Convectiecoëfficiënten en ladingsverliezen bij éénfasige

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Convectiecoëfficiënten en ladingsverliezen bij éénfasige"

Transcriptie

1 Hoofdstuk 3 Convectiecoëfficiënten en ladingsverliezen bij éénfasige stroming 3.1 Inleiding Eén-fasige stroming is de meest voorkomende stroming in een warmtewisselaar. Zelfs bij een condensor of een verdamper treedt aan de ene zijde nog steeds een één-fase-stroming op. Dit hoofdstuk bevat een overzicht van de belangrijkste correlaties voor de bepaling van de convectiecoëfficiënt voor stromingen zoals die vaak optreden in warmtewisselaars. Voor de theoretische afleiding van de correlaties wordt verwezen naar de cursus Warmteoverdracht 1. Het is duidelijk dat in deze cursus slechts een beperkt overzicht kan worden gegeven. Voor meer details en specifieke gevallen wordt verwezen naar de literatuur [3][4][5][6]. In een tweede deel worden de belangrijkste correlaties behandeld voor de bepaling van het ladingsverlies in het geval van een één-fase-stroming. Hierbij wordt zowel de stroming in een buis als in bochten, kleppen,... behandeld. Voor de gedetailleerde bespreking wordt verwezen naar de cursus Stromingsleer 1 en naar [3][5]. 3. Kengetallen voor stromingen en warmteoverdracht in warmtewisselaars Bij warmtewisselaars zijn de meeste stromingen op een of andere wijze verwant met een stroming in een pijp. De belangrijkste correlaties voor warmtewisselaars zijn dan ook deze voor laminaire en turbulente gedwongen convectie in en rond buizen. Als een viskeuze vloeistof in een buis binnenstroomt, zal een grenslaag gevormd worden langsheen de wand. De grenslaag zal geleidelijk de volledige doorsnede van de buis vullen, waarbij men dan spreekt over volledig ontwikkelde stroming. De afstand waar het snelheidsprofiel volledig ontwikkeld is, noemt men de hydrodynamische instroomlengte. Als een wand wordt verwarmd of gekoeld zal er ook een thermische grenslaag ontstaan langsheen de wand. Men kan eveneens spreken van een thermische instroomlengte, waar het temperatuursprofiel volledig is ontwikkeld. Als verwarming of koeling van bij de intrede in buis begint, zullen de hydrodynamische en de thermische grenslaag zich tegelijkertijd ontwikkelen. Er kunnen dan ook 4 verschillende regimes worden onderscheiden die bepalend zijn voor de warmteoverdracht. Deze regimes zijn samengevat in tabel

2 hydrodynamisch niet ontwikkeld thermisch niet ontwikkeld hydrodynamisch niet ontwikkeld thermisch volledig ontwikkeld hydrodynamisch volledig ontwikkeld thermisch niet ontwikkeld hydrodynamisch volledig ontwikkeld thermisch volledig ontwikkeld Tabel 3.1. De stromingsregimes in en buis De ontwikkeling van de grenslagen en karakteristieken van de stroming hangen samen met een aantal kengetallen: Het Reynolds-getal: vd Re = ν met v de snelheid van de stroming, d de diameter van de buis en ν de kinematische viscositeit. Het Prandtl-getal: µ c p Pr = λ met µ de dynamische viscositeit, c p de warmtecapaciteit en λ de warmtegeleidbaarheid van het fluïdum. Het Nusselt-getal: hd Nu = λ met h de convectiecoëfficiënt. Als Pr hoog is (zoals bij oliën), wordt het snelheidsprofiel sneller ingesteld dan het temperatuurprofiel. Bij een laag Prandtl-getal, zoals bij vloeibare metalen, wordt het temperatuurprofiel het eerst gerealiseerd. Bij Pr = 1 (zoals bij gassen) stellen beide profielen zich tegelijk in. Het Reynolds-getal bepaalt het laminair of turbulent zijn van de stroming. Als Re 300 spreekt men van laminaire stroming. Eens het Reynoldsgetal groter dan 300 is, ontstaan er wervels in de stroming. Naarmate de snelheid toeneemt, neemt het aantal wervels toe. Als Re 10 4 is de stroming volledig turbulent. Tenslotte kan de warmteflux tussen de wand en het fluïdum worden uitgedrukt op ieder punt als δq& = h x (T w T b ) x da met h x de lokale warmteoverdrachtscoëfficiënt, gedefinieerd aan de binnenzijde van de buis, gebruik makend van de convectieve randvoorwaarde als: hx T λ( ) x y = (Tw T b) x 39

3 met T de temperatuursverdeling volgens de richting y loodrecht op de wand, T w de wandtemperatuur en T b de temperatuur in de hoofdstroming (E: bulk). Voor een onsamendrukbaar fluïdum is T b gedefinieerd als 1 Tb = Au A c m c utdac Wat betekent dat T b de gemiddelde temperatuur is over de sectie gewogen met de snelheid u en de gemiddelde snelheid u m op positie x. 3.3 Laminaire, gedwongen convectie in buizen Voor laminaire stroming in buizen (Re d < 300) gelden volgende correlaties: Voor volledig ontwikkelde stroming (hydrodynamisch en thermisch) (L > Re d d): 3 1/3 3 3 Red Pr di 1/3 NuL = ( ) 0.7 L (3.1) Voor korte buizen, kan een niet-ontwikkelde stroming ontstaan. De vergelijking wordt dan voor 0.5 < Pr < 500: 1/3 Red Pr di 1/ NuL = Pr ( ) (3.) L 3.4 Turbulente, gedwongen convectie in buizen Voor turbulente stroming (ontwikkeld en niet-ontwikkeld) (Re d > 300 en 0.5 < Pr < 000) geldt de vergelijking van Gnielinski [7]: f (Re d 1000) Pr di /3 NuT = 1 ( ) f 1/ / ( ) (Pr 1) L + (3.3) f = (1.58ln(Re d ) 3.8) (3.4_ 3.5 Gedwongen convectie over bundels Een van de meest ingewikkelde en tegelijk meest voorkomende warmtewisselende oppervlakken is de buizenbundel. De schikking van de buizen in een bundel kan parallel zijn of in een zigzagpatroon. Bundels worden gekenmerkt door de buisdiameter d u, de buissteek X t in transversale richting en de buissteek in de longitudinale richting X l of de diagonale richting X d. In figuur 3.1 worden de verschillende schikkingen gegeven. 40

4 Figuur 3.1. Verschillend schikkingen van de pijpen in de bundel Een goed overzicht wordt gegeven door Zukauskas [8]. Algemeen kan de warmteoverdracht over een bundel van gladde buizen worden bepaald met een vergelijking van de vorm: Prb p Nu = c RebPr b( ) Waarbij de index b staat voor de hoofdstroming en w voor de eigenschappen op de wand (zie ook 3.7). De gaseigenschappen worden bepaald respectievelijk in de hoofdstroming of op de wand en voor het Reynolds-getal wordt de uitwendige diameter van de buizen d u gebruikt. De snelheid waarbij Re wordt bepaald is de maximale gemiddelde snelheid die optreedt in de bundel, of met andere woorden de snelheid in de smalste sectie van de bundel. Voor bundels met parallelle schikking gelden volgende vergelijkingen Prb 0.5 Nu = 0.9cn Reb Pr b ( ) voor Reb = 1 10 (3.6) Prb Nu = 0.5cn Reb Pr b ( ) voor Reb = (3.7) Prb Nu = 0.7cn Reb Pr b ( ) voor Reb = (3.8) Prb Nu = 0.033cn Reb Pr b ( ) voor Reb = (3.9) De correctiefactor c n is nodig bij korte bundels. Voor het aantal rijen n >16 is het effect van het aantal buizen verwaarloosbaar, zoals getoond in figuur 3.. Deze figuur geeft ook de waarde voor c n. 41

5 Figuur 3.. Correctiefactor voor bundels Voor bundels met zigzagschikking gelden volgende vergelijkingen Prb 0.5 Nu = 1.04cn Reb Pr b ( ) voor Reb = (3.10) Prb Nu = 0.71c n Reb Pr b ( ) voor Reb = (3.11) Prb 0.5 xt 0, 3 5 Nu = 0.35cn Reb Pr b ( ) ( ) voor Reb = xl Prb 0.5 xt 0, 5 6 Nu = 0.031c n Reb Pr b ( ) ( ) voor Reb = xl (3.1) (3.13) 3.6 Ladingsverlies Stroming in buizen Voor een volontwikkelde stroming in een buis kan voor het ladingsverlies ( p) de volgende relatie voor zowel laminaire en turbulente stroming worden geschreven: p = φ (u m,d i, ρ, µ,e) (3.14) L waarbij L de lengte en d i de inwendige diameter van de buis voorstellen en e een maat voor de oppervlakteruwheid van de buiswand uitgedrukt in meter. 4

6 Op basis van de gelijkvormigheidstheorie kan een Fanning-wrijvingscoëfficiënt worden afgeleid: p e f = =φ(re, ) (3.15) L ρu d m i 4( )( ) di In figuur 3.3 wordt de laatste relatie grafisch weergegeven, zoals die door Moody werd afgeleid uit verschillende experimentele gegevens. Figuur 3.3. Diagram van Moody Voor laminaire stroming in buizen geldt dat f 16 = (3.16) Re Voor turbulente stromingen staan een aantal correlaties in tabel 3.. In de hierboven vermelde correlatie van Gnielinski voor turbulente warmteoverdracht, geeft de f eveneens de wrijvingsfactor. Bron Correlatie Beperkingen Blasius f = Re < Re< 10 Drew, Koo en McAdams Karman-Nikuradse Filionenko f = Re ln(re f ) 0.4 f f = (3.64log10 Re 3.8) Tabel 3.. Fanning-factoren voor turbulente stroming < Re< < Re< < Re < 10 43

7 3.6. Stroming over buizen en buizenbundels Bundels zijn veel voorkomende geometrieën in warmtewisselaars. De schikking van de buizen in een bundel kan parallel zijn of in een zigzagpatroon. Bundels worden gekenmerkt door de buisdiameter d u en de verhouding van de buissteek en de buisdiameter in de * X transversale (X t t = ), de longitudinale richting * X (X l = l ) of de diagonale richting du du * X (X d d = ). Het ladingsverlies over een bundel kan worden uitgedrukt door du Eu 1 p = ( ) χ ρu0n (3.17) χ p met het Euler-getal Eu = gedefinieerd per rij, u ρ 0 de gemiddelde snelheid in de u0n minimale sectie tussen de buizen en n het aantal rijen buizen in de stromingsrichting. In figuren 3.4 en 3.5 wordt het Euler-getal gegeven als functie van * * (Xl = X t) [8]. Voor het geval dat inzet in figuren 3.4 en 3.5. ud Re 0 uρ = µ * * (Xl X t), wordt er een correctiefactor χ bepaald via de en Figuur 3.4. Ladingsverlies in een bundel 44

8 Figuur 3.5. Ladingsverlies in een bundel Ladingsverlies in bochten en toebehoren Voor het bepalen van het pompvermogen vereist om fluïda doorheen de warmtewisselaar te pompen is het nodig om ook de ladingsverliezen in de toevoer- en afvoerleidingen te begroten. Voor meer details wordt verwezen naar de cursus Stromingsleer 1. De eenvoudigste wijze om het ladingsverlies te beschrijven, is het bepalen van een equivalente lengte L e. Vergelijkingen (3.14) en (3.15) kunnen worden toegepast, waarbij bij de lengte L van de leidingen, de lengte L e voor iedere bocht of toebehoren wordt bijgeteld. Voor veel voorkomende stukken worden in figuur 3.6 de nodige waarden gegeven. 45

9 Figuur 3.6. Ladingsverlies in een bundel 46

10 3.7 Fysische eigenschappen De bepaling van de fysische eigenschappen van de fluïda die door de warmtewisselaar stromen dient met zorg te gebeuren. Meestal worden constante eigenschappen aangenomen doorheen de warmtewisselaar. Dit wil zeggen dat de variatie met de temperatuur van de stofeigenschappen wordt verwaarloosd. Een goede keuze van de temperatuur waarbij de stofeigenschappen worden bepaald is van groot belang. Er wordt steeds gewerkt met de eigenschappen bij de bulktemperatuur. Een goede benadering van de bulktemperatuur is het gemiddelde nemen van de ingangs- en uitgangstemperatuur van het fluïdum [3]. Indien de uitgangstemperatuur aanvankelijk niet gekend is, is iteratie noodzakelijk. Indien er grote temperatuurverschillen zijn tussen het ene en het andere fluïdum, zal de grote temperatuursgradiënt over de wand ervoor zorgen dat de veronderstelling van constante stofeigenschappen niet opgaat. Om hiervoor te corrigeren wordt een correctieterm toegevoegd aan de correlaties met constante stofeigenschappen. Voor vloeistoffen is vooral de verandering met de temperatuur van de viscositeit van de hoofdstroming naar de wand van belang. Voor het Nusselt-getal en de wrijvingscoëfficiënten worden de volgende correcties gebruikt Nu Nuc µ b n = ( ) (3.18) µ w f fc µ b m = ( ) (3.19) µ w Hierin staat de index c voor het het resultaat met constante stofeigenschappen, b voor de hoofdstroming en w voor de wand. Voor gassen varieert de viscositeit met de absolute temperatuur (K). De correcties worden dan ook: Nu Tw n = ( ) (3.0) Nuc Tw De machten n en m hangen af van het stromingstype en de condities waaronder wordt gewerkt. In tabel 3.3 staan de condities en waarden vermeld. Voor stromingen door bundels kan gecorrigeerd worden voor variabele gaseigenschappen door [8]: µ w p Euc = Eu( ) µ b (3.) 3 p 0 voor Re > 10 (3.3) 3 p = Re voor vloeistoffen bij Re 10 (3.4) 3 p = Re voor gassen bij Re 10 (3.5) 47

11 Tabel 3.3. De exponenten n en m voor vergelijkingen (3.18), (3.19), (3.0) en (3.1) 48

Week 5 Convectie nader bekeken

Week 5 Convectie nader bekeken Wee 5 Convectie nader beeen ogeschool Wertuigbouwunde/E52/'03-'04/ wee5 1 Convectie nader beeen Onderscheid in beschrijvingswijze voor enerzijds geleiding/straling en anderzijds convectie Bij convectie

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Dubbele-pijp-warmtewisselaars. 5.1 Inleiding

Hoofdstuk 5. Dubbele-pijp-warmtewisselaars. 5.1 Inleiding Hoofdstuk 5 Dubbele-pijp-warmtewisselaars 5.1 Inleiding Een dubbele-pijp-warmtewisselaar wordt typisch opgebouwd uit twee concentrische pijpen die voorzien zijn van de nodige koppelingen om de fluïda in

Nadere informatie

Tentamen Stromingsleer en Warmteoverdracht (SWO) april 2009,

Tentamen Stromingsleer en Warmteoverdracht (SWO) april 2009, Tentamen Stromingsleer en Warmteoverdracht (SWO) 544 6 april 009,.0 7.00 AANWIJZINGEN Geef duidelijke toelichtingen bij de stappen die je neemt en noem eventuele aannames. Bekritiseer je uitkomsten als

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Classificatie van warmtewisselaars. 1.1 Inleiding. 1.1.1 Definitie

Hoofdstuk 1. Classificatie van warmtewisselaars. 1.1 Inleiding. 1.1.1 Definitie Hoofdstuk 1 Classificatie van warmtewisselaars 1.1 Inleiding 1.1.1 Definitie Een warmtewisselaar is een apparaat dat wordt gebruikt om overdracht van thermische energie (enthalpie) te realiseren tussen

Nadere informatie

Formuleblad college Stromingsleer wb1225

Formuleblad college Stromingsleer wb1225 Formuleblad college Stromingsleer wb1225 Integraalbalansen (Behoudswetten in integraalvorm) Voor een controlevolume CV omsloten door een oppervlak A waarbij n de buitennormaal op A is. Het snelheidsveld

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 7 april 2014 tijd: 9.00-12.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar mee.

Nadere informatie

Het drie-reservoirs probleem

Het drie-reservoirs probleem Modelleren A WH01 Het drie-reservoirs probleem Michiel Schipperen (0751733) Stephan van den Berkmortel (077098) Begeleider: Arris Tijsseling juni 01 Inhoudsopgave 1 Samenvatting Inleiding.1 De probleemstelling.................................

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 30 juni 2014 tijd: 9.00-12.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar mee.

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 21 juni 2010 tijd: 14.00-17.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar

Nadere informatie

Examen theorie Warmte- en Verbrandingstechniek

Examen theorie Warmte- en Verbrandingstechniek Examen theorie Warmte- en Verbrandingstechniek 3 juli 2015 Examen van 21 januari 2015 - voormiddag W6.2 7 punten) Schets de verschillende stromingsregimes bij filmcondensatie op een gekoeld verticaal oppervlak.

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 10 juni 09 tijd: 9.00-12.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar mee.

Nadere informatie

Het tentamen levert maximaal 30 punten op, waarvan de verdeling hieronder is aangegeven.

Het tentamen levert maximaal 30 punten op, waarvan de verdeling hieronder is aangegeven. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA Tentamen Fysische Transportverschijnselen voor W (3B47) op donderdag 8 april 5, 14.-17. uur. Het tentamen levert

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA Tentamen Stroming & Diffusie (3D030) op donderdag 7 augustus 2008, 14.00-17.00 uur. 1. Beantwoord de volgende vragen

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen blz. 1-7 Energie Energie door de eeuwen heen

Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen blz. 1-7 Energie Energie door de eeuwen heen THERMISCHE INSTALLATIES Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen blz. 1-7 Energie Energie door de eeuwen heen Deel 1 Warmtewisselaars Hoofdstuk 1 : Classificatie van warmtewisselaars blz. 1-14

Nadere informatie

Vallen Wat houdt je tegen?

Vallen Wat houdt je tegen? Wat houdt je tegen? Inleiding Stroming speelt een grote rol in vele processen. Of we het nu hebben over vliegtuigbouw, de stroming van bloed door onze aderen, formule 1 racing, het zwemmen van vissen of

Nadere informatie

De olie uit opgave 1 komt terecht in een tank met een inhoud van 10 000 liter. Hoe lang duurt het voordat de tank volledig met olie is gevuld?

De olie uit opgave 1 komt terecht in een tank met een inhoud van 10 000 liter. Hoe lang duurt het voordat de tank volledig met olie is gevuld? 5. Stromingsleer De belangrijkste vergelijking in de stromingsleer is de continuïteitsvergelijking. Deze is de vertaling van de wet van behoud van massa: wat er aan massa een leiding instroomt moet er

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 19 januari 09 tijd: 14.00-17.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar

Nadere informatie

Menu. Inleiding Algemene informatie Toepassingen Berekening van warmteoverdracht. 360º aanzicht platenwarmtewisselaar

Menu. Inleiding Algemene informatie Toepassingen Berekening van warmteoverdracht. 360º aanzicht platenwarmtewisselaar Menu Inleiding Algemene informatie Toepassingen Berekening van warmteoverdracht 360º aanzicht platenwarmtewisselaar demontage van platenwarmtewisselaar vloeistofstromen door platenwarmtewisselaar Warmtewisselaar:

Nadere informatie

Phydrostatisch = gh (6)

Phydrostatisch = gh (6) Proefopstellingen: Bernoulli-opstelling De Bernoulli-vergelijking (2) kan goed worden bestudeerd met een opstelling zoals in figuur 4. In de figuur staat de luchtdruk aangegeven met P0. Uiterst links staat

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 20 juni 2011 tijd: 14.00-17.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar

Nadere informatie

Zoals in hoofdstuk 3 werd afgeleid, kan het overgedragen vermogen Q & in een warmtewisselaar worden uitgedrukt als (4.1)

Zoals in hoofdstuk 3 werd afgeleid, kan het overgedragen vermogen Q & in een warmtewisselaar worden uitgedrukt als (4.1) Hoofdstuk 4 Bevuiling van warmtewisselaars 4.1 Inleiding Bevuiling (E: fouling) kan worden gedefinieerd als het opstapelen van ongewenste substanties op een oppervlak. In het algemeen wordt naar bevuiling

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA Tentamen Fysische Transportverschijnselen voor W (3B470) op woensdag 23 juni 2010, 14.00-17.00 uur. Het tentamen

Nadere informatie

SVP AANGEVEN: het practicum FTV is uitgevoerd in jaar...

SVP AANGEVEN: het practicum FTV is uitgevoerd in jaar... TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA Tentamen Fysische Transportverschijnselen voor W (3B47) op dinsdag 17 april 1, 9.-1. uur. Het tentamen levert

Nadere informatie

Oefeningen Smering : toepassing van de Navier-Stokes vergelijkingen

Oefeningen Smering : toepassing van de Navier-Stokes vergelijkingen Oefeningen Smering : toepassing van de Navier-Stokes vergelijkingen 1. Beschouw een permanente, laminaire stroming in de x-richting van een fluïdum met een laagdikte h, dichtheid en dnamische viscositeit

Nadere informatie

Het tentamen levert maximaal 30 punten op, waarvan de verdeling hieronder is aangegeven.

Het tentamen levert maximaal 30 punten op, waarvan de verdeling hieronder is aangegeven. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA Tentamen Fysische Transportverschijnselen voor W (3B470) op donderdag 5 juli 2012, 09.00-12.00 uur. Het tentamen

Nadere informatie

Module Aerodynamica ADY03 Reader aerodynamica, Bijlage symbolenlijst

Module Aerodynamica ADY03 Reader aerodynamica, Bijlage symbolenlijst Hogeschool Rotterdam Instituut voor Engineering and Applied Science Studierichting Autotechniek Module Aerodynamica ADY03 Reader aerodynamica, Bijlage symbolenlijst Auteur: Versie 0.05 31 oktober 2012,

Nadere informatie

Samenvatting Stromingsleer en warmteoverdracht

Samenvatting Stromingsleer en warmteoverdracht Samenvatting Stromingsleer en warmteoverdracht Hoofdstuk 1: Introductie Het vak SWO gaat over de snelheid waarmee warmteoverdracht plaatsvindt. Dit is anders dan bij thermodynamica, dat gaat over de hoeveelheid

Nadere informatie

TBV-CMP. Gecombineerde regel- en inregelafsluiters voor eindunits Drukgecompenseerde regel en inregelafsluiter

TBV-CMP. Gecombineerde regel- en inregelafsluiters voor eindunits Drukgecompenseerde regel en inregelafsluiter Gecombineerde regel- en inregelafsluiters voor eindunits Drukgecompenseerde regel en inregelafsluiter IMI TA / Regelafsluiters / De is ontworpen voor modulerende regeling van eindunits in HV/AC systemen

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. BEREKENINGSGRONDSLAGEN en tabellen voor het bepalen van drukverliezen in buizen

WATERWERKBLAD. BEREKENINGSGRONDSLAGEN en tabellen voor het bepalen van drukverliezen in buizen WATERWERKBLAD BEREKENINGSGRONDSLAGEN en tabellen voor het bepalen van drukverliezen in buizen WB 2.1 G DATUM: OKT 2011 Auteursrechten voorbehouden In dit werkblad wordt aangegeven op welke wijze drukverliezen

Nadere informatie

VISCOSITEIT VAN VLOEISTOFFEN

VISCOSITEIT VAN VLOEISTOFFEN VISCOSITEIT VAN VLOEISTOFFEN 1) Inleiding Viscositeit is een eigenschap van vloeistoffen (en gassen) die belang heeft voor de stromingseigenschappen van de vloeistof. Dit speelt een rol in allerlei domeinen.

Nadere informatie

In dit hoofdstuk worden de constructieve details en twee berekeningswijzen voor trommelen-pijp-warmtewisselaars

In dit hoofdstuk worden de constructieve details en twee berekeningswijzen voor trommelen-pijp-warmtewisselaars Hoofdstuk 6 Trommel-en-pijp-warmtewisselaars 6.1 Inleiding Trommel-en-pijp-warmtewisselaars (E: Shell-and-tube) zijn de meest ingezette warmtewisselaars in de industrie. Ze zijn uiterst robuust en kennen

Nadere informatie

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters Basics flowmetingen De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters Erik Stokman Sales Manager KROHNE Nederland Kerkeplaat 14 3313 LC Dordrecht Tel.: +31

Nadere informatie

Onderzoek naar de oplosbaarheid van gassen in water, bij warmtebronnen in verwarmingssystemen

Onderzoek naar de oplosbaarheid van gassen in water, bij warmtebronnen in verwarmingssystemen Onderzoek naar de oplosbaarheid van gassen in water, bij warmtebronnen in verwarmingssystemen A.G.A. Umans TU/e Eindhoven Spirotech B.V. Helmond WPC 2007.02 1 Samenvatting In dit stagerapport zal een begin

Nadere informatie

5 Warmtewisselaars. 5.1 Typen warmtewisselaars

5 Warmtewisselaars. 5.1 Typen warmtewisselaars 5 Warmtewisselaars Warmtewisselaars zijn thermische apparaten waarin warmte wordt uitgewisseld tussen twee media. In dit hoofdstuk komen twee, al wat oudere methodes aan de orde om verschillende typen

Nadere informatie

5 Stromingsleer. 5.1 Inleiding

5 Stromingsleer. 5.1 Inleiding 190 5 Stromingsleer 5.1 Inleiding In hoofdstuk 1 zijn balansen geïntroduceerd; deze bleken daar, en ook later in de volgende hoofdstukken, uitermate handig bij het oplossen van allerlei transportproblemen.

Nadere informatie

Meten is Weten. 1 Inhoud... 1

Meten is Weten. 1 Inhoud... 1 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Meten is weten... 2 2.1 Inleiding... 2 2.2 Debieten... 2 2.2.1 Elektromagnetische debietmeters... 4 2.2.2 Coriolis... 4 2.2.3 Vortex... 4 2.2.4 Ultrasoon... 4 2.2.5 Thermische

Nadere informatie

Rapport : Dimensioneren van zonneboilers door simulatie praktische richtlijnen

Rapport : Dimensioneren van zonneboilers door simulatie praktische richtlijnen IWT-HOBU-project 980095 : Instralingssimulatie en optimalisatie van thermische zonne-energie Rapport : Dimensioneren van zonneboilers door simulatie praktische richtlijnen Projectleiders : Projectingenieurs

Nadere informatie

Test-examen Warmte-overdracht (16 mei 2014)

Test-examen Warmte-overdracht (16 mei 2014) Test-examen Warmte-overdracht (16 mei 2014) Beste student, Deze bundel zou 7 bladen moeten bevatten, waarvan 2 blanco, met 4 verschillende onderdelen. Tel dit nu even na, zodat je je daarna enkel nog zorgen

Nadere informatie

Aventuri met Bernoulli De wet van Bernoulli toegepast

Aventuri met Bernoulli De wet van Bernoulli toegepast Inleiding l in de 18e eeuw bedacht Daniel Bernoulli het natuurkundige principe om te vliegen. De wet van Bernoulli is de wet van behoud van energie voor een sterk vereenvoudigde situatie waarin alleen

Nadere informatie

Notaties 13. Voorwoord 17

Notaties 13. Voorwoord 17 INHOUD Notaties 13 Voorwoord 17 Hoofdstuk : Ideale Gassen. Definitie 19. Ideale gaswet 19. Temperatuur 20. Soortelijke warmte 20. Mengsels van ideale gassen 21 1.5.1 De wet van Dalton 21 1.5.2 De equivalente

Nadere informatie

( ) ( ) en vloeistof met dichtheid = 891 kg/m 3 stroomt door een ronde uis met een bocht met diameters

( ) ( ) en vloeistof met dichtheid = 891 kg/m 3 stroomt door een ronde uis met een bocht met diameters Vraagstuk 1 Een verticale vlakke plaat heeft in het midden een rond gat met een scherpe rand. Een water straal met snelheid V en diameter D spuit op de plaat waarbij de centerlijn van de straal samenvalt

Nadere informatie

Tentamen Planning 2de semester Wetenschappelijk verslag Lenzen en Hydrodynamica. 17 februari 2006 Meten en experimenteren 1

Tentamen Planning 2de semester Wetenschappelijk verslag Lenzen en Hydrodynamica. 17 februari 2006 Meten en experimenteren 1 Tentamen Planning 2de semester Wetenschappelijk verslag Lenzen en Hydrodynamica 17 februari 2006 Meten en experimenteren 1 tentamen Wie minimum 10/20 heeft behaald op het tentamen is vrijgesteld van het

Nadere informatie

Warmte in de koudetechniek, een hot item

Warmte in de koudetechniek, een hot item Wijbenga info sheet 5: Warmte in de koudetechniek, een hot item In het ontwerp van een koelinstallatie wordt steeds meer aandacht besteed aan het energieverbruik. Dit kan bereikt worden door een zo hoog

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Warmte en Stroming (4B260)

Tentamen Inleiding Warmte en Stroming (4B260) Tentamen Inleiding Warmte en Stroming (4B260) 9 maart 2009, 9.00 12.00 uur MOTIVEER ALLE ANTWOORDEN DE NORMERING EN EEN FORMULEBLAD ZIJN BIJGEVOEGD Ogave 1: Drukverdeling in een centrifuge Een cilindrisch

Nadere informatie

TA-COMPACT-P. Gecombineerde regel- en inregelafsluiters voor eindunits Drukgecompenseerde regel- en inregelafsluiter (PIBCV)

TA-COMPACT-P. Gecombineerde regel- en inregelafsluiters voor eindunits Drukgecompenseerde regel- en inregelafsluiter (PIBCV) Gecombineerde regel- en inregelafsluiters voor eindunits Drukgecompenseerde regel- en inregelafsluiter (PIBCV) IMI TA / Regelafsluiters / De drukgecompenseerde regel- en inregelafsluiter verzekert u van

Nadere informatie

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Thermal Mass / Positive Displacement / Turbine / Verschildruk en VA Flowmeters

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Thermal Mass / Positive Displacement / Turbine / Verschildruk en VA Flowmeters Basics flowmetingen De basis informatie over: Thermal Mass / Positive Displacement / Turbine / Verschildruk en VA Flowmeters Thermische Flowmeters (in-line & by-pass principe) Thermische massa flowmeter

Nadere informatie

Buizenwarmtewisselaar Model: JAD

Buizenwarmtewisselaar Model: JAD TEE Buizenwarmtewisselaar Model: JAD JAD JAD buizenwarmtewisselaars zijn de perfecte balans tussen techniek, ontwerp en prestaties. Deze producten van uitzonderlijke kwaliteit zijn geschikt voor de meest

Nadere informatie

Drukgecompenseerde regel- en inregelafsluiter (PIBCV)

Drukgecompenseerde regel- en inregelafsluiter (PIBCV) Gecombineerde regel- en inregelafsluiters voor eindunits Drukgecompenseerde regel- en inregelafsluiter (PIBCV) Pressurisation & Water Quality Balancing & Control Thermostatic Control ENGINEERING ADVANTAGE

Nadere informatie

Gesoldeerde Platenwarmtewisselaars

Gesoldeerde Platenwarmtewisselaars Gesoldeerde Platenwarmtewisselaars Algemene Documentatie L-Line gesoldeerde platenwarmtewisselaars Constructie Gesoldeerde platenwarmtewisselaars zijn pure tegenstroom warmtewisselaars. De gesoldeerde

Nadere informatie

De kinematische viscositeit gebruikt de dynamische viscositeit om het reynoldsgetal te bepalen van een object. De formule hiervoor is:

De kinematische viscositeit gebruikt de dynamische viscositeit om het reynoldsgetal te bepalen van een object. De formule hiervoor is: Theoretisch kader In dit deel van het verslag wordt er gekeken naar de benodigde informatie om het proces goed te doorlopen. Deze informatie zal voornamelijk betrekking hebben op de aerodynamica wetten

Nadere informatie

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte.

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte. 1 Materie en warmte Onderwerpen - Temperatuur en warmte. - Verschillende temperatuurschalen - Berekening hoeveelheid warmte t.o.v. bepaalde temperatuur. - Thermische geleidbaarheid van een stof. - Warmteweerstand

Nadere informatie

Het tentamen levert maximaal 30 punten op, waarvan de verdeling hieronder is aangegeven.

Het tentamen levert maximaal 30 punten op, waarvan de verdeling hieronder is aangegeven. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE GROEP TRANSPORTFYSICA Tentamen Fysica van Transportverschijnselen (3NB90) Donderdag 16 augustus 2012, 14.00-17.00. Het tentamen levert

Nadere informatie

Meerzone luchtstroomodellen

Meerzone luchtstroomodellen luchtstroommodellen Meerzone luchtstroomodellen Kennisbank Bouwfysica Auteur: Ruud van Herpen MSc. 1 Principe van een meerzone luchtstroommodel Inzicht in de druk- en volumestroomverdeling binnen een bouwwerk

Nadere informatie

Praktijkgids Energiebesparing bij veredelingsprocessen

Praktijkgids Energiebesparing bij veredelingsprocessen 1 Inleiding... 1 2 Warmteverliezen van open verfapparaten bij temperaturen dicht bij het kookpunt... 2 3 Bobijn- en boomverfautoclaven... 3 4 Warmteherwinning... 7 5 Samenvatting van adviezen voor energiebesparingen...

Nadere informatie

Bewerkingen met krachten

Bewerkingen met krachten 21 Bewerkingen met krachten Opgeloste Vraagstukken 2.1. Bepaal het moment van de kracht van 2N uir Fig. 2-3 rond het punt O. Laat de loodrechte OD neer vanuit O op de rechte waarlangs de kracht van 2N

Nadere informatie

Leerstoel voor warmte- en stofoverdracht Rheinisch-Westfälische technische hogeschool Aken Professor Dr. Ing. R. Kneer

Leerstoel voor warmte- en stofoverdracht Rheinisch-Westfälische technische hogeschool Aken Professor Dr. Ing. R. Kneer WLIK Leerstoel voor warmte- en stofoverdracht Rheinisch-Westfälische technische hogeschool Aken Professor Dr. Ing. R. Kneer Berekeningen bij de warmteoverdracht door straling bij gebruik van de composiet

Nadere informatie

oefenopgaven wb oktober 2003

oefenopgaven wb oktober 2003 oefenopgaven wb1224 2 oktober 2003 Opgave 1 Stoom met een druk van 38 bar en een temperatuur van 470 C wordt geëxpandeerd in een stoom-turbine tot een druk van 0,05 bar. De warmteuitwisseling van de turbine

Nadere informatie

Overgangsverschijnselen

Overgangsverschijnselen Hoofdstuk 5 Overgangsverschijnselen Doelstellingen 1. Overgangsverschijnselen van RC en RL ketens kunnen uitleggen waarbij de wiskundige afleiding van ondergeschikt belang is Als we een condensator of

Nadere informatie

Tentamen Meten aan Water CT3412 (-MI) Donderdag 8 december :00-12:00 uur

Tentamen Meten aan Water CT3412 (-MI) Donderdag 8 december :00-12:00 uur Tentamen Meten aan Water CT3412 (-MI) Donderdag 8 december 2011 9:00-12:00 uur Maak elke opgave op een apart nieuw vel voorzien van naam en studienummer! 1. LYSIMETER (25%) Maurits berekent met de Penman-Monteith

Nadere informatie

Bionica en Zwemmen. Weerstand in water. J.J. Videler Brakel 28 maart 2009

Bionica en Zwemmen. Weerstand in water. J.J. Videler Brakel 28 maart 2009 Bionica en Zwemmen Weerstand in water J.J. Videler Brakel 28 maart 2009 1 Krachtenspel op een zwemmer Onder water! Archimedes kracht Stuwkracht Opdrijfpunt Zwaartepunt Weerstand (Orde van grootte 100 N)

Nadere informatie

Samenvatting. Stromingsleer. Turbulentie

Samenvatting. Stromingsleer. Turbulentie Samenvatting Stromingsleer Reeds in 1822 en 1845 werden door Navier en Stokes de vergelijkingen geformuleerd waaraan stroming van vloeistoffen en gassen voldoet. Deze vergelijkingen, die de Navier- Stokes

Nadere informatie

Meteorologie en Luchtkwaliteit

Meteorologie en Luchtkwaliteit EXAMEN Meteorologie en Luchtkwaliteit 0 december 001, 14.00-17:00 uur E E R S T D I T L E Z E N!! 1. Vermeld duidelijk je NAAM, REGISTRATIENUMMER, JAAR VAN AANKOMST en STUDIERICHTING in de linkerbovenhoek

Nadere informatie

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties!

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties! Centrale Verwarmingssysteem Uitwerking van de deelvragen 1 ) Wat zijn de Energietransformaties in het systeem? De Energietransformaties die optreden in het CV-systeem zijn a. Boven de brander c.q. in de

Nadere informatie

Waardoor wordt de werking van een dauwpuntkoeler beïnvloed?

Waardoor wordt de werking van een dauwpuntkoeler beïnvloed? Door M. Janssen Re\GenT BV en P.G.H. Uges StatiqCooling BV Waardoor wordt de werking van een dauwpuntkoeler beïnvloed? Deel 2 Een dauwpuntkoeler wordt gedefinieerd als een indirecte verdampingskoeler met

Nadere informatie

[i0iateriraag@leg.gin9 nu 7409872

[i0iateriraag@leg.gin9 nu 7409872 Octrooiraad [i0iateriraag@leg.gin9 nu 7409872 Nederland [19] NL [54] Werkwijze voor het vacuümdlcht afsfüitem vsn elk der eerste uiteinden van een aantal holle transportorganen dia uit'tftonden in een

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan jaar: 1995 nummer: 28 Twee zeer lange draden zijn evenwijdig opgesteld. De stroom door de linkse draad ( zie figuur) is in grootte gelijk aan 30 A en de zin ervan wordt aangegeven door de pijl. We willen

Nadere informatie

Verdampingscondensors

Verdampingscondensors Wijbenga info sheet 7: Verdampingscondensors Een traditionele compressie koelinstallatie bestaat naast de basis componenten als compressor, verdamper, vloeistofvat of afscheider en expansieorgaan ook uit

Nadere informatie

STAD. Inregelafsluiters DN 15-50

STAD. Inregelafsluiters DN 15-50 STA Inregelafsluiters N 15-50 IMI TA / Inregelafsluiters / STA STA STA inregelafsluiters zorgen voor nauwkeurige waterzijdige inregeling in een uitgebreide reeks toepassingen. Ideaal voor gebruik aan primaire

Nadere informatie

Juli geel Fysica Vraag 1

Juli geel Fysica Vraag 1 Fysica Vraag 1 Een rode en een zwarte sportwagen bevinden zich op een rechte weg. Om de posities van de wagens te beschrijven, wordt een x-as gebruikt die parallel aan de weg georiënteerd is. Op het ogenblik

Nadere informatie

Fluïdummechanica. Dr ir Koenraad Thooft Algemene info. Oefeningenbundel

Fluïdummechanica. Dr ir Koenraad Thooft Algemene info. Oefeningenbundel Fluïdummechanica Dr ir Koenraad Thooft 2015-2016 1 Algemene info Koenraad.thooft@bwk.kuleuven.be Lokaal B009 Cursus: bij Acco Oefeningenbundel wordt via Toledo beschikbaar gesteld Slides (Toledo) 2 Fluïdummechanica

Nadere informatie

Isolatie van appendages

Isolatie van appendages Isolatie van appendages In opdracht van het ministerie van Economische Zaken In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Energie-efficiënte maatregelen bij vergunningplichtige bedrijven Factsheet

Nadere informatie

Tentamen Statistische Thermodynamica MS&T 27/6/08

Tentamen Statistische Thermodynamica MS&T 27/6/08 Tentamen Statistische Thermodynamica MS&T 27/6/08 Vraag 1. Toestandssom De toestandssom van een systeem is in het algemeen gegeven door de volgende uitdrukking: Z(T, V, N) = e E i/k B T. i a. Hoe is de

Nadere informatie

Plafondinductie-units voor plaatsing in koof

Plafondinductie-units voor plaatsing in koof .2 X X testregistrierung Plafondinductie-units voor plaatsing in koof Serie Inductie- en toevoerroosters kunnen uit het Trox programma worden toegepast. Wateraansluitingen Chilled Beams No. 09.2.432 Certificering

Nadere informatie

Bepaling van de elektrische geleidbaarheid

Bepaling van de elektrische geleidbaarheid Bepaling van de elektrische geleidbaarheid april 2006 Pagina 1 van 8 WAC/III/A/004 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 DEFINITIES... 3 2.1 SPECIFIEKE GELEIDBAARHEID, ELEKTRISCHE GELEIDBAARHEID (γ)... 3 2.2

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT WERKTUIGBOUWKUNDE DIVISIE COMPUTATIONAL AND EXPERIMENTAL MECHANICS

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT WERKTUIGBOUWKUNDE DIVISIE COMPUTATIONAL AND EXPERIMENTAL MECHANICS TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT WERKTUIGBOUWKUNDE DIVISIE COMPUTATIONAL AND EXPERIMENTAL MECHANICS Tentamen Polymeerverwerking (4K550 vrijdag 4 juli, 14:00-17:00. Bij het tentamen mag het boek

Nadere informatie

ANORGANISCHE ANALYSEMETHODEN/WATER GELEIDBAARHEID

ANORGANISCHE ANALYSEMETHODEN/WATER GELEIDBAARHEID 1 TOEPASSINGSGEBIED GELEIDBAARHEID Deze procedure beschrijft de bepaling van de elektrische geleidbaarheid in water (bijvoorbeeld grondwater, eluaten, ). De beschreven methode is bruikbaar voor alle types

Nadere informatie

Juli blauw Fysica Vraag 1

Juli blauw Fysica Vraag 1 Fysica Vraag 1 Een rode en een zwarte sportwagen bevinden zich op een rechte weg. Om de posities van de wagens te beschrijven, wordt een x-as gebruikt die parallel aan de weg georiënteerd is. Op het ogenblik

Nadere informatie

de maandelijkse effectiviteit van het betreffende voorkoelsysteem, zoals hieronder bepaald (-);

de maandelijkse effectiviteit van het betreffende voorkoelsysteem, zoals hieronder bepaald (-); Bijlage 4 - Voorkoeling van ventilatielucht met een aarde-lucht warmtewisselaar Bodemwarmtewisselaars worden gebruikt om ventilatielucht te koelen o te verwarmen (voorverwarming/voorkoeling). Hierbij wordt

Nadere informatie

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM HEREXAMEN HAVO 2015

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM HEREXAMEN HAVO 2015 MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM HEREXAMEN HAVO 2015 VAK : NATUURKUNDE DATUM : WOENSDAG 29 JUNI 2015 TIJD : 07.45 10.45 Aantal opgaven: 5 Aantal pagina s: 6 Controleer zorgvuldig

Nadere informatie

NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE. Tweede ronde - theorie toets. 21 juni beschikbare tijd : 2 x 2 uur

NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE. Tweede ronde - theorie toets. 21 juni beschikbare tijd : 2 x 2 uur NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE Tweede ronde - theorie toets 21 juni 2000 beschikbare tijd : 2 x 2 uur 52 --- 12 de tweede ronde DEEL I 1. Eugenia. Onlangs is met een telescoop vanaf de Aarde de ongeveer

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Ideale Gassen. Hoofdstuk 2: Warmte en arbeid. Hoofdstuk 3: Toestandsveranderingen bij ideale gassen

Hoofdstuk 1: Ideale Gassen. Hoofdstuk 2: Warmte en arbeid. Hoofdstuk 3: Toestandsveranderingen bij ideale gassen Hoofdstuk 1: Ideale Gassen 1.1 Definitie 1 1.2 Ideale gaswet 1 1.3 Temperatuur 1 1.4 Soortelijke warmte 2 1.5 Mengsels van ideale gassen 1.5.1 Wet van Dalton 3 1.5.2 Equivalente molaire massa 4 1.5.3 Soortelijke

Nadere informatie

Bijlage XI: Bepaling van het thermisch rendement van een warmteterugwinapparaat

Bijlage XI: Bepaling van het thermisch rendement van een warmteterugwinapparaat Bijlage XI: Bepaling van het thermisch rendement van een warmteterugwinapparaat In afwijking van bijlage G van bijlage V bij het Energiebesluit van 19 november 2010, kan het thermisch rendement van een

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Dampen 4.1 AGGREGATIETOESTANDEN SMELTEN EN STOLLEN SMELTPUNT. Figuur 4.1: Smelten zuivere stof

Hoofdstuk 4: Dampen 4.1 AGGREGATIETOESTANDEN SMELTEN EN STOLLEN SMELTPUNT. Figuur 4.1: Smelten zuivere stof Hoofdstuk 4: Dampen 4.1 AGGREGATIETOESTANDEN 4.1.1 SMELTEN EN STOLLEN SMELTPUNT Wanneer we een zuivere vaste stof (figuur 4.1) verwarmen zal de temperatuur ervan stijgen. Na enige tijd wordt de vaste stof

Nadere informatie

Volumestroom- en Massastroommetingen

Volumestroom- en Massastroommetingen Volumestroom- en Massastroommetingen Volumestroom- en Massastroommetingen M.M.H. Starmans Schrijver: M.M.H. Starmans Coverontwerp: M.M.H. Starmans ISBN: 9789402147650 M.M.H. Starmans Voorwoord Dit is

Nadere informatie

gevelinductie-units Serie IDB Inductierooster tegen de borstwering met nominale lengten 600, 900, 1200 mm en verticale warmtewisselaar met condensbak

gevelinductie-units Serie IDB Inductierooster tegen de borstwering met nominale lengten 600, 900, 1200 mm en verticale warmtewisselaar met condensbak . X X testregistrierung gevelinductie-units Serie Düsenrij In hoogte verstelbare voeten ter compensatie van maattoleranties in de ruwbouw Chilled Beams No. 09.1.43 Certificering EUROVENT HYGIENISCH GETESTET

Nadere informatie

1 VRIJE TRILLINGEN 1.0 INLEIDING 1.1 HARMONISCHE OSCILLATOREN. 1.1.1 het massa-veersysteem. Hoofdstuk 1 - Vrije trillingen

1 VRIJE TRILLINGEN 1.0 INLEIDING 1.1 HARMONISCHE OSCILLATOREN. 1.1.1 het massa-veersysteem. Hoofdstuk 1 - Vrije trillingen 1 VRIJE TRILLINGEN 1.0 INLEIDING Veel fysische systemen, van groot tot klein, mechanisch en elektrisch, kunnen trillingen uitvoeren. Daarom is in de natuurkunde het bestuderen van trillingen van groot

Nadere informatie

Examen Algemene natuurkunde 1, oplossing

Examen Algemene natuurkunde 1, oplossing Examen Algemene natuurkunde 1, oplossing Vraag 1 (6 ptn) De deeltjes m 1 en m 2 bewegen zich op eenzelfde rechte zoals in de figuur. Ze zitten op ramkoers want v 1 > v 2. v w m n Figuur 1: Twee puntmassa

Nadere informatie

Cursus Vacuümtechniek Week 10 Dampstroompompen

Cursus Vacuümtechniek Week 10 Dampstroompompen Cursus Vacuümtechniek Week 10 Dampstroompompen Cursus Vacuümtechniek 1 Vacuümpompen transportpompen opslagpompen membraanpomp draaischuifpomp vloeistofringpomp klauwpomp Rootspomp verdringingspompen impulsoverdrachtpompen

Nadere informatie

DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS

DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS WAT ELKE ONTWERPER EN ONTWIKKELAAR OVER KERAMISCHE GLIJLAGERS MOET WETEN WAT GLIJLAGERS DOEN In het algemeen draagt het lager een belasting terwijl een draaiende

Nadere informatie

NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur. Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten)

NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur. Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten) NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur Dit examen bestaat uit 4 vraagstukken en 5 pagina s Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten) Uitstoken en lekkage a) Na enige uren

Nadere informatie

NMi EuroLoop KROHNE Academy Procesverbetering door kennisoptimalisatie

NMi EuroLoop KROHNE Academy Procesverbetering door kennisoptimalisatie NMi EuroLoop 2015-11-26 KROHNE Academy 2015 Procesverbetering door kennisoptimalisatie Reynolds schaling voor het kalibreren van debietmeters voor o.a. stoom en industriële gassen Roy van Hartingsveldt

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS 1 24 APRIL 2013 11:00 12:45 uur MECHANICA 1 Blok en veer. (5 punten) Een blok van 3,0 kg glijdt over een wrijvingsloos tafelblad met een snelheid van 8,0 m/s

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE Tentamen Fysica van Transportverschijnselen (3CTX0), op donderdag 5 november 2015, 09.00-12.00. Het tentamen levert maximaal 50 punten

Nadere informatie

Vraag 1. Fysica 01/2a. Vraag 1 :

Vraag 1. Fysica 01/2a. Vraag 1 : <A> <B> <C> <D> <D> Vraag 1 Een sprinter die 100 meter moet lopen, accelereert na vertrek gedurende 1,250 s met een gemiddelde versnelling van exact 8,0 ms -2. Daarna houdt hij de snelheid constant tot aan de eindstreep.

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.000 / BW / 07-2003 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Warmte Inleiding In de hedendaagse

Nadere informatie

Plafondinductie-units voor verlaagde plafonds

Plafondinductie-units voor verlaagde plafonds . X X testregistrierung Plafondinductie-units voor verlaagde plafonds Serie Luchtrichtlamellen Wateraansluiting Chilled Beams No. 09..43 Certificering EUROVENT HYGIENISCH GETESTET V DI 60 Getest volgens

Nadere informatie

Storing indicatie van LED binnen/buiten en eerste oordeel

Storing indicatie van LED binnen/buiten en eerste oordeel indicatie van binnen/buiten en eerste oordeel Bestemd voor wand model 9K en 12K Indicatie binnendeel (, 0.5s AAN, No. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Hoge druk Invries Systeem geblokkeerd of koelmiddel lekkage Hoge

Nadere informatie