Eerstelijnsgezondheidszorg: klaar voor de uitdaging?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eerstelijnsgezondheidszorg: klaar voor de uitdaging?"

Transcriptie

1 WAT MET NIEUWE VLAAMSE BEVOEGDHEDEN? Eerstelijnsgezondheidszorg: klaar voor de uitdaging? Jan De Maeseneer en Yvo Nuyens De vergrijzing van de bevolking, de opkomst van chronische aandoeningen, de multiculturalisering, de sociale gezondheidskloof, stellen nieuwe uitdagingen aan de organisatie van de gezondheidszorg. Internationaal is er overeenstemming dat eerstelijnsgezondheidszorg de hoeksteen vormt van een modern gezondheidssysteem. Twee eerstelijnsgezondheidszorgconferenties hebben in Vlaanderen de eerstelijn duidelijk op de agenda geplaatst. Om de toegankelijkheid van de eerstelijnsgezondheidszorg te bevorderen, dienen alle drempels te worden weggenomen, ook de financiële. Bovendien moet worden ingezet op meer integratie, met aandacht voor de samenwerking tussen gezondheid en welzijn, versterking van de patiënt, een financiering die kwaliteit en rechtvaardigheid in de zorg bevordert. Wetenschappelijk onderzoek is noodzakelijk, alsook investeren in opleiding van hulpverleners om de nieuwe uitdagingen tegemoet te treden. De 6 de staatshervorming zet een kleine stap in de richting van meer integratie, maar de uitdaging blijft om solidariteit in verscheidenheid in de praktijk te brengen. UITDAGINGEN: VROEGER In september 1978 ondertekenden de lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (waaronder België) de Verklaring van Alma Ata over Primary Health Care. Hiermee engageerden nationale beleidsmakers zich om in hun gezondheidssysteem prioritaire aandacht te geven aan begrippen zoals integrale en continue zorg, directe toegankelijkheid, samenwerking met andere sectoren en gemeenschapsparticipatie. Precies op hetzelfde ogenblik startte in Vlaanderen een breed opgezet nationaal onderzoeksprogramma dat vraag en aanbod inzake eerstelijnszorg in kaart bracht en een aantal eerste en voorzichtige beleidsadviezen naar voor schoof. Op basis van de resultaten van dit onderzoek richtte de toenmalige Vlaamse sampol 2014/1 95 SAMPOL_januari 2014.indd 95

2 Executieve een stuurgroep op die de specifieke problematiek van de eerste lijn in het kader van de aan de gemeenschap toebedeelde bevoegdheden zal moeten uitdiepen. 1 alleen maar toegenomen. Ze kunnen als volgt worden samengevat: - Demografische en epidemiologische ontwikkelingen: we worden alsmaar ouder (in 2016 zal in de Europese Unie de gemiddelde levensverwachting voor mannen 84,6 jaar en voor vrouwen 89,1 jaar zijn). Dit zal gepaard gaan met een toename van het aantal personen met chronische aandoeningen, met vooral een stijging van multi-morbiditeit (het hebben van meerdere chronische aandoeningen): uit recent Op sociaaleconomisch vlak stelt men vast dat er grote gezondheidsverschillen zijn tussen landen, maar ook tussen sociale groepen binnen één bepaald land: arm maakt ziek en ziek maakt arm blijft een realiteit. De financiële en economische crisis heeft de sociale ongelijkheid op het vlak van gezondheid nog versterkt. Ongeveer 15 jaar later verscheen in Huisarts Nu een bijdrage met als titel: De eerstelijnsgezondheidszorg in België: een nog niet vervulde belofte. 2 Het artikel gaf een overzicht, beginnend in 1945, van de internationale en (schaarse) nationale ontwikkelingen rond eerstelijnsgezondheidszorg. De analyse klonk als volgt: de opeenvolgende (federale) Ministers van Sociale Zaken en Volksgezondheid hebben weliswaar uitvoerig lippendienst bewezen aan de ontwikkeling van de eerstelijnsgezondheidszorg, maar op het terrein werd nauwelijks iets gerealiseerd. Voor de toekomst leken toen de ontwikkeling en implementatie van een Globaal Medisch Dossier een vorm van inschrijving, de invoering van echelonnering (eerst naar de huisarts, dan indien nodig met een verwijsbrief naar de specialist), nood aan multidisciplinaire teamwerking, een professionalisering van de praktijkorganisatie op de eerste lijn, een terugdringen van de toenemende dualisering in de gezondheidszorg via een toegankelijke eerstelijnsgezondheidszorg. UITDAGINGEN: NU Vandaag, 35 jaar na de Alma Ata Verklaring, zijn de uitdagingen voor de gezondheidszorg onderzoek 3 blijkt dat de helft van de 75-plussers twee of meer chronische aandoeningen hebben, terwijl twee op vijf 75-plussers vier of meer chronische aandoeningen hebben. - Een tweede belangrijke uitdaging vormen de wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen. Wetenschappelijke vooruitgang biedt het perspectief van nieuwe preventieve en curatieve mogelijkheden op het vlak van genetica, hart- en vaatziekten, neurowetenschappen, zorg voor kanker en geestelijke gezondheidszorg. Informatie- en communicatietechnologie zijn niet meer weg te denken uit de dagelijkse praktijk in de gezondheidszorg. - Culturele ontwikkelingen brengen met zich mee dat de patiënt zich meer en meer opstelt als consument, en op basis van informatie gevonden op het internet de zorgverstrekker tegemoet treedt met nieuwe zorgvragen. - Op sociaaleconomisch vlak stelt men vast dat er grote gezondheidsverschillen zijn tussen landen, maar ook tussen sociale groepen bin- sampol 2014/1 96 SAMPOL_januari 2014.indd 96

3 nen één bepaald land: arm maakt ziek en ziek maakt arm blijft een realiteit. De financiële en economische crisis heeft de sociale ongelijkheid op het vlak van gezondheid nog versterkt. - Ten slotte leidt de globalisering ertoe dat zorg meer en meer multicultureel wordt, en mensen ook internationaal op zoek gaan naar oplossingen voor hun gezondheidsproblemen. Er is een concentratie van mensen in steden, wat ertoe leidt dat globale problemen steeds meer zichtbaar worden op het lokale niveau. Als antwoord op deze ontwikkelingen publiceerde het Europees Bureau van de Wereldgezondheidsorganisatie recent het rapport Health 2020: European Policy Framework and Strategy for the 21st Century 4, waarin de eerstelijnszorg als hoeksteen van een modern gezondheidssysteem opnieuw naar voor wordt geschoven: Health 2020 remains committed to a primary health care approach as a cornerstone of health systems in the 21st century. Primary health care can respond to today s needs by fostering an enabling environment for partnerships to thrive, and encouraging people to participate in new ways in their treatment and take better care of their own health. Making full use of 21st-century tools and innovations such as communications technology - digital records, telemedicine and e-health - and social media can contribute to better and more costeffective care. Recognizing patients as a resource and as partners, and being accountable for patient outcome are important principles. Hoe kan Vlaanderen dit implementeren? VLAAMSE EERSTELIJNSGEZOND- HEIDSZORGCONFERENTIES Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen is de eerste Vlaamse minister die tijdens één legislatuur twee conferenties over eerstelijnsgezondheidszorg heeft georganiseerd. Een duidelijk teken van interesse. In 2010 werd, zes jaar na de goedkeuring van het Vlaams decreet over eerstelijnsgezondheidszorg, onder grote belangstelling een conferentie georganiseerd vertrekkende van zes werkgroepen met als topics: ICT, positionering eerstelijnsgezondheidzorg, preventie, samenwerking, zorg voor talent en geestelijke gezondheidszorg. Op basis van de uitkomsten van deze werkgroepen formuleerde het syntheserapport 5 een reeks beleidsaanbevelingen, respectievelijk inzake instrumenten (ICT, financiering, talent, onderzoek), functies (integratie, preventie, geestelijke gezondheidszorg) en uitkomsten (kwaliteit, effectiviteit, billijkheid). De notie verbinden vormde de rode draad in het beleidsantwoord van de minister op deze aanbevelingen. Verbinden van patiënt en zorgverstrekkers en zorgverstrekkers onderling door een betere communicatie, waarin ICT en e-health een cruciale rol speelt, ondersteunen en verbinden van zorgverleners met elkaar op het meso -niveau, verbinden van zorgverleners op het praktijkniveau door samenwerkingsverbanden in multidisciplinariteit, financiële toegankelijkheid van eerstelijnsgezondheidszorg voor sociaaleconomisch zwakkeren garanderen, verbinden van geestelijke gezondheidszorg met de eerstelijn, verbinden van preventie en curatie in de eerstelijn, ontwikkelen van talent en menskracht in de zorgsector, wetenschappelijke ondersteuning van de eerstelijnszorg en vermaatschappelijking van de zorg door een grotere betrokkenheid van de samenleving op zorg voor gezondheid en welzijn. Dat er na deze eerste conferentie verder werd overlegd, nagedacht, gepland en georganiseerd, bleek uit de aanwezigheid van 500 stakeholders op het symposium van 7 december 2013 in Brussel. Het symposium betekende een belangrijk moment van consolidatie : de eerstelijn is volop sampol 2014/1 97 SAMPOL_januari 2014.indd 97

4 bezig zich te structureren, er groeit eensgezindheid over de oriëntaties, maar er is nog heel wat implementatie- en organisatiewerk. EN NU DE ACTIE! Een actieprogramma in 10 punten, dat een eigen invulling geeft aan de hefbomen, die het voortgangsrapport De eerste lijn in beweging? op het symposium van 7 december 2013 naar voor schoof. 6 Maak eerstelijnsgezondheidszorg drempelvrij Eerstelijnsgezondheidszorg is het meest kosteneffectieve niveau van zorg: wetenschappelijk onderzoek leert dat meer dan 90% van alle problemen die zich aanmelden op de eerstelijn ook daar worden opgelost. 7 Dit vormt een voldoende reden voor een universele benadering 8,waarbij voor de burger geen drempels naar de eerstelijnsgezondheidszorg worden ingebouwd. Geen geografische, culturele, psychologische en ook geen financiële drempels. Patiënten schrijven zich in bij een huisartspraktijk en worden daar verzorgd. Ofwel in een systeem van forfaitaire betaling zoals in wijkgezondheidscentra en sommige groepspraktijken, ofwel door systematische toepassing van de elektronische regeling derde betaler zonder remgeld (waarbij de arts rechtstreeks afrekent met het ziekenfonds van de patiënt). In de huisartspraktijk wordt het Globaal Medisch Dossier van de patiënt bijgehouden en gebeurt de coördinatie van de informatie rond de zorg. Binnen de verdere ontwikkeling gericht op subsidiariteit worden in de toekomst verschillende taken opgenomen door eerstelijnsverpleegkundigen (vragen rond preventie, wondzorg, hygiëne, zelf-limiterende aandoeningen). Voor welzijnsproblemen is er een directe toegang tot de eerste lijn via maatschappelijk werk (CAW, OCMW, diensten voor maatschappelijk werk van de ziekenfondsen, maatschappelijk werk in de wijkgezondheidscentra) met een eerste algemene opvang. Drempelvrije eerstelijn betekent ook een betere toegang tot de geestelijke gezondheidszorg. De huidige experimenten met de eerstelijnspsycholoog dienen, weliswaar na grondige evaluatie, zo spoedig mogelijk naar een bredere toepassing begeleid te worden. Een laagdrempelige eerstelijn betekent ten slotte ook dat de huidige laagdrempeligheid van de spoedopnames dient afgebouwd te worden. En dit zowel om organisatorische als om kosten-effectiviteitsredenen. Met uitzondering van echte noodtoestanden, zou een patiënt slechts op de spoed dienen te komen wanneer hij een verwijsbrief heeft van de eigen huisarts of de huisartsenwachtdienst. Zorg voor horizontale en verticale integratie Een brede, toegankelijke eerstelijn kan het merendeel van de aangeboden problemen oplossen. Voor een beperkte groep van patiënten/ cliënten zijn echter gespecialiseerde trajecten noodzakelijk. De algemene regel is dat men eerst naar de brede, generalistische zorg gaat, en vandaar wordt doorverwezen voor gespecialiseerde zorg. Dit betekent dat de zorg via echelonnering wordt aangeboden. Het vormt een extra argument om geen remgeld te vragen in de eerstelijnsgezondheidszorg. De toepassing van echelonnering vandaag kan verschillend zijn voor acute problemen die zich aanmelden in de zorg en voor chronische problemen die langdurig behandeld en begeleid worden. Voor acute problemen gebruikt men best een lineair model: eerst naar de brede eerstelijn en zo nodig naar de gespecialiseerde zorg. Voor chronische problemen verdient een spiraalvormige benadering de voorkeur: de patiënt zal opeenvolgend, horizontaal worden doorverwezen, bijvoorbeeld van huisarts naar verpleegkun- sampol 2014/1 98 SAMPOL_januari 2014.indd 98

5 dige, naar kinesitherapeut, naar diëtist, maar op sommige momenten ook verticaal (voor specialistisch onderzoek). Van groot belang is dat de patiënt centraal staat in deze spiraalvormige zorg en dat hierbij communicatie met de patiënt (naast samenwerking binnen deze spiraal) bijzondere aandacht krijgen. Dit is des te belangrijker, vermits de passage in ziekenhuizen steeds korter wordt (verschuiving naar dagopname), en dus de voor- en nabereiding en onderlinge afstemming veel aandacht vragen. Zet in op gezondheidspromotie, preventie, empowerment en participatie Belangrijke gezondheidswinst, op niveau van de samenleving, kan nog geboekt worden op het vlak van gezond bewegen, eten en niet roken. Hierop inzetten met een gevarieerde strategie (individugericht, gemeenschapsgericht, contextgericht) blijft een belangrijke opdracht. Een goede mix van top-down benadering (gezondheidsdoelstellingen) en bottom-up initiatieven (lokale bewegingsactiviteiten, gezonde voedingsacties) blijft noodzakelijk. Bij het hanteren van een bottom-up benadering gaat men best uit van het stellen van een gemeenschapsdiagnose met betrokkenheid van de lokale bevolking, waarna met alle stakeholders een interventie wordt ontwikkeld en geëvalueerd. 9 Dit vormt een uitstekend model om te evolueren naar intersectorale actie ter bevordering van gezondheid, waarbij achterliggende determinanten van gezondheid (werk, educatie, woonkwaliteit) worden betrokken bij gezondheidsbevordering. Op het lokale vlak kan het initiatief Gezonde Gemeente hierin een belangrijke rol spelen. Zorg ervoor dat het aanbod territoriaal goed gestructureerd en toegankelijk is De vraag naar territoriale organisatie van de zorg heeft overwegend betrekking op het zogenaamde meso-niveau. Op dit niveau dienen de organisatorische voorwaarden geschapen om het micro-niveau zo kwaliteitsvol en efficiënt mogelijk te laten werken: dit betekent afstemming tussen organisaties in de verschillende sectoren, uittekenen van interdisciplinaire samenwerkingsafspraken, afstemming met andere sectoren (welzijn, werk, opleiding). De lange discussie over het territoriaal verband is nu uitgeklaard. Mede op basis van experimenten kiest men als mesoniveau ( à inwoners) voor het kleinstedelijk niveau uit het Zorgregiodecreet. Van groot belang is dat de patiënt centraal staat in deze spiraalvormige zorg en dat hierbij communicatie met de patiënt (naast samenwerking binnen deze spiraal) bijzondere aandacht krijgen. Dit is des te belangrijker, vermits de passage in ziekenhuizen steeds korter wordt. Het huidige tussenniveau van de SEL (Samenwerkingsinitiatieven EersteLijn) kan in een eerste fase blijven bestaan om de vorming van sterke meso-niveaus te ondersteunen. Een duidelijke territoriale organisatie brengt de lokale besturen, als potentiële actoren en coördinatoren op het terrein van eerstelijnsgezondheidszorg in beeld. Een belangrijke uitdaging vormt de performantie van lokale besturen, met sampol 2014/1 99 SAMPOL_januari 2014.indd 99

6 een voldoende grote schaal: men kan zich moeilijk indenken hoe een gemeente met minder dat 30 à inwoners op performante wijze (eerstelijns)gezondheidszorg kan ondersteunen. Toenemende lokale deskundigheidsontwikkeling op het vlak van gezondheidszorg is een must. En een gezondheidsraad die het lokaal bestuur adviseert wellicht een nuttige strategie. Een slimme financiering voor de eerstelijn In de eerstelijnsgezondheidszorg zijn momenteel twee hoofd-financieringsmodellen actief: de betaling per prestatie (al dan niet met remgeld of persoonlijke bijdrage, al dan niet in het kader van een regeling derdebetaler) en een forfaitaire betaling zoals deze in de wijkgezondheidscentra wordt toegepast en waarbij een globaal bedrag, dat de zorgbehoefte van de ingeschreven populatie weerspiegelt, wordt gebruikt om meerdere eerstelijnsdisciplines globaal te financieren. Opeenvolgende maatregelen (Globaal Medisch Dossier, IMPULSEO, praktijkondersteuning, EMD) hebben er intussen voor gezorgd dat huisartsen in de prestatiegeneeskunde momenteel 20% van hun inkomen verwerven buiten de betaling-per-prestatie. De uitdaging bestaat er in door slimme financiering stimuli in te bouwen die de doelstellingen van zorgverlening op het vlak van relevantie, equity, kwaliteit, kosteneffectiviteit, persoon- en populatiegerichtheid, duurzaamheid en innovatie best benaderen. Financieringsmodellen dienen steeds in de context van het gezondheidszorgsysteem te worden gezien: zo werkt een inschrijving en echelonnering veel beter in het kader van een forfaitaire betaling, dan in het kader van een betaling per prestatie. Het invoeren van nieuwe systemen zoals pay-for-quality waarbij gezondheidszorg worden gefinancierd in functie van het behalen van bepaalde uitkomsten (goede regeling van diabetes, bloeddruk) dient steeds met omzichtigheid te gebeuren, teneinde te vermijden dat wat men wint op het vlak van kwaliteit men verliest op het vlak van toegankelijkheid of rechtvaardigheid. Equity als doelstelling voor zorg Zeker nu sociaaleconomische gezondheidsverschillen voortdurend toenemen, is het van belang dat hulpverlening voldoende aandacht heeft voor de sociale determinanten van ziekte en gezondheid. Het gezondheidszorgsysteem moet erover waken dat het zelf geen nieuwe ongelijkheid induceert. Bijvoorbeeld door bepaalde zorgpakketten ter beschikking te stellen aan (sub)groepen van patiënten, op basis van hun diagnose ( inequity by disease ). Out-reaching naar kansarme groepen, samen met een meer effectieve hantering van het GMD plus, kunnen daarentegen een belangrijke bijdrage bieden om de sociale gezondheidskoof te versmallen. Permanente monitoring en evaluatie, en wetenschappelijk onderzoek voedt het gezondheidsbeleid Om de kwaliteit, effectiviteit en billijkheid van de eerstelijnsgezondheidszorgverstrekking te evalueren, is permanente monitoring van relevante indicatoren (zowel kwantitatieve als kwalitatieve) noodzakelijk. Er is nood aan grootschalig, multidisciplinair en beleidsvoorbereidend onderzoek rond eerstelijnsgezondheidszorg, dat vraag en aanbod binnen gezondheids- en welzijnszorg in kaart brengt, bestaande praktijkvormen evalueert en innovatieve organisatiemodellen onderbouwt. Investeren in vernieuwende opleiding en menskracht Er zijn nog steeds knelpuntberoepen in de sampol 2014/1 100 SAMPOL_januari 2014.indd 100

7 eerstelijnsgezondheidszorg (bv. verpleegkundigen) en er is nood aan nieuwe profielen en skill-mix : praktijkassistent in de eerstelijnsgezondheidszorg, mondhygiënist, tandartsassistent, Opleidingen zetten nog te weinig in op de specificiteit van het werken in de eerstelijn. De opleiding Huisartsgeneeskunde heeft voor het arts-beroep een duidelijk geprofileerd traject uitgetekend voor deze specificiteit. Ook in de verpleegkunde wordt hieraan gewerkt.in andere beroepen (kinesitherapie, ergotherapie) is dit nog veel minder het geval. De aanzetten tot interprofessionele opleiding en samenwerking dienen ondersteund en versterkt te worden. 10 Staatshervorming: de politieke context De 6 de staatshervorming is één, weliswaar beperkte, kans om op een aantal terreinen tot meer homogene bevoegdheden te komen. Het financiering van artsen en andere zorgverstrekkers, in verschillende beleidscontexten wordt onderhandeld, is uiteraard niet geschikt om geïntegreerde zorg en samenwerking te realiseren. Men dient dringend op zoek te gaan naar een nieuw, meer transparant en participatief overlegmodel waarin de belangrijkste stakeholders een plaats krijgen met duidelijk bepaalde opdrachten en bevoegdheden. Wat Brussel betreft is een oplossing vanuit de logica van gemeenschappen (Nederlandstalige en Franstalige) een anachronisme: Brussel is een multiculturele stad, waar de meerderheid niet tot één van deze gemeenschappen behoort. Een rechtvaardige oplossing voor Brussel, met zijn concentratie aan armoedeproblematiek, kan enkel een solidaire, eigenstandige, grootstedelijke, multiculturele oplossing zijn. Wil de stad haar positie in Europa behouden, dan De 6 de staatshervorming is één, weliswaar beperkte, kans om op een aantal terreinen tot meer homogene bevoegdheden te komen. Het grootste knelpunt blijft dat het merendeel van de curatieve interventies vastzit in de federale context van de negotiatie via bilaterale overeenkomstencommissies, met als belangrijkste kader de betaling-per-prestatie. grootste knelpunt blijft dat het merendeel van de curatieve interventies vastzit in de federale context van de negotiatie via bilaterale overeenkomstencommissies, met als belangrijkste kader de betaling-per-prestatie. Op die manier worden voor een groot stuk de drivers vastgelegd, ook al probeert men in bepaalde sectoren (klinische biologie, radiologie) en voor de ziekenhuizen na te denken over meer globale mechanismen. Een beleidscontext, waarin infrastructuur, financiering van een deel van het personeel, zal hier vanuit een toekomstgerichte visie op korte termijn werk moeten worden van gemaakt. De patiënt centraal Hoewel iedereen het erover eens is dat het stuurwiel van onze gezondheidszorg in de handen van de patiënt moet berusten, ziet de realiteit er vrij verschillend uit. De patiënten blijven als groep in de buitenbaan van ons gezondheidssysteem meedraaien. Om hen ook effectief dit stuurwiel in handen te geven, moeten patiëntenorganisa- sampol 2014/1 101 SAMPOL_januari 2014.indd 101

8 ties dringend wettelijk erkend en gefinancierd worden, met een bijzondere aandacht voor organisaties voor kansarme groepen met inbegrip van culturele minderheden. Een oplijsting van de besluitvormingsniveaus waarin zij betrokken dienen te worden, kan daarbij een katalyserende rol vervullen. EPILOOG De belangrijkste uitdaging i.v.m. de toekomst van gezondheids- en welzijnszorg ligt in het leren denken binnen andere kaders. Dit betekent dat solidariteit op het vlak van behoeften en gemeenschappelijkheid van globale doelstellingen perfect kunnen samengaan met diversiteit in de manier waarop zorgverlening wordt verstrekt. Het one size fits all -principe werkt niet in gezondheids- en welzijnszorg. Dit geldt in het bijzonder voor de eerstelijn. De eerstelijn kan op die manier een eigenstandige bijdrage leveren tot het uittekenen van een samenleving die solidariteit in verscheidenheid in de praktijk brengt. Jan De Maeseneer Hoogleraar huisartsgeneeskunde en eerstelijnsgezondheidszorg, Universiteit Gent 11 Yvo Nuyens Emeritus hoogleraar medische sociologie, KULeuven en Universiteit Antwerpen Noten 1/ Nuyens Y., Eerstelijnszorg in Vlaanderen: verworvenheden en uitdagingen. Welzijnsgids 2013, 86, pp / De Maeseneer J., De eerstelijnsgezondheidszorg in België: een nog niet vervulde belofte. Huisarts Nu, 1995, 5, pp / Barnett K., Mercer S.W., Norbury M. et al., Epidemiology of multimorbidity and implications for health care, research, and medical education: a crosssectional study. The Lancet 2012, May 10. 4/ World Health Organization. Health 2020: European Policy Framework and Strategy for the 21 st Century. WHO/EURO, Copenhagen, / Nuyens Y., Meer lijnen in de eerstelijn. Syntheserapport Conferentie eerstelijnsgezondheidszorg, / Nuyens Y., De eerste lijn in beweging? Voortgangsrapport (te raadplegen op www. zorg-en-gezondheid.be/symposiumeerstelijn). 7/ De Maeseneer J., Huisartsgeneeskunde: een verkenning. Doctoraatsproefschrift, Universiteit Gent, / Marmot M., Fair Society, Healthy Lives. Strategic Review of Health Inequalities in England post / Over deze benadering zie o.m. Community Oriented Primary Care. 10/ Reeves S, Lewin S, Espin S, Zwarenstein M., Interprofessional Teamwork for Health and Social Care. Wiley-Blackwell, / Prof. Jan De Maeseneer wenst te benadrukken dat de visies uitgedrukt in deze tekst persoonlijke standpunten zijn en geenszins de organisaties en raden binden waarin hij actief is. sampol 2014/1 102 SAMPOL_januari 2014.indd 102

V.A.N.-TOP MINISTER JO VANDEURZEN 21 NOVEMBER 2015

V.A.N.-TOP MINISTER JO VANDEURZEN 21 NOVEMBER 2015 V.A.N.-TOP MINISTER JO VANDEURZEN 21 NOVEMBER 2015 ZORG IN EVOLUTIE 2 ZORG IN EVOLUTIE Professioneel gestuurde zorg Hospitalocentrisme Gezondheidszorg welzijn gescheiden Nadruk acute geneeskunde Aanbodgestuurde

Nadere informatie

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen Prof. Dr. Paul Van Royen Deze voordracht Enkele basiscijfers qua aanbod en gebruik van zorg Vijf uitdagingen voor de toekomst

Nadere informatie

Organisatie van de eerste lijn: een toekomstperspectief Together we change! Jan De Maeseneer, Bert Aertgeerts, Roy Remmen, Dirk Devroey

Organisatie van de eerste lijn: een toekomstperspectief Together we change! Jan De Maeseneer, Bert Aertgeerts, Roy Remmen, Dirk Devroey Organisatie van de eerste lijn: een toekomstperspectief Together we change! Jan De Maeseneer, Bert Aertgeerts, Roy Remmen, Dirk Devroey 11 punten programma 11 punten programma Uitdagingen 1.Uitdagingen

Nadere informatie

Ruth Mangroe,MSc 20 maart 2013

Ruth Mangroe,MSc 20 maart 2013 Ruth Mangroe,MSc 20 maart 2013 Ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg hebben direct invloed op de wijze waarop men verwacht dat de praktische dienstverlening zal worden uitgevoerd of geboden. Dat de

Nadere informatie

Memorandum Vereniging van Wijkgezondheidscentra - december 2013 Regionale, federale en Europese aandachtspunten voor een gezondheidsbeleid

Memorandum Vereniging van Wijkgezondheidscentra - december 2013 Regionale, federale en Europese aandachtspunten voor een gezondheidsbeleid Memorandum Vereniging van Wijkgezondheidscentra - december 2013 Regionale, federale en Europese aandachtspunten voor een gezondheidsbeleid De sector van de wijkgezondheidscentra is in volle ontwikkeling.

Nadere informatie

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG ONS ENGAGEMENT VOOR BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG 1STEKLAS EERSTEKLAS ZORG VOOR IEDERS PORTEMONNEE We investeren 800 miljoen extra in solidaire zorg Hiermee betalen we extra zorg terug via

Nadere informatie

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk.

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk. SAMENVATTING Het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe. Chronische aandoeningen leiden tot (ervaren) ongezondheid, tot beperkingen en vermindering van participatie in arbeid en in andere

Nadere informatie

Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015. Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015. Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015 Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Beleidstraject eerste lijn in Vlaanderen tot 2014 6 e staatshervorming

Nadere informatie

Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin ( )

Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin ( ) Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (2012-2015) Consortium SWVG KU Leuven LUCAS, Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy Instituut voor Sociaal Recht Dienst Jeugdgezondheidszorg HIVA, Onderzoeksinstituut

Nadere informatie

Postgraduaat Casemanagement in de eerste lijn. Studiegebied gezondheidszorg campus Kortrijk

Postgraduaat Casemanagement in de eerste lijn. Studiegebied gezondheidszorg campus Kortrijk Postgraduaat Casemanagement in de eerste lijn Studiegebied gezondheidszorg campus Kortrijk Hedendaagse uitdagingen Hedendaagse uitdagingen Toenemende vergrijzing - multimorbiditeit Vermaatschappelijking

Nadere informatie

De opleiding tot huisarts in 2020: gaat u de uitdaging mee aan?

De opleiding tot huisarts in 2020: gaat u de uitdaging mee aan? De opleiding tot huisarts in 2020: gaat u de uitdaging mee aan? Karen Sinnesael ( t HOP) Guy Gielis (ICHO) Dag van de Huisarts, 18/05/2013 Interuniversitair Centrum voor HuisartsenOpleiding vzw PROGRAMMA:

Nadere informatie

Sleutelwoord: verbinden

Sleutelwoord: verbinden Sleutelwoord: verbinden Fragmentering overstijgen Evoluties: Patient centeredness Meer chronische aandoeningen Belang van genetische en omgevingsfactoren, leefstijl Digitalisering en e-health ICT en e-health:

Nadere informatie

Meer lijn in de eerste lijn

Meer lijn in de eerste lijn Meer lijn in de eerste lijn Syntheserapport Prof. em.yvo Nuyens Vooruit kijken in de spiegel 1982 : Nationaal Symposium Eerstelijnsgezondheidszorg, Koning Boudewijnstichting, Koninklijk Paleis, Brussel

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 459 (2011-2012) Nr. 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZIT TING 2011-2012 17 NOVEMBER 2011 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Elke ROEX betreffende het waarborgen van het recht op kinderopvang

Nadere informatie

Toespraak van Sven Gatz. Minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel. Viering 80 jaar Doktersgild Van Helmont. Brussel, zaterdag 1 oktober 2016

Toespraak van Sven Gatz. Minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel. Viering 80 jaar Doktersgild Van Helmont. Brussel, zaterdag 1 oktober 2016 Toespraak van Sven Gatz Minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel Viering 80 jaar Doktersgild Van Helmont Brussel, zaterdag 1 oktober 2016 Geachte voorzitter, dames en heren, - Het is me een grote

Nadere informatie

Het RAI-instrument Resident Assessment Instrument Naar een implementatie in België?

Het RAI-instrument Resident Assessment Instrument Naar een implementatie in België? FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN Symposium 19 februari 2008 Wolubilis - Brussel (Sint-Lambrechts-Woluwe)

Nadere informatie

NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn

NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn Dit standpunt is vastgesteld in de Algemene Ledenvergadering van 12 mei 2005. NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn Toelichting op de NHG-Standpunten

Nadere informatie

NVAG 16012014 Prof. Dr Marie Louise Essink-Bot en drs Marielle Jambroes MPH

NVAG 16012014 Prof. Dr Marie Louise Essink-Bot en drs Marielle Jambroes MPH NVAG 16012014 Prof. Dr Marie Louise Essink-Bot en drs Marielle Jambroes MPH Slide 5 Ik ga u een stukje van mijn oratie laten zien, die ik op 11-12-13 heb uitgesproken. Voor degenen die daar ook waren,

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Minbuza-2014.234720 Bijlage(n) fichedocument

Nadere informatie

Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care?

Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care? Symposium Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care? Sodehotel La Woluwe 25/04, 09u-13u. Symposium - Towards an evidence-based Workforce Planning in Healthcare. Hoe is het dreigende huisartsentekort

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op?

Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op? Hoeveel gezondheid levert onze gezondheidszorg op? Ann Van den Bruel Senior Clinical Research Fellow Department of Primary Care Health Sciences University of Oxford Declaration Alma Ata 1978 Gezondheid

Nadere informatie

Organiseren van de Gezondheidszorg in International Perspectief. NVAG Nieuwjaarsbijeenkomst 22 januari 2015

Organiseren van de Gezondheidszorg in International Perspectief. NVAG Nieuwjaarsbijeenkomst 22 januari 2015 Organiseren van de Gezondheidszorg in International Perspectief NVAG Nieuwjaarsbijeenkomst 22 januari 2015 ! Kernbegrippen Deze Inleiding! Belangrijke thema s in internationale gezondheidszorg! Innovatie

Nadere informatie

Over de lijnen heen. Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven

Over de lijnen heen. Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven Over de lijnen heen Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven daan.aeyels@med.kuleuven.be @daanaeyels Romeo & Julia 1929: geboren 1943: oorlogswonde 1950: trouw

Nadere informatie

Lokale besturen kunnen werken aan toegankelijkheid van zorg en preventie. Veerle Cortebeeck, stafmedewerker lokaal gezondheidsbeleid VVSG

Lokale besturen kunnen werken aan toegankelijkheid van zorg en preventie. Veerle Cortebeeck, stafmedewerker lokaal gezondheidsbeleid VVSG Lokale besturen kunnen werken aan toegankelijkheid van zorg en preventie Veerle Cortebeeck, stafmedewerker lokaal gezondheidsbeleid VVSG Overzicht 1. Toegankelijkheid: 7 B s 2. Toepassing 7 B s lokale

Nadere informatie

Structuur van het verhaal

Structuur van het verhaal Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : ICURO symposium 19/10/2012 Mind the Gap (s) : zorg voor gezondheid reikt verder dan financiële toegankelijkheid van ónze gezondheidszorg Prof. Em. Yvo Nuyens

Nadere informatie

Preventie Bevorderen van gezond gedrag

Preventie Bevorderen van gezond gedrag Preventie Preventie Bevorderen van gezond gedrag Marleen Mares Pepijn Roelofs Tweede druk Boom Lemma uitgevers Amsterdam 2015 Voorwoord In de Nederlandse Grondwet ligt vastgelegd dat de overheid verantwoordelijk

Nadere informatie

Globale Consensus rond Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Medische Faculteiten.

Globale Consensus rond Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Medische Faculteiten. Global Consensus for Social Accountability of Medical Schools. Nederlandse vertaling: Globale Consensus rond Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Medische Faculteiten. Consensus-document. De consensus

Nadere informatie

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen Innovatie in mondzorg voor kwetsbare groepen Maandag 16 maart 2015 Maatschappelijke Tandheelkunde Universiteit Gent- Universitair Ziekenhuis JVO & LDV - 18 maart 2015 1 Maatschappelijke Mondzorg, Vakgroep

Nadere informatie

Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen.

Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen. Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen. Dr. Y. Lievens 1,2, Dr. J. Menten 1, I. Bossuyt 1, M. Depril 1. 1 Palliatief-supportteam Dienst Gezwelziekten Universitaire Ziekenhuizen K.U.Leuven 2 Correspondentieadres

Nadere informatie

De plaats van wijkgezondheidscentra in Vlaanderen en Brussel in een toekomstgericht gezondheidsbeleid.

De plaats van wijkgezondheidscentra in Vlaanderen en Brussel in een toekomstgericht gezondheidsbeleid. De plaats van wijkgezondheidscentra in Vlaanderen en Brussel in een toekomstgericht gezondheidsbeleid. 1. Inleiding. In deze visietekst willen we vertrekken van een analyse van de maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Verslag debat provinciale toetsingsavond Gent woensdag 28 september 2016

Verslag debat provinciale toetsingsavond Gent woensdag 28 september 2016 Verslag debat provinciale toetsingsavond Gent woensdag 28 september 2016 1. Toelichting Op basis van de synthesetekst werden een aantal discussiestellingen geformuleerd. Deze dienen niet gezien te worden

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen Stuk 2223 (2003-2004) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 5 maart 2004 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen betreffende een

Nadere informatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Johan Hellings voorzitter Zorgvernieuwingsplatform ViA Ronde Tafel, Brussel, 18 februari 2013 Flanders Care Bredere kader = Gekaderd in doorbraak warme samenleving

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden voor niet-ingewijden Type 2 diabetes Diabetes is een ernstige chronische ziekte, die wordt gekenmerkt door te hoge glucosespiegels (de suikers ) in het bloed. Er zijn verschillende typen diabetes, waarvan

Nadere informatie

DE SOCIALE STAAT VAN VLAANDEREN 2011

DE SOCIALE STAAT VAN VLAANDEREN 2011 DE SOCIALE STAAT VAN VLAANDEREN 2011 Gezondheid en Zorg, Europees gekaderd. Lynn Ryssaert, Dirk Avonts, Pauline Boeckxstaens, Piet Bracke, Thierry Christiaens, Leen De Coninck, Lea Maes, Koen Matthijs,

Nadere informatie

Gezondheidszorg in 2020

Gezondheidszorg in 2020 Gezondheidszorg in 2020 Een transitieproces Ida Spelt huisarts in Wassenaar kwaliteitsfunctionaris bij ELZHA Leerdoelen Inzicht in de zorgkosten tussen nu en 2020 Inzicht in organisatie van zorg in het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 114 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Vlaams ICT beleid en de toekomstplannen van de Vlaamse overheid met betrekking tot e-health

Vlaams ICT beleid en de toekomstplannen van de Vlaamse overheid met betrekking tot e-health Vlaams ICT beleid en de toekomstplannen van de Vlaamse overheid met betrekking tot e-health Inleiding De maatschappij confronteert ons met nieuwe uitdagingen. Een van de antwoorden is de uitbouw van ICT

Nadere informatie

Toegankelijkheid op maat van een grote stad. VIGEZ-symposium 23/04/2013

Toegankelijkheid op maat van een grote stad. VIGEZ-symposium 23/04/2013 Toegankelijkheid op maat van een grote stad VIGEZ-symposium 23/04/2013 BESTUURSAKKOORD NIEUWE LEGISLATUUR als basis lokale beleid specifieke engagementen stadsbestuur rond toegankelijkheid gezondheid:

Nadere informatie

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Heb je al gehoord van de 107? Niet 101 of 102 of 105 maar 107? gebaseerd op het nummer van het artikel in het KB over de ziekenhuizen die de

Nadere informatie

Organisatiemodellen Huisartsenzorg Friesland. Marc Bruijnzeels & Auke Vlonk Jan van Es Instituut 30 september 2013

Organisatiemodellen Huisartsenzorg Friesland. Marc Bruijnzeels & Auke Vlonk Jan van Es Instituut 30 september 2013 Organisatiemodellen Huisartsenzorg Friesland Marc Bruijnzeels & Auke Vlonk Jan van Es Instituut 30 september 2013 Dimensies van geïntegreerde zorg Externe omgeving Management proces Macro Ondersteunende

Nadere informatie

Op weg naar de module ouderenzorg

Op weg naar de module ouderenzorg Op weg naar de module ouderenzorg Geïntegreerde zorg voor ouderen met multiproblematiek Stichting Gezondheidscentra Eindhoven Robert Vening Katinka Mijnheer 12 oktober Inhoud presentatie 1. Introductie

Nadere informatie

Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid (better schools through health) 17 juni 2009

Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid (better schools through health) 17 juni 2009 Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid (better schools through health) 17 juni 2009 Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid 17 juni 2009 Inleiding Onderwijs en gezondheid hebben een

Nadere informatie

KWALITEIT VAN CHRONISCHE ZORG

KWALITEIT VAN CHRONISCHE ZORG KWALITEIT VAN CHRONISCHE ZORG Beantwoord elke vraag vanuit het perspectief van het samenwerkingsverband dat verantwoordelijk is voor het leveren van chronische zorg. Ga bij de beoordeling uit van de huidige

Nadere informatie

INNOVATIE OF INTEGRATIE?

INNOVATIE OF INTEGRATIE? INNOVATIE OF INTEGRATIE? Integratie van zorg in Vlaanderen Steven Dhondt KU Leuven Hanneke Molema TNO Bert Vrijhoef VUB PROGRAMMA Tijd Thema Presentator 12.00-12.20u 12.20-13.45u Welkom en samenvatting

Nadere informatie

PLENAIRE SESSIE ZORG EN WELZIJN (MEER GEZONDHEID IN DE ZORG)

PLENAIRE SESSIE ZORG EN WELZIJN (MEER GEZONDHEID IN DE ZORG) PLENAIRE SESSIE ZORG EN WELZIJN (MEER GEZONDHEID IN DE ZORG) VLAAMSE GEZONDHEIDSDOELSTELLINGEN > Decreet van 21/11/2003 betreffende het preventieve gezondheidsbeleid > Gezondheidsconferentie bespreekt

Nadere informatie

De nieuwe artsopleiding aan de Universiteit Gent

De nieuwe artsopleiding aan de Universiteit Gent De nieuwe artsopleiding aan de Universiteit Gent Prof. Jan De Maeseneer Voorzitter Opleidingscommissie Geneeskunde Prof. Alain Verstraete P-lijn 3 bachelor Lynn Ryssaert Blok Gezondheid en Maatschappij

Nadere informatie

Op weg naar integrale zorg. Op weg naar integrale zorg voor chronisch zieken en ouderen

Op weg naar integrale zorg. Op weg naar integrale zorg voor chronisch zieken en ouderen Op weg naar integrale zorg voor chronisch zieken en ouderen Lustrum Symposium PoZoB 11 oktober 2012 Leo van der Geest Maatschappelijke opgave 1: veranderende ziektelast minder acuut meer chronisch Maatschappelijke

Nadere informatie

Uitwerking NHG-Standpunt. Zorg voor patiënten met diabetes mellitus type 2

Uitwerking NHG-Standpunt. Zorg voor patiënten met diabetes mellitus type 2 Dit standpunt is vastgesteld in de Algemene Ledenvergadering van 12 mei 2005. Uitwerking NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn voor de Zorg voor

Nadere informatie

Inleiding. Johan Van der Heyden

Inleiding. Johan Van der Heyden Inleiding Johan Van der Heyden Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 26 E-mail : johan.vanderheyden@iph.fgov.be

Nadere informatie

NHG-Standpunt. GGZ in de huisartsenzorg. Ik zie het even niet meer zitten. standpunt

NHG-Standpunt. GGZ in de huisartsenzorg. Ik zie het even niet meer zitten. standpunt NHG-Standpunt GGZ in de huisartsenzorg Ik zie het even niet meer zitten standpunt Het aantal mensen met psychische problemen dat een beroep doet op de huisarts, groeit en zal blijven toenemen... Mevrouw

Nadere informatie

De aanpak in België, met veel aandacht van de overheid

De aanpak in België, met veel aandacht van de overheid De aanpak in België, met veel aandacht van de overheid Congres de Eerstelijn Transformeert naar populatiegerichte zorg Ri De Ridder - Directeur-Generaal Geneeskundige Verzorging, Rijksinstituut voor Ziekte

Nadere informatie

UiJreksel roadmap 2013-2018. Actualisering Roadmap e- Gezondheid 2013-2018 Ac>epunt 6 Minimaal EPD Sessie 6 01 juni 2015 5/30/15

UiJreksel roadmap 2013-2018. Actualisering Roadmap e- Gezondheid 2013-2018 Ac>epunt 6 Minimaal EPD Sessie 6 01 juni 2015 5/30/15 Actualisering Roadmap e- Gezondheid 2013-2018 Ac>epunt 6 Minimaal EPD Sessie 6 01 juni 2015 UiJreksel roadmap 2013-2018 - - - - - - - - - - - - - Ontwikkelen en systema>sch gebruik van een minimaal EPD

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

De verantwoordelijkheden van de thuisverpleegkundige in evolutie

De verantwoordelijkheden van de thuisverpleegkundige in evolutie De verantwoordelijkheden van de thuisverpleegkundige in evolutie Herman Nys KU Leuven Situering binnen Vlaamse beleidsvoornemens 1 Regeerakkoord 2014-2019 De zorg in Vlaanderen zal evolueren naar een meer

Nadere informatie

Case management of coördinatie van de zorg?

Case management of coördinatie van de zorg? Pistes voor integratie van de zorg voor kwetsbare ouderen die thuis wonen Case management of coördinatie van de zorg? THÉRÈSE VAN DURME JEAN MACQ INSTITUT DE RECHERCHE SANTÉ ET SOCIÉTÉ (IRSS - BRUSSEL)

Nadere informatie

Succesvolle Substitutie: hoe bereik je dit? Marc Bruijnzeels, Jan van Es Instituut 6 november 2015

Succesvolle Substitutie: hoe bereik je dit? Marc Bruijnzeels, Jan van Es Instituut 6 november 2015 Succesvolle Substitutie: hoe bereik je dit? Marc Bruijnzeels, Jan van Es Instituut 6 november 2015 De bedoeling? Bron: Brief Schippers 14 okt 2011 Uit de oude doos? Structuurnota van Hendriks (1974) Samenhang

Nadere informatie

Performante ICT voor (zelfstandige) zorgverstrekkers in de eerste lijn.

Performante ICT voor (zelfstandige) zorgverstrekkers in de eerste lijn. Performante ICT voor (zelfstandige) zorgverstrekkers in de eerste lijn. Prof. Jan De Maeseneer Vakgroep huisartsgeneeskunde en eerstelijnsgezondheidszorg UGent, Interuniversitair Samenwerkingsverband Huisartsopleiding

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Ons gezondheidssysteem heeft, zoals ook elders, te lijden onder

Ons gezondheidssysteem heeft, zoals ook elders, te lijden onder ITINERA INSTITUTE OPINIE 10 pijlers voor ons gezondheidssysteem van de toekomst (perspectief 2020): een samenvatting 2013/04 14 02 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING Lieven Annemans Senior fellow Itinera

Nadere informatie

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer?

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? Gezonde Zorg, Gezonde Regio Gelf Jan Wieringa: Voorzitter proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio Bestuurder Rijncoepel www.gzgr.nl Agenda Inleiding

Nadere informatie

Reflecties over de stand van zaken over case management thuis in België Jean Macq Thérèse Van Durme

Reflecties over de stand van zaken over case management thuis in België Jean Macq Thérèse Van Durme Reflecties over de stand van zaken over case management thuis in België Jean Macq Thérèse Van Durme Context Definitie van case management vanuit een benadering Top-down: bijv. zorgcoördinatie in het Waalse

Nadere informatie

Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief

Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief - Werkzame preventie door het leven heen - (To Do or not To Do) Openbare les Ton Bakker lector Functiebehoud bij Ouderen in Levensloopperspectief 9 oktober

Nadere informatie

Een geïntegreerd zorgmodel voor abnormale moeheid: Oost-en West Vlaanderen

Een geïntegreerd zorgmodel voor abnormale moeheid: Oost-en West Vlaanderen Een geïntegreerd zorgmodel voor abnormale moeheid: Oost-en West Vlaanderen Rol van de kinesitherapeut D Hooghe Simon Axxon, Physical Therapy in Belgium CVS: Voorstel van proefproject Inleiding: 2009: KCE

Nadere informatie

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers Ben je geboeid door wetenschappelijk onderzoek? Voel je je uitgedaagd om wetenschappelijk onderzoek te verrichten en de minister hiermee te ondersteunen bij het

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

2 Anders werken: de patiënt vraagt erom

2 Anders werken: de patiënt vraagt erom 2 Anders werken: de patiënt vraagt erom 2.1 Zijn zorgprofessionals voorbereid op de toekomst? Onvoldoende voorbereid op toename chroniciteit Curatief denken nog dominant Voorbeeld: Chronic Care Model Zijn

Nadere informatie

LEEN DE CONINCK ARTEVELDEHOGESCHOOL GENT ACHG KULEUVEN PROJECT VALNET UZLEUVEN

LEEN DE CONINCK ARTEVELDEHOGESCHOOL GENT ACHG KULEUVEN PROJECT VALNET UZLEUVEN LEEN DE CONINCK ARTEVELDEHOGESCHOOL GENT ACHG KULEUVEN PROJECT VALNET UZLEUVEN Introductie Begripsomschrijving Componenten van een casemanagement programma Voordelen van casemanagement Voorwaarden voor

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1.1 V&V 2020 heeft op basis van: de rondetafelgesprekken met vele honderden beroepsbeoefenaren; de achtergrondstudies met een review van wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

PARTICIPATIE VAN LEERLINGEN MET SPECIFIEKE ONDERWIJSBEHOEFTEN EN/OF BEPERKINGEN AAN HET BEROEPSONDERWIJS BELEIDSSAMENVATTING

PARTICIPATIE VAN LEERLINGEN MET SPECIFIEKE ONDERWIJSBEHOEFTEN EN/OF BEPERKINGEN AAN HET BEROEPSONDERWIJS BELEIDSSAMENVATTING PARTICIPATIE VAN LEERLINGEN MET SPECIFIEKE ONDERWIJSBEHOEFTEN EN/OF BEPERKINGEN AAN HET BEROEPSONDERWIJS BELEIDSSAMENVATTING Beleidscontext Internationale gegevens tonen aan dat personen met een beperking

Nadere informatie

Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken

Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken Masterclass Eerstelijns Bestuurders 15 oktober 2010, Tulip Inn, Amersfoort Reinout van Schilfgaarde Kenmerken zorgstandaard Ziekte met

Nadere informatie

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG What s in a name? Jens Detollenaere Research group Equity in Health Care Department of Family Medicine and Primary Health Care De levensverwachting van de Belgen neemt toe

Nadere informatie

Hoe ervoor zorgen dat Vlaanderen ook morgen beschikt over de beste artsen en tandartsen?

Hoe ervoor zorgen dat Vlaanderen ook morgen beschikt over de beste artsen en tandartsen? Hoe ervoor zorgen dat Vlaanderen ook morgen beschikt over de beste artsen en tandartsen? 19 april 2016 Prof.dr.J.Denekens Universiteit Antwerpen Adviesvraag minister Vandeurzen Hoe kan de kwaliteit van

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

OUDERENZORG Detectie van de toekomst, ontwikkelen van visie Opportuniteit tot samenwerking.

OUDERENZORG Detectie van de toekomst, ontwikkelen van visie Opportuniteit tot samenwerking. OUDERENZORG Detectie van de toekomst, ontwikkelen van visie Opportuniteit tot samenwerking. Het ouderenzorglandschap in vogelvlucht 3 GROTE DELEN : Thuiszorg Thuiszorgondersteunende dienstverlening & aanvullende

Nadere informatie

Huisarts, Go for IT. Dr. H.Van Pottelbergh Dr. Leo Geudens

Huisarts, Go for IT. Dr. H.Van Pottelbergh Dr. Leo Geudens Huisarts, Go for IT Dr. H.Van Pottelbergh Dr. Leo Geudens Gezondheidszorg in 2020 Kwaliteit Betaalbaarheid Toegankelijkheid Continuïteit Accent op chronische zorg Integrale (horizontale) zorg Mobiliteit

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

Wat heeft u gisteren gedaan om uw gezondheid op peil te houden?

Wat heeft u gisteren gedaan om uw gezondheid op peil te houden? Wat heeft u gisteren gedaan om uw gezondheid op peil te houden? Nooit te oud om te leren Gelderse bijeenkomst Consultatiebureaus voor Ouderen, 12-01- 2010, Provinciehuis, Arnhem Bankjes, buurtsuper, betaalbaar

Nadere informatie

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden De organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden wordt vandaag geregeld met het decreet van 8 maart 2013 betreffende de organisatie

Nadere informatie

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000.

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De afgelopen tien jaar is het gemiddelde inkomen van de Belgische kinesitherapeut met 40% gestegen,

Nadere informatie

ehealth en zelfmanagement, hoe worden we daar beter van?

ehealth en zelfmanagement, hoe worden we daar beter van? Medicinfo Kennisrapport ehealth en zelfmanagement, hoe worden we daar beter van? Mensen die zelf de verantwoordelijkheid nemen voor hun gezondheid en welzijn maken de beste keuzes. november 2012 Specialist

Nadere informatie

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN, VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 4 oktober 2012 Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald De kans dat Vlamingen

Nadere informatie

Kennis en expertise Centrum klinische wondzorg. Prevalentie van wonden in Europa en België

Kennis en expertise Centrum klinische wondzorg. Prevalentie van wonden in Europa en België Kennis en expertise Centrum klinische wondzorg. Prevalentie van wonden in Europa en België Luc Gryson Coördinator WOUND-Ex expertisecentrum van HUBrussel Moeilijk te helen wonden De prevalentie van moeilijk

Nadere informatie

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Koen Hermans LUCAS, Centrum voor zorgonderzoek en consultancy Centrum voor sociologisch onderzoek Professionele zorg in Vlaanderen is succesverhaal

Nadere informatie

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Doel en opzet Basisprincipes Voorbereidende werkgroepen Resultaat van de Staten-Generaal Vooraf

Nadere informatie

Visie op de huisartsenzorg aan kwetsbare ouderen in Midden-Brabant

Visie op de huisartsenzorg aan kwetsbare ouderen in Midden-Brabant Visie op de huisartsenzorg aan kwetsbare ouderen in Midden-Brabant 1 Inleiding Kwetsbare ouderen De ouderdom komt vaak met vele gebreken. Een opeenstapeling van (kleine) gebreken of tekorten maakt kwetsbaar.

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

VRM en de zorgverzekeraar

VRM en de zorgverzekeraar VRM en de zorgverzekeraar Achmea Divisie Zorg & Gezondheid en Menzis Dinsdag 11 december 2012 Zwolle 1 Wat gaan we doen Introductie visie verzekeraar op chronische zorg Hoe gaat de verzekeraar om met de

Nadere informatie

Innovatie in de ouderenzorg in België. Prof. Dr. Anja Declercq Lucas, KU Leuven

Innovatie in de ouderenzorg in België. Prof. Dr. Anja Declercq Lucas, KU Leuven Innovatie in de ouderenzorg in België Prof. Dr. Anja Declercq Lucas, KU Leuven Ouderen in België De vergrijzing wordt vaak en vooral geproblematiseerd Maar is in de eerste plaats een succes! 4 Beelden

Nadere informatie

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting SAMENVATTING. 167 Met de komst van verpleegkundigen gespecialiseerd in palliatieve zorg, die naast de huisarts en verpleegkundigen van de thuiszorg, thuiswonende patiënten bezoeken om te zorgen dat patiënten

Nadere informatie

Sociale verschillen in gezondheid: inleiding op het thema

Sociale verschillen in gezondheid: inleiding op het thema 10/10/2015 Medisch Psychologische Dag Domus Medica Sociale verschillen in gezondheid: inleiding op het thema Prof. Dr. Sara Willems Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Sara.Willems@ugent.be

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ

Zorginnovatie bij CZ Zorginnovatie bij CZ Het zorglandschap verandert snel, innovatie is nodig CZ groep wil de zorg nu en op lange termijn breed toegankelijk, goed en betaalbaar houden. Wij voelen een grote verantwoordelijkheid

Nadere informatie

7. Zorgtrajecten. Inleiding. suggestievragen

7. Zorgtrajecten. Inleiding. suggestievragen 7. Zorgtrajecten Inleiding Een zorgtraject beoogt een multidisciplinaire benadering van de chronisch zieke patiënt. De toepassing van een zorgtraject gaat echter gepaard met een aantal administratieve

Nadere informatie

NPHF Nederlandse Federatie voor Gezondheid Missie, Visie, en Strategie September 2012

NPHF Nederlandse Federatie voor Gezondheid Missie, Visie, en Strategie September 2012 NPHF Nederlandse Federatie voor Gezondheid Missie, Visie, en Strategie September 2012 Ledenversie 1. Preambule De NPHF zet zich in voor de publieke gezondheid in de meest brede zin van het woord. We onderkennen

Nadere informatie

Wijkgezondheidscentra in Vlaanderen

Wijkgezondheidscentra in Vlaanderen HOOFDSTUK 4 Wijkgezondheidscentra in Vlaanderen Jan De Maeseneer, Leen De Roo, Sara Willems 1. Inleiding In de jaren 1970 ontstonden in Vlaanderen de eerste wijkgezondheidscentra met als bedoeling om op

Nadere informatie

Gegevensdeling met externen, ehealth en Vitalink symposium Kind & Gezin

Gegevensdeling met externen, ehealth en Vitalink symposium Kind & Gezin Gegevensdeling met externen, ehealth en Vitalink symposium Kind & Gezin Wouter De Jonghe Business expert digitale gegevensdeling in de gezondheidszorg Inhoud Vitalink Gegevensdeling Gebruik Toekomst Vitalink

Nadere informatie

Welzijn 3.0: Van caritas tot vermaatschappelijking De overheid beweegt mee

Welzijn 3.0: Van caritas tot vermaatschappelijking De overheid beweegt mee Welzijn 3.0: Van caritas tot vermaatschappelijking De overheid beweegt mee Datum Gelegenheid Hulpverlening in (overwegend) sectorale context Stroomlijning via doorverwijzingen, toegangspoorten, sociale

Nadere informatie