevonden empirische verband is echter niet eenduidig. Zo vindt Brennan (1970) een positief en Miller & Scholes (1982) een negatief verband. Gombola & Liu (1993) vinden een positief verband tijdens zgn. "bear" markets en een negatief verband tijdens "bull" markets; 10. Het waardeverschil is gelijk aan de verdisconteerde waarde van de verwachte belasting betalingen; 11. Deze simplistische veronderstelling is gebaseerd op de bevindingen van Dorsman (1988); 12. N.B. de K/W verhouding voor wereld Nederland is 25% lager dan de K/W verhouding in een zogenaamde perfecte wereld waar geen belasting wordt geheven; 13. Verondersteld wordt dat de dividenduitkering eenmalig is. 14. Lease, Lewellen en Schlarbaum (1976) tonen aan dat de dividend yield van de portefeuille van ouderen aanzienlijk hoger is dan die van jongeren; 15. Zie Shefrin & Statman voor een derde situatie; 16. De voorkeur gaat dus uit naar: -een aandeel I dat f 2,- dividend uitkeert, en eindkoers heeft van f 50,- of f 54,- of - een aandeel II dat geen dividend uitkeert maar een eindkoers heeft van f 52,- of f 56,-. Volgens Black zijn de aandelen perfecte substituten; 17. Vergelijk het uitpakken van Sinterklaas cadeautjes. Het plezier van het uitpakken van 10 cadeautjes is meestal groter dan het uitpakken van een doos met 10 cadeautjes; 18. (waarde van 10) + (waarde van 2)(waarde van 12) en (waarde van 14) + (waarde van 2)(waarde van 16); 19. (waarde van 3) + (waarde van 2) (waarde van (3+2»; 20. (waarde van (-1+2» (waarde van -1) + (waarde van 2); 21. (waarde van 3) + (waarde van 2)(waarde van 5). Black, F., "The dividend puzzle", Journal of PortfolioManagement, winter 1976, p Brennan, M., "Taxes, Market Valuation and Corporate Financial Policy," National Tax Journal, december Dorsman, A.B., Dividend en dividendpolitiek, academisch proefschrift, 1988, H.E. Stenfert Kroese B.V. Elton, E.J. & M.J. Gruber, "Marginal stockholder tax rates and the clientele effect", Review of Economics and Statistcs, 1970, vol. 52, p Gombola M.J. & F.Y.L. Liu, "Dividend Yields and Stock Returns: Evidence of Time Variation between Bull and Bear Markets," The Financial Review, vol.28 no.3, augustus 1993, p Kahneman, D. & A. Tversky, "Prospect Theory: An analysis of decision under risk," Econometrica, 47, p Le;'lse,R) Lewellen W. & G. Schlarbaum, "Market Segmenta- tion: Evidence on the individual investor," Financial Analysts Journal, 1976,32, p Litzenberger, R & K. Ramaswamy, "The effects of Dividends on Common Stock Prices: Tax Effects or Information Effect?," Journal of Finance, mei Miller, M.H. & F. Modigliani, "Dividend Policy, growth, and the valuation of shares," Journal of Business, 1961, vol. 34, no. 4, p Miller, M. & M. Scholes, "Dividends and Taxes: Some Empirical Evidence," Journal of Political Economics, december Ross, S.A, RW. Westerfield & J.F. Jaffe, Corporate Finance, 1993, IRWIN, Boston. Shefrin, H.M. & M. Statman, "Explaining investor preference for cash dividends," Journal of Financial Economics, 13, Thaler, R & H. Shefrin, "An economic theory of self-contro!," Journal of Political Economy, 1981, 89, P

Toepassen van Adjusted Present Value

Toepassen van Adjusted Present Value Toepassen van Adjusted Present Value Blz. 1 van 8 In deze bijdrage wordt ingegaan op het berekenen van economische waarde. Naast de bekende discounted cash flow (DCF) methode wordt ook wel gebruik gemaakt

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 4

Oefenopgaven Hoofdstuk 4 Oefenopgaven Hoofdstuk 4 Opgave 1 De NV Red Mobile verkoopt smartphones in Nederland en heeft de volgende aandeelhouders: KPN NV heeft 35% van de 10 miljoen gewone aandelen, France Telecom 30% van de aandelen

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 8

Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Opgave 1 Hazelkoning Onderneming Hazelkoning NV heeft 7 jaar geleden een obligatielening uitgegeven met een oorspronkelijke looptijd van 30 jaar. De couponrente van de lening bedraagt

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 8A

Oefenopgaven Hoofdstuk 8A Oefenopgaven Hoofdstuk 8A Opgave 1 1. Welke vormen van dividend kunnen worden onderscheiden? 2. Een NV heeft in 2013 in maanden januari, april en juli per keer 0,34 aan dividend uitgekeerd. Het totale

Nadere informatie

EEN NADERE ANALYSE VAN DE RELATIES TUSSEN AANDELENRENDEMENTEN EN WINSTEN, DIVIDENDEN EN CASH-FLOWS. Gert Hegge en Rezaul Kabir

EEN NADERE ANALYSE VAN DE RELATIES TUSSEN AANDELENRENDEMENTEN EN WINSTEN, DIVIDENDEN EN CASH-FLOWS. Gert Hegge en Rezaul Kabir EEN NADERE ANALYSE VAN DE RELATIES TUSSEN AANDELENRENDEMENTEN EN WINSTEN, DIVIDENDEN EN CASH-FLOWS Gert Hegge en Rezaul Kabir Vakgroep Bedrijfseconomie Katholieke Universiteit Brabant Tilburg, april 1995

Nadere informatie

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur Hoofdstuk 5 De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur 5.1 Inleiding In de vorige hoofdstukken hebben we het vreemd vermogen en het eigen vermogen van een onderneming besproken. De partijen

Nadere informatie

Rentenieren op het dividend Geld en Kapitaalmarkt

Rentenieren op het dividend Geld en Kapitaalmarkt Rentenieren op het dividend Geld en Kapitaalmarkt 2010-2011 Erik Corluy en Yannick Stoffelen 2FiVe INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Algemeen... 3 Bedrijven die dividenden uitkeren... 4 Enkele voorbeelden/onze

Nadere informatie

Unlimited Speeders. Achieving more together

Unlimited Speeders. Achieving more together Unlimited Speeders Achieving more together Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom 3 Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom Snel en eenvoudig beleggen met een geringe investering? Inspelen op een

Nadere informatie

Welke soorten beleggingen zijn er?

Welke soorten beleggingen zijn er? Welke soorten beleggingen zijn er? Je kunt op verschillende manieren je geld beleggen. Hier lees je welke manieren consumenten het meest gebruiken. Ook vertellen we wat de belangrijkste eigenschappen van

Nadere informatie

Kenmerken financiële instrumenten en risico s

Kenmerken financiële instrumenten en risico s Kenmerken financiële instrumenten en risico s Inleiding Aan alle vormen van beleggen zijn risico s verbonden. De risico s zijn afhankelijk van de belegging. Een belegging kan in meer of mindere mate speculatief

Nadere informatie

Principe. Daarom heeft de wetgever 2 belangrijke beperkingen ingevoerd. Beperking 1: maximumstand rekening-courant

Principe. Daarom heeft de wetgever 2 belangrijke beperkingen ingevoerd. Beperking 1: maximumstand rekening-courant Welke interest mag u nu betalen op uw rekening-courant? Welke interest mag u nu betalen op uw rekening-courant?... Principe... Beperking 1: maximumstand rekening-courant... Een voorbeeld verduidelijkt

Nadere informatie

Ik wil een adreswijziging doorgeven, hoe doe ik dat? Ik wil een wijziging van mijn e-mailadres doorgeven, hoe doe ik dat?

Ik wil een adreswijziging doorgeven, hoe doe ik dat? Ik wil een wijziging van mijn e-mailadres doorgeven, hoe doe ik dat? Insinger de Beaufort MyChoice & MyPortfolio Inhoudsopgave Stortingen en onttrekkingen Hoe kan ik een extra inleg doen op mijn MyChoice-rekening? Hoe kan ik een extra inleg doen op mijn MyPortfolio-rekening?

Nadere informatie

In dit proefschrift staat het gebruik van financiële derivaten binnen het. risicomanagement van individuele ondernemingen centraal (corporate risk

In dit proefschrift staat het gebruik van financiële derivaten binnen het. risicomanagement van individuele ondernemingen centraal (corporate risk SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS In dit proefschrift staat het gebruik van financiële derivaten binnen het risicomanagement van individuele ondernemingen centraal (corporate risk management). In de afgelopen

Nadere informatie

Wat zijn de financiële risico s van een belegging in aandelen in DIM Vastgoed? DIM Vastgoed N.V.

Wat zijn de financiële risico s van een belegging in aandelen in DIM Vastgoed? DIM Vastgoed N.V. Deze financiële bijsluiter is bijgewerkt tot en met 13 juni 2005. Bij of krachtens wet voorgeschreven productinformatie over een belegging in aandelen in Over de financiële bijsluiter Voor producten als

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

Examen VWO-Compex. wiskunde A1,2

Examen VWO-Compex. wiskunde A1,2 wiskunde A1,2 Examen VWO-Compex Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 1 juni 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen bestaat uit 22 vragen.

Nadere informatie

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30)

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Omcirkel het meest juiste antwoord bij de Multiple

Nadere informatie

Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus

Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus Trends, 06.06.2013 Is een lage rente (

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance 2008 II

Tentamen Corporate Finance 2008 II Vraag 1. Welk type marktefficiëntie betreft het als ook alle publieke informatie in een prijs verwerkt is? a. Zwakke vorm efficiëntie. b. Semi-sterke vorm efficiëntie. c. Sterke vorm efficiëntie. d. Supersterke

Nadere informatie

Compex wiskunde A1-2 vwo 2004-I

Compex wiskunde A1-2 vwo 2004-I KoersSprint In deze opgave gebruiken we enkele Excelbestanden. Het kan zijn dat de uitkomsten van de berekeningen in de bestanden iets verschillen van de exacte waarden door afrondingen. Verder kunnen

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 5

Oefenopgaven Hoofdstuk 5 Oefenopgaven Hoofdstuk 5 Opgave 1 Leg uit waarom een bank in de regel bereid is een lening die gedekt is door een zekerheid, tegen een lagere rente te verstrekken dan een gelijkwaardige lening zonder zekerheid.

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Basisstrategieën 2 2. Voorbeelden van toepassingen 2 3. Grafische

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1 vwo 2004-I

Eindexamen wiskunde A1 vwo 2004-I Bevolkingsgroei Begin jaren negentig verscheen in NRC Handelsblad een artikel over de bevolkingsgroei en de gevolgen van deze groei. Bij dit artikel werden onder andere de onderstaande figuren 1A, 1B,

Nadere informatie

VALUE INVESTING. Gepubliceerd door Mr. Market bvba

VALUE INVESTING. Gepubliceerd door Mr. Market bvba VALUE INVESTING Gepubliceerd door Mr. Market bvba First of all, know value VALUE INVESTING Waarde van het aandeel als belangrijkste parameter VALUE INVESTING DEEL 1: Wat? DEEL 2: Waarom? DEEL 3: Hoe? DEEL

Nadere informatie

De Grafiek. De waarde van een onderneming. Het lezen van de grafiek. Value drivers Interactief gebruik van de grafiek. Het lezen van de grafiek.

De Grafiek. De waarde van een onderneming. Het lezen van de grafiek. Value drivers Interactief gebruik van de grafiek. Het lezen van de grafiek. De Grafiek De waarde van een onderneming John Burr Williams definieerde al in 1938 de waarde van een onderneming: De waarde van een onderneming wordt bepaald door de netto verwachte kasstroom gedurende

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. VastNed Retail nv is een Nederlands vastgoedbeleggingsfonds dat met gelden

Nadere informatie

Koerseffecten van aandelenemissies aan de Amsterdamse Effectenbeurs Arts, P.; Kabir, M.R.

Koerseffecten van aandelenemissies aan de Amsterdamse Effectenbeurs Arts, P.; Kabir, M.R. Tilburg University Koerseffecten van aandelenemissies aan de Amsterdamse Effectenbeurs Arts, P.; Kabir, M.R. Published in: Financiering en belegging Publication date: 1993 Link to publication Citation

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 1 juni 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 1 juni 13.30 16.30 uur wiskunde A1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 1 juni 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 83 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

12 Het eigen vermogen

12 Het eigen vermogen 12 Het eigen vermogen hoofdstuk 12.1 C 12.2 C 12.3 C 12.4 A 12.5 B 12.6 D 12.7 B 12.8 A 12.9 D 12.10 A 12.11 C 12.12 B 12.13 B 12.14 D 12% van 30.000.000 = 3.600.000 12.15 C 1.000.000 / 20.000.000 = 0,05

Nadere informatie

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services TIP 2: Ezcorp Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten EZPW US3023011063 Credit Services Ezcorp (EZPW) is een bedrijf dat leningen verstrekt en daarnaast tweedehands spullen

Nadere informatie

Aandelenopties in woord en beeld

Aandelenopties in woord en beeld Aandelenopties in woord en beeld 2 Aandelenopties in woord en beeld 1 In deze brochure gaan we het hebben over aandelenopties zoals die worden verhandeld op de optiebeurs van Euronext. Maar wat zijn dat

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Moore Stephens Informatief 148 www.moorestephens.be Onderwerp Welke interest mag u nu betalen op uw rekening-courant? Datum 24 september 2014 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance 2006 II

Tentamen Corporate Finance 2006 II Vraag 1. In de praktijk worden bij fusies en overnames voornamelijk twee waarderingsmethoden gebruikt: DCF (discounted cash flows) en comparables (i.e. waardering op basis van multiples ten opzichte van

Nadere informatie

Checklist Deelnemingsvrijstelling

Checklist Deelnemingsvrijstelling Checklist Deelnemingsvrijstelling Wie een (persoonlijke) holding bezit met daarin aandelen in een werkmaatschappij, zal al snel achter het belang van de deelnemingsvrijstelling komen. De deelnemingsvrijstelling

Nadere informatie

"Opties in een vogelvlucht"

Opties in een vogelvlucht "Opties in een vogelvlucht" Presentatie voor het NCD November 2010 Ton Ruitenburg Senior Officer Retail Relations Amsterdam Opties en hun gebruikers Doel van deze presentatie is u een eerste indruk te

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance 2007 I

Tentamen Corporate Finance 2007 I Vraag 1. Welke factoren, volgens Fama en French, beïnvloeden het verwachte rendement op een belegging? a. De grootte van een onderneming, de P/E ratio en de B/M ratio. b. De beta van een onderneming. c.

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

EXAMENVRAGEN OPTIES. 1. Een short put is:

EXAMENVRAGEN OPTIES. 1. Een short put is: EXAMENVRAGEN OPTIES 1. Een short put is: A. een verplichting om een onderliggende waarde tegen een specifieke prijs in een bepaalde B. een verplichting om een onderliggende waarde tegen een specifieke

Nadere informatie

College 3. Opgaven. Opgave 2

College 3. Opgaven. Opgave 2 College 3 Opgaven Opgave 2 Tabel bij opgave 2 Schepen Marg. kosten Totale kosten Tot. opbr. Marg. opbr. Netto opbr. 3 200 600 900 900 300 4 200 800 1600 700 800 5 200 1000 2000 300 1000 6 200 1200 2100

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Drie valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Bijlage VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma.

Bijlage VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma. Bijlage VWO 2010 tijdvak 1 tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Informatieboekje VW-0251-a-10-1-b Formuleblad Voor de beantwoording van vraag 11, 13, 29 en 31 zijn de

Nadere informatie

Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom?

Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom? Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom? In tijden dat de verwachtingen voor toekomstige vrije geldstromen ieder jaar uitkomen werkt de financieringshefboom in het voordeel van de eigen vermogen

Nadere informatie

BEURSRATIO S BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig?

BEURSRATIO S BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? KDT Financiele analyse P.1 1 BEURSRATIO S KDT Financiele analyse P.1 BEURSRATIO S marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? wie stelt belang in deze ratio s? - institutionele

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Twee valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Grafische voorstelling 4 2. Bull strategieën 5

Nadere informatie

Management en Organisatie. Proefles

Management en Organisatie. Proefles Management en Organisatie Proefles I. Geld lenen. Stel: je wordt 18 jaar, je haalt je rijbewijs en je wilt dan direct een auto hebben. Die kost 25.000, maar jij hebt geen cent. Je kijkt naar de TV en je

Nadere informatie

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM met betrekking tot de Gecombineerde Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders (de"vergadering") van Insinger de Beaufort Umbrella Fund N.V. (de "Vennootschap")

Nadere informatie

ANNEX II BIJ DE AGENDA VAN DE BUITENGEWONE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS VAN ROYAL IMTECH N.V. TE HOUDEN OP 8 OKTOBER 2013

ANNEX II BIJ DE AGENDA VAN DE BUITENGEWONE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS VAN ROYAL IMTECH N.V. TE HOUDEN OP 8 OKTOBER 2013 ANNEX II BIJ DE AGENDA VAN DE BUITENGEWONE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS VAN ROYAL IMTECH N.V. TE HOUDEN OP 8 OKTOBER 2013 Deze Annex II bevat voorgestelde voorwaarden (de "Conversievoorwaarden")

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance BKB0023 18 augustus 2005 09:30 uur - 12:30 uur

Tentamen Corporate Finance BKB0023 18 augustus 2005 09:30 uur - 12:30 uur Tentamen Corporate Finance BKB0023 18 augustus 2005 09:30 uur - 12:30 uur Beste student, Voor U ligt het tentamen corporate finance. Het tentamen is gesloten boek en bestaat uit 40 meerkeuze vragen; vier

Nadere informatie

BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel. - institutionele beleggers - private belegger

BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel. - institutionele beleggers - private belegger KDT Financiele analyse P06.01 1 BEURSRATIO S KDT Financiele analyse P06.01 2 BEURSRATIO S marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? wie stelt belang in deze ratio s? -

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA Financiële analyse Les 2 Vermogensbehoefte en financiering Auteur: Witek ten Hove, MBA In deze les gaan we kijken naar onderdelen uit de balans. Er wordt aangenomen dat de student weet hoe een balans is

Nadere informatie

Exposure vanuit optieposities

Exposure vanuit optieposities Exposure vanuit optieposities ABN AMRO is continue bezig haar dienstverlening op het gebied van beleggen te verbeteren. Eén van die verbeteringen betreft de vaststelling van de zogenaamde exposure (blootstelling)

Nadere informatie

Examen VWO-Compex. wiskunde A1

Examen VWO-Compex. wiskunde A1 wiskunde A1 Examen VWO-Compex Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 1 juni 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 87 punten te behalen; het examen bestaat uit 24 vragen.

Nadere informatie

Trade van de Week. Traden, BAM, cashen!

Trade van de Week. Traden, BAM, cashen! Trade van de Week Traden, BAM, cashen! De titel doet het wellicht al vermoeden. Ik sprak vandaag een klant die een mooie winst behaalde door het handelen in BAM. Een trade die met recht Trade van de Week

Nadere informatie

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag?

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag? Eindtoets hoofdstuk 1 Kopen doe je zo (CONSUMEREN) 1.3 Ik spaar, leen en beleg mijn geld 1 REDENEN OM TE SPAREN Hier staan zes mensen die sparen: Linda zet geld opzij voor haar vakantie Roy belegt in aandelen

Nadere informatie

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht In publicaties betreffende waarderingen van ondernemingen worden we vaak geconfronteerd met diverse Engelse termen, al dan niet eenvoudig te plaatsen

Nadere informatie

138 De Pensioenwereld in 2014

138 De Pensioenwereld in 2014 17 138 De Pensioenwereld in 2014 Beleggingen 139 EU-claims: geen grijs gedraaide plaat Auteurs: Susan Groot Koerkamp en Erwin Nijkeuter In de meeste Europese landen worden of werden buitenlandse pensioenfondsen

Nadere informatie

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Frank Vermeij Augustus 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Aanpak... 3 3 Juridische scheiding... 3 3.1 Aannames... 3 3.2 Resultaten... 4 4 Administratieve scheiding...

Nadere informatie

INKOOP VAN EIGEN AANDELEN OP DE AMSTERDAMSE EFFECTENBEURS

INKOOP VAN EIGEN AANDELEN OP DE AMSTERDAMSE EFFECTENBEURS Drs. C.F.A. Baltus en drs. M.B.}. Schauten INKOOP VAN EIGEN AANDELEN OP DE AMSTERDAMSE EFFECTENBEURS EEN EMPIRISCH ONDERZOEK NAAR DE KOERSONTWIKKELING Binnen de financieringstheorie is het inkopen van

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Vorige week Introductie financieel management Investeringsplan, financieringsplan en exploitatiebegroting Balans Liquiditeitsbegroting (meer in week 6) Berekening inkomen en vermogen

Nadere informatie

Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 21 januari 2015 van 18.30-21.30

Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 21 januari 2015 van 18.30-21.30 Technische Universiteit Delft Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 21 januari 2015 van 18.30-21.30 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijk gewicht hebben. Het eerste deel bestaat uit

Nadere informatie

commerzbank Speeders PRODUCTINFORMATIE

commerzbank Speeders PRODUCTINFORMATIE commerzbank Speeders PRODUCTINFORMATIE Speeder long Speeder short / www.speeders.commerzbank.com / Waarom Speeders? Het type beleggingsproduct waar de Speeder in thuis hoort is recent in Nederland. In

Nadere informatie

TUDelft Technische Universiteit Deift

TUDelft Technische Universiteit Deift Technische Universiteit Deift Tentamen Principes van Asset Trading 1 februari 2012 van 9.00-12.00 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijk gewicht hebben. Het eerste deel bestaat uit 20 multiple

Nadere informatie

Gestructureerde ProductenWijzer

Gestructureerde ProductenWijzer Gestructureerde ProductenWijzer Producten met gehele of gedeeltelijke hoofdsombescherming U bent mogelijk geïnteresseerd in beleggen in gestructureerde producten. Maar wat zijn gestructureerde producten?

Nadere informatie

Het is tijd voor de Rabobank.

Het is tijd voor de Rabobank. Dit prospectus is gemaakt voor de uitgifte van dit product en wordt daarna niet meer geactualiseerd. Als u in dit product wilt beleggen is het daarom belangrijk dat u ook alle informatie over dit product

Nadere informatie

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Als u eenmaal recht heeft op een ontslagvergoeding, dan kunt u deze vergoeding in feite op 3 verschillende manieren

Nadere informatie

DIVIDEND REINVESTMENT PLANS

DIVIDEND REINVESTMENT PLANS DIVIDENDBELEID FISCUS DIVIDEND REINVESTMENT PLANS KEUZEDIVIDEND MET EXTRA S? Prof.dr. A.C.C. Herst, Drs. B.G. Oude Elberink en Prof.dr. A. Tourani Rad* Inleiding In landen als Australië en de Verenigde

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Fiscale aandachtspunten bij de structurering van Investeringsfondsen

Fiscale aandachtspunten bij de structurering van Investeringsfondsen Fiscale aandachtspunten bij de structurering van Investeringsfondsen 1. Inleiding In dit memorandum gaan wij in op een aantal fiscale aspecten die een rol kunnen spelen bij het opzetten van een (particulier)

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2013 Van de Steunstichting. STEUNSTICHTING v/d OOGVERENIGING Postbus 2344 3500 GH Utrecht.

JAARVERSLAG 2013 Van de Steunstichting. STEUNSTICHTING v/d OOGVERENIGING Postbus 2344 3500 GH Utrecht. JAARVERSLAG 2013 Van de Steunstichting. STEUNSTICHTING v/d OOGVERENIGING Postbus 2344 3500 GH Utrecht. Inhoudsopgave Inleiding Bestuur Werkwijze, beleid bestuur Subsidie Nawoord. INLEIDING Op het moment

Nadere informatie

Agenda van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Agenda van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders Agenda van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders Die zal worden gehouden op donderdag 12 mei 2016, vanaf 14.00 uur, in het Hilton Amsterdam hotel, Apollolaan 138 te Amsterdam. 1. Toespraak

Nadere informatie

Impairment op basis van economische waarde

Impairment op basis van economische waarde 22-26_Jan Vis_10_2005 19-09-2005 09:01 Pagina 22 THEMA IFRS Prof.drs. J. Vis MBA is directeur bij Talanton Corporate Finance B.V. tevens is hij als adjunct-professor business valuation en value based management

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - I

Eindexamen m&o vwo 2010 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Particuliere beleggers kunnen op verschillende manieren vermogen opbouwen,

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!)

VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!) VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!) VRAAG 1 WELKE VAN DE VOLGENDE UITSPRAKEN ZIJN JUIST? 1) IRR HOUDT GEEN REKENING MET DE GROOTTE VAN DE INVESTERING. 2) INDIEN EEN ONDERNEMING PROJECTEN DOORVOERT

Nadere informatie

Datum eerste inleg: 1 januari 1992 3.600,- per jaar steeds op 1 januari Uitbetaling eindbedrag: 31 december 2011

Datum eerste inleg: 1 januari 1992 3.600,- per jaar steeds op 1 januari Uitbetaling eindbedrag: 31 december 2011 Informatiebron 1 Beleggingsovereenkomst Regendrop 13 2435 RD Rookbaai Rookbaai, 1 november 1991 Geachte heer Traaghand, Naar aanleiding van uw verzoek om informatie over ons beleggingsproduct kunnen wij

Nadere informatie

Alternatieve financieringsbronnen voor duurzaamheid. 4 maart 2013

Alternatieve financieringsbronnen voor duurzaamheid. 4 maart 2013 Alternatieve financieringsbronnen voor duurzaamheid 4 maart 2013 Aanleiding Het woonakkoord verminderd de investeringscapaciteit van woningcorporaties Het WSW wil dat de schuld per woning niet teveel oploopt

Nadere informatie

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik Inleiding Laat ik met de deur in huis vallen: ik geloof dat het midden- en kleinbedrijf een verschil maakt in de wereld. Denk aan bedrijven die nieuwe manieren bedenken om oceanen plasticvrij te maken,

Nadere informatie

Trade van de week. Welcome to. Africa

Trade van de week. Welcome to. Africa Trade van de week Welcome to Africa We versturen nu al een tijdje wekelijks de Trade van de Week. Een Trade van de Week hoeft in absolute termen niet de grootste winst op te leveren. Een kleine investering

Nadere informatie

DCFA themabijeenkomst

DCFA themabijeenkomst DCFA themabijeenkomst 25 april 2013 Waarderen in crisistijd José de Wit RA RV Programma Introductie Prijs / waarde Invloed crisis op waarderen? Valkuilen bij waarderen Prijs Transactie onderhandelen over

Nadere informatie

2014 -- Inkomstenbelasting - Niet-winst -- Deel 1

2014 -- Inkomstenbelasting - Niet-winst -- Deel 1 Inkomstenbelasting NW 1 programma Inkomsten uit werk, niet-winst Algemene bepalingen Loon Resultaat overige werkzaamheden Periodieke uitkeringen Heffingsgrondslagen boxenstelsel 1 van 2 Artikel 2.3 De

Nadere informatie

Geschreven door mr. R.M.J. van Zijp zaterdag, 23 oktober 2010 22:54 - Laatst aangepast donderdag, 09 juni 2011 23:45

Geschreven door mr. R.M.J. van Zijp zaterdag, 23 oktober 2010 22:54 - Laatst aangepast donderdag, 09 juni 2011 23:45 Banksparen Inleiding Als u uw pensioen wilt aanvullen heeft u de keus uit een groot aantal mogelijkheden. Deze website www.pensioenvoordenotaris.nl geeft u objectieve en onafhankelijke informatie over

Nadere informatie

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot de vergadering van participanten van Sustainable Values Fund

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot de vergadering van participanten van Sustainable Values Fund TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM met betrekking tot de vergadering van participanten van Sustainable Values Fund te houden op 18 juli 2014, om 11:00 uur Herengracht 537, 1017 BV Amsterdam 2 juli 2014 I

Nadere informatie

TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft

TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 30 januari 2013 van 9.00-12^00 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijk gewicht hebben. Het eerste deel bestaat

Nadere informatie

Hedging strategies. Stop orders BASIC. Een onderneming van de KBC-groep

Hedging strategies. Stop orders BASIC. Een onderneming van de KBC-groep Hedging strategies Stop orders p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Stop loss order 4 3. Stop limit order 5 Inleiding Met een stop order geeft u aan vanaf welke koers u bereid bent te kopen of verkopen. Die koers

Nadere informatie

Proefles webklas Wiskunde. Universiteit van Amsterdam September 2002

Proefles webklas Wiskunde. Universiteit van Amsterdam September 2002 Proefles webklas Wiskunde Universiteit van Amsterdam September 2002 1 Inleiding Deze proefles van de webklas Wiskunde behandelt hetzelfde onderwerp als de echte webklas, alleen in een veel eenvoudiger

Nadere informatie

het gemak van het Pension Lifecycle Fund

het gemak van het Pension Lifecycle Fund het gemak van het Pension Lifecycle Fund 1 inhoud Omschrijving Pagina 1. Wat is een lifecycle fonds? 2 2. Hoe werkt het ABN AMRO Pension Lifecycle Fund? 2 3. Hoeveel rendement kunt u behalen? 3 4. Wat

Nadere informatie

Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? 08 February 2011

Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? 08 February 2011 Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? 08 February 2011 Buitenlandse activiteiten Factoren en vragen, o.a.: 100% dochter, joint

Nadere informatie

Uitkering superdividend aan EZ 20.000.000 EZ opteert voor uitbetaling in twee tranches: - 10.000.000 in 2015-10.000.000 in 2016

Uitkering superdividend aan EZ 20.000.000 EZ opteert voor uitbetaling in twee tranches: - 10.000.000 in 2015-10.000.000 in 2016 Concept tekst Bestuurlijk Principeakkoord EZ Noord Nederland inzake NOM. Versie 12 april 2016 (inclusief aanvullende afspraken m.b.t. Onderneming X) 1. De provincies Fryslân, Groningen en Drenthe enerzijds

Nadere informatie

3. Jaarrekening Stichting KHO-Heliomare

3. Jaarrekening Stichting KHO-Heliomare 3. Jaarrekening Stichting KHO-Heliomare 3.1 Balans per 31 december 2012 (voor resultaatbestemming) Activa 31-12-2012 31-12-2011 Vaste activa Materiële vaste activa 591.897 591.897 Financiële vaste activa

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt

Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt BIJLAGE C Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt 1. Eigen woning als beleggingsgoed (variant 1) Wat verandert er? In deze variant wordt de eigen woning beschouwd als vermogen

Nadere informatie