Entrepreneurship Update

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Entrepreneurship Update"

Transcriptie

1 Amsterdam Center for Entrepreneurship Entrepreneurship Update Slim netwerken in vier stappen Tom Elfring Sponsored by

2

3 Amsterdam Center for Entrepreneurship Entrepreneurship Update Slim netwerken in vier stappen Tom Elfring

4

5 Voorwoord 2010 was een moeilijk jaar voor veel ondernemers vanwege de economische crisis. Juist in moeilijke tijden zijn ondernemers zich vaak extra bewust van hun succes- en faalfactoren. Hoe kan het nog beter? Hoe kan je nog meer bijdragen aan de nu zo nodige duurzame waardecreatie? Uit onderzoek blijkt dat drie categorieën factoren van grote invloed zijn op het succes en falen van ondernemers: financieel kapitaal (vermogen), menselijk kapitaal (kennis, opleiding, ervaring) en sociaal kapitaal (zoals bijvoorbeeld sociale netwerken). De sociaal kapitaal benadering staat centraal in deze tiende Entrepreneurship Update. Het gaat over de rol van sociale netwerken voor succesvol ondernemerschap. Sociale netwerken zijn een belangrijke poort tot informatie en middelen. Maar hoe komt een ondernemer aan een goed netwerk en hoe moet dat netwerk worden opgebouwd en onderhouden? Wat is eigenlijk een goed netwerk? Tom Elfring, als hoogleraar verbonden aan de Vrije Universiteit en zelf een spin in het web in de groep van top-wetenschappers op het gebied van netwerken, beantwoordt deze vragen op toegankelijke wijze. Zijn adviezen voor slim en efficiënt netwerken zijn gebaseerd op recent wetenschappelijk onderzoek. Ik hoop dat u deze Update nuttig en interessant vindt. En dat u op basis van deze E-update nog vaker actief deelneemt aan de activiteiten van ACE binnen een divers netwerk met een vertrouwelijke sfeer gericht op een collectieve bijdrage van ondernemers aan Nederland. Hopelijk wordt 2011 een heel goed jaar voor u en voor alle ondernemers. ACE wenst het u toe. Prof. dr. Mirjam van Praag Amsterdam Center for Entrepreneurship Uw reacties zijn welkom op

6 Inhoud 7 Inleiding 8 Stap 1 Omvang van het netwerk 9 Stap 2 Diversiteit van het netwerk 11 Stap 3 Structurele gaten in het netwerk 14 Stap 4 Profiteren van small worlds als vierde stap van slim netwerken 16 Literatuur 17 Over ACE en de auteur 6

7 Inleiding Het succes van ondernemers wordt vaak verklaard uit hetgeen ze weten en kunnen. Dit type verklaring wordt wel de menselijk kapitaal benadering genoemd. In toenemende mate wordt ook gekeken naar wie ze kennen als een belangrijke factor die hun succes kan verklaren. Deze complementaire benadering staat bekend als het sociaal kapitaal perspectief. Hierin staat de hoeveelheid informatie en middelen die ondernemers via hun sociale netwerken kunnen verkrijgen centraal. Omdat de menselijk kapitaal benadering slechts een deel van het succes van ondernemers kan verklaren wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de sociale netwerken van ondernemers. Sociale netwerken van ondernemers geven toegang tot informatie over bijvoorbeeld kansen in de markt en tot financiële en andere middelen, twee belangrijke ingrediënten voor succes. Een goed netwerk is dus van groot belang en dat wordt ook algemeen erkend. De vraag is dan: wat is een goed netwerk? En kan een netwerk ook negatieve effecten hebben? Daarover verschillen de meningen nogal. De afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar de vraag hoe dat beste netwerk eruit zou moeten zien, en wanneer en waarom een netwerk een negatief effect kan hebben op de bedrijfsprestaties. Vier kenmerken van netwerken springen eruit wat betreft hun potentieel positieve effect. Dat zijn omvang van het netwerk, de diversiteit van het netwerk, het aantal structurele gaten in het netwerk van de ondernemer en small world kenmerken van netwerken. Deze vier kenmerken hebben echter niet altijd een positief effect, soms kunnen ze de ondernemer frustreren in zijn of haar ambities. Die negatieve effecten van bepaalde netwerken, zoals te eenzijdig en te tijdrovend, zullen we ook bespreken en verklaren. De verkregen inzichten geven een aantal richtlijnen voor ondernemers om slim te netwerken. 7

8 Omvang van het netwerk 1 De omvang van het sociale netwerk van ondernemers heeft een positief effect op de prestaties van de onderneming. Meer netwerkrelaties betekent meer informatie en die informatie is van belang om kansen in de markt te ontdekken. Informatie gaat niet alleen over kansen, maar ook over middelen als werkruimte, kapitaal, werknemers en advies die een rol spelen bij het benutten van de kansen. Hoewel gemiddeld genomen meer netwerkrelaties beter is, blijkt dat dit niet altijd opgaat. Empirisch onderzoek wijst uit dat bijvoorbeeld voor high-tech starters meer netwerkrelaties niet beter is. Een verklaring hiervoor is de grote complexiteit en onzekerheid voor dit soort ondernemers. De behoefte aan informatie is enorm en het is ook belangrijk dat die informatie verschillende terreinen bestrijkt. Het gaat niet alleen om informatie over de betreffende high-tech sector, maar ook over markten en regelgeving. Uit het onderzoek van Scholten (2006) komt naar voren dat spin-offs regelmatig teveel terugvallen op de netwerkrelaties van de parent organisatie. Die netwerkrelaties houden de start-up als het ware gevangen in het oude netwerk en maakt het moeilijk om relaties met nieuwe klantengroepen te ontwikkelen (Elfring en Hulsink, 2003). In de high-tech sector hebben ondernemers regelmatig een erg eenzijdig netwerk, namelijk erg veel relaties in de technische sector. Ook in andere sectoren bestaat de neiging om zich erg op de eigen sector te richten. In dat geval hoeft meer niet beter te zijn. Naast het probleem van te eenzijdige informatie, die soms ook dubbel is in de zin dat meerdere relaties dezelfde informatie leveren, ontbreekt vaak cruciale informatie uit niet technische sectoren. Een ander probleem bij een groot netwerk aan contacten is dat het veel tijd kost om dat netwerk te onderhouden. Die tijd gaat ten koste van andere zaken, als het managen van de onderneming. Dit probleem wordt in de literatuur aangeduid als netwerk overload (Elfring en Hulsink, 2007). Kortom, de eerste stap bij slim netwerken is het uitbreiden van het netwerk aan relaties. Echter, let wel op problemen met eenzijdigheid en de tijd die gemoeid is met het onderhouden van dat grote aantal relaties. De vraag is nu: hoe ziet een effectiever en efficiënter netwerk er dan uit? 8

9 Diversiteit van het netwerk Wat betreft de effectiviteit speelt het tweede kenmerk van netwerken een rol, namelijk de diversiteit van het netwerk. Diversiteit heeft betrekking op de toegang tot diverse typen kennis en informatie via netwerkrelaties. Klanten zijn bijvoorbeeld een belangrijke bron van informatie, daarbij kan naast bestaande klanten gedacht worden aan toekomstige klanten. Informatie over andere dan de bestaande klantengroepen kan verkregen zijn via netwerkrelaties. Naast diverse klantengroepen kunnen relaties met financiers, juristen, overheidsorganisaties en vele anderen een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling en verkoop van producten en diensten. Uit onderzoek komt naar voren dat grotere diversiteit van een netwerk gunstig is. De verklaring daarvoor is dat een divers netwerk een breed scala aan informatie oplevert dat allemaal van belang kan zijn bij het ontdekken van nieuwe markten en het verkrijgen van de noodzakelijke middelen als kapitaal, advies en betrouwbare werknemers. 2 Vergroten van de diversiteit is dus een belangrijke keuze bij het effectiever maken van netwerken. Op het moment dat een ondernemer de keus heeft bij de uitbreiding van zijn netwerk tussen een relatie A, die uit een branche komt waarin de ondernemer al meerdere relaties heeft, en een relatie B uit een andere branche, dan krijgt het netwerk een positievere impuls van nadere kennismaking met relatie B. Dat vergroot de diversiteit van het netwerk. Daarentegen zal uitbreiding met relatie A de omvang vergroten, met mogelijk negatieve gevolgen, terwijl niet kan worden geprofiteerd van de positieve effecten van diversiteit. Tot nu toe hebben we over het netwerk van de ondernemer gesproken. Hoe zit het met een team van starters en hun netwerk aan relaties? Uit een onderzoek van Maurer en Ebers (2006) komt naar voren dat starters teams enorm kunnen profiteren van het omvang- en diversiteitvoordeel. In een team zitten meerdere mensen die elk hun eigen netwerkrelaties kunnen inbrengen. Uit hun onderzoek blijkt dat teams waarin de mensen zich specialiseren op bepaalde terreinen en hun netwerken op overeenkomstige wijze opbouwen beter presteren. De grotere diversiteit aan informatie is daarbij een belangrijke verklarende factor. Naast die specialisatie bleek het echter van groot belang te zijn dat die teams allerlei (in)formele integratie mechanismen hebben. Met andere woorden, regelmatig overleg 9

10 om die informatie met elkaar te delen, te vergelijken en te analyseren. Juist teams die zowel specialistische netwerken hadden opgebouwd als zorg hadden gedragen voor goed ontwikkelde integratiemechanismen presteerden het best. De conclusie wat betreft de tweede stap van slim netwerken is: vergroot de diversiteit van het netwerk. Echter, bij teams moet wel worden gelet op voldoende mogelijkheden voor het uitwisselen van informatie. 10

11 Structurele gaten in het netwerk De efficiëntie van een netwerk heeft te maken met het derde kenmerk van netwerken, namelijk het aantal structurele gaten. Stel een ondernemer heeft drie goede relaties, die we kort kunnen weergeven als de actoren I, II en III. De vraag is nu of die actoren elkaar kennen. Indien alle actoren elkaar kennen, heeft de ondernemer geen structurele gaten in zijn netwerk. En als iedereen elkaar kent behalve actor II en III dan heeft de ondernemer één structureel gat. Ronald Burt (1992) is de grondlegger van de theorie over structurele gaten en uit zijn onderzoek komt naar voren dat hoe meer structurele gaten iemand in zijn/haar netwerk heeft, hoe efficiënter dat netwerk is en hoe groter het positieve effect op de prestaties van de ondernemer. Er is een belangrijk verschil tussen een divers netwerk en een netwerk met structurele gaten. Een ondernemer die bijvoorbeeld lid is van een service organisatie als de Lions heeft via dat lidmaatschap een divers netwerk, want de leden komen uit verschillende beroepsgroepen. Omdat die leden elkaar allemaal kennen heeft de ondernemer via die netwerk relaties geen structurele gaten. Met andere woorden, een dergelijk netwerk voldoet wel aan de eerste en tweede stap van slim netwerken, maar niet aan de derde. 3 Het gunstige effect van een netwerk met veel structurele gaten is een van de belangrijkste resultaten van netwerk onderzoek in de afgelopen 30 jaar. Het blijkt voor veel situaties op te gaan. Zo maken managers met veel structurele gaten in hun netwerk sneller carrière en hebben mensen die een baan zoeken eerder werk als zij meer structurele gaten hebben dan werkzoekenden bij wie dat in mindere mate het geval is. Bij Ronald Burt staat de efficiëntie van het netwerk centraal en het gaat dan ook om het verkrijgen van zoveel mogelijk nieuwe informatie via zo min mogelijk netwerk relaties. Zijn redenering is dat indien twee contacten elkaar kennen, er dan eentje overbodig is. Ze hebben deels dezelfde informatie, omdat ze elkaar kennen. Het is dus efficiënter om één van die dubbele contacten te laten vallen en een relatie aan te gaan met iemand die nieuw is in het netwerk, iemand die nog geen relaties heeft met de contacten van de betreffende ondernemer. Daarmee krijgt de ondernemer toegang tot nieuwe informatie die nog niet bereikbaar was via zijn bestaande netwerk. 11

12 In het netwerkplaatje (zie pagina 14) heeft het aanknopen van een relatie met IV ook de voorkeur boven een relatie met V. Bij het aangaan van een relatie met V worden geen structurele gaten gecreëerd, gezien de relaties die V al heeft met I (en daarmee indirect met III) en II. Terwijl door een relatie met IV drie structurele gaten ontstaan. Hoewel gemiddeld genomen voor ondernemers het hebben van structurele gaten in hun netwerk positief uitpakt, is dat toch niet altijd het geval. Zo blijkt dat ondernemers in China geen baat hebben bij structurele gaten (Xiao en Tsui, 2007). In een cultuur die meer op collectiviteit is gebaseerd dan individualisme, worden de individuele voordelen die voortkomen uit het hebben van structurele gaten niet altijd gewaardeerd. Naast het efficiency voordeel speelt het controle voordeel een centrale rol in de argumentatie van Ronald Burt. Degene die in een positie zit met structurele gaten heeft controle over de informatie, omdat hij de schakel is tussen de bron van de informatie en anderen in het netwerk die daar mogelijk iets aan hebben. Hij kan het doorgeven aan anderen, het juist voor zichzelf houden, gedeeltelijk doorgeven of zelfs mensen tegen elkaar uitspelen. Die broker positie geeft voordelen, maar is tevens kwetsbaar omdat die positie wantrouwen en conflict kan oproepen. Ook dichter bij huis zien we dat structurele gaten niet altijd de genoemde voordelen opleveren. Het blijkt namelijk dat jonge starters, bedrijven die korter dan vijf jaar bestaan, geen baat hebben bij structurele gaten. Zodra het bedrijf iets langer bestaat is dat wel weer het geval. Waarom hebben jonge starters geen voordeel van structurele gaten in hun netwerk? De belangrijkste reden is gerelateerd aan de eenzame en kwetsbare positie van broker, in een netwerk met veel structurele gaten is een beperkt onderling vertrouwen. Een jonge starter heeft meer voordeel van een hecht netwerk waarin men elkaar kent en vertrouwt. Dat onderlinge vertrouwen wordt gevoed door de vele onderlinge relaties, men zal elkaar niet snel afzetten omdat anderen dat snel weten via de vele onderlinge relaties. Sterke netwerkrelaties zijn juist voor jonge starters van belang, omdat ze dan eerder een beroep kunnen doen op vriendendiensten. Ze kunnen daarmee aan middelen komen beneden de marktprijs, hetgeen in de startfase van belang is (Hite en Hesterly, 2001). Zodra die eerste fase voorbij is en de starter verder wil groeien komt het belang van structurele gaten weer naar voren. Die bieden dan de mogelijkheid om op efficiënte wijze informatie te vinden over nieuwe markten. 12

13 Vaak blijkt echter dat een combinatie van beide uitersten goed werkt. Een hecht netwerk binnen de branche of sector biedt voordelen, zeker als een ondernemer een centrale positie in dat netwerk inneemt. Dan weet men precies wat er gebeurt. Toch loopt men dan het risico van eenzijdige informatie en daarmee een gevangene te worden van het netwerk. Het hebben van een aantal bridging relaties met clusters van kennis buiten de eigen sector maakt dat risico een stuk kleiner. Uit het onderzoek van Stam en Elfring (2008) komt naar voren dat juist die combinatie tot de beste bedrijfsresultaten leidt. Beide vervullen een belangrijke rol. Een goede positie in een hecht netwerk geeft toegang tot middelen en geeft betrouwbare informatie over wat wel en niet werkt. Terwijl bridging relaties de informatie genereren voor het ontdekken van nieuwe kansen in de markt. Beide type relaties zijn nodig. Dus de derde stap bij slim netwerken is het vergroten van het aantal structurele gaten. Echter, met de kanttekening dat jonge starters er eerst op moeten toezien dat ze een hecht netwerk met een aantal relaties opbouwen die gebaseerd zijn op onderling vertrouwen. 13

14 Profiteren van small worlds als vierde stap van slim netwerken 4 We hebben gezien dat een omvangrijk netwerk goed is, maar dat eenzijdigheid voorkomen moet worden. Dat leidt tot de tweede stap bij slim netwerken, namelijk kiezen voor diversiteit. Een divers netwerk betekent toegang tot verschillende typen informatie en dat is cruciaal voor ondernemers. De derde stap is om dat diverse netwerk efficiënter te maken door te kiezen voor het vergroten van structurele gaten. Daarmee kan met hetzelfde aantal netwerkrelaties meer informatie verkregen worden. De vierde stap van slim netwerken is om bij de keuze voor netwerkrelaties ook rekening te houden met het netwerk dat achter die relatie ligt. Het gaat dan niet alleen om het feit dat die relatie geen contacten heeft met andere relaties van de betreffende ondernemer, maar dat die relatie een centrale positie inneemt in een nieuw cluster van kennis. Die relatie moet als het ware als een broker kunnen optreden binnen dat cluster, zodat de ondernemer via die broker toegang heeft tot alle informatie in dat cluster. V II I A VI IV III relaties tussen ondernemer A en contacten potentiële nieuwe relaties van A 14

15 Op deze wijze profiteert de ondernemer maximaal van het bestaan van small worlds. In het netwerkplaatje geeft de potentiële relatie VI toegang tot een uitgebreider cluster aan relaties dan IV en daarom is relatie VI te prefereren. Dus van de drie potentiële nieuwe relaties heeft VI de voorkeur boven IV, vanwege het small world effect, terwijl ze gelijkwaardig zijn wat betreft extra structurele gaten. En relatie IV heeft de voorkeur boven V, vanwege het structurele effect. Small worlds of de wereld is klein komt voort uit het gegeven dat de wereld, in netwerktermen, bestaat uit clusters van hechte relaties rond bepaalde gebieden als sectoren, beroepsgroepen, activiteiten, et cetera. Die hechte clusters waarin veel mensen elkaar kennen worden verbonden door brokers die clusters met elkaar verbinden. Het vinden van die brokers kan de moeite waard zijn, omdat daarmee toegang wordt verkregen tot nieuwe informatiebronnen op een slimme manier. Vier stappen van slim netwerken Stap 1 > vergroot uw netwerk; maar pas op eenzijdigheid en overload. Stap 2 > vergroot diversiteit van uw netwerk; teams let op onderlinge uitwisseling van kennis. Stap 3 > vergroot aantal structurele gaten in uw netwerk; jonge starters moeten echter eerst investeren in een hecht netwerk met vertrouwen. Stap 4 > kies voor relaties, vaak brokers, die toegang verschaffen tot nieuwe clusters van kennis. 15

16 Literatuur Ronald Burt (1992), Structural holes; The social structure of competition, Harvard University Press, Cambridge. Tom Elfring & Wim Hulsink (2003), Networks in entrepreneurship: The case of high-technology firms, Small Business Economics, 21, Tom Elfring & Wim Hulsink (2007), Networking by entrepreneurs: patterns of tie-formation in emerging organizations, Organization Studies, 28/12, Julie Hite & William Hesterly (2001), The evolution of firm networks: from emergence to early growth, Strategic Management Journal, 22/3, Indre Maurer & Mark Ebers (2006), Dynamics of social capital and their performance implications, Administrative Science Quarterly, 51/2, Victor Scholten (2006), The early growth of Academic spin-offs, Dissertation Wageningen University. Wouter Stam & Tom Elfring (2008), Entrepreneurial orientation and new venture performance: The moderating role of intra-and extraindustry social capital, Academy of Management Journal, 51/1, Zhixing Xiao & Anne Tsui (2007), When brokers may not work: the cultural contingency of social capital in Chinese high-tech firms, Administrative Science Quarterly, 52,

17 Over ACE en de auteur Tom Elfring is hoogleraar strategie en ondernemerschap aan de Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij is eerder werkzaam geweest als hoogleraar innovatief ondernemerschap aan Wageningen Universiteit en als visiting professor aan Universiteiten in Denemarken en de Verenigde Staten. Hij is auteur van zeven boeken en zijn onderzoek naar succesvolle strategieën van bedrijven en startende ondernemers is gepubliceerd in vooraanstaande internationale tijdschriften. Als spreker op congressen, docent bij executive courses en adviseur van bedrijven toetst hij in de praktijk de bruikbaarheid van de resultaten van zijn onderzoek. ACE is het samenwerkingsverband van de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam voor onderzoek, onderwijs en outreach in Entrepreneurship. De missie van ACE is om het ondernemersklimaat in de regio Amsterdam te bevorderen door het stimuleren van ondernemerschap en ondernemend gedrag onder alle Amsterdamse studenten, en het verrichten van onderzoek dat bijdraagt aan succesvol ondernemerschap in Nederland. 17

18

19 Uitgegeven door Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE) Roetersstraat WB Amsterdam of Januari 2011 ISBN/EAN: Vormgeving Crasborn Grafisch Ontwerpers bno Niets uit deze uitgave mag op enigerlei wijze worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder uitdrukkelijke toestemming van het Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE).

20 Amsterdam Center for Entrepreneurship Roetersstraat 11, kamer E2.28 (secretariaat) 1018 WB Amsterdam T E I Een samenwerkingsverband van Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit Amsterdam en Hogeschool van Amsterdam

Goed belonen loont! Prof. Dr. Mirjam van Praag Drs. Justin van der Sluis Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE)

Goed belonen loont! Prof. Dr. Mirjam van Praag Drs. Justin van der Sluis Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE) Goed belonen loont! Prof. Dr. Mirjam van Praag Drs. Justin van der Sluis Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE) Main Sponsor: Fortis Bank Nederland en Dr. Jan de Kok EIM Onderzoek voor Bedrijf & Beleid

Nadere informatie

Mini-college Netwerkorganisaties

Mini-college Netwerkorganisaties Mini-college Netwerkorganisaties Jeugd FoodValley 21 mei 2015 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean Antwerp Management School Hoogleraar Universiteit van Tilburg Lessen vanuit het organisatienetwerk perspectief

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt ondernemerschap economische groei?

Hoe beïnvloedt ondernemerschap economische groei? Hoe beïnvloedt ondernemerschap economische groei? Uitgegeven door: Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE) Roetersstraat 11 1018 WB Amsterdam www.ace-uva.nl 020 525 4110 of ace-feb@uva.nl December

Nadere informatie

Key Succes Factoren voor transmurale netwerken

Key Succes Factoren voor transmurale netwerken Key Succes Factoren voor transmurale netwerken Transmurale zorgondersteuning: klaar voor de zorg van morgen Antwerpen, 19 mei 2016 Prof. Dr. Patrick Kenis Antwerp Management School Universiteit van Tilburg

Nadere informatie

Over samen werken en netwerk opbouwen

Over samen werken en netwerk opbouwen Over samen werken en netwerk opbouwen Masterclass interprofessioneel werken Amsterdam, 28 januari 2015 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean, Antwerp Management School Hoogleraar Beleid- en Organisatiewetenschappen,

Nadere informatie

Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE

Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE SIRET jaarcongres 13-9-2013 Amsterdam Actueel Oud-ondernemers

Nadere informatie

Onderwijs en ondernemerschap in Nederland

Onderwijs en ondernemerschap in Nederland Entrepreneurship Update Onderwijs en ondernemerschap in Nederland Francesca Cardia Mirjam van Praag Nummer 4 ACEA2JST_report-af.indd 1 17-08-2006 12:16:47 Onderwijs en ondernemerschap in Nederland Uitgegeven

Nadere informatie

Entrepreneurship Update

Entrepreneurship Update Amsterdam Center for Entrepreneurship Entrepreneurship Update Faillissement en Herstart Ingrid Wakkee Sponsored by Uitgegeven door Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE) Roetersstraat 11 1018 WB Amsterdam

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Duurzame strategische keuzes Strategische keuze buiten de organisatie

Duurzame strategische keuzes Strategische keuze buiten de organisatie Duurzame strategische keuzes Strategische keuze buiten de organisatie JAN VAN ES INSTITUUT 5 juni 2014 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean, Antwerp Management School Hoogleraar Universiteit van Tilburg

Nadere informatie

Organisatienetwerking

Organisatienetwerking Organisatienetwerking Netwerkmoment De Ambrassade 18 september 2015 Prof. Dr. Patrick Kenis patrick.kenis@ams.ac.be Antwerp Management School Netwerken Waarom zijn ze belangrijk in je werkcontext? Algemeen

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Slagen als leidinggevende

Slagen als leidinggevende Slagen als leidinggevende Lessen voor een succesvolle carrièrestap Michael Watkins UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Oorspronkelijke titel: The First 90 Days Critical Success Strategies for New Leaders at All Levels.

Nadere informatie

Organisatienetwerken. Studienamiddag nieuwe zorgorganisatiemodellen In4care 3 september 2015

Organisatienetwerken. Studienamiddag nieuwe zorgorganisatiemodellen In4care 3 september 2015 Organisatienetwerken Studienamiddag nieuwe zorgorganisatiemodellen In4care 3 september 2015 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean Antwerp Management School Overzicht Vormen van samenwerken tussen organisaties

Nadere informatie

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Persbericht Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Belang van managementonderzoek In een onlangs verschenen rapport*) van de Rijksuniversiteit Leiden is de kwaliteit

Nadere informatie

Leer ze omgaan met onzekerheid. Nils de Witte - StudentsInc

Leer ze omgaan met onzekerheid. Nils de Witte - StudentsInc Leer ze omgaan met onzekerheid Nils de Witte - StudentsInc Programma en introductie Leer ze omgaan met onzekerheid verkennende discussie en ideeën nils de witte wat bedoel ik met onzekerheid waarom is

Nadere informatie

MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT

MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT SNEL EN WENDBAAR WERKEN AAN CONTINUE VERBETERING IN ORGANISATIES LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE. A REWARD FOR LIFE INDEX Inleiding 3 Masterclass Agile Management

Nadere informatie

Onderzoeksrapport World Economic Forum: The Leveraging Entrepreneurial Ambition and Innovation Report 2014-2015

Onderzoeksrapport World Economic Forum: The Leveraging Entrepreneurial Ambition and Innovation Report 2014-2015 Ondernemerschap in Nederland blijft achter Hoge mondiale concurrentiepositie geen garantie voor een sterk ondernemerschapsklimaat Rotterdam, 21 januari 2015 Onlangs heeft het World Economic Forum (WEF)

Nadere informatie

Ondernemerschap. Amsterdam Center for Entrepreneurship. Erik Boer, directeur

Ondernemerschap. Amsterdam Center for Entrepreneurship. Erik Boer, directeur Ondernemerschap Amsterdam Center for Entrepreneurship Erik Boer, directeur Inhoud Over ACE Feiten & Trends Eco- systemen Waarom ACE? Entrepreneurs zijn de dragers van economische groei en nieuwe werkgelegenheid

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Update. Ambitieus ondernemerschap. Erik Stam Utrecht Center for Entrepreneurship Utrecht University School of Economics

Update. Ambitieus ondernemerschap. Erik Stam Utrecht Center for Entrepreneurship Utrecht University School of Economics Entrepreneurship Update Ambitieus ondernemerschap Samenwerkingsverband Universiteit van Amsterdam Vrije Universiteit Amsterdam Hogeschool van Amsterdam Hogeschool Inholland Erik Stam Utrecht Center for

Nadere informatie

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels.

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels. KENNETH NIEUWEBOER M arketing is meer dan het ontwikkelen van een logo en het bewaken van je huisstijl. Als er een goede strategie achter zit, levert marketing een wezenlijke bijdrage aan het rendement

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Strategie & Beleid 5. Module Sales & Account Management 6. Rooster 7. Docenten 7. Opleidingskosten 8

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Strategie & Beleid 5. Module Sales & Account Management 6. Rooster 7. Docenten 7. Opleidingskosten 8 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Strategie & Beleid 5 Module Sales & Account Management 6 Rooster 7 Docenten 7 Opleidingskosten 8 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Strategie & Beleid 5. Module Sales- & Accountmanagement 6. Rooster 7. Docenten 7. Opleidingskosten 8

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Strategie & Beleid 5. Module Sales- & Accountmanagement 6. Rooster 7. Docenten 7. Opleidingskosten 8 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Strategie & Beleid 5 Module Sales- & Accountmanagement 6 Rooster 7 Docenten 7 Opleidingskosten 8 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T.

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Sociaal ondernemen: passie en poen. Inventarisatie mogelijke succes- en faalfactoren sociale ondernemingen Nathan Rozema & Senna Bouteba

Sociaal ondernemen: passie en poen. Inventarisatie mogelijke succes- en faalfactoren sociale ondernemingen Nathan Rozema & Senna Bouteba Sociaal ondernemen: passie en poen Inventarisatie mogelijke succes- en faalfactoren sociale ondernemingen Nathan Rozema & Senna Bouteba Inhoud Auteurs rapport:, Chris Veldhuysen, Derk Berends, Nathan Rozema

Nadere informatie

Deal or no deal. Het schuldeisersakkoord en de nieuwe Faillissementswet. Prof. dr. Jan Adriaanse

Deal or no deal. Het schuldeisersakkoord en de nieuwe Faillissementswet. Prof. dr. Jan Adriaanse Deal or no deal Het schuldeisersakkoord en de nieuwe Faillissementswet Prof. dr. Jan Adriaanse Wie ben ik Hoogleraar turnaround management aan de Universiteit Leiden Onderzoeksprogramma Turnarounds and

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Strategisch Management & Consulting

Strategisch Management & Consulting Erasmus Strategic Renewal Center Strategisch Management & Consulting Certificeringsprogramma Vakgroep Strategie en Omgeving Rotterdam School of Management Erasmus Universiteit Rotterdam Welkom Prof. dr.

Nadere informatie

IBM Cognos Performance 2010

IBM Cognos Performance 2010 IBM Cognos Performance 2010 Smart Decisions. Better Results. De Meervaart, Amsterdam Woensdag 10 november 2010 09.30-18.15 uur Kom naar IBM Cognos Performance 2010 op 10 november in Amsterdam 33% meer

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Systematische vergelijking van de interne organisatie en prestaties van corporaties toont aan dat kleine corporaties met veel ervaring als maatschappelijke

Nadere informatie

Samenwerken in de social profit

Samenwerken in de social profit Samenwerken in de social profit Lanceringevent hrwijs.be Verso 21 mei 2014 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean, Antwerp Management School Samenwerken: de ééndimensionale voorstelling Zelfstandige organisaties

Nadere informatie

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012 . Winstgevendheid door wenbaarheid Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst 24 april 2012 wie zijn wij Optines Consultancy is als HRM business partner gespecialiseerd in verandermanagement,

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

WORKSHOP Opstellen van een plan voor een succesvolle PPS. Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 11 december 2013 Veldhoven

WORKSHOP Opstellen van een plan voor een succesvolle PPS. Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 11 december 2013 Veldhoven WORKSHOP Opstellen van een plan voor een succesvolle PPS Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 11 december 2013 Veldhoven De komende 1,5 uur behandelen we met elkaar hoe je een succesvol PPS plan kunt

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Onderzoek over de planning van de bedrijfsoverdracht uitgevoerd met de steun van Agentschap Ondernemen: Executive summary Prof. dr. Tensie Steijvers drs. Ine Umans Universiteit

Nadere informatie

Van beeldscherm tot output

Van beeldscherm tot output Van beeldscherm tot output Uw grafische specialist en partner Grafinex ondersteunt de grafimedia industrie met een breed spectrum aan diensten en producten. Met deskundig advies en oplossingen op maat.

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT Het verven van de woonkamer Ent-teach Module 6 Project management

LEERACTIVITEIT Het verven van de woonkamer Ent-teach Module 6 Project management LEERACTIVITEIT Het verven van de woonkamer Ent-teach Module 6 Project management Beschrijving van de leeractiviteit Jij en 3 vrienden besluiten om jouw woonkamer te verven. Om dit project te voltooien

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug. Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013

Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug. Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013 Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013 Achtergrond Communicatiewetenschap, Universiteit Groningen, Concordia University Montreal Onderzoek intercultureel

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN

FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN ANTWERP MANAGEMENT SCHOOL HEEFT EEN FAMILY WEALTH INSTITUTE FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN Veel ondernemende families willen zich professioneel laten begeleiden om hun patrimonium samen te houden,

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

Instrument: de Actorenanalyse. 1. Wat is een Actorenanalyse. 2. Doel van een Actorenanalyse. Instrumenten Actorenanalyse

Instrument: de Actorenanalyse. 1. Wat is een Actorenanalyse. 2. Doel van een Actorenanalyse. Instrumenten Actorenanalyse Instrument: de Actorenanalyse Instrument: de Actorenanalyse 1 1. Wat is een Actorenanalyse 1 2. Doel van een Actorenanalyse 1 3. Het opstellen van een Actorenanalyse 2 4. Eisen aan een goede Actorenanalyse

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module Ethiek 8 Module Strategie & Beleid 9 Rooster 10 Opleidingskosten 10 Netherlands Business Academy Postbus 6546

Nadere informatie

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012-

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- Martin Jager Partner BDO Westfriesland - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- De Controller van de 21 e Eeuw Dr. André de Waal MBA 12 juni 2012 Controllers Circle West-Friesland

Nadere informatie

BEN IK EEN ENTREPRENEUR/MANAGER?

BEN IK EEN ENTREPRENEUR/MANAGER? BEN IK EEN ENTREPRENEUR/MANAGER? Prof. Dr. Roland Pepermans Kenmerken van managers/entrepreneurs Welke managementactiviteiten moeten worden ingevuld? Heb ik een aantal minimale managementvaardigheden?

Nadere informatie

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers Iedereen sterk Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers JANUARI 2016 Veranderen moet veranderen Verandering is in veel gevallen een top-down proces. Bestuur en management signaleren

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch)

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Relatiemarketing is gericht op het ontwikkelen van winstgevende, lange termijn relaties met klanten in plaats van het realiseren van korte termijn transacties.

Nadere informatie

Denktank beroepskrachten & vrijwilligers over de waarde van vrijwilligerswerk

Denktank beroepskrachten & vrijwilligers over de waarde van vrijwilligerswerk Denktank beroepskrachten & vrijwilligers over de waarde van vrijwilligerswerk Rapport gebaseerd op de resultaten van een documentanalyse en enquête binnen de pedagogische civil society Hoe te verwijzen

Nadere informatie

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur.

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur. HR professionaliseringstraject het aanbod Verandermanagement, adviseren en begeleiden Module Informatie Stand van zaken Adviseren en coachen voor de HR adviseur: specifiek gericht op HR als business partner

Nadere informatie

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl 1 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05 info@nlba.nl www.nlba.nl 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module

Nadere informatie

Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap

Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap Management rapportage De Waarde van Ondernemerschap Resultaten onderzoek bij bedrijven (MKB) Hoe ondernemend en innovatief is uw organisatie? Woord vooraf Hoe ondernemend en innovatief is uw organisatie?

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Extending traditional views on volunteers psychological contracts: Novel conceptual and methodological approaches in non-profit studies

Extending traditional views on volunteers psychological contracts: Novel conceptual and methodological approaches in non-profit studies Extending traditional views on volunteers psychological contracts: Novel conceptual and methodological approaches in non-profit studies Dr. Tim Vantilborgh Het psychologisch contract van vrijwilligers

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Stand van zaken Beroepsprofielenonderzoek 2012

Stand van zaken Beroepsprofielenonderzoek 2012 Stand van zaken Beroepsprofielenonderzoek 2012 NEVI Inkoopdag 19 juni 2012 Alexander Arsath Ro is - NEVI Purspective Inkoop Beroepsprofielenonderzoek Nut en noodzaak anno 2012 Waarom een Inkoop Beroepsprofielenonderzoek:

Nadere informatie

27. OKTOBER 2015 TALENTEN ONTDEKKEN SNOWWORLD LANDGRAAF VLAK BIJ AACHEN OP HET INNOVATIEVE CARRIÈRE-EVENT VAN DE REGIO

27. OKTOBER 2015 TALENTEN ONTDEKKEN SNOWWORLD LANDGRAAF VLAK BIJ AACHEN OP HET INNOVATIEVE CARRIÈRE-EVENT VAN DE REGIO 27. OKTOBER 2015 SNOWWORLD LANDGRAAF VLAK BIJ AACHEN TALENTEN ONTDEKKEN OP HET INNOVATIEVE CARRIÈRE-EVENT VAN DE REGIO STUDENTS ON SNOW EUREGIO NL Eindhoven Studenten uit het internationale gebied van

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Compassie 2.0. Compassie 2.0

Compassie 2.0. Compassie 2.0 Compassie 2.0 22 april Zetten Compassie 2.0 1 ! Waarom samenwerken?! Voor wie samenwerken? Programma! Waartoe en hoe samenwerken?! Aan het werk: ontmoet, ontdek, beproef, verbind en creëer! Reflectie en!

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen met de Rabobank.

Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Ron Droste, commercieel directeur. Rabobank Den Haag en omgeving Rabobank en duurzaamheid Coöperatieve organisatievorm Klant- en maatschappelijk belang als uitgangspunt

Nadere informatie

Uitnodiging themadag Matchcare

Uitnodiging themadag Matchcare Graag nodigen wij u uit voor onze themadag Talentmanagement. Tijdens deze middag zullen wij u informeren en inspireren door middel van diverse workshops en sprekers, waaronder Prof. Dr. Victor A.F. Lamme.

Nadere informatie

VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ

VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ Visie Dichterbij: Dichterbij schept voorwaarden waardoor mensen met een verstandelijke beperking: - leven in een eigen netwerk temidden van anderen - een eigen

Nadere informatie

Waardecreatie door netwerken

Waardecreatie door netwerken Waardecreatie door netwerken Hoe maak je meerwaarde zichtbaar? Programma Veiligheidshuizen als organisatienetwerk Organisatienetwerken Meerwaarde zichtbaar maken Effectiviteit Management uitdagingen Hoe

Nadere informatie

De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf

De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf Januari 2016 Justin Jansen, Erasmus Universiteit Rotterdam Occo Roelofsen, McKinsey & Company Poll: Hoe gaat het met ondernemerschap in Nederland?

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief M201208 Ondernemerschap in in perspectief Ondernemerschap in vergeleken met en de rest van Ro Braaksma Nicolette Tiggeloove Zoetermeer, februari 2012 Ondernemerschap in in perspectief In zijn er meer nieuwe

Nadere informatie

Waarom groeien sommige bedrijven sneller dan andere?

Waarom groeien sommige bedrijven sneller dan andere? Waarom groeien sommige bedrijven sneller dan andere? Uitgegeven door: Amsterdam Center for Entrepreneurship (ACE) Roetersstraat 11 1018 WB Amsterdam www.ace-uva.nl 020 525 4110 of ace-feb@uva.nl Redactie:

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde U2014/02468 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Arjan Koop, Watter. Uitnodiging

Arjan Koop, Watter. Uitnodiging Arjan Koop, Watter Uitnodiging Arjan Koop, Watter De beschikbare kennis en ondersteuning in Noord-Nederland heeft er voor gezorgd dat ons duurzame desinfectie concept nu wereldwijd wordt ingezet. 28 november

Nadere informatie

Innoveren en slimmer organiseren

Innoveren en slimmer organiseren Innoveren en slimmer organiseren SMZ Kennis en Innovatiebeurs 24 januari 2014 Prof. dr. Jaap Boonstra Inspiraties delen Verbeelding (en lef) Innovatiespots Samen innoveren Grenzeloos innoveren A 3 I =

Nadere informatie

Voorwoord. Erik Sterk Guido Walraven

Voorwoord. Erik Sterk Guido Walraven Voorwoord Erik Sterk Guido Walraven Ondernemende burgers in lokale gemeenschappen kunnen sociale, economische en ecologische impact hebben, zo is de laatste jaren steeds duidelijker geworden. De verschillende

Nadere informatie

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden De nieuwe generatie E-HRM systemen onderscheidt zich niet alleen door gebruikersgemak

Nadere informatie

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Persmap 2015 Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Onze missie Succesvolle ondernemers hebben mensen nodig die in hen geloven en die hen de benodigde mielen ter beschikking

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Master Class Netwerken

Master Class Netwerken Master Class Netwerken 20 juni 2012 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean, Antwerp Management School en Hoogleraar Universiteit van Tilburg Dr. Jelly Zuidersma Programma manager, Het Stagebureau expertisecentrum

Nadere informatie

INNOVEREND ONDERNEMEN

INNOVEREND ONDERNEMEN ACADEMISCH PROGRAMMA INTERUNIVERSITAIR POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design Geef de wereld van morgen mee vorm Het Postgraduaat Innoverend Ondernemen voor ingenieurs

Nadere informatie

Grondslagen van de marketing

Grondslagen van de marketing Case 2 Mercedes België wordt klantvriendelijker Grondslagen van de marketing Case 2 Mercedes België wordt klantvriendelijker Lic. Jan Baccarne MM Deze case is een aanvulling bij Grondslagen van de marketing

Nadere informatie

Ondernemerschap in België: een vergelijkende, internationale studie

Ondernemerschap in België: een vergelijkende, internationale studie Ondernemerschap in België: een vergelijkende, internationale studie Ondernemerschap is een van de drijfveren van economische groei en heeft als studiedomein de laatste jaren internationaal heel wat aan

Nadere informatie

Brochure Vitaliteitstraining

Brochure Vitaliteitstraining Brochure Vitaliteitstraining Omdat vitale medewerkers beter presteren 1 Vitaliteitstrainingen met een blijvend effect Het is wetenschappelijk bewezen dat vitale medewerkers zich niet alleen beter voelen,

Nadere informatie

Agenda Strategisch Management

Agenda Strategisch Management Agenda Strategisch Management Introductie aanwezigen Vier vragen Onderwerpen Koppeling naar de praktijk Vragen? Afsluiting dr. Alex Klein visiting professor of integrated business economics columnist Telegraaf

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

ez02000001 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 20 december 2001

ez02000001 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 20 december 2001 ez02000001 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 20 december 2001 Sinds najaar 2000 is het BioPartner-programma operationeel. Dit programma heeft ten doel om het aantal

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht De cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Het besturen van een familie en een bedrijf

Het besturen van een familie en een bedrijf Het besturen van een familie en een bedrijf Een familiebedrijf runnen is als jongleren. De doelstellingen van het bedrijf groei en goede resultaten realiseren moeten worden afgewogen tegen de behoeften

Nadere informatie

HAN. Community in progress

HAN. Community in progress HAN Community in progress Dit is HAN Hetgeen wat nu voor je ligt is het HAN-merkboek. HAN is de afkorting die wij gebruiken voor de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Dit boek geeft voor eenieder die met

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Logboek persoonlijk ontwikkelingsplan persoonlijk actieplan. Naam student: Maes Pieter

Logboek persoonlijk ontwikkelingsplan persoonlijk actieplan. Naam student: Maes Pieter BACHELOR NA BACHELOR ADVANCED BUSINESS MANAGEMENT Logboek persoonlijk ontwikkelingsplan persoonlijk actieplan Naam student: Maes Pieter 2011-2012 POP EERSTE GEKOZEN ALGEMENE COMPETENTIE: OPBOUWEN VAN EEN

Nadere informatie

Woord vooraf 11. INLEIDING Een boek om te gebruiken 13 Een wereld in verandering, het bedrijf in verandering 13

Woord vooraf 11. INLEIDING Een boek om te gebruiken 13 Een wereld in verandering, het bedrijf in verandering 13 Inhoud Woord vooraf 11 INLEIDING Een boek om te gebruiken 13 Een wereld in verandering, het bedrijf in verandering 13 INTRODUCTIE Het kantoorleven:waarom functioneert het vaak zo slecht? 25 Doelstellingen

Nadere informatie