EFMI Food Barometer. Nederlandse supermarkten profiteren van conjunctuurherstel, maar markt blijft uitdagend

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EFMI Food Barometer. Nederlandse supermarkten profiteren van conjunctuurherstel, maar markt blijft uitdagend"

Transcriptie

1 EFMI Food Barometer Nederlandse supermarkten profiteren van conjunctuurherstel, maar markt blijft uitdagend EFMI Business School EFMI april 2015

2 * INTRODUCTIE EFMI Food Barometer Een korte introductie EFMI Business School brengt de EFMI Food Barometer uit om de bedrijven die aangesloten zijn bij het EFMIbedrijfsledennetwerk periodiek te informeren over relevante ontwikkelingen in en rond de Nederlandse levensmiddelensector. De EFMI Food Barometer is een praktisch instrument dat de EFMI-leden snel en helder inzicht moet geven in een aantal belangrijke kengetallen op drie niveaus: 1. Ontwikkelingen op economisch niveau 2. Ontwikkelingen op foodsector niveau 3. Ontwikkelingen op consumenten-/shopperniveau De EFMI Food Barometer wordt afgesloten met een outlook van het EFMI op de ontwikkelingen in de komende periode. 1 2 ECONOMIE (blz. 4) FOODSECTOR (blz. 11) 4 EFMI OUTLOOK (blz. 30) Door het gekozen bestandsformaat (PowerPoint en PDF), kunnen EFMI-leden de gepresenteerde grafieken op eenvoudige wijze verwerken in eigen rapportages en/of presentaties. 3 CONSUMENT EN SHOPPER (blz. 22) De EFMI Food Barometer verschijnt tweemaal per jaar. Voor u ligt de editie van april

3 * INTRODUCTIE EFMI Food Barometer Gehanteerde bronnen Bij het samenstellen van de EFMI Food Barometer zijn diverse bronnen gehanteerd: Deskresearch In het deskresearch zijn verschillende ontwikkelingen in kaart gebracht met behulp van externe bronnen, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Centraal Plan Bureau (CPB), het Internationaal Monetair Fonds (IMF), IRI en GfK. EFMI Food Executive Monitor De EFMI Food Executive Monitor is een onderzoeksinstrument waarmee het EFMI periodiek de meningen en visies van directieleden en senior managers van handel en industrie in kaart brengt. De in deze editie van de EFMI Food Barometer gepresenteerde uitkomsten zijn afkomstig uit de meting van maart 2015 onder 93 food executives. EFMI Shopper Monitor De EFMI Shopper Monitor is een continu, online onderzoek onder in Nederland woonachtige personen van 18 jaar en ouder die binnen hun huishouden de meeste boodschappen doen. Elke maand wordt de monitor door 200 primaire shoppers ingevuld (n=2400 op jaarbasis). De respondenten vormen samen een representatieve steekproef van de Nederlandse primaire shoppers. 3

4 1 Economische ontwikkelingen Economische groei Verwachting Nederlandse economie Producentenvertrouwen Inflatie Werkloosheid Samenvatting EFMI Food Barometer (april 2015)

5 1 ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN Economische groei CPB voorziet gestage economische groei van 1,7% voor % 6% 4% Sinds het vierde kwartaal van 2013 laat de Nederlandse economie weer een positief groeicijfer zien. Voor 2015 zullen de aantrekkende wereldhandel, de lagere koers van de euro en de lagere energieprijzen bijdragen aan verder herstel. De groei wordt in 2015 ook gedragen door een toename van de binnenlandse bestedingen. Voor 2015 en 2016 rekent het CPB op een economische groei van respectievelijk 1,7% en 1,8% Q1-14 0,0% 2% Q2-14 1,1% 0% Q3-14 1,0% -2% -4% -6% De laatste drie kwartalen van 2014 groeide de NL-economie gemiddeld met circa 1,2% (t.o.v. zelfde periode een jaar eerder) Q4-14 1,4% 2015* 1,7% 2016* 1,8% -8% Q1-00 Q1-01 Q1-02 Q1-03 Q1-04 Q1-05 Q1-06 Q1-07 Q1-08 Q1-09 Q1-10 Q1-11 Q1-12 Q1-13 Q1-14 * Raming Centraal Plan Bureau (CPB), maart 2015 Economische groei (BBP t.o.v. zelfde kwartaal een jaar eerder) Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Centraal Plan Bureau (CPB), maart

6 verslechtert (duidelijk) (-) verbetert (duidelijk) (+) 1 ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN Verwachting Nederlandse economie Food executives eensgezind positief over ontwikkeling economie in De ondervraagde food executives zijn eensgezind positief over de ontwikkeling van de Nederlandse economie in Maar liefst 91% van hen verwacht een verdere verbetering van het economisch tij. Het saldo optimisten versus pessimisten is in maart 2015 toegenomen tot sep-09 mrt-10 sep-10 mrt-11 sep-11 mrt-12 sep-12 mrt-13 sep-13 mrt-14 sep-14 mrt-15 Saldo verwachting food executives over ontwikkeling Nederlandse economie Bron: EFMI Food Executive Monitor, maart Maart 2015 Verwachting food executives over ontwikkeling economie in 2015 (n=93) Verbetert duidelijk 13% Verbetert iets 78% Blijft gelijk 8% Verslechtert iets 1% Verslechtert duidelijk 0% TOELICHTING In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in het jaar De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. 6

7 1 ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN Producentenvertrouwen Producenten ingetogen positief over economisch klimaat Het vertrouwen onder Nederlandse producenten in het algemeen is nog positief, maar laat de afgelopen drie maanden wel een lichte daling zien. In maart 2015 zijn de ondernemers vooral minder tevreden over hun eigen productie in de komende drie maanden. Over het aantal orders en de voorraad eindproduct is men wel positiever geworden. Het algemene producentenvertrouwen ligt in maart 2015 (+1,4) iets boven het twintigjarige gemiddelde (+0,4) Jul-14 1,2 Aug-14 0,0 Sep-14-0,2 Okt-14 2,0 Nov-14 2,4 Dec-14 3,4 Jan-15 2, Het vertrouwen onder NL-producenten ligt in maart 2015 op 1,4-25 jan-00 jan-01 jan-02 jan-03 jan-04 jan-05 jan-06 jan-07 jan-08 jan-09 jan-10 jan-11 jan-12 jan-13 jan-14 jan-15 Feb-15 2,0 Mrt-15 1,4 Het producentenvertrouwen is opgebouwd uit beoordelingen van ondernemers uit diverse sectoren over hun orders en voorraden gereed product, alsmede de verwachte productie. Producentenvertrouwen (saldo positieve en negatieve antwoorden) Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), maart

8 1 ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN Inflatie Inflatie gedaald tot laagste niveau sinds % 5% 4% 3% 2% 1% 0% Sinds de zomer van 2013 is de algemene inflatie in Nederland sterk gedaald van 3,1% (juli 2013) tot slechts 0,4% in maart Belangrijkste oorzaak van de recente daling is de lagere invoerprijs van energie (en de doorwerking daarvan in andere prijzen). Het CPB verwacht een inflatieniveau van -0,1% voor heel Die schatting is in lijn met het gemiddelde van het eurogebied volgens de meest recente raming van het CPB. De aantrekkende economische groei, het wegvallen van het dempende effect van de lagere olieprijs en de doorwerking van het programma van kwantitatieve verruiming van de ECB doen de inflatie naar verwachting stijgen tot 0,9% in Het inflatiecijfer ligt in maart 2015 op 0,4% Jul-14 0,9% Aug-14 1,0% Sep-14 0,9% Okt-14 1,1% Nov-14 1,0% Dec-14 0,7% Jan-15 0,0% Feb-15 0,2% Mrt-15 0,4% 2015* -0,1% -1% jan-00 jan-01 jan-02 jan-03 jan-04 jan-05 jan-06 jan-07 jan-08 jan-09 jan-10 jan-11 jan-12 jan-13 jan-14 jan * 0,9% * Raming Centraal Plan Bureau (CPB), maart 2015 Inflatie (prijsverandering in % t.o.v. dezelfde maand een jaar eerder) Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Centraal Plan Bureau (CPB), april

9 1 ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN Werkloosheid Werkloosheid stabiliseert ondanks conjunctureel herstel 10% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% Volgens de meest recente ramingen van het CPB zal de werkloosheid over heel 2015 uitkomen op 7,2%, wat overeenkomt met zo n Nederlanders. Hoewel de werkgelegenheid in de marktsector in 2015 met 1,2% groeit, vertaalt deze groei zich beperkt in een lagere werkloosheid. Oorzaak hiervan is de dalende werkgelegenheid in de zorgsector en bij de overheid, in combinatie met een stijgend arbeidsaanbod van met name vrouwen en 50-plussers. De afgelopen maanden is de werkloosheid gedaald tot 7,1% in februari Jun-14 7,4% Jul-14 7,3% Aug-14 7,2% Sep-14 7,1% Okt-14 7,1% Nov-14 7,1% Dec-14 7,2% Jan-15 7,2% Feb-15 7,1% 2015* 7,2% 0% jan-03 jan-04 jan-05 jan-06 jan-07 jan-08 jan-09 jan-10 jan-11 jan-12 jan-13 jan-14 jan-15 Werkloosheid (in % van de beroepsbevolking, seizoensgecorrigeerd, ILO-definitie) 2016* 7,0% * Raming Centraal Plan Bureau (CPB), maart 2015 Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Centraal Plan Bureau (CPB), maart

10 1 ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN Samenvatting Economie Prognose economische ontwikkelingen De laatste drie kwartalen van 2014 groeide de NL-economie gemiddeld met circa 1,2 procent (t.o.v. dezelfde periode een jaar eerder). Voor 2015 en 2016 rekent het CPB op een economische groei van respectievelijk 1,7 en 1,8 procent. De food executives zijn eensgezind positief over de ontwikkeling van de economie. Het saldo optimisten versus pessimisten is in maart 2015 toegenomen tot maar liefst +90. Het algemene vertrouwen onder Nederlandse producenten is positief en ligt in maart 2015 op +1,4. Wel is de index in de voorbije maanden licht gedaald. Het aantal werkloze Nederlanders daalt sinds februari In de voorbije maanden is ondanks het conjuncturele herstel echter een stabilisering waarneembaar. Volgens de meest recente ramingen van het CPB zal de werkloosheid over heel 2015 uitkomen op 7,2 procent (2016: 7,0 procent). Economische groei (raming CPB) Economische groei (verwachting food executives) Prognose voor ,7% +90 Ontwikkelingsrichting Prijzen Het algemene inflatieniveau is gedaald tot 0,4 procent in maart Belangrijkste oorzaak is de lagere invoerprijs van energie (en de doorwerking daarvan in andere prijzen). Het CPB verwacht een inflatieniveau van -0,1 procent voor heel TOELICHTING In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in het jaar De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Als de afwijking ten opzichte van de vorige maartmeting groter is dan 5 (+/-) dan wordt dit aangegeven met een ( )- of ( )-teken. Is de afwijking kleiner, dan is het een (=)-teken. 10

11 2 Foodsector ontwikkelingen Ontwikkeling Nederlandse foodbedrijven Omzetontwikkeling foodkanalen Verwachte omzetgroei foodkanalen Omzetontwikkeling supermarkten Focus handel en industrie Investeringsbereidheid foodsector Grondstof- en producentenprijzen Prijspeil supermarkten Promotiedruk supermarkten Samenvatting EFMI Food Barometer (april 2015)

12 verslechtert verbetert (duidelijk) (-) (duidelijk) (+) 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Ontwikkeling Nederlandse foodbedrijven Food executives optimistisch over ontwikkeling eigen bedrijf De ondervraagde food executives zijn optimistisch over de ontwikkeling van hun eigen bedrijf. Maar liefst 76% van hen verwacht voor 2015 een hogere omzetgroei. Ook over de eigen concurrentiepositie is men enthousiast. De verwachtingen ten aanzien van de winstgroei zijn iets afgenomen ten opzichte van de vorige meting Maart 2015 Verwachting food executives over ontwikkeling eigen bedrijf in 2015 (n=93) Winstgroei Omzetgroei Concurrentiepositie Verbetert duidelijk 10% 25% 12% Verbetert iets 44% 51% 57% Blijft gelijk 39% 18% 25% Verslechtert iets 6% 6% 6% 20 Verslechtert duidelijk 1% 0% 0% 0-20 sep-09 mrt-10 sep-10 mrt-11 sep-11 mrt-12 sep-12 mrt-13 sep-13 mrt-14 sep-14 mrt-15 TOELICHTING In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Concurrentiepositie Omzetgroei Winstgroei Bron: EFMI Food Executive Monitor, maart

13 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Omzetontwikkeling foodkanalen Omzetontwikkeling foodkanalen stabiliseert in De afgelopen jaren stonden met name de omzetten van speciaalzaken en foodservice onder druk. Supermarkten wisten daarentegen jaar-op-jaar omzetgroei te realiseren. In 2014 werd die trend door de stagnerende groei van de supermarktomzet doorbroken (t.o.v. zelfde kwartaal jaar eerder) Supermarkten* Speciaalzaken Q1-13 4,2% -2,9% Q2-13 1,0% -4,0% Q3-13 1,7% -1,4% Q ,7% -0,3% Q ,5% -0,4% Q2-14 1,5% 1,6% Q3-14 0,0% 0,2% Q4-14 1,4% -1,2% * Omzetontwikkeling o.b.v. IRI Index omzetontwikkeling supermarkten (2000 = 100)* Index omzetontwikkeling speciaalzaken (2000 = 100) Index omzetontwikkeling foodservice (2000 = 100) Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), IRI en Foodstep-FSIN, maart

14 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Verwachte omzetgroei foodkanalen Food executives voorzien omzetgroei voor supermarkten en foodservice in 2015 Na jaren van teruglopende omzetten in foodservice, zijn de ondervraagde food executives optimistisch gestemd over 2015 en voorzien voor dit kanaal een (beperkte) omzetgroei van 1%. Ook het supermarktkanaal mag rekenen op een beter jaar, met een omzetgroei van 2%. Speciaalzaken moeten volgens de executives wederom rekening houden met een omzetdaling. 98 Speciaalzaken Maart 2015 Verwachting food executives over omzetontwikkeling foodkanalen in 2015 (n=93) (indexcijfer t.o.v. 2014) Speciaalzaken Foodservice Supermarkten Foodservice 101 Index <97 24% 8% 0% Index % 16% 2% Supermarkten 102 Index % 40% 77% Index >102 9% 36% 21% Verwachtingen food executives over ontwikkeling verschillende foodkanalen in 2015 Bron: EFMI Food Executive Monitor, maart

15 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Omzetontwikkeling supermarkten Omzetgroei in 2015 tot dusverre hoger dan in de voorbije twee jaar ,7 In 2014 stonden de volumes bij supermarkten onder druk. Na een sterk laatste kwartaal werd door IRI uiteindelijk een omzetgroei van 0,3% gerapporteerd over heel De positieve ontwikkeling die eind 2014 werd ingezet zet vooralsnog ook in 2015 door. IRI rapporteert over de eerste dertien weken van dit jaar een omzetplus van 2,5%. Die omzetplus wordt voornamelijk aangedreven door volumegroei. 24,1 25,4 26,1 26,1 26,1 27,4 28,7 30,5 31,3 32,1 33,0 33,7 34,2 34,3 35% 30% 25% 20% 15% Cumulatieve omzetgroei in 2015 (t/m week 13) 2,5% 15 10% (t/m week 12) 1,6% 10 6,2% 5,4% 2,8% 4,6% 4,8% 6,5% 0,1% 0,1% 2,5% 2,6% 2,8% 1,8% 1,9% 0,3% 5% 5 0% * % *2009 is o.b.v. 52 weken **Omzetcijfers o.b.v. IRI Supermarktomzet (x 1 mrd euro)** Omzetgroei supermarkten (%)** Bronnen: IRI, GfK Panel Services en EFMI Business School, maart

16 focus op kostenbesparing (-) focus op omzetgroei (+) 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Focus handel en industrie Handel en industrie focussen in 2015 op omzetgroei Na enkele jaren waarin de focus van zowel handel als industrie voornamelijk op kostenbesparing lag, geven de food executives voor 2015 aan zich meer te richten op omzetgroei. Deze trend ligt in lijn met de algemene economische ontwikkeling en zien we ook terug in de investeringsbereidheid (zie volgende pagina). sep-09 mrt-10 sep-10 mrt-11 sep-11 mrt-12 sep-12 mrt-13 sep-13 mrt-14 sep-14 mrt-15 Saldo verwachting NL food executives over focus handel Saldo verwachting NL food executives over focus industrie Maart 2015 Verwachting food executives over focus handel en industrie in 2015 (n=93) Duidelijke focus op kostenbesparing Lichte focus op kostenbesparing Focus ongeveer gelijk Lichte focus op omzetgroei Duidelijke focus op omzetgroei TOELICHTING Focus handel Focus industrie 7% 10% 15% 15% 27% 27% 38% 36% 13% 12% In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in Een (duidelijke) focus op omzetgroei beschouwen wij als optimistisch. Een (duidelijke) focus op kostenbesparing als pessimistisch. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Bron: EFMI Food Executive Monitor, maart

17 verslechtert verbetert (duidelijk) (-) (duidelijk) (+) 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Investeringsbereidheid foodsector Food executives tonen een toenemende investeringsbereidheid In de meest recente meting constateren we een toename van de investeringsbereidheid onder food executives. Vooral de intentie om te investeren in productinnovatie en nieuw midden en hoger kader personeel is fors toegenomen sep-09 mrt-10 sep-10 mrt-11 sep-11 mrt-12 sep-12 mrt-13 sep-13 mrt-14 sep-14 mrt-15 Saldo verwachting food executives over investeringsbereidheid Maart 2015 Verwachtingen food executives over investeringsbereidheid eigen bedrijf in 2015 (n=93) Saldo optimisten vs. pessimisten Nieuw midden en hoger kader personeel Kennis en vaardigheden hoger kader personeel TOELICHTING Mrt-14 Mrt Procesinnovatie Productinnovatie Marketing In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Bron: EFMI Food Executive Monitor, maart

18 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Grondstof- en producentenprijzen Grondstof- en producentenprijzen vertonen op korte termijn een dalende trend De grondstofprijzen van voeding en dranken ontwikkelen zich verre van stabiel. Deze prijzen hebben ten opzichte van vorig jaar een forse daling doorgemaakt. Ook de producentenprijzen (binnen Nederland) zijn in het afgelopen jaar afgenomen: in februari 2015 liggen deze circa 4,0% lager dan in dezelfde maand een jaar eerder. De volatiliteit van de prijzen blijft een uitdaging voor bedrijven in de foodsector. Grondstofprijzen in feb-15 14,4% lager dan in feb-14 Producentenprijzen in feb-15 4,0% lager dan in feb (index 2005 = 100) Grondstofprijzen voeding & dranken Producentenprijzen Jul ,3 138,9 Aug ,4 137,5 Sep ,3 136,6 Okt ,1 135,1 Nov ,0 134,0 Dec ,2 133,4 Jan ,9 132,5 60 jan-00 jan-01 jan-02 jan-03 jan-04 jan-05 jan-06 jan-07 jan-08 jan-09 jan-10 jan-11 jan-12 jan-13 jan-14 jan-15 Grondstofprijsindex voeding en dranken: o.a. granen, plantaardige oliën, vlees, vis, suiker, bananen, sinaasappels, koffie, cacao en thee (2005 = 100) Producentenprijzen voedingsmiddelenindustrie (2005 = 100) Feb ,8 133,7 Bronnen: Internationaal Monetair Fonds (via Index Mundi) en Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), maart

19 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Prijspeil supermarkten Supermarktprijspeil in januari 2015 half procent lager dan een jaar eerder Hiervoor werd al duidelijk dat de algemene inflatie zich in Nederland momenteel rond het nulpunt beweegt. In de supermarktsector is zelfs een lichte deflatie zichtbaar; het supermarktprijspeil lag in januari 2015 circa een half procent lager dan in januari Vooralsnog laten de cijfers van februari 2015 weer een lichte stijging zien (index sep-2003 = 100) Supermarkt prijspeil Prijspeil overig Jul ,3 121,5 Supermarktprijspeil lag in jan-15 0,5% lager dan in jan-14 Aug ,9 121,5 Sep ,5 121,5 Okt ,6 121,3 Nov ,5 120,5 Dec ,8 120,2 Jan ,1 119,1 Feb ,4 119,6 Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en EFMI Business School, maart

20 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Promotiedruk supermarkten Food executives verdeeld over de ontwikkeling van de promotiedruk in % 22% 20% 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% De promotiedruk is in 2014 met 0,6 procentpunt afgenomen tot 19,3%. Deze daling lijkt in 2015 niet door te zetten: in de eerste acht weken van dit jaar zien we weer een toename van de promotiedruk met 1 procentpunt ten opzichte van dezelfde periode in De food executives zijn verdeeld over de verdere ontwikkeling van de promotiedruk. 13,3% 15,6% 17,1% 16,7% 17,7% 19,9% 19,3% 19,0% YTD 2014 (t/m P2) 20,0% YTD 2015 (t/m P2) Maart 2015 Verwachting food executives over ontwikkeling promotiedruk in 2015 (n=93) Neemt duidelijk toe 3% Neemt iets toe 34% Blijft gelijk 28% Neemt iets af 31% Neemt duidelijk af 4% TOELICHTING In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5- puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen voor het jaar Promotiedruk (excl. vers en incl. zuivel en K&K maaltijden) Bronnen: IRI en EFMI Food Executive Monitor, maart

21 2 FOODSECTOR ONTWIKKELINGEN Samenvatting Prestaties foodbedrijven Supermarkten konden in 2014 slechts een beperkte omzetgroei van 0,3 procent rapporteren. De eerste dertien weken van 2015 laten volgens IRI een positieve omzetontwikkeling zien. Deze omzetplus van 2,5 procent wordt vooral veroorzaakt door volumegroei. Voor heel 2015 verwachten de food executives een omzetgroei van 2 procent voor de supermarkten. De food executives zijn optimistisch over de omzetgroei en concurrentiepositie van hun eigen bedrijf. Over de winstgroei is men iets minder enthousiast. Focus en investeringsbereidheid Na enkele jaren waarin de focus van zowel handel als industrie voornamelijk op kostenbesparing lag, geven de food executives voor 2015 aan zich meer te richten op omzetgroei. De investeringsbereidheid bij foodbedrijven is groot, sinds de meting van maart 2014 is deze toegenomen van +42 naar +56. Prijs en promotie De supermarktprijzen lagen in januari van dit jaar 0,5 procent lager dan in januari De februari-cijfers tonen een lichte stijging. Hoewel de promotiedruk in 2014 terugliep naar 19,3 procent, laten de eerste acht weken van 2015 weer een toename zien. De food executives zijn verdeeld over de verdere ontwikkeling. Prognose ontwikkelingen in foodsector Omzetontwikkeling supermarkten (verwachting food executives) Performance van eigen food bedrijf (verwachting food executives) Investeringsbereidheid eigen food bedrijf (verwachting food executives) TOELICHTING Prognose voor % Ontwikkelingsrichting In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in het jaar De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Als de afwijking ten opzichte van de vorige maartmeting groter is dan 5 (+/-) dan wordt dit aangegeven met een ( )- of ( )-teken. Is de afwijking kleiner, dan is het een (=)-teken. = 21

22 3 Consumenten- en shopperontwikkelingen Consumentenvertrouwen Verwachting consumentenvertrouwen Consumptieve bestedingen Koopkrachtontwikkeling Waarde- en voordeelgevoeligheid Prijsbeleving Samenvatting EFMI Food Barometer (april 2015)

23 3 CONSUMENTEN- EN SHOPPERONTWIKKELINGEN Consumentenvertrouwen Consumentenvertrouwen voor het eerst in 7,5 jaar weer positief Het consumentenvertrouwen is voor het eerst sinds de zomer van 2007 weer positief. Consumenten zijn met name optimistisch over het algehele economische klimaat. Deze deelindicator komt zelfs uit op +15. De koopbereidheid onder consumenten is ook toegenomen maar met een saldo van -7 nog wel negatief. Consumentenvertrouwen verbetert in maart 2015 tot +2 Consumentenvertrouwen Jul-14-2 Aug-14-6 Sep-14-7 Okt-14-3 Nov-14-8 Dec jan-00 jan-01 jan-02 jan-03 jan-04 jan-05 jan-06 jan-07 jan-08 jan-09 jan-10 jan-11 jan-12 jan-13 jan-14 jan-15 Jan-15-6 Feb-15-7 Mrt-15 2 Consumentenvertrouwen (saldo positieve en negatieve antwoorden) Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), maart

24 3 CONSUMENTEN- EN SHOPPERONTWIKKELINGEN Verwachting consumentenvertrouwen Food executives uiterst positief over ontwikkeling consumentenvertrouwen Een overgrote meerderheid van de food executives verwacht in 2015 een verdere toename van het consumentenvertrouwen. Slechts 7% verwacht dat het vertrouwen op het huidige niveau zal blijven en geen van de food executives verwacht een versombering van het sentiment Maart 2015 Verwachting food executives over ontwikkeling consumentenvertrouwen in 2015 (n=93) Verbetert duidelijk 12% mrt-10 sep-10 mrt-11 sep-11 mrt-12 sep-12 mrt-13 sep-13 mrt-14 sep-14 mrt-15 Verbetert iets 81% Blijft gelijk 7% Verslechtert iets 0% Verslechtert duidelijk 0% TOELICHTING In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Saldo verwachting Nederlandse food executives over het consumentenvertrouwen Bron: EFMI Food Executive Monitor, maart

25 3 CONSUMENTEN- EN SHOPPERONTWIKKELINGEN Consumptieve bestedingen Consumentenbestedingen in 2015 en 2016 eindelijk weer in de lift In 2014 zijn de bestedingen van consumenten licht afgenomen met -0,1%. Het CPB verwacht dat deze bestedingen in 2015 en 2016 weer zullen groeien met respectievelijk 1,5% en 1,7%. Deze toename wordt met name gedreven door de lage inflatie * Index consumptie binnenland (volume) (2000 = 100) Groei consumptieve bestedingen (t.o.v. zelfde periode vorig jaar) Q ,7% Q ,3% Q ,6% Q2-14 0,0% Q3-14 0,5% Q4-14 0,6% 2015* 1,5% 2016* 1,7% * Raming Centraal Plan Bureau (CPB), maart 2015 Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Centraal Plan Bureau (CPB), maart

26 3 CONSUMENTEN- EN SHOPPERONTWIKKELINGEN Koopkrachtontwikkeling Koopkracht stijgt in 2015 voor het tweede achtereenvolgende jaar 4% 3% In 2014 is de koopkracht van een gemiddeld Nederlands huishouden met 1,4% toegenomen. Naar verwachting zal de koopkracht zich met een toename van 1,2% ook in 2015 positief ontwikkelen. De koopkrachttoename zal voor werkenden hoger zijn dan voor gepensioneerden. In 2016 stabiliseert de koopkracht zich volgens het CPB. Raming 2015* 2% Alle huishoudens 1,2% 1% Tweeverdieners met kinderen (2,5x modaal) 1,5% 0% Tweeverdieners zonder kinderen (3x modaal) 1,4% -1% Alleenstaanden (2x modaal) 1,7% -2% -3% -4% * 2016* Groei koopkracht (% t.o.v. voorgaand jaar) Minimumuitkeringsgerechtigden, paar met kinderen AOW-paar, zonder aanvullend pensioen 1,5% 0,3% * Raming Centraal Plan Bureau (CPB), maart 2015 Bron: Centraal Plan Bureau (CPB), maart

27 3 CONSUMENTEN- EN SHOPPERONTWIKKELINGEN Waarde- en voordeelgevoeligheid Shoppers zijn bij hun supermarktkeuze weer iets veeleisender geworden Het belang dat shoppers hechten aan voordeel (lage prijzen en aanbiedingen) leek vanaf het tweede kwartaal van 2014 wat af te nemen. Sinds januari 2015 vertoont de voordeelgevoeligheidsindex, wellicht aangewakkerd door de toegenomen promotiedruk en prijscommunicatie, echter weer een stijgende tendens. Het belang van toegevoegde waarde is in diezelfde periode ook licht toegenomen. Shoppers zijn per saldo dus weer iets veeleisender geworden bij hun supermarktkeuze Waardegevoeligheid Voordeelgevoeligheid Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q3-02 Q3-03 Q3-04 Q3-05 Q3-06 Q3-07 Q3-08 Q3-09 Q3-10 Q3-11 Q3-12 Q3-13 Q3-14 Toelichting: Als de index stijgt (daalt), neemt de waarde- /voordeelgevoeligheid van boodschappers bij hun supermarktkeuze toe (af). Waardegevoeligheid (maart/april 2002 = 100) Voordeelgevoeligheid (maart/april 2002=100) Bron: EFMI Shopper Monitor, maart

28 3 CONSUMENTEN- EN SHOPPERONTWIKKELINGEN Prijsbeleving Shopperbeleving van supermarktprijspeil in Q gunstiger De prijsbeleving van het supermarktprijspeil vertoont sinds Q1-2011, toen shoppers het gunstigste prijsniveau sinds de eerste meting in maart/april 2002 percipieerden, een stijgende trend. In het eerste kwartaal van 2015 is echter een forse verbetering van de prijsbeleving waarneembaar. Die verbetering wordt waarschijnlijk veroorzaakt door de toegenomen promotiedruk en zeer actieve prijscommunicatie in die periode Jul Aug Sep Okt Nov Dec Jan Q3-02 Q3-03 Q3-04 Q3-05 Q3-06 Q3-07 Q3-08 Q3-09 Q3-10 Q3-11 Q3-12 Q3-13 Q3-14 Feb Mrt Toelichting: Als de index stijgt (daalt), ervaren boodschappers een hoger (lager) prijspeil in Nederlandse supermarkten. Prijsbeleving (maart/april 2002 = 100) Bron: EFMI Shopper Monitor, maart

29 3 CONSUMENTEN- EN SHOPPERONTWIKKELINGEN Samenvatting De consument Het consumentenvertrouwen is voor het eerst in 7,5 jaar weer positief. Er zijn sinds maart 2015 iets meer optimisten dan pessimisten. De food executives zijn zeer positief gestemd over de toekomstige ontwikkeling van het consumentenvertrouwen. Naar verwachting zal de koopkracht dit jaar met gemiddeld 1,2 procent toenemen. Volgend jaar zal de mediane koopkracht volgens het CPB gelijk blijven. Na een periode van neergang, prognosticeert het CPB in 2015 en 2016 een positieve ontwikkeling van de consumentenbestedingen. Naar verwachting zullen deze in 2015 toenemen met 1,5 procent. Voor 2016 wordt een groei van de consumentenbestedingen verwacht met 1,7 procent. De shopper Sinds januari 2015 zijn Nederlandse shoppers weer wat veeleisender geworden bij hun supermarktkeuze: zowel voordeel als toegevoegde waarde is belangrijker geworden. De prijsbeleving van het supermarktprijspeil vertoont sinds Q een stijgende trend. In het eerste kwartaal van 2015 is, waarschijnlijk als gevolg van de toegenomen promotiedruk en prijscommunicatie in die periode, echter een verbetering van de prijsbeleving waarneembaar. Prognose consumenten- en shopperontwikkelingen Consumentenvertrouwen (verwachting food executives) Koopkrachtontwikkeling (raming CPB) Consumentenbestedingen (raming CPB) TOELICHTING Prognose voor ,2% 1,5% Ontwikkelingsrichting In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector en consumentenontwikkelingen in het jaar De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Als de afwijking ten opzichte van de vorige maartmeting groter is dan 5 (+/-) dan wordt dit aangegeven met een ( )- of ( )-teken. Is de afwijking kleiner, dan is het een (=)-teken. 29

30 4 EFMI Outlook EFMI Food Barometer (april 2015)

31 4 EFMI OUTLOOK EFMI Outlook 2015 NL-supermarkten profiteren van conjunctuurherstel, maar markt blijft uitdagend STATISTIEKEN Economie Huishouden - Ontwikkeling economische groei Ontwikkeling koopkracht huishoudens Prognose ,7% 1,2% Economisch herstel stimuleert consumentenbestedingen Het afgelopen jaar ingezette herstel van de Nederlandse economie zet zich in 2015 en 2016 voort. Een positieve ontwikkeling is dat dat economische herstel mede wordt aangewakkerd door een toename van de binnenlandse bestedingen van zowel het bedrijfsleven als consumenten. De toename van de consumentenbestedingen wordt veroorzaakt door een cocktail van een sterk verbeterd consumentenvertrouwen, een stijging van de koopkracht van Nederlandse huishoudens en een zeer lage inflatie. Consument - Consumentenbestedingen 1,5% FOOD EXECUTIVE MONITOR Economie Branche Bedrijf Shopper - = - Ontwikkeling economische groei Omzetontwikkeling in supermarktkanaal Financiële performance van eigen bedrijf Ontwikkeling consumentenvertrouwen Prognose % Profiteren supermarkten mee van positiever consumentensentiment? De toename van de consumentenbestedingen is goed nieuws voor de Nederlandse detailhandel. Ook de supermarktsector zal meeprofiteren van deze positieve consumententrend. Tegelijkertijd weten we uit onze analyses dat supermarkten doorgaans minder sterk profiteren van conjunctuurverbeteringen dan het foodservicekanaal; zodra het consumentenvertrouwen toeneemt geven consumenten meer geld uit aan buitenshuisconsumptie. Daarnaast constateren we dat supermarkten ook als het gaat om de verkoop van levensmiddelen voor thuisconsumptie meer concurrentie krijgen van non-food retailers en nieuwe, kleine online spelers. Wat het netto effect van bovenstaande ontwikkelingen gaat worden op de supermarktomzet is natuurlijk de grote vraag. Tot dusverre zien we in 2015 per saldo een positief effect: in de eerste dertien weken nam de supermarktomzet volgens IRI met 2,5 procent toe. Een toename die geheel veroorzaakt wordt door volumegroei. Het EFMI verwacht dat die volumegroei in 2015 geleidelijk wat zal teruglopen. Die groeiafname wordt naar verwachting echter gecompenseerd door stijgende supermarktprijzen, doordat de economische groei en (vooral) de zwakke euro tot hogere grondstofkosten leiden. Een omzetgroei van 2 tot 2,5 procent voor heel 2015 lijkt in dat scenario mogelijk. TOELICHTING In de EFMI Food Executive Monitor geven directieleden en senior managers van handel en industrie op een 5-puntsschaal hun verwachtingen ten aanzien van enkele economische, foodsector- en consumentenontwikkelingen in het jaar De food executives die een (duidelijke) verbetering verwachten beschouwen wij als optimisten. Degenen die een (duidelijke) verslechtering verwachten, beschouwen wij als pessimisten. Vervolgens berekenen we het saldo optimisten minus pessimisten. Een vergelijking van de metingen geeft een indicatie of de branche optimistischer of pessimistischer over de nabije toekomst is. Als de afwijking ten opzichte van de vorige maartmeting groter is dan 5 (+/-) dan wordt dit aangegeven met een ( )- of ( )-teken. Is de afwijking kleiner, dan is het een (=)-teken. 31

32 * Bijlage EFMI Food Barometer (april 2015)

33 * BIJLAGE EFMI Business School en de auteurs EFMI Business School is een academisch kennisinstituut dat zich volledig richt op managementvraagstukken van bedrijven in de levensmiddelensector. Met die focus als food business school onderscheidt het EFMI zich nadrukkelijk van andere academische business schools. Het EFMI is een zelfstandig kennisinstituut van Academische Opleidingen Groningen (AOG), dat gelieerd is aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het EFMI heeft twee kernactiviteiten: (1) kennisontwikkeling in de vorm van beleidsrelevant onderzoek en (2) kennisoverdracht in de vorm van managementopleidingen. De kennisontwikkeling van het EFMI wordt gepresenteerd in praktische managementrapporten die ter beschikking worden gesteld aan de ruim 100 retailers, fabrikanten en dienstverlenende organisaties in de foodsector die lid zijn van het EFMI. Adresgegevens EFMI Business School Buitenplaats De Heiligenberg Heiligenbergerweg AC LEUSDEN Telefoon: Internet: Contactpersonen Kirsten Huijgen Mark Slijkhuis Irene van Berlo Kirsten Huijgen MSc - KIRSTEN HUIJGEN MSc (1985) studeerde International Business aan Maastricht University met marketing als specialisatie. Sinds december 2010 is zij als researcher werkzaam voor EFMI Business School en in deze functie betrokken bij verscheidene EFMI-onderzoeksprojecten. Tevens is zij verantwoordelijk voor de inhoudelijke en organisatorische ondersteuning van de Master of Food Management en een aantal incompany opleidingsprogramma s. Mark Slijkhuis MSc - MARK SLIJKHUIS MSc (1987) studeerde Business Administration aan de Rijksuniversiteit Groningen met marketing als specialisatie. Sinds februari 2012 is hij als researcher werkzaam voor EFMI Business School en in deze functie betrokken bij verscheidene EFMI-onderzoeksprojecten. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor de inhoudelijke en organisatorische ondersteuning van de Master of Food Management en een aantal in-company opleidingsprogramma s. Drs. Irene van Berlo - Drs. IRENE VAN BERLO (1976) is als bedrijfseconoom afgestudeerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Sinds 2000 is zij als senior researcher werkzaam voor EFMI Business School en in die functie betrokken bij veel EFMI-onderzoeksprojecten. Naast de twee jaarlijks terugkerende studies ConsumentenTrends en Industributie, heeft zij onder andere studies verricht naar de consumentenreacties op out-ofstock situaties, het vaststellen van merkinbreuk en ontwikkelingen in de relatie tussen handel en industrie. Bovendien is zij verantwoordelijk voor de EFMI Shopper Monitor. 33

34 * BIJLAGE EFMI leden per 1 april 2015 LEVERANCIERS Aldipress Anheuser-Busch Inbev Arla Foods Aviko A-ware Bouter Cheese Bakkersland Bavaria Beiersdorf Bel Nederland Best Fresh Group Betapress Bickery Food Group Bieze Food Group CêlaVíta Chiquita Cloetta Holland Coca-Cola Colgate- Palmolive Concorp CONO Kaasmakers Danone Danvo Douwe Egberts Dr. Oetker Euroma Farm Frites Ferrero FloraHolland Fossa Eugenia FrieslandCampina Fruitmasters Groep Globemilk Go-Tan Granfood Grolsch Group of Butchers Haribo Heineken Henkel Hero Hessing H.J. Heinz Hoppe Food Group Imperial Tobacco Intersnack Kellogg s Kimberly- Clark Lassie Lebo Kaas Limax Mars Menken Orlando Mondelẽz Müller Nederland Nestlé Nutricia Olympic Food Group Omega Pharma PepsiCo Perfetti Van Melle Pré Pain Procter & Gamble Qizini Queens Products Red Bull Rijk Zwaan SCA Hygiene Products SC Johnson Spadel Stegeman Storck Teeling Petfood The Greenery Tony s Chocolonely Unilever United Soft Drinks Van der Meulen De Meesterbakkers Verkade Verstegen Spices & Sauces Vollebregt Fresh Company Vrumona Wessanen Yakult Zeelandia Zijerveld RETAILERS Albert Heijn C1000 Coop Supermarkten Deen Supermarkten DekaMarkt Hoogvliet Jan Linders Jumbo Supermarkten Nettorama Plus Retail Poiesz Supermarkten PostNL Retail Sligro Food Group Spar Vomar Voordeelmarkt DIENSTVERLENENDE ORGANISATIES ABN AMRO Brand Loyalty GfK GS1 Motivaction PwC Rabobank Roland Berger IRI Young Perfect ZLTO 34

35

EFMI Food Barometer. Economie heeft wind in de zeilen, supermarktsector profiteert

EFMI Food Barometer. Economie heeft wind in de zeilen, supermarktsector profiteert EFMI Food Barometer Economie heeft wind in de zeilen, supermarktsector profiteert EFMI Business School EFMI 2015-03 oktober 2015 * INTRODUCTIE EFMI Food Barometer Een korte introductie EFMI Business School

Nadere informatie

Van alle markten thuis Een studie naar samenwerking en verwaarding in versketens

Van alle markten thuis Een studie naar samenwerking en verwaarding in versketens Van alle markten thuis Een studie naar samenwerking en verwaarding in versketens Op initiatief van: EFMI Business School September 2013 Samenvatting Een toekomstverkenning naar samenwerking Op initiatief

Nadere informatie

ConsumentenTrends 2013

ConsumentenTrends 2013 ConsumentenTrends 2013 Prof. Dr. Laurens Sloot CBL Haringparty 13 juni 2013 sloot@efmi.nl Vier ontwikkelingen die de consument raken Crisis Online Consolidatie Voedselveiligheid De crisis in beelden :

Nadere informatie

WINSTGEVENDHEID OP DE WINKELVLOER. Drs. Melanie Murk EFMI Business School murk@efmi.nl

WINSTGEVENDHEID OP DE WINKELVLOER. Drs. Melanie Murk EFMI Business School murk@efmi.nl WINSTGEVENDHEID OP DE WINKELVLOER Drs. Melanie Murk EFMI Business School murk@efmi.nl EFMI BUSINESS SCHOOL Kennisinstituut in Food EFMI BUSINESS SCHOOL Kennisinstituut in Food Opgericht in 1997 Gelieerd

Nadere informatie

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09 HAAGSE MONITOR ECONOMISCHE RECESSIE 7 Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend zijn, in de

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 9 Thermometer economische crisis oktober 20 Bestuursinformatie 07//20 gemeente Utrecht Inleiding In deze negende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25 Statistisch Bulletin Jaargang 72 2016 25 23 juni 2016 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid daalt verder 3 Werkloze beroepsbevolking (20) 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consument een stuk

Nadere informatie

Economische Thermometer

Economische Thermometer Economische Thermometer Juni 2015 IB Onderzoek - gemeente Utrecht Inleiding In de Economische Thermometer volgen we de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s (economie, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 35 27 augustus 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid verder gedaald 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consumenten zijn

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Eerste kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 11 Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 3-5-11 :36 Economisch herstel zet door Horeca en detailhandel haken aan Na een lichte afzwakking in het eerste kwartaal

Nadere informatie

EFMI NIEUWJAARSBIJEENKOMST 2006

EFMI NIEUWJAARSBIJEENKOMST 2006 DE BEWIEROKING VAN HET PRIVATE LABEL TERECHT OF ONTERECHT?! Marcel van Aalst mvanaalst@few.eur.nl Erasmus Food Management Instituut (EFMI) EFMI Nieuwjaarsbijeenkomst - 12 januari 2006 Heeft het merkartikel

Nadere informatie

Herstel in de industrie zet door. Samenvatting. Totale industrie. Omzet stijgt. Eerste kwartaal 2014

Herstel in de industrie zet door. Samenvatting. Totale industrie. Omzet stijgt. Eerste kwartaal 2014 Eerste kwartaal 214 Herstel in de industrie zet door Samenvatting Totale industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL

Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL Even voorstellen. murk@efmi.nl ACADEMISCH ONDERZOEKSINSTITUUT GERICHT IN DE FOOD BRANCHE MANAGEMENTOPLEIDINGEN

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 6 Thermometer economische crisis oktober 20 /11/20 1 Inleiding In deze zesde Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s gevolgd (economie, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Onderdeel Economische groei Inflatie Producentenvertrouwen Consumptie Omzet detailhandel Consumentenvertrouwen Hypotheken Hypotheek- en kapitaalmarktrente

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland Conjunctuur enquête Technologische Industrie Nederland Gunstig beeld met internationale onzekerheden Het CBS kopt donderdag 16 februari dat het ondernemersvertrouwen in Nederland nog nooit op zo n hoog

Nadere informatie

Verder in deze editie:

Verder in deze editie: Economie Monitor Brabant Vierde kwartaal 4 Eurocrisis raakt ook de Brabantse economie De economie van Brabant krijgt in het laatste kwartaal van te maken met de gevolgen van de eurocrisis en dit is goed

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 13 26 maart 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 CBS: Werkloosheid gedaald door afname beroepsbevolking 3 Werkloze beroepsbevolking 1) 5 2. Inkomen en bestedingen

Nadere informatie

HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS januari 2010

HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS januari 2010 Pagina // Bijlage HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS uari Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 17

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 17 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 17 23 april 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Vertrouwen

Nadere informatie

Thermometer economische. crisis

Thermometer economische. crisis 8 Thermometer economische oktober 20 crisis 06//20 Inleiding In deze achtste Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s gevolgd (economie, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 7 Thermometer economische crisis maart 2011 15/03/2011 Inleiding In deze zevende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s gevolgd (economie,

Nadere informatie

Omzet industrie daalt door lagere prijzen

Omzet industrie daalt door lagere prijzen Eerste kwartaal 21 Omzet industrie daalt door lagere prijzen Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Legitimatie bij alcoholaankoop

Legitimatie bij alcoholaankoop Legitimatie bij alcoholaankoop EFMI Business School Centraal Bureau Levensmiddelenhandel 11 december 2009 EFMI Business School 1 * Legitimatieregel alcoholaankoop supermarkten gewaardeerd Zijn Nederlandse

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 BIJLAGE II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit in 1 naar verwachting met 1¼%. Voor komend jaar wordt een groei van 1¾% voorzien. De toename van

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening

Zakelijke dienstverlening Zakelijke dienstverlening Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Juni 16 Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting Senior sector econoom 3376 kasper.buiting@nl.abnamro.com Inhoud Onderwerp Pag Kernpunten

Nadere informatie

Omzet industrie daalt

Omzet industrie daalt Tweede kwartaal 21 industrie daalt Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie Elektrotechnische

Nadere informatie

De prijsoorlog bekeken vanuit een economisch perspectief

De prijsoorlog bekeken vanuit een economisch perspectief De prijsoorlog bekeken vanuit een economisch perspectief EFMI NAJAARSCONGRES 2004 16 november 2004 Laurens Sloot (sloot@few.eur.nl) Erasmus Food Management Instituut Faculteit Economische Wetenschappen

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 11 Thermometer economische crisis november 2013 afdeling Onderzoek - gemeente Utrecht Inleiding In deze elfde Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

Merk van het jaar. De kracht van levensmiddelenmerken. Merk van het jaar 2008

Merk van het jaar. De kracht van levensmiddelenmerken. Merk van het jaar 2008 Merk van het jaar 2008 De kracht van levensmiddelenmerken 1 Het onderzoek EFMI Business School en GfK Panel Services hebben in samenwerking met de Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie (FNLI) ook

Nadere informatie

61e Ondernemerspanel. MKB-Nederland TNS NIPO

61e Ondernemerspanel. MKB-Nederland TNS NIPO 61e Ondernemerspanel MKB-Nederland TNS NIPO 61e Ondernemerspanel MKB-Nederland TNS NIPO Samenvatting van de resultaten van het 61 e panelonderzoek onder ondernemers in het midden- en kleinbedrijf door

Nadere informatie

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Verwachtingen in West-Nederland positiefst De productie van industriële bedrijven in Nederland groeide in april 2011 met 0,8% nauwelijks ten opzichte

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen 3e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis en de in het spoor daarvan vertragende wereldconjunctuur leiden ertoe dat de economische groei scherp terugvalt, tot ¼%

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis Thermometer economische crisis mei 2013 afdeling 29/04/2013 Onderzoek gemeente Utrecht Inleiding In deze tiende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

Persbericht. Economische groei in de eerste negen maanden 4,1% Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Economische groei in de eerste negen maanden 4,1% Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-265 23 november 2000 9.30 uur Economische groei in de eerste negen maanden 4,1% De volumegroei van het bruto binnenlands product (BBP) komt in het derde

Nadere informatie

Productie licht gedaald in vierde kwartaal

Productie licht gedaald in vierde kwartaal Vierde kwartaal 14 Productie licht gedaald in vierde kwartaal Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Het waren weekjes weer wel: 38 en 39

Het waren weekjes weer wel: 38 en 39 aug. okt. dec. feb. april juni aug. aug. okt. dec. feb. april juni aug. aug. okt. dec. feb. april juni aug. Het waren weekjes weer wel: 38 en 39. De nieuwe macrocijfers.5..5. -.5 -. -.5 -. -.5 % -.6 -.6.

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Visie op 2010 Hoop op herstel

Visie op 2010 Hoop op herstel Visie op 21 Hoop op herstel Dr. A.E. (Annelies) Hogenbirk 15 december 29 Rabobank Economisch Onderzoek Agenda Terugblik op de recessie Mondiale economische ontwikkelingen Groene loten Waar zit de groei?

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Omzet industrie daalt, productie vrijwel gelijk

Omzet industrie daalt, productie vrijwel gelijk Derde kwartaal 2 industrie daalt, productie vrijwel gelijk Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Saldo economisch klimaat. Q (verwacht) -39,8

Saldo economisch klimaat. Q (verwacht) -39,8 BEDRIJFSLEVEN TOTAAL 1. Bedrijfsleven eind 2008 in onzekerheid Het bedrijfsleven in het gebied van Kamer van Koophandel Den Haag heeft in het derde kwartaal van 2008 niet slecht gepresteerd, zeker niet

Nadere informatie

Visie op de Nederlandse economie in 2014

Visie op de Nederlandse economie in 2014 Visie op de Nederlandse economie in 2014 De economie lijkt in de tweede helft van 2013 de bodem te hebben bereikt. Het is sinds 2008 niet de eerste keer dat dit gebeurt. Na het aanvankelijke herstel gedurende

Nadere informatie

GfK Supermarktkengetallen

GfK Supermarktkengetallen GfK Supermarktkengetallen Q1 2016 1 Forse omzetgroei voor supermarkten in kwartaal 1-2016, mede door vroege Pasen. De supermarktomzet is in het 1 e kwartaal van 2016 (januari t/m maart) met 2,9% gestegen

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid stijgt opnieuw sterk

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid stijgt opnieuw sterk Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB03-092 20 mei 2003 9.30 uur Werkloosheid stijgt opnieuw sterk In de periode februari april 2003 telt de werkloze beroepsbevolking gemiddeld 392 duizend

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 215 Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 215.

Nadere informatie

Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017

Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017 Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017 Inhoudsopgave Samenvatting: in één oogopslag 2 1. Economie 3 1.1. Nederlandse economie groeit nog steeds verder 3 1.2. Minder verleende ontslagvergunningen

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I Deze economische monitor gaat nader in op de ontwikkeling van de economie en arbeidsmarkt in Ede en de regio FoodValley met de focus op het tweede halfjaar van 20. Daarnaast

Nadere informatie

Thema bijeenkomst Trade Marketing Association Rhenen

Thema bijeenkomst Trade Marketing Association Rhenen GfK Consumer Tracking Wil Klein Director GfK4FMCG 18 mei 2011 Thema bijeenkomst Trade Marketing Association Rhenen 1 Eerst even dit.. 2 Wat staat boven aan de board room agenda bij de top executives van

Nadere informatie

Monitor Kredietcrisis Zoetermeer

Monitor Kredietcrisis Zoetermeer Monitor Kredietcrisis Zoetermeer Economische gevolgen van de kredietcrisis 28-21 Monitor Kredietcrisis Zoetermeer ECONOMISCHE GEVOLGEN KREDIETCRISIS ZOETERMEER Samenstelling: Bestuur, afdeling FB, team

Nadere informatie

Omzet daalt voor negende kwartaal op rij

Omzet daalt voor negende kwartaal op rij Derde kwartaal 216 daalt voor negende kwartaal op rij Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, farmaceutische, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Productiegroei industrie afgenomen in derde kwartaal

Productiegroei industrie afgenomen in derde kwartaal Derde kwartaal 214 groei industrie afgenomen in derde kwartaal Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om 10.00 uur 1 Marktkansen 2011 en verder Bouwproductie & -prognoses Jacco Ridderhof & Richard Lamb 2 Wat ga ik vertellen Economische ontwikkelingen Situatie

Nadere informatie

De barometer week 26:

De barometer week 26: De barometer week 26: Deze week een uitgebreide nieuwsbrief met halfjaarresultaten, grafieken en een belangwekkend artikel van Dirk Mulder van ING. We hebben de cijfers tot en met week 26 verwerkt en dus

Nadere informatie

De nieuwe context van A-merk en private label

De nieuwe context van A-merk en private label De nieuwe context van A-merk en private label drs Marcel van Aalst mvanaalst@few.eur.nl Erasmus Food Management Instituut (EFMI) Private Label versus Merkartikel, Soestduinen - 10 november 2005 De wapenfeiten

Nadere informatie

Omzet industrie daalt opnieuw

Omzet industrie daalt opnieuw Vierde kwartaal 21 industrie daalt opnieuw Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie Elektrotechnische

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 215 Bedrijfsleven onveranderd positief Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het tweede kwartaal 215.

Nadere informatie

Woningmarktcijfers 1e kwartaal 2013

Woningmarktcijfers 1e kwartaal 2013 8 april 2013 NVM Data & Research Niveau (t.o.v.) 2012-4 (t.o.v.) Opmerking Aantal transacties 17.577-30,3% - 6,4% Gemiddelde verandering t.o.v. 4 e kwartaal: -8,5%. Totale markt naar schatting 23.750 woningen.

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016 Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 16 Ondernemers beginnen positief aan 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda Inleiding. 2 Globaal beeld arbeidsmarkt 2006

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda Inleiding. 2 Globaal beeld arbeidsmarkt 2006 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2006 Herstel economie zet fors door Aantal banen neemt toe Werkloosheidsdaling Breda minder groot Daling jeugdwerkloosheid stagneert Aantal bijstandsgerechtigden daalt

Nadere informatie

VVMA Congres 18 mei 2010

VVMA Congres 18 mei 2010 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie, 2010-2015 1 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel

Nadere informatie

Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie

Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie Eerste kwartaal 216 Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Als je moet kiezen welk plaatje je op je cijferlijst zou willen hebben,

Nadere informatie

Bedrijfsleven optimistischer

Bedrijfsleven optimistischer Conjunctuurenquête Nederland tweede kwartaal 214: Bedrijfsleven optimistischer - Minder belemmeringen voor activiteiten - Ondernemers verwachten verbetering van economisch klimaat - Ondernemers minder

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. Maart 1999

Conjunctuurbericht. Maart 1999 Conjunctuurbericht PB99-068 25 maart 1999 7.30 uur Maart 1999 Algemeen: stemming minder positief Een tweetal belangrijke stemmingsindicatoren duidt op een tanend optimisme bij zowel industriële producenten

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 30

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 30 Statistisch Bulletin Jaargang 70 2014 30 24 juli 2014 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid daalt opnieuw 3 Technische toelichting 4 Werkloze beroepsbevolking 1) 6 2 Inkomen en bestedingen

Nadere informatie

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012 7 januari 2013 NVM Data & Research Niveau (t.o.v.) 2012-3 (t.o.v.) 2011-4 Opmerking Aantal transacties 25.031 + 31,8% +13,9% Gemiddelde verandering t.o.v. 3 e kwartaal: +3,1%. Totale markt naar schatting

Nadere informatie

Verslechtering economische vooruitzichten. Economische ontwikkeling:

Verslechtering economische vooruitzichten. Economische ontwikkeling: Economie Monitor Derde kwartaal 211 3 Verslechtering economische vooruitzichten In het tweede kwartaal leek de se economie de eerste tekenen van economisch herstel te vertonen. Het derde kwartaal laat

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2018

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2018 Polsslag Ondernemend Limburg januari 2018 VKW Limburg en UNIZO Limburg houden de vinger aan de pols van de Limburgse economie POL Themabevraging januari 2018 Outlook 2018 1 Evaluatie 2017 volgens sector

Nadere informatie

Persbericht. Consumentenvertrouwen fors gedaald na aanslagen VS. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Consumentenvertrouwen fors gedaald na aanslagen VS. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB01-211 26 september 2001 9.30 uur Consumentenvertrouwen fors gedaald na aanslagen VS Het consumentenvertrouwen in Nederland is na de terreuraanslagen in

Nadere informatie

Een steekproef van 20.000 personen is in januari 2006 door het Nederlandse Donateurspanel benaderd om mee te doen aan delweemaandelijkse monitor van

Een steekproef van 20.000 personen is in januari 2006 door het Nederlandse Donateurspanel benaderd om mee te doen aan delweemaandelijkse monitor van Een steekproef van 20.000 personen is in januari 2006 door het Nederlandse Donateurspanel benaderd om mee te doen aan delweemaandelijkse monitor van het donateursvertrouwen. Het veldwerk is uitgevoerd

Nadere informatie

Persbericht. Werkloosheid stijgt verder. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht.  Werkloosheid stijgt verder. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB03-033 19 februari 2003 9.30 uur Werkloosheid stijgt verder De werkloosheid is de afgelopen maanden verder gestegen. In de periode november 2002-januari

Nadere informatie

Kwartaalmonitor detacheringsbranche Rapportage Q4 2016

Kwartaalmonitor detacheringsbranche Rapportage Q4 2016 www.pwc.nl Kwartaalmonitor detacheringsbranche Rapportage Q4 2016 29 maart 2017 Beste deelnemer, Bijgaand ontvangt u de "Kwartaalmonitor voor de Detacheringsbranche". De monitor ziet toe op het vierde

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Economie en MKB Ondernemen met tegenwind

Economie en MKB Ondernemen met tegenwind Economie en MKB Ondernemen met tegenwind Willem van der Velden Schiedam/Vlaardingen, 11 februari 2009 Agenda Kredietcrisis en recessie Scenario tot 2014 Actualiteit MKB Sectorramingen Tips voor succesvol

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie Bodem bereikt in Nederlandse Economie 8 november 213 Every picture tells a story Keijser Capital Research Nico van Geest RBA Nico.vangeest@keijsercapital.nl (1) Het consumenten vertrouwen, zoals door het

Nadere informatie

Crisismonitor. SSC / Onderzoek en Informatie. uitgave juni Wat is in Breda veranderd ten opzichte van crisismonitor van april?

Crisismonitor. SSC / Onderzoek en Informatie. uitgave juni Wat is in Breda veranderd ten opzichte van crisismonitor van april? SSC / Onderzoek en Informatie Crisismonitor uitgave juni Wat is in Breda veranderd ten opzichte van crisismonitor van april? stijgingstempo werkloosheid neemt toe, meer jongeren werkloos fors minder hypotheken

Nadere informatie

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009.

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Sheet 1: Opening Het CBS publiceert vandaag het eerste cijfer van de economische groei over het vierde kwartaal en de voorlopige

Nadere informatie

CONSUMER CONFIDENCE SCAN

CONSUMER CONFIDENCE SCAN CONSUMER CONFIDENCE SCAN September 2014 Stephan Dijcks GfK 2014 Consumer Confidence Scan augustus 2014 1 Inhoud 1. Inzichten consumentenvertrouwen 2. Consumentenvertrouwen in beeld 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Grafiek 1 Verslechtering concurrentiepositie Nederlandse industrie in termen van loonkosten per eenheid produkt (procentuele mutaties)

Grafiek 1 Verslechtering concurrentiepositie Nederlandse industrie in termen van loonkosten per eenheid produkt (procentuele mutaties) Feiten sociaal-economische situatie I Concurrentiepositie ten opzichte van eurogebied Sinds 997 is sprake van een gestage verslechtering van de Nederlandse concurrentiepositie, die in de ramingen van het

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie daalt naar 2,4 procent

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie daalt naar 2,4 procent Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-029 10 mei 2012 9.30 uur Inflatie daalt naar 2,4 procent Inflatie omlaag door voeding en tabak Vakanties duurder Inflatie in Nederland nog steeds hoger

Nadere informatie

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB04-103 1 juli 2004 9.30 uur Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal 2004 De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van 2004 met 0,9 procent

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

Via 2012 naar Perspectieven voor NO Overijssel op korte en lange termijn. George Gelauff. 5 januari 2012

Via 2012 naar Perspectieven voor NO Overijssel op korte en lange termijn. George Gelauff. 5 januari 2012 Via 2012 naar 2040 Perspectieven voor NO Overijssel op korte en lange termijn George Gelauff 5 januari 2012 Opzet Vooruitblik Nederland 2012 Decemberraming Sterkte / zwakte NO Overijssel Stad en land Scenario

Nadere informatie

Lichte omzetgroei supermarkten in april 2015.

Lichte omzetgroei supermarkten in april 2015. 1 Lichte omzetgroei supermarkten in april 2015. In april is de supermarktomzet met 0,5% gestegen van 3,21 miljard naar 3,23 miljard. Per kassabon werd er in april 0,7% meer afgerekend, namelijk 22,25 (april

Nadere informatie

Conjunctuurtest voorjaar 2012

Conjunctuurtest voorjaar 2012 Conjunctuurtest voorjaar 0 Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 0 Kasper Buiting, beleidsadviseur Onderzoek en Economie www.fme.nl Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag zonder bronvermelding

Nadere informatie

Noa Bastiaans. 27 Maart 2012

Noa Bastiaans. 27 Maart 2012 Ontwikkelingen Vis, schaal- en schelpdieren Nederland 1 Noa Bastiaans 27 Maart 2012 Agenda 2 1 GfK: Generieke Trends 2011 2 Visconsumptie 2011 3 Conclusie 3 1 GfK: Generieke Trends 2011 Totale Foodmarkt

Nadere informatie