Verkenning en ontwikkeling van de bestuurscultuur en praktijk in de gemeente Bloemendaal

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verkenning en ontwikkeling van de bestuurscultuur en praktijk in de gemeente Bloemendaal"

Transcriptie

1 Bijlage Bij Raadsnotitie: Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal: tussenbalans en richten van het vervolgproces Ambtsbericht Verkenning en ontwikkeling van de bestuurscultuur en praktijk in de gemeente Bloemendaal Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Aan Commissaris van de Koning in Noord-Holland De heer J.W. Remkes Van Waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal Mevrouw A. Emmens-Knol Bloemendaal, 25 juni 2015

2 Colofon In dit ambtsbericht doet de waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal verslag over de ontstane situatie en de bestuurscultuur in de gemeente Bloemendaal. Hiermee wordt invulling gegeven aan de opdracht van de Commissaris van de Koning bij de benoeming van de waarnemend burgemeester. De verkenning en het ingezette ontwikkelingstraject verlopen onder de leiding van de waarnemend burgemeester. Dit is in goed samenspel met alle betrokkenen raad, college, ambtelijke organisatie én samenleving op gepakt. De verantwoordelijkheid voor de inhoud en kwaliteit berust evenwel bij de waarnemend burgemeester. Zij is hierbij ondersteund door dr. Igno Pröpper van het bestuurskundig onderzoeks- en adviesbureau Partners+Pröpper te Vught.

3 Inhoudsopgave Deel I: De kern Introductie De ontstane situatie: wat is hier aan de hand? Wat is het gewenste toekomstbeeld? Wat is de route om het toekomstbeeld te realiseren? Organisatie van werkateliers Eerste resultaten Advies aan de Commissaris van de Koning Deel II: De onderbouwing Beschrijving huidige bestuurscultuur- en praktijk Omgangsvormen, communicatie, afspraken maken en nakomen en elkaar aanspreken Verdeling verantwoordelijkheden tussen raad, college en ambtelijke organisatie inclusief onderling samenspel Samenspel binnen de raad Samenspel binnen het college Samenspel en communicatie met de samenleving De organisatie Informatievoorziening Het klimaat voor de burgemeester Oorzaken Het gewenste toekomstbeeld en de route ernaar toe Gewenst toekomstbeeld De route om het toekomstbeeld te realiseren Kansen en barrières waarmee rekening moet worden gehouden Deel III: De bijlage Bijlage 1 Plan van aanpak (februari 2015)... 41

4 Deel I: De kern 1

5 1 Introductie Aanleiding De ontstane situatie en de bestuurscultuur in de gemeente Bloemendaal zijn voor de Commissaris van de Koning aanleiding geweest de waarnemend burgemeester een opdracht mee te geven. Deze opdracht omvat: 1 Het verkennen of laten verkennen van de oorzaken die ten grondslag liggen aan de huidige bestuurscultuur in Bloemendaal. 2 Het ervoor zorgen dat een verbetertraject wordt ontwikkeld en uitgevoerd ten aan zien van de bestuurscultuur en de onderlinge verhoudingen. 3 Het toezien op een heldere en eenduidige toepassing van wet- en regelgeving. De Commissaris van de Koning heeft de waarnemend burgemeester verzocht een rapportage uit te brengen over de resultaten van de verkenning. Deze rapportage moest aanvankelijk in de vorm van een vertrouwelijk ambtsbericht worden uitgebracht. In overleg met de Commissaris van de Koning is afgesproken om het volledige ambtsbericht openbaar te stellen en ter beschikking te stellen aan de raad. Dit ambtsbericht bevat een analyse van de ontstane situatie (paragraaf 2), het gewenste toekomstbeeld (paragraaf 3), de weg om daar te komen en de eerste resultaten van het ingezette traject (paragraaf 4) en het advies (paragraaf 5). Focus voor de verkenning en het verbetertraject De verkenning en het ontwikkelingstraject zijn uitgevoerd aan de hand van een dertigtal gesprekken en een aantal werkateliers zie het plan van aanpak (Bijlage 1). De focus is gericht op het Huis van de democratie in Bloemendaal aan de hand van de volgende facetten: Omgangsvormen, communicatie, afspraken maken en nakomen, en elkaar aanspreken. Verdeling van verantwoordelijkheden tussen raad, college en ambtelijke organisatie, inclusief onderling samenspel. Samenspel binnen de raad en samenspel binnen het college. Samenspel en communicatie met de samenleving. De organisatie van de toekomst. Informatievoorziening en de kwaliteit van beleidsstukken. Borging: Samenwerken aan proceskwaliteit. Het plan van aanpak is besproken met het presidium van de gemeenteraad van Bloemendaal op 18 februari j.l. en een dag erna is dit ter kennisname gebracht van de commissie Bestuur en Middelen. 2

6 Leeswijzer Het ambtsbericht bestaat uit drie delen: Deel I: De kern. Dit deel bevat het advies aan de Commissaris van de Koning, op basis van de conclusies over de ontstane situatie en de bestuurscultuur. Dit deel omvat tevens een beschrijving van het gewenste toekomstbeeld, de route om dat te realiseren, alsmede de eerste resultaten van het inmiddels ingezette ontwikkelingstraject. Deel II: De onderbouwing. Dit deel bevat de onderbouwing van de conclusies en het advies op basis van de observaties van de waarnemend burgemeester. Deze observaties worden geïllustreerd met citaten van raadsleden, bestuurders en ambtenaren en bewoners. Deel III: De bijlage bevat het plan van aanpak d.d. 15 februari

7 2 De ontstane situatie: wat is hier aan de hand? Kernconclusie Er is sprake van een zeer zorgelijke situatie. Het in gang gezette ontwikkelingstraject heeft eerste positieve resultaten opgeleverd. Tegelijkertijd maakt dit traject ook duidelijk dat het een zeer grote opgave is tot een goed niveau te komen wat betreft de kwaliteit van het bestuur en de lokale democratie. Raadsleden, collegeleden en ambtenaren hebben allemaal hun individuele kwaliteiten. De opgave bestaat er vooral uit om het onderlinge samenspel sterk te verbeteren: heldere rol- en taakverdeling, duidelijke en goed voorbereide processen, teamspel en onderling vertrouwen. De opgave is om van individuele kwaliteiten tot collectieve resultaten te komen. Er zijn grote problemen, deze spelen al veel langer en er is de afgelopen jaren te weinig werk van gemaakt om daar op een goede manier op in te spelen. Daarbij gaat het in het bijzonder om: Een niet goed functionerende raad met ruwe omgangsvormen, machtspolitiek en dusdanig hinderlijke bemoeizucht richting colleges dat deze zwak zijn en onvoldoende bestuurlijke regie kunnen voeren. Onvoldoend gevoel van verantwoordelijkheid voor een goed bestuur en een goed functionerende democratie bij raad, college en ambtelijke organisatie. Een nogal eens problematische relatie met de samenleving en in relatie hiermee slopende juridisering van bestuur en menselijke interactie. Een organisatie die nog niet in staat is te voldoen aan eisen van modern bestuur én aan de bijzondere eisen die de Bloemendaalse samenleving en cultuur vragen: Meer taken uitvoeren met minder middelen; meer intrinsieke samenwerking met de samenleving, slagvaardige regionale samenwerking en een transparante en democratische overheid ten overstaan van mondige burgers. Duidelijk is geworden dat een fundamentele en systematische aanpak nodig is. Dat het ingezette verbeteringstraject al heeft geresulteerd in enige verbeteringen (zie ook paragraaf 4.2 van Deel 1), doet hier niets aan af. Kernbevindingen Aan deze conclusie ligt een groot aantal bevindingen ten grondslag. Bevindingen over de ontstane situatie en bestuurscultuur Omgangsvormen, communicatie, afspraken maken en nakomen en elkaar aanspreken Binnen de raad is sprake van verruwing van omgangsvormen en een gebrek aan wederzijds respect. De interactie binnen de raad en het samenspel met het college is onvoldoende gericht op het zoeken verbinding en gezamenlijk bouwen. 4

8 Verdeling verantwoordelijkheden tussen raad, college en ambtelijke organisatie inclusief onderling samenspel Er is geen heldere taakverdeling. Het samenspel tussen raad en college leidt niet tot heldere politieke sturing. Er is geen vruchtbaar samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie en er is geen eenheid van bestuur. Binnen de ambtelijke organisatie is sprake van bureaupolitiek en in de wisselwerking met het college is er onduidelijkheid én strijd over bevoegdheden. Binnen de ambtelijke organisatie bestaat er angst voor het maken van fouten en is er een gebrek aan rugdekking. Samenspel binnen de raad Individuele kwaliteiten leiden niet tot een goed functionerende raad. De raad is sterk intern gericht en dit gaat gepaard met een onduidelijke rolopvatting. Het raadsdebat staat in het teken van machtsdenken en op de persoon spelen. Binnen de raad is sprake van een lage organisatiegraad en samenwerken aan proceskwaliteit is een blinde vlek. Samenspel binnen het college Het college en collegeleden hebben onvoldoende positie voor een stevige regie. De collegialiteit van bestuur binnen het college staat onder druk. Samenspel en communicatie met de samenleving Er is sprake van een ongedefinieerd verwachtingspatroon tussen samenleving en gemeentebestuur. De relatie tussen bestuur en samenleving is sterk gejuridificeerd. Binnen de Bloemendaalse samenleving heerst een bedrijfsmatige visie ( corporate visie ) op het functioneren van het gemeentebestuur. Het samenspel tussen bestuur en samenleving wordt bepaald door invloedrijke en niet altijd doorgrondelijke sociale netwerken. De organisatie De ambtelijke organisatie is gedurende langere tijd verwaarloosd. Het ontbreekt aan een gemeenschappelijke professionele werkwijze medewerkers worden onvoldoende aangestuurd en ingezet op hun mogelijkheden. Informatievoorziening De informatievoorziening is over de hele linie onder de maat. Informatievoorziening belemmert de rolvastheid van raad en college. Het klimaat voor de burgemeester Er is voor de burgemeester geen ruimte voor een positie boven de partijen: de burgemeester wordt vermalen in het machtsspel van de raad en in een chaotische voorbereiding van het politiek-bestuurlijke proces door de ambtelijke organisatie. De rol van de burgemeester marginaliseert tot technisch voorzitter en ceremoniemeester. 5

9 Zie ook Deel II voor de verdere toelichting op de bevindingen. Oorzaken Aan de ontstane situatie ligt een aantal cruciale oorzaken ten grondslag: 1 De cultuur binnen de Bloemendaalse samenleving als geheel (inclusief het gemeentebestuur): Grote assertiviteit en doorzettingsvermogen om de eigen wil door te drijven en gelijk te krijgen. Zwak ontwikkelde waarden van geven en nemen en er gezamenlijk uitkomen. Daarmee is er ook een zwak ontwikkelde praktijk om een gemeenschappelijke noemer te benoemen en elkaar in communicatie en interactie over en weer houvast te bieden. Corporate visie : bestuurders zijn ons personeel. Juridische/ juridiserende benadering: de rechter staat hoger in rang dan het gemeentebestuur. 2 De politieke macht is gedurende lange tijd grotendeels geconcentreerd bij één partij. 3 Grote ego s bepalen het onderlinge samenspel. 4 Er is weinig energie om samen te bouwen en voort te bouwen op de ander. 5 Mensen worden niet in hun kracht gezet. 6 Onveilige situatie voor burgemeester en wethouders door gebrek aan politiek opdrachtgeverschap vanuit de raad. 7 Een belangrijk deel van de raad heeft onvoldoende oog voor de problemen/ ziet onvoldoende urgentie om echt te veranderen. Een ontwikkelingsproces om toe te groeien naar een modern gemeentebestuur voor de toekomst moet aangrijpen op deze oorzaken. 3 Wat is het gewenste toekomstbeeld? Aan het gewenste toekomstbeeld is tijdens verschillende gesprekken en werkbijeenkomsten met raadsleden, leden van het college, de ambtelijke organisatie en een maatschappelijke denktank gebouwd. Via die weg is het toekomstbeeld tevens gemeenschappelijk gemaakt. Het toekomstbeeld bestaat uit een groot aantal bouwstenen. Deze geven we weer in de volgende figuur (zie voor een uitwerking Deel II: hoofdstuk 3). 6

10 7

11 8

12 4 Wat is de route om het toekomstbeeld te realiseren? Een groot aantal maatregelen is tijdens bijeenkomsten met raadsleden, college en ambtelijke organisatie geïnventariseerd. Op grond daarvan is een route voor realisatie van het toekomstbeeld tot stand gekomen. De blauwe blokken uit de bovenstaande figuur zijn daarvoor de bouwstenen (zie voor een uitwerking Deel II: hoofdstuk 3). 4.1 Organisatie van werkateliers Het ontwikkelingstraject is voortvarend gestart met acht werkateliers: Werkatelier raad, college en MT over gewenste bestuurspraktijk. Twee werkateliers met sleutelpersonen samenleving en vertegenwoordiging gemeentebestuur over Samenspel en communicatie met de samenleving Werkatelier raad, college en MT over verdeling van verantwoordelijkheden Werkatelier raad over samenspel binnen de raad. Werkatelier college over samenspel binnen het college. Werkatelier MT/ sleutelpersonen ambtelijke organisatie over de Organisatie van de toekomst. Werkatelier MT/ sleutelpersonen ambtelijke organisatie over de Informatievoorziening. 4.2 Eerste resultaten Eerste en bescheiden resultaten zijn zichtbaar als gevolg van het ontwikkelingstraject tot nu toe. a Bij alle spelers zowel raad, college, ambtelijke organisatie als inwoners/ deelnemers aan de denktank is sprake van verandering van het urgentiegevoel om iets te doen aan de ontstane situatie. Deze houding is zelfs bij een aantal veranderd van geen urgentie naar ongeduld : over de hele linie zijn spelers gemotiveerd om snel meer resultaten te genereren. Hiermee is een goede basis voor het ontwikkelingstraject gelegd. b Er is een wensbeeld voor de toekomst geformuleerd die door alle betrokkenen wordt gedeeld. c Op basis hiervan is een actieprogramma opgesteld. Dit actieprogramma wordt inmiddels in diverse werkgroepen uitgevoerd met deelname vanuit de raad en de ambtelijke organisaties. d Er zijn eerste hoopvolle tekenen dat raadsleden elkaar daadwerkelijk aanspreken op hun gedrag tijdens de raadsvergaderingen. In meerderheid is er inmiddels een grote bereidheid om mee te werken aan het verbeteren van gezamenlijke werkwijze en het samenspel in de raad. f Aanwezige inwoners op de publieke tribune ervaren een verandering. Zo meldt een inwoner naar aanleiding van de raad van 28 mei 2015 aan de burgemeester: Wat is hier gebeurd, men corrigeert elkaar!? Zo hoort een raad te functioneren!. g Het werken met pre-adviezen werpt eerste vruchten af. 9

13 De basis blijft echter wel broos en kan ook weer omslaan. Een fundamenteel en systematisch vervolg van de aanpak is en blijft nodig. Een inwoner, tevens deelnemer aan de denktank uit de samenleving hierover: Mijn complimenten voor de frisse en snelle aanpak met werkateliers, werkgroepen et cetera. Wil je echter de democratie weer opbouwen als een huis, dan zal je het huidige gedrag moeten veranderen, door het nieuwe gedrag helder te definiëren. 10

14 5 Advies aan de Commissaris van de Koning 1 Continueer in eerste instantie nog de aanstelling van de huidige waarnemend burgemeester. De tijd is nog niet rijp voor het openstellen van de vacature voor een reguliere benoeming. a Continueer de aanstelling van de huidige waarnemend burgemeester tot 1 januari Dit is belangrijk voor de continuïteit in het veranderingsproces. b Continuering van de huidige ondersteuning van de waarnemend burgemeester is essentieel, evenals het ontwikkelingsbudget dat nodig is om het gewenste toekomstbeeld te kunnen realiseren. Deze ondersteuning en ontwikkelingsbudget zijn essentieel ten eerste om het benodigde veranderingstraject te kunnen uitvoeren en ten tweede omdat er anders een totaal onwerkbare (en dus niet aanvaardbare) situatie voor de waarnemend burgemeester ontstaat. c Zet verdere stappen op basis van een in december 2015 uit te brengen tussenevaluatie. d Indien punt a van dit advies niet mogelijk of wenselijk is, benoem dan een nieuwe waarnemend burgemeester tot kort na de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Deze dient als wegbereider voor de volgende burgemeester. Maak daarbij op voorhand helder dat het niet de intentie is deze termijn te verlengen. Biedt de burgemeester daarmee voldoende vrijheid en ruimte om boven de partijen te opereren en voorkom dat hij/ zij afhankelijk wordt van sleutelpersonen in de Bloemendaalse politiek-bestuurlijke praktijk met oog op een eventuele verlenging van de termijn. Denk bij het functieprofiel van de waarnemend burgemeester aan de volgende aspecten die van belang zijn gegeven de Bloemendaalse cultuur: Ervaring met het uitoefenen van het ambt van burgemeester. In het bijzonder ervaring op het gebied van lastige veranderingsprocessen met raad, college, ambtelijke organisatie en samenleving. Belangrijk is ook affiniteit met het realiseren van een gemeente en democratie van de toekomst zie het gewenste toekomstbeeld. Natuurlijk gezag op basis van ruime ervaring en een onafhankelijke uitstraling. Een slagvaardige doorpakker en afmaker die goed om kan gaan met weerstanden (een bestuurlijke bulldozer ). Groot verantwoordelijkheidsgevoel, gecombineerd met relativeringsvermogen en leiderschap om verantwoordelijkheden naar de juiste plek toe te leiden en op de juiste plek te laten. 2 Geef de waarnemend burgemeester de opdracht mee actief leiding te geven aan het ingezette ontwikkelingsprogramma. Belangrijke aandachtspunten zijn: a Als voorzitter van raad en college actief sturen op het werkprogramma voor de gemeenteraad en het college in lijn met het gewenste toekomstbeeld en het zijn van een modern bestuur en organisatie. 11

15 b Procesbegeleider van de raad bij het professionaliseren van de eigen gemeenschappelijke werkwijze en cultuur onder meer gericht op het bedrijven van constructieve politiek. c Professionaliseren van de griffie in samenspel met de raadsgriffier om het veranderingsproces en functioneren van de raad te ondersteunen. Onder meer gericht op: adequate voorbereiding van vergaderingen, ondersteuning samenwerking raad, college en ambtelijke organisatie, versterken van het functioneren van de raad als geheel de raad als orgaan, verbeteren van het functioneren van de gehele raad in samenspel met de samenleving. d Samen met het college als opdrachtgever fungeren voor de gemeentesecretaris om uitvoering te geven aan de benodigde organisatieontwikkeling in lijn met het gewenste toekomstbeeld. Over de hele line inzetten op bouwen in plaats van beschouwen door het ontwikkelingsproces vorm te geven aan de hand van concrete voorbeelden en pilots: door concreet aan de slag te gaan en nieuwe werkwijzen uit te proberen. 3 Evalueer over twee jaar na de resultaten van het ingezette ontwikkelingsprogramma. Centrale vraag is daarbij of het gewenste toekomstbeeld daadwerkelijk is gerealiseerd. Betrek bij deze evaluatie de kansen en belemmeringen om als zelfstandige gemeente te blijven voortbestaan. 12

16 Deel II: De onderbouwing 13

17 1 Beschrijving huidige bestuurscultuur- en praktijk Dit hoofdstuk bevat de beschrijving van de huidige bestuurscultuur- en praktijk zoals de waarnemend burgemeester deze aantrof ten tijde van haar aantreden in februari Deels is deze gebaseerd op observatie deels op basis van gesprekken over de cultuur-en praktijk van de afgelopen vier jaar (en deels ook al daarvoor). 1.1 Omgangsvormen, communicatie, afspraken maken en nakomen en elkaar aanspreken Verruwing en gebrek aan wederzijds respect Er is in de bestuurspraktijk een grote mate van verruwing, gebrek aan wederzijds respect, inlevingsvermogen en vervaging van fatsoensnormen. Deze verruwing concentreert zich bij een beperkt aantal personen getalsmatig ver in de minderheid maar dermate dominant dat deze wel sfeerbepalend zijn. Het lukt de meerderheid niet hier voldoende tegenspel tegen te bieden of er niet in mee te gaan. Raad, college en ambtelijke organisatie treden elkaar vanuit wantrouwen en een gesloten bestuurscultuur tegemoet. Er is sprake van een cultuur waar iedereen aandacht en respect eist, maar tegelijkertijd niemand luistert naar de ander. Er wordt veel op de persoon gespeeld en persoonlijke relletjes vormen de brandstof voor de bestuurscultuur. Over en weer bestaat het beeld dat mensen keihard liegen of onzin verkopen. Dit vindt plaats in combinatie met geroddel en lekken. Emoties worden schriftelijk en in toenemende mate via verkeer en sociale media op elkaar bot gevierd. Er is een voortdurende strijd van allen tegen allen (vergelijk Thomas Hobbes). Interactie niet gericht op zoeken van verbinding en gezamenlijk bouwen Binnen deze strijd is geen ruimte voor het zoeken naar zinvolle onderlinge verbinding en samen bouwen of op elkaar voortbouwen. In de plaats daarvan worden relaties en conflicten uitvergroot en in belangrijke mate gejuridificeerd. Afspraken worden onvoldoende nagekomen. Dat draagt bij aan stuurloosheid en onbetrouwbaarheid richting elkaar en naar de samenleving. Deze harde en kille strijd ook richting burgemeesters en wethouders wordt dragelijk gehouden door een familiaire cultuur. Binnen deze cultuur blijkt het mogelijk samen af en toe een goed glas wij te drinken en gezellig te doen. De familiaire cultuur is enerzijds een filter op de harde zakelijke werkelijkheid, anderzijds bedekt deze een gebrek aan professioneel teamwerk en een professionele werkwijze. Inhoudelijke creativiteit, samenwerkingskracht, innovatie en energie zijn hierdoor sterk aan banden gelegd. 14

18 Het ontbreekt aan voldoende zelfreinigend vermogen om hier verandering in aan te brengen. Mensen die niet mee willen of kunnen in deze cultuur raken snel opgebrand of kijken toe vanaf de zijlijn zonder actief in te grijpen. Citaten ter illustratie Een raadslid: We hebben aantal seances in allerlei vormen gehad. De meest geestige was een training in beschaving op een zaterdag. ( ) We hadden een motie waarin werd uitgesproken dat we beschaafd moesten zijn. Het ging er hard tegen aan, bij de beesten af. Maar je kunt beschaving niet bijdragen. Een raadslid: Tijdens een sessie in Zandvoort in de beginperiode van burgemeester Nederveen werd aan ons als raadsleden gevraagd wat je drijfveren zijn om in de raad te zitten. De fractievoorzitter van de VVD antwoordde toen: macht. Toen hoefde het voor mij niet meer. Een raadslid: Mensen zoeken conflict. Je hoort vaak: ha, hiermee kunnen we de wethouder laten vallen. Een raadslid: Het gebeurt hier heel gemakkelijk dat we wethouders opbranden. Elk raadslid denkt hier: dat baantje van jou, dat doe ik zo. Dat geeft weinig respect. Een raadslid: Er is geen respect voor de professie van de ander. Een raadslid: Ik denk dat een aantal mensen getergd zijn dat ze het gevoel hebben dat ze niet serieus genomen worden, dat ze niet gehoord worden. Je zou willen dat iedereen een positieve grondhouding heeft. Een ambtenaar: De reactie is dat alles juridisch getoetst wordt. Overal zit nu de toets van de huisadvocaat op. Er is geen vertrouwen dat er volgens bepaalde regels wordt gewerkt. Iedereen is gefocust op de juridische toets. Een ambtenaar: We hebben allerlei structuren en agenda s maar je ziet dat s-middags andere afspraken worden gemaakt dan s-ochtends. Een bewoner/ deelnemer denktank: Te veel zaken in Bloemendaal eindigen, na veelal dure deskundigen geraadpleegd hebben, bij de Raad van State. Ook pluizen zij vaak naar uitspraken voor niet te vergelijken gemeenten om zodoende het gelijk aan hun zijde te krijgen. Daar gaat een hoop tijd inzitten. 1.2 Verdeling verantwoordelijkheden tussen raad, college en ambtelijke organisatie inclusief onderling samenspel Geen heldere taakverdeling Er is geen heldere en gedeelde grondslag voor de taakverdeling tussen raad, college en ambtelijke organisatie. Dit gaat gepaard met een gebrek aan rolvastheid. Iedereen raad, college, ambtelijke organisatie gaat op elkaars stoel zitten. De raad heeft zelf onvoldoende focus op inhoudelijk politieke relevante onderwerpen en wordt door het college hier ook niet bij geholpen (zo geven de beleidsstukken onvoldoende zicht op politieke alternatieven, argumenten pro en contra en keuzeruimte). Controle op het college geschiedt vanuit de raad onvoldoende op basis van gemeenschappelijke kaders, afspraken of mandaten, maar vindt plaats aan de hand van subjectieve maatstaven. Raadsleden redeneren: hoe had ik het zelf gedaan, wat had ik 15

19 als wethouder of burgemeester gedaan... Dit leidt tot een onbestemde en onveilige situatie voor collegeleden waarbij de waan van de dag regeert. De afgelopen jaren is ook een patroon ontstaan waarbij een of meer fracties het college overladen met heel veel vragen over van alles en nog wat. Dit leidt tot veel extra werk bij de ambtelijke organisatie en het college, maar werkt ook door op het vertroebelen van politieke focus en gerichte aandacht van de raad zelf. Samenspel tussen raad en college leidt niet tot heldere politieke sturing Een gedeelde visie op politieke relevantie ontbreekt. Daarmee ontbreekt tevens een goede basis voor politiek opdrachtgeverschap. Dergelijke duidelijkheid staat voor raadsleden op gespannen voet met de behoefte om terug te kunnen komen op afspraken en alles te allen tijden weer ter discussie kunnen stellen. Fracties en individuele raadsleden spreken het college en individuele bestuurders doorgaans dwingend aan om zaken op hun manier op te pakken. Deze lijnen worden zelden gemeenschappelijk gemaakt of geobjectiveerd: de één wil dit, de ander dat. Tegenstrijdige wensen leiden tot de verzuchting: je kunt het nooit goed doen. Gemeenschappelijke noemer is wel dat men het er over eens is dat de burgemeester of de wethouders niet luisteren of doen wat wordt gevraagd. Het college kan onvoldoende bouwen en vertrouwen op heldere politieke kaders. Raadsleden doorkruisen ook regelmatig bestuursbevoegdheden van het college, bijvoorbeeld rond vergunningverlening. In combinatie met de gangbare omgangsvormen op de persoon spelen in plaats van de inhoudelijk zaak staat politiek bedrijven nogal eens in het teken van (on)machts- en afbraakpolitiek (figuur 1.1). 16

20 Figuur 1.1: Vormen van politiek bedrijven. Geen vruchtbaar samenspel en geen eenheid van bestuur Het ontbreekt aan vruchtbaar samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie. De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het bestuur en het onderlinge samenspel is bovendien nergens belegd. Deze verantwoordelijkheid wordt tegelijkertijd door niemand genomen. Zo worden uitgestippelde lijnen of een koers onvoldoende bewaakt ook niet als deze weer ter discussie worden gesteld. Raad en college treden daarnaast niet als eenheid naar buiten onder de vlag van het gemeentebestuur van Bloemendaal. Vaak staat het samenspel in het teken van onderling wantrouwen en controverses. Nogal eens wordt dit ingegeven door vermoedens over eigen agenda s en achterkamertjespolitiek. Leden van verschillende colleges ervaren dat de raad onvoldoende is gericht op samenwerking en vaak uit is op het beschadigen of laten struikelen het college. Raadsleden bevestigen dit beeld. Verschillende colleges zijn op haar beurt onvoldoende actief om de raad goed in stelling te brengen voor politieke sturing en controle. In raadsvoorstellen ontbreekt vaak een politiek focus. Alternatieve oplossingen inclusief pro s en contra s worden bijvoorbeeld zelden transparant gemaakt (zie ook paragraaf 1.7). 17

21 Bureaupolitiek en strijd over bevoegdheden Tussen college en ambtelijke organisatie bestaat onduidelijkheid en strijd over de bevoegdheden en mandaat. Deze strijd gaat vergezeld van onvoldoende breed gevoel of besef dat de ambtelijke organisatie voor het college werkt. Gedurende langere tijd heeft de ambtelijke organisatie een positie opgebouwd waarbij politiek-bestuurlijke afwegingen door middel van bureaupolitiek worden beslecht. Dit betekent dat het college net als de raad matig wordt ondersteund aan de hand van alternatieven en keuzemogelijkheden. Als het college ondersteuning wil organiseren is dat in belangrijke mate afhankelijk van individuele strategieën van bestuurders. Bijvoorbeeld door diep in de ambtelijke organisatie op de werkvloer te opereren om steun en inzet te organiseren. Leden van colleges maar ook van de raad worden binnen de organisatie vaak gezien als tijdelijke passanten. Angst voor het maken van fouten en gebrek aan rugdekking De ambtelijke organisatie is onvoldoende gericht op het organiseren van bestuurlijke opdrachten. Anderzijds is de organisatie onvoldoende in staat om niet uitvoerbare opdrachten gezaghebbend terug te verwijzen naar college of raad. Hier leidt gebrek aan een professioneel opdrachtgever- en opdrachtnemerschap eveneens tot onduidelijkheid. Dit vertaalt zich regelmatig in angst voor het maken van fouten ( wanneer doe je het goed? ) en gebrek aan wederzijdse rugdekking. Ook komt binnen deze praktijk voor dat het college of individuele wethouders achter de rug worden afgevallen. Raadsleden wijzen eveneens op deze praktijk. Citaten ter illustratie Een raadslid: Als wethouder moet je continu in de gaten houden of je poten niet onder de stoel worden weg gezaagd. Een raadslid: Problemen ontstaan doordat altijd iemand weer van kaders of lijnen wil afwijken. Niemand verdedigt de uitgezette koers. Een bestuurder: Ik kon met de ambtelijke organisatie uit de voeten. Ik liep direct naar de ambtenaar toe. Ik ben graag op de werkvloer en maak daar afspraken. Managerial gebeurde er daardoor niets. Een bestuurder: Ik voel de relatie met de ambtelijke organisatie als onveilig. Ik krijg drang om het zelf te doen, er boven op zitten of narrig worden. Dat wil je niet, maar je doet het vanuit een gevoel van onveiligheid. Een bestuurder: Mijn manier is proactief communiceren met de ambtenaren. Ik zet acties uit om te overleven. Je introduceert dan mechanismes, eigenlijk zou het niet moeten. Er is te weinig focus, capaciteit en aandacht om het bestuur in zijn rol te ondersteunen. Een ambtenaar: Binnen de organisatie worden raadsleden vaak gezien als passanten: we voeren ons eigen beleid en vertellen wat we vinden dat ze moeten weten. Ook bij het aanleveren van collegebrieven speelt dat. De vraag of er een akkoord is van de wethouder wordt vaak weg gewoven. Een ambtenaar: In het samenspel raad, college en ambtelijke organisatie horen aantal principes. In positieve zin is er een enorme loyaliteit om toch verkeerde weg te volgen. We zeggen niet: ho, ik kan deze opdracht niet aan nemen. Als je echt in een professionele omgeving werkt, spreek je elkaar aan op de verdeling van verantwoordelijkheden. 18

22 Een ambtenaar: Je ziet vaak dat de spelregels veranderen tijdens het spel. Ik heb echt rugdekking vanuit bestuur gemist, dat maakt het de afgelopen jaren best heel lastig om hier te werken. Een ambtenaar: De raad opereert vaak vanuit de opvatting dat de raad de baas is en college en ambtelijke organisatie zich daar naar moeten voegen. College en ambtelijke organisatie zijn niet in staat grenzen te stellen. Een bewoner/ deelnemer denktank: De ambtelijke organisatie ontwikkelt zich als een aparte macht en neigt de raad naar zijn hand te zetten. Dat is een gevaarlijke ontwikkeling. 1.3 Samenspel binnen de raad Individuele kwaliteiten leiden niet tot een goed functionerende raad Raadsleden beschikken individueel doorgaans over veel expertise, eloquentie en energie. Aan de andere kant zijn raadsleden weinig vaardig om met elkaar tot resultaten te komen op zaken als: inhoudelijke politieke visievorming; kaderstellen in het bijzonder hoe je daar als raad op grond van bestuursrecht invulling aan geeft u relatie tot bestemmingsplannen, vergunningverlening en schadevergoedingen; participatie en samenspel met de samenleving; effectieve werkwijzen en in wegen om tot een goede organisatie van het raadswerk te komen. Interne gerichtheid in combinatie met onduidelijke rolopvatting Raadsleden hebben geen gedeelde opvatting over de eigen rol en taak. De raad is in belangrijke mate met zichzelf bezig. Dit blijkt onder meer uit grote focus op procedures, het reglement van orde en zaken die strikt genomen tot het domein van het college behoren. Voor het afwegen van relevante politieke keuzevraagstukken en inhoudelijke politieke profilering is veel minder aandacht. Raadsdebat in teken van machtsdenken en op de persoon spelen De toon van het debat is doorgaans onplezierig scherp en op de persoon. Niet naar elkaar luisteren en in de rede vallen is de norm. Tegelijkertijd is sprake van een scherpe scheidslijn tussen coalitie en oppositie. Oppositiefracties worden stelselmatig gemarginaliseerd op basis van machtsdenken. Rekening houden met de opvattingen van kleinere fracties, bijvoorbeeld door het zoeken van compromissen of het smeden van wisselende meerderheden is geen onderdeel van de politieke praktijk: Als je genoeg zetels haalt luister ik naar je. Lage organisatiegraad en samenwerken aan proceskwaliteit is blinde vlek Raadsleden zijn niet reflectief op hun eigen rol en spreken elkaar daar niet op aan. Veel energie en inzet gaat over het politieke spel, je eigen zin doordrijven en het opbouwen van machtsposities. Samenwerken aan proceskwaliteit is een blinde vlek. 19

23 Interventies van de burgemeester, of ondersteuning vanuit de griffie die worden gericht op proceskwaliteit worden niet als zodanig herkend en worden onderdeel gemaakt van het positiespel. Het Presidium draagt niet bij aan organisatiegraad van de raad als geheel. Er is weinig enthousiasme om juist in deze setting procedurezaken voor te bereiden. Ook laat actieve deelname van de fracties aan het Presidium vaak te wensen over. Met name tussen de commissie Ruimte en de commissie Samenleving bestaan essentiële verschillen. Bij de commissie Samenleving bestaat doorgaans meer ruimte voor naar elkaar luisteren en onderlinge samenwerking. De taakverdeling tussen wat in de commissies gebeurt en wat in de raad is over de hele linie niet helder. Citaten ter illustratie Een bewoner/ deelnemer denktank: De gemeenteraad is in zichzelf gekeerd. Een bewoner/ deelnemer denktank: Hou op met het gekrakeel in de raad. Een bewoner / deelnemer denktank: Er is veel machtsuitoefening door verbaal geweld, vele onnodige interrupties, gemeenteraadsleden kleineren, door verbaalgeweld toe te passen, veel (zichtbare) nadruk leggen op macht, door gekozen woorden een te zware lading meegegeven. Het met verbaal geweld 'in de hoek zetten' van andere partijen, die dan niet of nauwelijks meer verder durven te gaan en daardoor niet uit de verf kunnen komen. Een raadslid: Ik verbaas me dat het beperkt gaat over inhoudelijke zaken gaat en veel over mensen, procedures en processen. Dat vind ik jammer. Dat geldt vooral voor de raad. De Commissie Samenleving gaat goed, daar zitten ook veel nieuwe mensen. In de raad weet ik na 3,5 uur vaak niet waarover het gaat. Er is vaak veel juridisch gedoe. Ik denk ook aan de efficiëntie. Er is heel veel expertise, kan dat niet meer rendement opleveren? Bij andere gemeenten kan het stuk sneller. Een raadslid: De vergaderwijze moet echt anders, er is nu nauwelijks politiek. Een raadslid motiveert haar vertrek uit de raad als volgt: De vergaderingen (commissie/raad, gesprekken over 'interne verhoudingen in de raad', maar zeker ook ons interne overleg) [vergen] in mijn ogen disproportioneel veel tijd. Een raadslid: Verschillen van opvatting worden persoonlijk opgevat of persoonlijk gemaakt. Raadslid: We moeten meer als team, samen trekken we de kar. Je treft elkaar alleen in situaties waar je elkaar bestrijdt voor de camera. Een raadslid: Debatten richten zich niet op inhoudelijke argumenten, maar op scoren. Debatten verzuren en zijn gericht op persoonlijke beschadigen. Debatten worden onnodig op de man gespeeld. Er is een gebrek aan goede verliezers. Een bestuurder: De makke is dat er zijn geen serieuze opgaven zijn. Dat tekent deze raad. Dat komt tot uitdrukking in onnodige agressie. Een ambtenaar: De raad pakt nu de kans om allerlei rollen in te vullen: actievoerder, collegelid, burger, inspreker,. Een ambtenaar: Ik moet ook denken aan een fragmentatiebom, je zit in de raadszaal en het spat alle kanten op. 1.4 Samenspel binnen het college Onvoldoende positie van college en collegeleden voor stevige regie Het college heeft onvoldoende positie om stevig invulling te geven aan besturen en uitvoeren. Het college is daarmee onvoldoende in staat regie te voeren op belangrijke 20

24 dossiers. Vanuit de raad is er een sterke bemoeienis met het dagelijkse werk van het college. Dit werkt zeer verstorend door op het functioneren van het college en individuele collegeleden (zie ook paragraaf 1.2). Te vaak moet het college optreden vanuit een reagerende modus, zowel richting de raad en individuele fracties als richting de ambtelijke organisatie. Daar komt bij dat het college niet goed wordt ondersteund vanuit de ambtelijke organisatie (zie paragraaf 1.2). Een en ander leidt nogal eens tot chaotische collegevergaderingen. Tegelijkertijd ontbreekt het nogal eens aan natuurlijke steun voor wethouders vanuit de eigen fractie. Dat vergroot bij wethouders het gevoel dat zij in een onveilige en soms vijandige omgeving hun werk moeten doen. Collegialiteit van bestuur staat onder druk De onderlinge verhoudingen staan ook als gevolg van de positie die het college binnen het gemeentebestuur heeft vaak onder druk. Hierover bestaan bij direct betrokkenen overigens uiteenlopende beelden. Zo typeert de een bestuurder uit het college de onderlinge wisselwerking als vechtcollege. Een andere bestuurder spreekt juist van collegiaal bestuur. De ene bestuurder spreekt over een mannencultuur en de andere bestuurder typeert de wisselwerking in termen van elkaar opvangen. Over de collegeperiode bestaan bij betrokkenen wel eensluidende opvattingen. De onderlinge verhoudingen waren goed met voldoende invulling van collegiaal bestuur. Een belangrijke impuls was de ambitie voor fusie met de toenmalige gemeente Bennebroek. Deze gezamenlijke ambitie verbond het college in belangrijke mate. 1.5 Samenspel en communicatie met de samenleving Ongedefinieerd verwachtingspatroon tussen samenleving en gemeentebestuur Aan inspraak, burgerparticipatie en interactief beleid wordt rond een aantal projecten invulling gegeven, maar over de hele linie zijn de ervaringen beperkt en de resultaten zijn zeer wisselend. Een belangrijke oorzaak tegenvallende resultaten is de beperkte openheid van participatietrajecten. Vaak ervaren participanten ook dat sprake is van schijnparticipatie : de kaarten zijn volgens hen al op voorhand geschud. De bestuursstijl en rolverdeling tussen gemeentebestuur en deelnemers is vaak niet helder. In veel gevallen ontbreekt daarvoor de politiek-bestuurlijk inkadering. Een andere oorzaak is een cultuur waarbij groepen uit de samenleving gewend zijn om via directe lijnen met raadsleden, collegeleden of ambtenaren belangen te behartigen. Dat gaat ten koste van een transparante en integrale belangenafweging in wisselwerking met andere belanghebbenden. 21

25 Relatie tussen bestuur en samenleving is sterk gejuridificeerd Dit speelt vooral binnen het ruimtelijke domein. Veel aandacht gaat uit naar procedures voor beroep en bezwaar. Ook wordt veel gebruik gemaakt van WOB-procedures en de gang naar de rechter wordt niet geschuwd. Een groot aantal inwoners heeft daarvoor ook voldoende middelen beschikbaar. Binnen het gemeentebestuur wordt hierop veelvuldig geanticipeerd. Er zijn veel discussies over al dan niet geheimhouding van documenten en het al dan niet vergaderen achter gesloten deuren. Corporate-visie op het functioneren van het gemeentebestuur Vanuit verschillende lagen in de Bloemendaalse samenleving wordt op een zeer bedrijfsmatige wijze naar het gemeentebestuur gekeken. Veel Bloemendalers hebben ervaring met leiding geven aan een bedrijf en denken dat het gemeentebestuur ook als een bedrijf moet worden aangestuurd ( corporate-visie ). Functionarissen, zoals wethouders en de burgemeester zijn bovenal vervangbaar. Als iemand een fout maakt heeft hij of zij al snel afgedaan en dient plaats te maken voor een ander. Dat geldt ook voor andere functies in de lokale samenleving, zoals de schooldirecteur en de dominee. Invloedrijke en niet altijd doorgrondelijke sociale netwerken Belangrijke sociale netwerken worden gevormd door de Rotary, de Goflclub, de Hockeyclub en de Vrijmetselarij. Lidmaatschap van dergelijke verbanden is van groot belang voor sociale status én invloed binnen de gemeenschap. Vanuit dergelijke verbanden wordt ook invloed uitgeoefend op individuele raadsleden, fracties en bestuurders. Een aantal gesprekspartners wijst in dat licht zelfs op een schaduwmacht binnen de lokale samenleving. De suggestie is daarbij tevens dat er sprake is van een sterke regie vanuit deze of gene kring. Dit beeld kan niet worden bevestigd wel is duidelijk dat er langs allerlei wegen intensieve invloedspogingen op raadsleden, collegeleden en ambtenaren plaats vinden Binnen de Bloemendaalse samenleving is ook sprake van een waterscheiding tussen oud en nieuw geld. Nieuwkomers vaak omschreven als ondernemers uit Amsterdam en horecageld worden slecht geaccepteerd en zijn bijvoorbeeld snel object van juridische procedures. Citaten ter illustratie Een bewoner/ deelnemer denktank samenleving: Een bewustwordingsproces is nodig bij raad, college en ambtelijke organisatie dat zij er voor de samenleving zijn en niet voor zichzelf. Een bewoner/ deelnemer denktank samenleving: Heel veel kansen op samenwerking met bedrijven en organisaties zijn gemist vanwege gebrek aan open houding en zwakke accounthouders van de kant van het gemeentebestuur. Een bewoner/ deelnemer denktank samenleving: Uit gesprekken met raadsleden bleek mij dat zij burgerparticipatie (vooral) zien als een methode om bezwaarschriften/zienswijzen te voorkomen. Dat is wel een erg beperkte opvatting en bovendien werkt het niet raadslid: Dit is een mondige samenleving, vooral rond ruimtelijke ordening. Dan heb je een volle tribune inclusief advocaten. Een oud-burgemeester: De helft van de inwoners is jurist. Je bent zelf jurist of de buurman is 22

26 dat. Een raadslid: In Bloemendaal woont een extreem mondige bevolking die zeer succesvol en ambitieus is. Zij zetten keihard in om hun zin te krijgen en beschikken over voldoende kapitaal om zaken snel te juridiseren. Oud-bestuurder: In de samenleving leeft een corporate visie op het gemeentebestuur. Afrekenen op resultaten en de houdbaarheidsdatum van bestuurders is laag. Een oud-burgemeester: Je hebt hier twee of drie lagen van de VVD. De raad is de onderste, dan daarboven het bestuur en daarboven de mensen van Hoge Duin en Daalseweg. Een raadslid: Aan de ene kant zie je inzet op burgerparticipatie en vragen inwoners daar om. Aan de andere kent zie je dat inwoners terug vallen op ons kent ons en via bestaande netwerken zaken regelen. Er is hier een sterk netwerkcultuur: regelen met vriendjes Dan kun je het vanuit de gemeente niet snel goed organiseren. Een ambtenaar: Een hoofd van een samenwerkingsverband die werkt voor meerdere gemeenten merkt op dat Bloemendaal de meeste aandacht vraagt, vanuit de politiek en de samenleving. Er zijn meer beroepszaken, meer bezwaarschriften en raadsleden die klagende burgers bijstaan. Een ambtenaar: Het zou een groot goed zijn als we bestuurlijke bekrachtiging hebben: hoe gaan we om met interactief besturen? Communiceer dat vervolgens!. Woonobjecten onder bezwaar (WOZ) is hoger dan gemiddeld in de groep gemeenten van vergelijkbare grootte: 7.1% versus 3.6% in Nederland. Observaties en ervaringen van een inwoner van de gemeente, en tevens lid van de denktank uit de samenleving: Wat ik zie en ervaar: machtsuitoefening geen antwoorden geven op vragen men realiseert zich dat met huidige handelen je in het bedrijfsleven ontslagen wordt, geen antwoord dreigen met communicatie stop, tegen beter weten in verkeerde antwoorden geven, geen hulp aan burgers geven, valse voorwendsels gebruiken, truckjes gebruiken, zoals te laat antwoorden of dat hebben we gepubliceerd, u had toch in beroep kunnen gaan, het lag toch ter inzage. Kortom geen list en bedrog plegen en niet proberen slimmer te zijn dan de burger dus geen machtsuitoefening (=geleerd gedrag). De ambtenaren missen een belangrijke competentie voor een dienstverlener en dat is empatisch-invoelend vermogen. De competentie: organisatie gevoeligheid (politiek ) is in te ruime mate aanwezig en buitengewoon lastig voor de klant (burger). Ook het profilering gedrag naar de leden van het College is in te ruime mate aanwezig. 23

27 1.6 De organisatie De ambtelijke organisatie is gedurende langere tijd verwaarloosd De ambtelijke organisatie is gedurende langere tijd verwaarloosd de afgelopen jaren is er ook aanzienlijk bezuinigd op de ambtelijke organisatie. Plannen om de organisatie in te delen naar een frontoffice/backoffice model is niet gerealiseerd. Een professionele werkwijze is onvoldoende van de grond gekomen. Een oud-burgemeester daarover: De uitrol is blijven steken in een heimiddag. Ik heb niet gezien dat wat gebeurd is in de organisatie. Het ambtelijk management is onvoldoende in control. Dit belemmert regie op benodigde veranderingsprocessen. Verwaarlozing komt ook tot uitdrukking in de beperkte waardering vanuit de raad en het college. Dit manifesteert zich ook rond de discussies over het nieuwe gemeentehuis. Er is weinig bereidheid om te investeren in goede huisvesting voor ambtenaren. Binnen de raad wordt regelmatig ook in openbare bijeenkomsten negatief over ambtenaren of de ambtelijke organisatie gesproken. Geen gemeenschappelijke professionele werkwijze medewerkers worden onvoldoende aangestuurd en ingezet op hun mogelijkheden De afgelopen periode is onder leiding van de interim gemeentesecretaris gewerkt aan de vormgeving van de organisatie van de toekomst. Dit is gebeurd met het huidige management aanvankelijk als kwartiermaker en vervolgens als nieuw benoemd managementteam. Dit heeft in korte tijd geleid tot een nieuwe organisatiestructuur per 1 juni 2015 en het benoemen van een aantal kernwaarden. Dit verandertraject is tot nu toe in verband met de korte looptijd nog in beperkte mate verdiept naar gedrag: het benoemen en inspelen op individuele competenties, professionele vaardigheden en gemeenschappelijke werkwijze. De ambtelijke organisatie is op belangrijke onderdelen onvoldoende toegerust op de realisatie van de gestelde opgaven. Medewerkers werken doorgaans met grote inzet vanuit hun mogelijkheden. Zij worden echter onvoldoende gesteund en aangestuurd. Taken en opdrachten houden onvoldoende rekening met de competenties van medewerkers: waarin zijn mensen goed en waarin minder goed. Dit leidt ertoe dat er veel fouten worden gemaakt en dat medewerkers onnodig in diskrediet worden gebracht. Gevolg is ook dat er collectief te weinig kwaliteit en goede resultaten worden gehaald. Er is nog onvoldoende aandacht voor het realiseren van een gemeenschappelijke professionele werkwijze die inspeelt op de eisen die aan een moderne overheidsorganisatie worden gesteld. Een integrale werkwijze komt onvoldoende van de grond. De organisatie is sterk verkokerd vanuit een hiërarchische cultuur. Professionals werken geïsoleerd en professioneel teamwerk komt nauwelijks tot stand. De organisatie is onvoldoende ingesteld op het ontwerpen en regisseren van complexere processen in een politiek-bestuurlijk gevoelige context. Er wordt sterk technischinhoudelijk geredeneerd, waarbij wordt toegewerkt naar de technisch beste oplossing voor het probleem (zoals gedefinieerd vanuit het eigen denkkader). Er is onvoldoende zicht op alle relevante belangen, alternatieven en politieke keuzemogelijkheden. Het 24

28 college wordt onvoldoende bediend om de raad toe te leiden naar en in stelling te brengen rond politieke keuzevraagstukken. De organisatie is onvoldoende ingesteld op interne en externe samenwerking. Er wordt veelal nog van binnen naar buiten gewerkt in plaats van andersom. Er wordt onvoldoende geïnvesteerd en gebruik gemaakt van standaard procedures en kennismanagement om niet telkens het wiel opnieuw uit te vinden. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in het wisselend omgaan met openbaarheid en geheimhouding, het telkens opnieuw bedenken wat als concept-besluit voor raad of college wordt geformeerd, en hoe om te gaan met zienswijzen. Ambtelijke professionaliteit staat in belangrijke mate onder druk van de waan van de dag en ad hoc acties. De organisatie is veel tijd kwijt aan juridische vaak slepende procedures en beschikt over weinig capaciteit op onverwachte zaken of wendingen in te spelen. Er bestaat angst voor het maken van fouten. Dit leidt tot hechten van zeer grote waarde aan ambtelijke procedures en juridische toetsen het geen conformisme in de hand werkt en creativiteit en innovatie belemmert. Citaten ter illustratie Een ambtenaar: De afgelopen vijf jaar hebben de dossiers huisvesting en EWH [ affaire Elswoutshoek ], mentaal en qua tijd heel veel tijd gekost. Als we die twee niet gehad hadden, waren er dan andere dossiers geweest?. Een ambtenaar: Ik heb soms het gevoel dat het bestuur meer met elkaar bezig is en er geen intrinsieke zorg is voor de ambtelijke organisatie en de samenleving. Bestuurlijke debatten zorgen voor veel beslag, allerlei wendingen, korte termijn acties. Een bestuurder: Afdeling 1 praat niet met afdeling 3, ook niet als dat opportuun is. Een oud-burgemeester: Er waren er gedachten om naar een front- en backoffice model te gaan. Dan had je fysiek een andere inrichting nodig. Dat kost 2,5 ton en dat doe je niet voor 4 jaar. De noodzakelijke wijziging hebben we uitgesteld. Een oud-burgemeester: Veel raadsleden begrepen niet dat nieuwbouw nodig is. Ze wilde er geen cent aan uitgeven. In het oude gemeentehuis moesten ambtenaren met de jas aan zitten. Al het stopwerk kostte veel meer geld. Een ambtenaar: Er wordt over de organisatie gesproken als een noodzakelijk kwaad waar we huisvesting voor moeten organiseren. Een ambtenaar: Binnen de organisatie worden raadsleden vaak gezien als passanten: we voeren ons eigen beleid en vertellen wat we vinden dat ze moeten weten. Ook bij het aanleveren van collegebrieven speelt dat. De vraag of er een akkoord is van de wethouder wordt vaak weg gewoven. In de overdracht van de interim gemeentesecretaris aan de nieuwe gemeentesecretaris is de kernboodschap dat het werken aan een professionele organisatie voor de komende tijd de hoogste prioriteit heeft. Het fundament is gelegd en het is nu zaak tot daadwerkelijke uitvoering te komen, zo geeft hij aan. 25

Tussenbalans en richten van het vervolgproces

Tussenbalans en richten van het vervolgproces Raadsnotitie Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal: Tussenbalans en richten van het vervolgproces Aan De gemeenteraad van Bloemendaal Van Waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal

Nadere informatie

Plan van aanpak voor de Verkenning en een Ontwikkelingstraject: Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal

Plan van aanpak voor de Verkenning en een Ontwikkelingstraject: Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Plan van aanpak Plan van aanpak voor de Verkenning en een Ontwikkelingstraject: Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Aan Gemeente Bloemendaal, t.a.v. de waarnemend burgemeester mevr.

Nadere informatie

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Verslag werkatelier over participatie en samenspel tussen samenleving en gemeentebestuur op 4 juni 2015 van 20:00 tot 23:00 uur in het Dorpshuis

Nadere informatie

Tien succesfactoren voor intergemeentelijke samenwerking

Tien succesfactoren voor intergemeentelijke samenwerking Tien succesfactoren voor intergemeentelijke samenwerking Tien succesfactoren voor intergemeentelijke samenwerking Intergemeentelijke samenwerking is van alle tijden, maar gemeenten lopen de laatste jaren

Nadere informatie

Zichtbare politiek. kan iedereen volgen. PARTNERS+PRÖPPER Bestuurskundig onderzoek en advies

Zichtbare politiek. kan iedereen volgen. PARTNERS+PRÖPPER Bestuurskundig onderzoek en advies Zichtbare politiek kan iedereen volgen. Ondersteuning van gemeenteraden, college en ambtelijke organisatie bij het herontdekken van de politiek PARTNERS+PRÖPPER Bestuurskundig onderzoek en advies Postbus

Nadere informatie

Werkgroep 1/2 Ambtenaren

Werkgroep 1/2 Ambtenaren Werkgroep 1/2 Ambtenaren - Daadkrachtigere besluitvorming door stabieler college (3 stickertjes) - Op hoofdlijnen door: o Beantwoording vooraf (1 sticker) o Investeren in informatieronde - Meer structuur

Nadere informatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie BLANCO gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6463 Inboeknummer 15bst01200 Beslisdatum B&W 8 september 2015 Dossiernummer 15.37.551 Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie 2015-2018 Inleiding

Nadere informatie

Welkom. bij de. gemeenteraad

Welkom. bij de. gemeenteraad Welkom bij de gemeenteraad Welkom bij de gemeenteraad Aan het hoofd van de gemeente staat de gemeenteraad. De raad neemt beslissingen over allerlei belangrijke zaken in de gemeente. Of het nu gaat om toeristenbelasting

Nadere informatie

Nummer : 37 Onderwerp : Vernieuwen vergaderstructuur gemeenteraad Bijlage(n) : 3

Nummer : 37 Onderwerp : Vernieuwen vergaderstructuur gemeenteraad Bijlage(n) : 3 Voorstel aan : Gemeenteraad van 18 december 2006 Behandeling in : Commissies Grondgebiedszaken en Algemeen Bestuursbeleid en Samenlevingszaken en Middelen van 6 december 2006 Nummer : 37 Onderwerp : Vernieuwen

Nadere informatie

Op 31 maart 2014 heeft de gemeenteraad van Enschede mij benoemd tot informateur.

Op 31 maart 2014 heeft de gemeenteraad van Enschede mij benoemd tot informateur. INFORMATIEVERSLAG 1 Inleiding Op 31 maart 2014 heeft de gemeenteraad van Enschede mij benoemd tot informateur. Als verkenner heb ik van 26 tot en met 28 maart 2014 al vertrouwelijke gesprekken gevoerd

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 Conform: De Langedijker werkwijze, Notitie interactief werken gemeente Langedijk op basis

Nadere informatie

Notitie functioneringsgesprekken

Notitie functioneringsgesprekken Notitie functioneringsgesprekken In de handreiking voor functioneringsgesprekken met burgemeesters, enkele jaren terug opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt

Nadere informatie

Memorie van antwoord. Convenant actieve informatieplicht

Memorie van antwoord. Convenant actieve informatieplicht Memorie van antwoord Aan : de leden van de gemeenteraad Van : het college van burgemeester en wethouders en de griffier Datum : 26 januari 2015 Onderwerp : memorie van antwoord bij Nota geheimhouding,

Nadere informatie

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma Op weg naar een integraal kindcentrum Janny Reitsma Programma: Verkenning van het integraal kindcentrum Leiderschap: mensen in beweging zetten Leiderschap: planmatig organiseren Leren als strategie voor

Nadere informatie

Het verzelfstandigen van cultuurspelers, (hoe) werkt dat?

Het verzelfstandigen van cultuurspelers, (hoe) werkt dat? Aan de gemeenteraad Zaaknummer 156405 ONDERWERP: Het verzelfstandigen van cultuurspelers, (hoe) werkt dat? Onderzoek naar de verzelfstandiging van drie culturele instellingen en de huidige kaders voor

Nadere informatie

Informatienota. 1. Inleiding

Informatienota. 1. Inleiding Informatienota Aan: 1.degenen die zijn aangemeld voor de quick scan lokaal bestuur (raadsleden, college en ambtenaren) 2. het presidium Van: driehoek burgemeester, secretaris en griffier Onderwerp: quick

Nadere informatie

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling 13 januari 2014 Uitgevoerd door Overheid in Nederland in opdracht van Raadslid.Nu www.overheidinnederland.nl

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Gemeente Helden. Agendapunt 6

Gemeente Helden. Agendapunt 6 Pagina 1 van 5 Raadsvoorstel tot het vaststellen van het gewijzigde reglement van orde voor de raad, de gewijzigde verordening raadscommissies, de gewijzigde verordening ambtelijke bijstand, de verordening

Nadere informatie

Visie op toezicht en bestuur Raad van Toezicht en Raad van Bestuur Woonstichting t Heem

Visie op toezicht en bestuur Raad van Toezicht en Raad van Bestuur Woonstichting t Heem Visie op toezicht en bestuur Raad van Toezicht en Raad van Bestuur Woonstichting t Heem Versie: 9 juni 2017 Vastgesteld door Raad van Toezicht en Raad van Bestuur: 21 juni 2017 Inleiding Met de Invoering

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming Beleidsvorming in de gemeente volgt redelijk vaste stappen. In dit document leest u welke stappen dat zijn. Daardoor kunt u op tijd bij

Nadere informatie

competenties en voorbeeldvragen

competenties en voorbeeldvragen competenties en voorbeeldvragen 1 Aanpassingsvermogen Blijft doelmatig handelen door zich aan te passen aan een veranderende omgeving of veranderende taken, andere vakgebieden of verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Laat Wijdemeren de gemeente Stichtse Vecht in de steek?

Laat Wijdemeren de gemeente Stichtse Vecht in de steek? Schriftelijke vragen van De Lokale Partij www.delokalepartij.org twitter: @DeLokalePartij_ email: info@delokalepartij.org Wijdemeren, 28 juli 2015. Schriftelijke vragen De Lokale Partij Laat Wijdemeren

Nadere informatie

Profiel gemeenteraadslid

Profiel gemeenteraadslid 1 1 Profiel gemeenteraadslid 2NB: Overal waar zij of ze staat kan ook hij gelezen worden. 3ALGEMEEN 4Een D66 gemeenteraadslid is gekozen door de inwoners van Utrecht en vertegenwoordigt hen op een 5integere

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Pilot informatievoorziening

Pilot informatievoorziening PARTNERS + PRÖPPER Verslag (conclusies) Pilot informatievoorziening Aan Provincie Noord-Brabant, de commissie RVL, gedeputeerde en de heer F. Koldewee Van Deanneke Steenbeek en Rob Paulussen Vught, 15

Nadere informatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie Imrat Verhoeven Uva/AISSR Vormgeven aan overheidsparticipatie In een notendop Activerende verzorgingsstaat leidt tot meer nadruk verhoudingen burgers onderling Hoe democratisch zijn die verhoudingen eigenlijk?

Nadere informatie

Een essay over de nieuwe beleidscyclus voor de Gemeente Nuth.

Een essay over de nieuwe beleidscyclus voor de Gemeente Nuth. Eind maart 2014. Eind maart 2014: de uitslag van de gemeenteraad is bekend; de samenstelling van de raad staat in de krant, de omvang van de fracties staat vast en wie met wie wil samenwerken is ook geen

Nadere informatie

Opinieronde / peiling

Opinieronde / peiling Aan de Raad Made, 01-04-14 Reg.nr. 14int01525 Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Opinieronde / peiling Opinieronde / peiling: 08-05-14 Agendapunt: 7 Onderwerp: Behoeftenonderzoek voor het

Nadere informatie

BURGERPANEL CAPELLE OVER...

BURGERPANEL CAPELLE OVER... BURGERPANEL CAPELLE OVER... profiel nieuwe burgemeester Mei 2015 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 15 e peiling met het burgerpanel van Gemeente Capelle aan den IJssel. Deze peiling

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie en in elk netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 27 februari 2013 ALDUS VASTGESTELD 7 MAART Werkwijzen vergaderstelsel gemeenteraad

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 27 februari 2013 ALDUS VASTGESTELD 7 MAART Werkwijzen vergaderstelsel gemeenteraad Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 ALDUS VASTGESTELD 7 MAART 2013 Werkwijzen vergaderstelsel gemeenteraad Voorstel: 1. Vanaf 1 april 2013 overgaan tot een maandelijkse cyclus van raadsvergaderingen. 2. In de

Nadere informatie

Wees eerder volksverbinder en volksverleider, dan volksvertegenwoordiger

Wees eerder volksverbinder en volksverleider, dan volksvertegenwoordiger Jeroen van Urk: Wees eerder volksverbinder en volksverleider, dan volksvertegenwoordiger (Van links naar rechts) Imrat Verhoeven, Petra Tiel en Jeroen van Urk 16 TIJDSCHRIFT Competenties van raadsleden

Nadere informatie

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen 28 hoofdstuk 1 achtergrond Structuurvisie 2020 keuzes samenvatting achtergrond ruimtelijk en sociaal kader inbreng samenleving thematisch van visie naar uitvoering bijlagen zones 1 2 3 4 5 6 7 29 1.1 Inleiding

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Samenwerken met omgevingsdiensten? Richting goed opdrachtgeverschap. Training

Kennis van de Overheid. Samenwerken met omgevingsdiensten? Richting goed opdrachtgeverschap. Training Kennis van de Overheid Samenwerken met omgevingsdiensten? Training Inleiding Herkent u zich in de worsteling met uw rol als opdrachtgever van de omgevingsdienst? Gemeenten en provincies zijn immers zowel

Nadere informatie

RVB Gewijzigd voorstel

RVB Gewijzigd voorstel Gemeente f Bergen op Zoom RVB03-0128 RAADSVERGADEI o -j y, d.d. L l R BajUssing: l^hssing: ^> 9?-.U«,. Lou-^ * ^^t^v.v,, Datum raadsvergadering Nummer Onderwerp : 27 maart 2003 : Grif/03/06 : Invulling

Nadere informatie

Monisme en het waterschapsbestel. 27 oktober Mr.dr. G.S.A. Dijkstra

Monisme en het waterschapsbestel. 27 oktober Mr.dr. G.S.A. Dijkstra Monisme en het waterschapsbestel 27 oktober 2014 Mr.dr. G.S.A. Dijkstra De aanleiding tot deze notitie wordt gevormd door vragen van leden van de Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap van Delfland

Nadere informatie

Transformatie leer je niet in een cursus

Transformatie leer je niet in een cursus NIEUW VAKMANSCHAP Transformatie leer je niet in een cursus Door: Rieke Veurink Fotografie: Kees Winkelman Aansluiten bij de vraag uit de samenleving, regie voeren, werken in steeds veranderende omstandigheden:

Nadere informatie

Zaaknr.: 052311094 Par. coördinator: Par. afdelingshfd: Par. PH : Documentnr.: Van afdeling: PenO. Opgesteld door: A. Franken. Datum: 23 december 2015

Zaaknr.: 052311094 Par. coördinator: Par. afdelingshfd: Par. PH : Documentnr.: Van afdeling: PenO. Opgesteld door: A. Franken. Datum: 23 december 2015 BURGEMEESTER EN WETHOUDERS-ADVIES Zaaknr.: 052311094 Par. coördinator: Par. afdelingshfd: Par. PH : Documentnr.: Van afdeling: PenO Opgesteld door: A. Franken Datum: 23 december 2015 Overleg gepleegd met:

Nadere informatie

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Thema Profilering gemeente(-bestuur) 3. Thema Communicatie en samenwerking met inwoners 4. Thema Communicatief bewustzijn

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

CONCEPT Functieprofiel (beoogd) raadsgriffier gemeente Westerkwartier

CONCEPT Functieprofiel (beoogd) raadsgriffier gemeente Westerkwartier CONCEPT Functieprofiel (beoogd) raadsgriffier gemeente Westerkwartier De functie van kwartiermaker griffie/beoogd griffier van de raad van de nieuw te vormen gemeente Westerkwartier kent twee opeenvolgende

Nadere informatie

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur Aanpassingen vergaderstructuur Voorstel 1. kennis nemen van de concept jaaragenda 2. vaststellen thematische indeling commissies 3. toevoegen beeldvormend deel, voorafgaand aan de reguliere commissievergadering

Nadere informatie

Sessie 1 Workshop Bestuurlijke aspecten Workshopleidster: Mariska Vink-van Oostveen van de gemeente Amersfoort

Sessie 1 Workshop Bestuurlijke aspecten Workshopleidster: Mariska Vink-van Oostveen van de gemeente Amersfoort Bijeenkomst nieuwe Wet ruimtelijke ordening VNG afdeling Utrecht 12 december 2007 Sessie 1 Workshop Bestuurlijke aspecten Workshopleidster: Mariska Vink-van Oostveen van de gemeente Amersfoort - Voorstelronde

Nadere informatie

Evaluatie Klachtencommissariaat. Conclusies en aanbevelingen

Evaluatie Klachtencommissariaat. Conclusies en aanbevelingen Evaluatie Klachtencommissariaat Conclusies en aanbevelingen Rekenkamercommissie gemeente Enschede 3 maart 2016 1 Aanleiding Met ingang van 1 januari 2015 heeft de gemeente Enschede een functie Klachtencommissaris.

Nadere informatie

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en Berenschot onderzoeken in opdracht van de provincie Zuid-Holland gemeentelijke herindelingen.

Nadere informatie

De gemeente van de toekomst

De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst Focus op strategie Sturen op verbinden Basis op orde De zorg voor het noodzakelijke Het speelveld voor de gemeente verandert. Meer taken, minder

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. b e s l u i t:

Aan de Gemeenteraad. b e s l u i t: Onderwerp Profielschets burgemeester Bloemendaal Voorgesteld besluit: De raad van de gemeente Bloemendaal; Gelet op artikel 61 van de Gemeentewet; Aan de Gemeenteraad. Raadsvergadering d.d. : 15 februari

Nadere informatie

Plan van aanpak Nieuwe ruimte 2013

Plan van aanpak Nieuwe ruimte 2013 gemeente Eindhoven Plan van aanpak Nieuwe ruimte 2013 Fundamentele herziening van de lokale ruimtelijke kaders gemeente Eindhoven Inleiding In lijn met de kadernota 2013-2016 ( Morgen centraal ) willen

Nadere informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Onderwerp Evaluatie nieuwe impuls Steller M. Mulder De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon (050) 367 60 97 Bijlage(n) 1 Ons kenmerk 6044570 Datum 23-11-2016 Uw brief van Uw

Nadere informatie

GEHEIMHOUDING EN DE GEMEENTERAAD DE REGELS

GEHEIMHOUDING EN DE GEMEENTERAAD DE REGELS GEHEIMHOUDING EN DE GEMEENTERAAD DE REGELS Openbaarheid van vergaderingen 1. Vergaderingen van de raad en commissie zijn openbaar. Ze beginnen altijd in openbaarheid (met uitzondering van de vergadering

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 Inhoud De ervaring Leert 3 Workshops 4 1. Beperkte tijd, toch kwaliteit 2. Resultaat in de raad 3. Rollen en instrumenten 4. De decentralisatiedossiers

Nadere informatie

EVALUATIE FUNCTIONEREN COMMISSIE SAMENLEVING 14 formulieren retour AGENDA. 1. Zijn de agenda's en stukken tijdig ontvangen?

EVALUATIE FUNCTIONEREN COMMISSIE SAMENLEVING 14 formulieren retour AGENDA. 1. Zijn de agenda's en stukken tijdig ontvangen? EVALUATIE FUNCTIONEREN COMMISSIE SAMENLEVING 14 formulieren retour Rol Griffie AGENDA 1. Zijn de agenda's en stukken tijdig ontvangen? Ja en neen 13 1 agenda's wel, stukken niet altijd. 2. Zijn de agenda's

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

Profielschets burgemeester Woudenberg m/v

Profielschets burgemeester Woudenberg m/v Profielschets burgemeester Woudenberg m/v Waarom een nieuwe burgemeester? Het wetsvoorstel over de samenvoeging van Woudenberg met de gemeenten Renswoude en Scherpenzeel is recent ingetrokken, waardoor

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

Op VVD Aalsmeer kun je rekenen

Op VVD Aalsmeer kun je rekenen Op VVD Aalsmeer kun je rekenen De lokale VVD-fractie Aalsmeer/Kudelstaart Verkiezingsprogramma 2018-2022 1 Wat heeft VVD Aalsmeer de afgelopen jaren voor jou bereikt? Vanaf 2010 heeft de gemeenteraadsfractie

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2009 Nr. 45

GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2009 Nr. 45 GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2009 Nr. 45 Verordening op de ambtelijke bijstand 2009 (raadsbesluit van 17 september 2009) De raad van de gemeente Utrecht, gelet op het voorstel van b. en w. Besluit vast te

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: Deskundigheid Noorderpoort Lid Raad van Toezicht Sociale domein 1. ORGANISATIE Noorderpoort Noorderpoort bereidt jongeren en volwassenen voor op hun rol in de

Nadere informatie

Informatienota. Inleiding

Informatienota. Inleiding Informatienota Vergadering : Voorstelnummer : Registratienummer : 13.014527 Portefeuillehouder : W. Hompe Afdeling : KCC 2 Bijlage(n) : B&W-datum/nummer : juli 2013, nummer Commissie/datum : Samenleving,

Nadere informatie

Discussie notitie Aan Van Datum Onderwerp Basisprincipes als afspraak Discussie voor raadsleden Extra informatie Gevraagd

Discussie notitie Aan Van Datum Onderwerp Basisprincipes als afspraak Discussie voor raadsleden Extra informatie Gevraagd Discussie notitie Aan : Gemeenteraad Van : Inge Schopenhouer Datum : maandag 21 mei 2012 Onderwerp : Social media, spelregels voor effectief gebruik: een discussie waard! Onder Social media verstaan we

Nadere informatie

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Inleiding De burgervisitatiecommissie heeft haar bevindingen gedeeld over hoe wij onze visie over onze veranderende rol van de gemeente

Nadere informatie

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 In het Slotdocument van het VGS-congres 2013 Gemeentesecretaris in Veiligheid staat een leidraad voor

Nadere informatie

2006. Nr.: 06.0025 Dnst: Griffie. Werkwijze Raad en commissies 2006 2010. Leiden, 21 maart 2006.

2006. Nr.: 06.0025 Dnst: Griffie. Werkwijze Raad en commissies 2006 2010. Leiden, 21 maart 2006. 2006. Nr.: 06.0025 Werkwijze Raad en commissies 2006 2010. Leiden, 21 maart 2006. In maart 2005 heeft de fractie van D66 de Notitie Bestuurlijke Vernieuwing uitgebracht, met als ondertitel: Het Forum Lugdunum:

Nadere informatie

Hard naar het college, zacht naar de samenleving. Julien van Ostaaijen (Tilburg

Hard naar het college, zacht naar de samenleving. Julien van Ostaaijen (Tilburg Hard naar het college, zacht naar de samenleving. Julien van Ostaaijen (Tilburg University) @ostaaijen Opzet Verbindende rol van de raad onder druk Verdieping van de klassieke rollen Hard naar het college,

Nadere informatie

Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend>

Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend> Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van

Nadere informatie

AAN DE RAAD. Agenda: 7-7-2016 Franeker, 7-7-2016. Onderwerp Dienstverleningsvisie gemeente Waadhoeke. Portefeuillehouder Burgemeester T.

AAN DE RAAD. Agenda: 7-7-2016 Franeker, 7-7-2016. Onderwerp Dienstverleningsvisie gemeente Waadhoeke. Portefeuillehouder Burgemeester T. AAN DE RAAD Agenda: 7-7-2016 Franeker, 7-7-2016 Onderwerp Dienstverleningsvisie gemeente Waadhoeke Portefeuillehouder Burgemeester T. van Mourik Samenvatting In het visiedocument Dienstverlening verwoorden

Nadere informatie

Profiel van een raadslid

Profiel van een raadslid Profiel van een raadslid Basisvereisten en drijfveren voor een raadslid Het raadslid is toegewijd en loyaal aan D66 en aan de gemeente waarin hij zijn functie als raadslid vervult en de lokale afdeling

Nadere informatie

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 Deze profielschets is tot stand gekomen nadat de gemeenteraad uitgebreid heeft ingezet op het horen van meningen over het gewenste profiel van de

Nadere informatie

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA Profiel Raad van Toezicht Stichting de Woonmensen/ KWZA KP 14 november 2012 1 Inleiding Uitgangspunt voor de bezetting van de Raad van Toezicht is, dat deze bestaat uit generalisten die gezamenlijk een

Nadere informatie

EEN STAP VERDER MET ORGANISATIE- ONTWIKKELING # VERBINDEN # DOEN #

EEN STAP VERDER MET ORGANISATIE- ONTWIKKELING # VERBINDEN # DOEN # EEN STAP VERDER MET ORGANISATIE- ONTWIKKELING FRIS@WORK # VERBINDEN # DOEN # Programmaplan 2017 Organisatieontwikkeling FRIS@WORK Netwerkorganisatie Ambtenaar van de toekomst Werken in de veranderende

Nadere informatie

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Intern MVO-management. Verbetering van motivatie, performance en integriteit

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Intern MVO-management. Verbetering van motivatie, performance en integriteit MVO-Control Panel Instrumenten voor integraal MVO-management Intern MVO-management Verbetering van motivatie, performance en integriteit Inhoudsopgave Inleiding...3 1 Regels, codes en integrale verantwoordelijkheid...4

Nadere informatie

Wijzer in de professionele ruimte

Wijzer in de professionele ruimte Wijzer in de professionele ruimte Strategieën om de professionele ruimte van docenten(-teams) te optimaliseren Rob Vink Wat is professionele ruimte? Als docent geef je vorm aan het onderwijs en daar voel

Nadere informatie

VOORWOORD 7 LEESWIJZER 9 DEEL I ACHTERGROND 11

VOORWOORD 7 LEESWIJZER 9 DEEL I ACHTERGROND 11 VOORWOORD 7 LEESWIJZER 9 DEEL I ACHTERGROND 11 1. Uitgangspunten 13 2. De omgevingsgerichte methode 17 Het systeemmodel 17 Het diagnosemodel 19 Het speelveld 21 De zeven stappen 23 DEEL II WERKWIJZE 25

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel klankbordgroepen

Initiatiefvoorstel klankbordgroepen Initiatiefvoorstel klankbordgroepen Inleiding In Langedijk lopen momenteel een aantal grote, ingrijpende projecten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van door de gemeente ingestelde klankbordgroepen. Daarnaast

Nadere informatie

Raadsmededeling. Van Aan Datum B&W vergadering Zaaknummer Vertrouwelijkheid Portefeuillehouder Onderwerp

Raadsmededeling. Van Aan Datum B&W vergadering Zaaknummer Vertrouwelijkheid Portefeuillehouder Onderwerp Raadsmededeling Van Aan Datum B&W vergadering Zaaknummer Vertrouwelijkheid Portefeuillehouder Onderwerp Het college van burgemeester en wethouders De gemeenteraad 9 februari 2016 11598 Openbaar De heer

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 Inhoud De ervaring Leert! 3 Workshops 4 1. Krachtenveld Provincie 2. Simulatie Statenvergadering 3. Rollen en instrumenten 4. Integriteit

Nadere informatie

JAARVERSLAG ozjt/samen 14 TwenTse samenwerking op het gebied van zorg en jeugdhulp. Bijeenkomsten & mijlpalen in 2015

JAARVERSLAG ozjt/samen 14 TwenTse samenwerking op het gebied van zorg en jeugdhulp. Bijeenkomsten & mijlpalen in 2015 Bijeenkomsten & mijlpalen in 2015 2015 1 januari 28 januari 2015 februari maart 2015 start Organisatie Zorg en Jeugdhulp Twente OZJT/Samen 14 TWENTSE SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN ZORG EN JEUGDHULP PLEIN14

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Gemeentesecretaris Gemeente Sliedrecht

Gemeentesecretaris Gemeente Sliedrecht Profielschets Gemeentesecretaris Gemeente Sliedrecht 1 Algemeen Sliedrecht is een dorp met ruim 24.000 inwoners en ligt aan een van de drukst bevaarde rivieren van Nederland, de Beneden Merwede. Aan de

Nadere informatie

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Status: concept Bestuurlijk opdrachtgever: Drs J.F.N. Cornelisse Ambtelijk opdrachtgever: Drs H.J. Beumer Ambtelijk opdrachtnemer: Drs M.M.H. de Boer Datum 17-03-2010

Nadere informatie

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties Het zorgen voor een goede basis. Elk bedrijf wil een goed resultaat halen. Dat lukt beter als u regelmatig met uw medewerkers bespreekt hoe het gaat, hoe dingen beter zouden kunnen en wat daarvoor nodig

Nadere informatie

Voor stichting SOM zijn in ieder geval de volgende invalshoeken van belang:

Voor stichting SOM zijn in ieder geval de volgende invalshoeken van belang: Profiel Bestuur Uitgangspunten Het algemene belang van stichting SOM staat bij de leden voorop De leden onderschrijven de visie en de missie van stichting SOM De leden onderschrijven de grondslag en de

Nadere informatie

de plek van de leider

de plek van de leider Wat komt er kijken bij succesvol leiderschap? Deze en andere vragen stellen wij tijdens de Leergang Leiderschap. We gaan samen op zoek naar de essentie van leiderschap. Zo ontwikkel je een geoefend oog

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Het succesvol doorvoeren van organisatieverandering vraagt nogal wat. De uitdaging is om de beoogde verandering werkbaar te maken en te borgen

Nadere informatie

Vergelijking tussen: Functie: General Manager Dijkhuis BV Afnamedatum: :26:42 Kandidaat: Verbaan, Jan Afnamedatum: :05:43

Vergelijking tussen: Functie: General Manager Dijkhuis BV Afnamedatum: :26:42 Kandidaat: Verbaan, Jan Afnamedatum: :05:43 Competentie match Score per domein Competentiescan Pagina 1 van 14 Score per schaal Competentiescan Pagina 2 van 14 Schaalscores per domein Werk Sociaal Toelichting bij de grafiek. In deze grafiek staan

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

Raadsvoorstel en besluitnota

Raadsvoorstel en besluitnota 2016/197661 Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Visie op de opvang en integratie van vluchtelingen in Zaanstad Gevraagd besluit 1. De visie inzake de opvang en integratie van vluchtelingen in Zaanstad

Nadere informatie

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels 360 feedback 3.1 Student: M. camp Studentnummer: 11099003 Klas: WDH31 Datum: 2-02-2014 Personen welke de formulieren hebben ingevuld: - M. Camp - Menno Lageweg - Ir. S.W.L. van Herk - D.J. Jager M. Camp

Nadere informatie

Profielschets van de omvang en samenstelling van de Raad van Commissarissen en zijn leden

Profielschets van de omvang en samenstelling van de Raad van Commissarissen en zijn leden Bijlage a Profielschets van de omvang en samenstelling van de Raad van Commissarissen en zijn leden De functie van de Raad van Commissarissen. In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden

Nadere informatie

De magie van Florerend Verkennen Geknipt om te bouwen aan zelfsturing. Intro

De magie van Florerend Verkennen Geknipt om te bouwen aan zelfsturing. Intro De magie van Florerend Verkennen Geknipt om te bouwen aan zelfsturing Door Pepijn Happel Intro We zijn zo gewend te focussen op wat niet werkt, daarbij geholpen door traditionele probleemoplossende methoden,

Nadere informatie

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl Loop je steeds tegen dezelfde valkuilen aan? Ben je toe aan veranderingen of aan een volgende stap in je ontwikkeling? Wil je persoonlijke inzichten? Graag begeleiden mijn paarden Gio, Stanley en ikzelf

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu

Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Ardis Organisatie Ontwikkeling Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Ardis Organisatie Ontwikkeling Na een afspraak niet terug naar kantoor, maar door naar huis waar je

Nadere informatie

Beuningen maken we samen. Een reis naar de toekomst

Beuningen maken we samen. Een reis naar de toekomst Beuningen maken we samen Een reis naar de toekomst Oktober 2013 1 Waarom nu een visie? Een visie maak je niet zomaar. Een visie maak je ook niet vaak. Maar op dit moment zijn wij toe aan nieuwe inspiratie,

Nadere informatie

Balans in besturing. Van directe aansturing naar besturing op afstand. Dilemma s bij besturing op afstand

Balans in besturing. Van directe aansturing naar besturing op afstand. Dilemma s bij besturing op afstand Balans in besturing Met de regionalisering van de brandweer ontstaat een nieuwe verhouding tussen de brandweerorganisatie en haar bestuur. Waar de brandweer eerst deel uitmaakte van de gemeentelijke organisatie

Nadere informatie