Artikelen Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Artikelen Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner"

Transcriptie

1 Mw. M.J.G. Elling FFP en mw. mr. J. Kroonenberg 1 Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner Inmiddels is de advisering over uitfasering van het pensioen in eigen beheer aan dga's en hun partners in volle gang. Uitfaseren is afkoop van het pensioen, dan wel omzetten in een oudedagsverplichting (ODV). De keuze van de dga is meestal redelijk snel duidelijk, maar dan komt het struikelblok: de compensatie van de partner. In het artikel ʻDe compensatie van de partner bij uitfasering van het pensioen in eigen beheerʼ in Vp-bulletin, afl. 4 (Vp-bulletin 2017/15) hebben wij de problematiek rondom de compensatie van de partner toegelicht. Uitgangspunt was toen een echtpaar dat in gemeenschap van goederen is gehuwd en dan valt het vaak wel mee, omdat de partner deelt in de waardestijging van de BV, de oudedagsverplichting dan wel de afkoopwaarde. In veel gevallen zal dan ook niet gecompenseerd worden en de Belastingdienst ziet dit niet als een belaste schenking. Hoe anders is dat bij de dga die op huwelijkse voorwaarden is gehuwd. Ook al willen partijen er liever niet over nadenken, toch dienen er afspraken te worden gemaakt. In de gevallen dat de dga de partner compenseert, blijkt dat men maar beperkt kiest voor directe compensatie. In dit artikel bezien we de situatie van het echtpaar met huwelijkse voorwaarden. Na een algemene inleiding worden in onderdeel 2 de diverse hoofdvormen van huwelijkse voorwaarden toegelicht en in onderdeel 3 de status van de partner in die situaties. In onderdeel 4 gaan we in op het vormgeven van een eventuele compensatie om ten slotte kort stil te staan bij de vraag of estate planning c.q. besparing van erfbelasting een reden kan zijn om een uitgestelde compensatie af te spreken. Waar in dit artikel wordt gesproken over echtgenoten (met huwelijkse voorwaarden) wordt evenzeer bedoeld de geregistreerd partners (met partnerschapsvoorwaarden). In het vorige artikel maakten we kennis met Wilfred en Marjanne. Toen waren zij gehuwd in gemeenschap van goederen. Zij staan in dit artikel weer centraal maar nu zijn zij op huwelijkse voorwaarden getrouwd. Ter herinnering een samenvatting van de gegevens: Voorbeeld Wilfred Bakker (60 jaar) is gehuwd met Marjanne de Jong 1 Mw. M.J.G. Elling FFP is als financieel planner/pensioenadviseur werkzaam bij Auxilium Adviesgroep te Leusden. Mw. mr. J. Kroonenberg FFP is als vermogensstructureerder werkzaam bij het Kenniscentrum Van Lanschot. Dit artikel is geschreven op persoonlijke titel. (58). Wilfred heeft tijdens het huwelijk pensioen in zijn eigen BV opgebouwd: een levenslang ouderdomspensioen ingaande op 65-jarige leeftijd (2022) ter grootte van en een levenslang partnerpensioen ingaande na overlijden van Wilfred ter grootte van Het pensioen wordt na de ingangsdatum zoveel mogelijk waardevast gehouden. De fiscale waarde is per ultimo , per ultimo en op het moment van uitfaseren (stel 1 juli 2017) De commerciële waarde bedraagt ( voor het ouderdomspensioen en voor het partnerpensioen) en de BV heeft voldoende activa om aan deze verplichting te kunnen voldoen. De balans van Zoete Broodjes Holding BV ziet er op 31 december 2016 uit als weergegeven in schema 1: Schema 1. Balans 2016 op basis van commerciële pensioenvoorziening AK Beleggingen Reserves Liquide Pensioen De waarde van de BV is ( ). Na afkopen van het pensioen of omzetten in een ODV is de waarde van Zoete Broodjes Holding BV gestegen tot ( plus ). 1. Inleiding In ons vorige artikel is duidelijk geworden dat de partner in beginsel rechten/aanspraken prijsgeeft, door in te stemmen met afkoop of omzetting van het pensioen in eigen beheer. Dit kan in twee situaties, te weten het overlijden van de dga en een echtscheiding. Bij overlijden is de partner meestal slechter af na uitfaseren van het pensioen. Dat komt niet alleen door het verschil in uitkeringen ten gunste van de partner, maar ook door de verschuldigde erfbelasting. Pensioen is vrijgesteld voor de erfbelasting, maar wel wordt de vrijstelling van de partner ( ) verlaagd, de zogenaamde pensioenimputatie. Die verlaging is afhankelijk van de hoogte van het pensioen en de leeftijd van de partner. Doordat de BV een pensioenverplichting heeft is de waarde van de BV relatief laag (in vergelijking met de andere opties) en betalen de erfgenamen over een relatief laag bedrag erfbelasting. Bij de ODV speelt ditzelfde, maar omdat de ODV een lagere waarde heeft dan het pensioen en het vrije vermogen van de BV dus hoger is na de omzetting, valt een hoger vermogen in de erfbelasting. Na afkoop is er geen vermogen dat onder de pensioenimputatie valt en is over het gehele vermogen in de BV in beginsel erfbelasting verschuldigd. Daarnaast is de afrekening van de aanmerkelijk belangclaim een aandachtspunt. Door de uitfasering van het pensioen in eigen beheer neemt in de Afl. 9 - september IDL_T2B_VPB 9_VPB_september_2017_IDL_VPB_2017_09_V1.2 1 september 2017, 10:33 3

2 Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner meeste gevallen het eigen vermogen van de BV toe en dat leidt tot een hogere ab-afrekening. Bij een scheiding is het de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wvps), die de echtgeno(o)t(e) recht geeft op toedeling van een deel van het door de dga opgebouwde pensioen. Als dat pensioen er niet meer is, omdat het is afgekocht of omgezet in een Oudedagsverplichting (ODV), dan is dat recht van de echtgeno(o)t(e) dus niets meer waard. Ook voor de dga die op huwelijkse voorwaarden is getrouwd is de Wvps van toepassing. Echtgenoten kunnen echter wel in hun huwelijkse voorwaarden bepalen dat deze wet buiten werking wordt gesteld. Overlijdt de dga na een scheiding dan mag de ODV niet aan de ex-partner worden uitgekeerd, omdat hij/zij na de echtscheiding niet als erfgenaam zal zijn benoemd. Zowel door afkopen van het pensioen als door omzetten in een ODV stijgt de waarde van de BV. Voor het pensioen moet immers de hoge commerciële waarde in de BV worden gereserveerd, terwijl voor uitfaseren gebruik wordt gemaakt van de fiscale waarde. Of de partner meedeelt in die waardestijging, is afhankelijk van wat er in de huwelijkse voorwaarden staat over de verdeling c.q. verrekening van het vermogen bij overlijden en scheiding. Conclusie is dat een goed advies aan de partner (en de dga) begint bij het bestuderen van de huwelijkse voorwaarden. 2. Huwelijkse voorwaarden De eerste check van de huwelijkse voorwaarden betreft de Wvps. Als deze wet namelijk expliciet is uitgesloten, is de partner geen rechten/aanspraken kwijt bij een eventuele echtscheiding. Het tweede aandachtspunt is wat er bij overlijden en bij een eventuele echtscheiding in het gemeenschappelijk vermogen valt. In onderdeel 3 lichten wij toe welke gevolgen dit heeft voor de omvang van het verlies van de partner bij het uitfaseren van het pensioen. In de praktijk zien we een aantal hoofdvormen van huwelijkse voorwaarden. Aan de ene kant is er de volledig koude uitsluiting. Dit betekent simpel gezegd dat de partners hebben bepaald ʻwat van jou is, blijft van jou en wat van mij is, blijft van mijʼ. Bij afkoop of omzetting in een ODV gaat het recht op ouderdoms- en partnerpensioen verloren en de partner heeft bij het einde van het huwelijk door scheiding of overlijden van de dga geen recht op verdeling van vermogen. Het andere uiterste is de koude uitsluiting aangevuld met een periodiek en finaal verrekenbeding bij overlijden én echtscheiding. In deze voorwaarden is een situatie gecreëerd die vrijwel gelijk is aan de gemeenschap van goederen. De koude uitsluiting wordt in de meeste gevallen verzacht met een periodiek verrekenbeding dan wel een finaal verrekenbeding of een combinatie van beide. In een periodiek verrekenbeding spreken de partners af dat ze jaarlijks het niet-geconsumeerde inkomen onderling delen. 2 Als partners de verrekening niet jaarlijks uitvoeren, ontstaat op den duur onduidelijkheid over welk vermogen van welke partner is. De Hoge Raad 3 heeft geoordeeld dat bij niet-naleving van een periodiek verrekenbeding het aanwezige vermogen wordt vermoed te zijn gevormd uit dat wat had moeten worden verrekend. Hierdoor hebben de echtgenoten beiden recht op de helft van de waarde van het vermogen. Er mag tegenbewijs worden geleverd. Als bijvoorbeeld kan worden aangetoond dat er al vermogen was bij aanvang van het huwelijk, kan verrekening beperkt blijven tot de aangroei van het vermogen tijdens het huwelijk. Bijvoorbeeld de BV die er aantoonbaar al voor het huwelijk was en waar tijdens het huwelijk geen te verrekenen vermogen in is gegaan. Maar in veel gevallen komt het erop neer dat er bij een echtscheiding of overlijden 50/50 moet worden afgerekend. Als in de huwelijkse voorwaarden een wederkerig en verplicht finaal verrekenbeding 4 is opgenomen, is bepaald dat de echtgenoten bij het einde van het huwelijk doen alsof er sprake is van gemeenschap van goederen. 5 In het finale verrekenbeding kan worden vastgelegd dat dit alleen geldt bij overlijden, maar het kan ook van toepassing zijn in het geval van een toekomstige scheiding. Bij een beperkt finaal verrekenbeding is overeengekomen dat afrekening slechts zal plaatsvinden over bepaalde onderdelen van het vermogen, bijvoorbeeld niet over de waarde van de aandelen van de BV (aanmerkelijk belang) en over vermogen dat uit schenkingen en erfenissen is verkregen. In onderdeel 3 bekijken wij de positie van Marjanne uit ons voorbeeld bij: 1. koude uitsluiting en Wvps buiten werking gesteld; 2. koude uitsluiting, maar Wvps wel van toepassing; 3. finaal verrekenbeding bij echtscheiding en overlijden; 4. niet uitgevoerd periodiek verrekenbeding. 3. Gevolgen van uitfaseren pensioen bij de diverse huwelijkse voorwaarden De positie van de partner (Marjanne) is dus afhankelijk van de inhoud van de huwelijkse voorwaarden. Hierna bespreken we steeds eerst de gevolgen van uitfaseren bij een toekomstige scheiding en vervolgens bij het overlijden van Wilfred terwijl zij nog getrouwd zijn. Wij gaan er dan van uit dat het overlijden van Wilfred plaatsvindt vlak voor of vlak na het uitfaseren. De toelichting op de diverse situaties wordt afgesloten met een cijfermatig 2 In de praktijk zien we diverse omschrijvingen van het begrip inkomen. Dit leidt vaak tot onduidelijkheden bij de uitvoering van het verrekenbeding. 3 Onder andere HR 7 april 1995 (Vossen/Swinkels). De regeling rond niet-uitgevoerde verrekenbedingen is in 2002 in de wet vastgelegd (art. 1:141 lid 3 BW). 4 Waar wij het in dit artikel hebben over een finaal verrekenbeding nemen wij aan dat er sprake is van een verplicht en wederkerig beding. 5 Na de invoering van de wet ʻbeperking wettelijke gemeenschap van goederen per 1 januari 2018 is het van belang op te nemen welke gemeenschap van goederen men bedoelt. 4 Afl. 9 - september 2017 IDL_TB2_VPB 9_VPB_september_2017_IDL_VPB_2017_09_V1.2 1 september 2017, 10:33 4

3 Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner overzicht met brutobedragen. Hierbij moet worden bedacht dat Marjanne te zijner tijd inkomstenbelasting en bijdrage Zorgverzekeringswet moet afdragen over haar inkomen. De hoogte van de belastingdruk is afhankelijk van haar overige inkomsten en aftrekposten. Over de haar toekomende waarde van de BV (verminderd met de verkrijgingsprijs van de aandelen) wordt nog 25% aanmerkelijk belangheffing geheven. De gevolgen voor de erfbelasting hebben wij in de inleiding besproken en werken wij niet cijfermatig uit. De wens tot compenseren van de partner speelt in de praktijk veel vaker bij de op huwelijkse voorwaarden getrouwde dga dan bij de in gemeenschap van goederen gehuwde. Daarom is het hier nog belangrijker de waarde van het verlies van de partner zo goed mogelijk te benaderen. Meer dan dat is ook niet mogelijk. In de cijfermatige overzichten nemen wij daarom ook mee de mogelijkheid om bij een scheiding het aan Marjanne toekomende recht op pensioen te converteren naar een pensioen op haar eigen leven. De conversiewaarde is namelijk een lagere waarde dan de waarde bij ʻgewone vereveningʼ. Het geconverteerde pensioen is niet meer afhankelijk van het al dan niet in leven zijn van de dga en er is geen partnerpensioen meer na overlijden van de dga. Na de conversie hebben beide ex-partners een los van elkaar staande pensioenaanspraak op hun eigen leven. In de praktijk blijkt overigens dat nagenoeg alle echtparen kiezen voor gewoon verevenen. Uit een onderzoek van TNS NIPO uit 2011 blijkt dat dit vooral komt door ontoereikende advisering op dit punt. 3.1 Koude uitsluiting en WVPS volledig buiten werking gesteld Echtscheiding Overeengekomen is dat Marjanne bij een scheiding geen enkel recht heeft op toedeling van het pensioen. Het al dan niet uitfaseren van het pensioen is dan bij een scheiding niet van belang. Marjanne verliest geen aanspraken door akkoord te gaan met afkopen of omzetten van het pensioen in eigen beheer. Compensatie is daarvoor dan ook niet aan de orde. Blijft natuurlijk wel het verlies van de aanspraak op partnerpensioen bij overlijden van Wilfred. Opmerkelijk genoeg heeft de staatssecretaris in de wet 6 opgenomen dat er toestemming van de partner nodig is voor afkoop of omzetting van het pensioen in eigen beheer, ook al is er geen partnerpensioen toegezegd. In veel huwelijkse voorwaarden is de Wvps uitgesloten, maar staat daar bij ʻDit laat onverlet de aanspraak op nabestaandenpensioenʼ. Dan is er bij een scheiding nog wel recht op het partnerpensioen en geeft de partner dit recht prijs, door akkoord te gaan met uitfaseren. In de cijfermatige uitwerking van het voorbeeld van Wilfred en 6 Art. 38n lid 5 Wet op de loonbelasting Marjanne gaan we ervan uit dat de Wvps volledig is uitgesloten. 7 Zie schema Overlijden Komt Wilfred vóór Marjanne te overlijden terwijl zij nog getrouwd zijn, dan is Marjanne bij koude uitsluiting slechter af met uitfaseren. Het levenslange partnerpensioen is geheel vervallen bij een afkoop. Bij omzetting in een ODV is het levenslange partnerpensioen vervangen door een uitkering gedurende maximaal twintig jaar. Doordat er sprake is van koude uitsluiting, blijven de afkoopwaarde dan wel de ODV in het vermogen van Wilfred. Bij overlijden gaat er op grond van de huwelijkse voorwaarden geen vermogen van Wilfred naar Marjanne. Dat gebeurt pas door uitvoering van het wettelijke erfrecht of het testament van Wilfred. Bij koude uitsluiting heeft Marjanne in beginsel dus recht op een compensatie. En als Marjanne die compensatie dan ontvangt op het moment van overlijden van Wilfred, is die dan belast met erfbelasting? Nee, dat is niet het geval want het is geen (fictieve) erfrechtelijk verkrijging. Zie schema Koude uitsluiting, maar Wvps wel van toepassing Echtscheiding Marjanne heeft bij een scheiding, nu de Wvps wel van toepassing is, wettelijk recht op toedeling van het pensioen. Na haar akkoord met uitfaseren, heeft dat recht geen waarde meer. Ook de waardestijging van de aandelen van de BV komt haar niet voor de helft toe, nu zij zijn getrouwd op huwelijkse voorwaarden met koude uitsluiting. Mogelijk zal Marjanne een compensatie willen. Zie schema Overlijden Ook als Wilfred tijdens het huwelijk met Marjanne overlijdt, is Marjanne slechter af met uitfaseren. Hier geldt hetzelfde als toegelicht in par en ook de daar vermelde cijfers zijn in deze situatie van toepassing. 3.3 Finaal verrekenbeding bij echtscheiding en overlijden Echtscheiding Ook bij de huwelijkse voorwaarden met een finaal verrekenbeding heeft Marjanne bij een scheiding recht op toedeling van het pensioen conform de Wvps en is dat recht waardeloos geworden na haar akkoord met uitfaseren. Deze huwelijkse voorwaarden lijken in de waardeverdeling op gemeenschap van goederen: Marjanne is wel slechter af met uitfaseren, maar zij wordt daarvoor deels gecompenseerd. Dit komt doordat zij bij overlijden van Wilfred of bij een echtscheiding deelt in de waardestijging van de aandelen van de BV, de afkoopwaarde dan wel ODV. Daarom heeft 7 De Wvps is op 1 januari 2007 uitgebreid met art. 3a. Hierin is bepaald dat de echtgenote van de dga (dus niet van een ʻgewone werknemerʼ) bij een scheiding aanspraak maakt op het opgebouwde partnerpensioen. Bij huwelijkse voorwaarden van vóór die datum kan dus discussie ontstaan over wat partijen hebben bedoeld: al dan niet uitsluiten van de verevening van het partnerpensioen. Afl. 9 - september IDL_T2B_VPB 9_VPB_september_2017_IDL_VPB_2017_09_V1.2 1 september 2017, 10:33 5

4 Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner Schema 2 Laten staan Conversie Afkopen ODV Echtscheiding Oudedagsinkomen 0 (Wvps n.v.t.) Inkomen na overlijden dga 0 (Wvps n.v.t.) Brutowaarde pensioen/odv/afkoop Brutowaarde BV Totaal brutowaarde Schema 3 Laten staan Afkopen ODV Overlijden tijdens huwelijk Inkomen na overlijden dga , levenslang 0 0 Brutowaarde voor partner Brutowaarde BV Totaal brutowaarde Schema 4 Laten staan Conversie Afkopen ODV Echtscheiding Oudedagsinkomen * ** 0 0 Inkomen na overlijden dga , levenslang Brutowaarde pensioen/odv/afkoop Brutowaarde BV Totaal brutowaarde * op het leven van Wilfred. ** op het leven van Marjanne. Schema 5 Laten staan Conversie Afkopen ODV Echtscheiding Oudedagsinkomen * ** 0 0 Inkomen na overlijden dga , levenslang Brutowaarde pensioen/odv/afkoop Brutowaarde BV Totaal brutowaarde * op het leven van Wilfred. ** op het leven van Marjanne. Schema 6 Laten staan Afkopen ODV Overlijden tijdens huwelijk Inkomen na overlijden dga , levenslang 0 0 Brutowaarde voor partner Brutowaarde BV Totaal brutowaarde de staatssecretaris in het wetgevingsproces gesteld dat in deze situatie geen sprake zal zijn van een belaste schenking, indien echtgenoten besluiten niet te compenseren. De cijfers in schema 5 zijn gelijk aan de uitwerking in ons vorige artikel waarbij Wilfred en Marjanne gehuwd waren in algehele gemeenschap van goederen Overlijden Als Wilfred tijdens het huwelijk met Marjanne overlijdt, is Marjanne slechter af na het uitfaseren. Het levenslange partnerpensioen is vervangen door een tijdelijke ODVuitkering die wellicht geheel aan haar kan worden uitgekeerd of geen enkele uitkering indien het pensioen is afgekocht. Marjanne krijgt nu op grond van de huwelijkse 6 Afl. 9 - september 2017 IDL_TB2_VPB 9_VPB_september_2017_IDL_VPB_2017_09_V1.2 1 september 2017, 10:33 6

5 Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner voorwaarden wel aanspraak op de helft van het totale vermogen (verrekening alsof er gemeenschap van goederen was). Door het overlijden van Wilfred daalt de commerciële waarde van het pensioen van naar De waarde van de BV is dan en daarvan komt de helft Marjanne toe door opname van het finaal verrekenbeding in de huwelijkse voorwaarden. Hierbij is geen rekening gehouden met gevolgen voor de vennootschapsbelasting door het overlijden. Ook voor het geval van overlijden van Wilfred moet Marjanne nadenken of zij al dan niet gecompenseerd wil worden. Zie schema Niet uitgevoerd periodiek verrekenbeding Wilfred en Marjanne hebben huwelijkse voorwaarden met een periodiek verrekenbeding en daarin is de Wvps niet uitgesloten. Doordat er gedurende de ruim dertig jaar dat ze nu getrouwd zijn nimmer is verrekend, wordt er bij het einde van het huwelijk verrekend alsof er sprake is van gemeenschap van goederen. Hierdoor deelt Marjanne voor 50% in de meerwaarde van de BV. De situatie lijkt dan ook erg op algehele gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden met een finaal verrekenbeding. De cijfermatige uitwerking is dan gelijk aan die bij par Compenseren De praktijk heeft inmiddels ervaring met de eerste dga's die afkopen dan wel hun pensioen in eigen beheer omzetten in een ODV. Onze ervaring is dat er bij gemeenschap van goederen relatief weinig sprake is van compensatie van de partner. Na afkoop of omzetting heeft de partner recht op de helft van al het vermogen en de echtelieden vinden dat over het algemeen ook aansluiten bij de gedachte van de gemeenschap van goederen. Bij huwelijkse voorwaarden daarentegen komen we een compensatie veel vaker tegen. Probleem is dan wel hoe die compensatie vorm te geven. De wetgever laat de partners daarin geheel vrij en de staatssecretaris heeft aangegeven dat het niet noodzakelijk is de compensatie direct in het jaar van afkoop of omzetting in een ODV te berekenen en te verlenen. 8 De meeste echtelieden kiezen niet voor een directe compensatie, maar een compensatie onder opschortende voorwaarde(n). De compensatie wordt dan uitgesteld tot het moment dat de scheiding of het overlijden van de dga zich werkelijk voordoet. Bij een directe compensatie loopt de dga de kans dat dit achteraf gezien helemaal niet nodig was omdat er nooit een scheiding komt, de partner als eerste overlijdt of de pensioenpot voordien al leeg is. Dat risico loopt de dga bij een uitgestelde compensatie niet. Het vastleggen van de compensatie gebeurt meestal in een onderlinge overeenkomst, bijvoorbeeld door onder het gespreksverslag van de adviseur de afspraken te vermelden en dat te ondertekenen. Voor de uitgestelde variant nemen partijen daarin ʻde spelregelsʼ op over hoe men te zijner tijd zal gaan 8 Kamerstukken I 2016/17, 34555, E, p. 85 en 86. compenseren. Bijvoorbeeld rekening houdend met de wetgeving, de rentestand op dat moment, de inkomstenbelasting en de middelen in de BV (nu en in de toekomst) maar ook met de genoten voordelen (zoals samen geconsumeerde dividenduitkeringen). Het nu al berekenen van de hoogte van de compensatie is dan niet nodig. De toekomst zal uitwijzen of de spelregels die nu worden opgesteld in de toekomst leiden tot een uitkomst die voor beide partijen acceptabel is. Discussiepunt is nog altijd of de onderhandse akte toereikend is, of dat er een notariële akte moet komen. Als er wordt gekozen voor een directe compensatie hoeft dit ons inziens niet notarieel te worden vastgelegd. Mocht er sprake zijn van een uitgestelde compensatie dan is dat wellicht ook niet nodig, 9 maar het heeft wel onze voorkeur. Voordeel is dan dat die akte de basis vormt van de besprekingen rondom een scheiding. Het is een beslissing tussen de dga en diens partner om al dan niet te compenseren. Maar wat nu als partijen overeenkomen niet te compenseren? Volgens de staatssecretaris kan er dan sprake zijn van een schenking. Dit standpunt heeft in de literatuur veel kritiek opgeleverd en er werd hierover een uitvoeringbesluit verwacht. Op 28 februari 2017 heeft de staatssecretaris echter in de Nota naar aanleiding van het verslag aangegeven dat dit uitvoeringsbesluit er niet komt. Als er sprake is van een huwelijk in gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden met een finaal verrekenbeding en er wordt niet gecompenseerd dan is er, naar de mening van de staatssecretaris, geen sprake van een belastbare schenking. De staatssecretaris heeft de huwelijkse voorwaarden met het niet uitgevoerde verrekenbeding niet specifiek benoemd in het wetgevingsproces. Omdat dit zozeer lijkt op gemeenschap van goederen, nemen wij aan dat ook hier geen sprake zal zijn van een belaste schenking bij niet compenseren. Dit ligt natuurlijk anders als de BV buiten de verrekening blijft. Om zeker te weten dat géén belaste schenking wordt aangenomen, kan men besluiten de huwelijkse voorwaarden bij het uitfaseren uit te breiden met een finaal verrekenbeding dat werkt bij echtscheiding en overlijden. Wordt er gecompenseerd, dan is er alleen sprake van een schenking als het bedrag van de compensatie aantoonbaar te hoog of te laag is. Wordt er niet gecompenseerd, dan kan er sprake zijn van een schenking, als een van beiden (meestal de partner) benadeeld wordt. Als er een schenking is geconstateerd, moet worden berekend hoe hoog die schenking is. Hoe kan de Belastingdienst dit vaststellen? Hierbij moet zeker rekening worden gehouden met de kans van een eventuele echtscheiding, de kans dat de partner als eerste overlijdt en de rentestand 9 De afspraak over een wijziging van vermogen moet in basis worden vastgelegd in huwelijkse voorwaarden. Als dit niet gebeurt, is er sprake van een nietige overeenkomst. Echter de staatssecretaris wekt in de memorie van antwoord Eerste Kamer[2] de indruk dat de vastlegging ook in een onderhandse akte zou moeten kunnen. Zie ook de opinie over de compensatie van de partner van ScholsBurgerhartSchols van mei Afl. 9 - september IDL_T2B_VPB 9_VPB_september_2017_IDL_VPB_2017_09_V1.2 1 september 2017, 10:33 7

6 Pensioen in eigen beheer. Huwelijkse voorwaarden en de compensatie van de partner op het moment dat de scheiding of het overlijden zich voordoet. Maar wellicht ook met de kans dat de BV op dat moment helemaal niet meer over middelen beschikt om aan een pensioenverplichting te voldoen en dat de partner heeft geprofiteerd van de dividendruimte in de BV. Vervolgens is het de vraag of er wel direct bij het uitfaseren een aanslag schenkbelasting moet worden opgelegd, of pas op het moment van scheiden of overlijden van de dga. In de literatuur is nog discussie of er sprake is van een directe schenking of een schenking onder opschortende voorwaarden. 10 En als dat zo is, dan vindt er pas heffing van schenkbelasting plaats op het moment dat de voorwaarde wordt vervuld. Kortom, dit zal tot veel discussie leiden. In de praktijk zien we dat partners met huwelijkse voorwaarden er soms toch voor kiezen niet te compenseren. De vraag die naar voren komt, is of estate planning een reden kan zijn om toch een uitgestelde compensatie overeen te komen. Leidt een uitgestelde compensatie bij overlijden tot een besparing van erfbelasting? Stel dat Wilfred en Marjanne huwelijkse voorwaarden hebben met koude uitsluiting en bij het afkopen van het pensioen besluiten niet te compenseren. Verder nemen we aan dat het totale vermogen van Wilfred is, dat Marjanne geen vermogen heeft, dat zij geen kinderen hebben en dat Marjanne de enige erfgenaam van Wilfred is. Indien Wilfred overlijdt, betaalt Marjanne over circa erfbelasting, circa Door een compensatie af te spreken die bij overlijden van Wilfred wordt uitgekeerd, wordt het vermogen van Wilfred en dus de omvang van de nalatenschap verlaagd. Er gaat dan vermogen van Wilfred naar Marjanne met als titel compensatie, dus niet als een erfrechtelijke verkrijging. Stel dat zij een compensatie van overeenkomen, dan is de nalatenschap van Wilfred nog en moet over circa erfbelasting worden betaald. In totaal circa en dus een verschil van tussen wel of niet een uitgestelde compensatie opnemen bij het uitfaseren van het pensioen in eigen beheer. In het kader van estate planning kan het dus gewenst zijn om de compensatie zo hoog mogelijk vast te stellen. Overigens vervalt de afspraak over de uitgestelde compensatie, indien Marjanne als eerste overlijdt. Wilfred erft dan dus niet zijn eigen vermogen. Echter, bij huwelijkse voorwaarden met een finaal verrekenbeding heeft de afspraak over uitgestelde compensatie geen nut. Dit komt, doordat het gehele vermogen, inclusief de compensatie, 50/50 wordt verrekend. De omvang van de nalatenschap wordt bij deze huwelijkse voorwaarden door het uitbetalen van een compensatie dus niet beïnvloed en daardoor ook de te betalen erfbelasting niet. Overwogen kan worden om eventueel het finale verrekenbeding zo aan te passen dat de compensatie hier buiten valt. Bovenstaande overziend kan in de situatie van Wilfred en Marjanne dus worden overwogen om een uitgestelde compensatie op te nemen en te zorgen dat een eventueel finaal verrekenbeding wordt aangepast. Bij het opnemen van een compensatie omwille van estate planning moet natuurlijk wel goed gekeken worden naar de positie van eventuele (stief)kinderen. De nalatenschap wordt verkleind en het vermogen van de partner neemt toe. Er zijn situaties denkbaar waarbij dit niet gewenst is. 5. Tot slot In dit tweede artikel over de compensatie van de partner bij het uitfaseren van pensioen in eigen beheer hebben wij stilgestaan bij echtgenoten die gehuwd zijn op huwelijkse voorwaarden. Om het verlies van de partner goed te kunnen bepalen, is kennis van huwelijkse voorwaarden noodzakelijk. Compensatie komt bij echtparen met huwelijkse voorwaarden regelmatig voor. Dit kan dan direct of uitgesteld gebeuren. Over de hoogte van een passende compensatie en de wijze van vastlegging is nog veel onduidelijk en is discussie mogelijk. In dit artikel hebben wij aangegeven dat een motief voor compensatie ook kan liggen in het kader van estate planning. 10 C.A.W. Zantvoort-Gerritsen & J.H.J Jansen, WPNR 2017/7148 en M. Eerenstein, Estate planner digitaal 1017/ minus de vrijstelling van afgerond Afl. 9 - september 2017 IDL_TB2_VPB 9_VPB_september_2017_IDL_VPB_2017_09_V1.2 1 september 2017, 10:33 8

VERERVING VAN AANDELEN IN EEN B.V. MET BELEGGINGSVERMOGEN

VERERVING VAN AANDELEN IN EEN B.V. MET BELEGGINGSVERMOGEN VERERVING VAN AANDELEN IN EEN B.V. MET BELEGGINGSVERMOGEN Vanaf 2010 kan overlijden met vererving van aandelen in een eigen B.V. met beleggingsvermogen (waaronder verhuurd onroerend goed) tot een onverwachte

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Wat is het belang van het huwelijksvermogensrecht?... 5 Gemeenschap van goederen... 5 Verdeling... 5 Wat behoort tot het gemeen schappelijk vermogen?...

Nadere informatie

Den Haag, 9 oktober 2015. Welkom bij de workshop

Den Haag, 9 oktober 2015. Welkom bij de workshop Den Haag, 9 oktober 2015 Welkom bij de workshop Programma en even voorstellen 1. Financieel Fit 2. Voorgestelde wijziging Box 3 Prinsjesdag 2015 3. Overdracht bij overlijden 4. Overdracht door schenken

Nadere informatie

EINDEJAARSTIPS 2015 1/5

EINDEJAARSTIPS 2015 1/5 EINDEJAARSTIPS 2015 Particulieren...2 Vermogenstoets voor zorgtoeslag en kindgebonden budget... 2 Verlaag uw box 3 grondslag... 2 Hypotheekrente vooruit betalen... 2 Let op lagere hypotheekrente in hoogste

Nadere informatie

uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen

uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen Formaat notarissen is een landelijk netwerk van samenwerkende notariskantoren in Nederland. Kwaliteit, vernieuwing en optimale service vormen de kernwoorden

Nadere informatie

Huwelijkse voorwaarden

Huwelijkse voorwaarden Huwelijkse voorwaarden het verrekenbeding in de praktijk Smit en de Wolf Scheveningseweg 10 2517 KT Den Haag 070 356 07 95 www.smitwolf.nl Geachte relatie, Bent u gehuwd? En, zo ja, heeft u huwelijkse

Nadere informatie

uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen

uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen Formaat Notarissen is een landelijk netwerk van samenwerkende notariskantoren in Nederland. Kwaliteit, vernieuwing en optimale service zijn de kernwoorden

Nadere informatie

uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen

uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen uwelijkse voor waarden Informatie over trouwen Formaat Notarissen is een landelijk netwerk van samenwerkende notariskantoren in Nederland. Kwaliteit, vernieuwing en optimale service zijn de kernwoorden

Nadere informatie

VOORBEELD. Voorbeeld: Als de nalatenschap 100 bedraagt en er naast de langstlevende partner drie kinderen zijn, erft

VOORBEELD. Voorbeeld: Als de nalatenschap 100 bedraagt en er naast de langstlevende partner drie kinderen zijn, erft Geachte heer Test, U hebt aangegeven momenteel geen testament te hebben. Het antwoord op de vraag of u wel een testament nodig hebt, is van veel factoren afhankelijk. Een belangrijke factor is de hoogte

Nadere informatie

Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten

Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten U betaalt pas als het bedrag van de erfenis of schenking hoger is dan de vrijstelling Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten U denkt er misschien

Nadere informatie

Afstempelen van pensioen in eigen beheer. De oplossing?

Afstempelen van pensioen in eigen beheer. De oplossing? Mw. M.J.G. Elling FFP 1 Afstempelen van pensioen in eigen beheer. De oplossing? 31 2. Onvoldoende vermogen in de BV De laatste jaren komt het steeds vaker voor dat een BV niet voldoende vermogen heeft

Nadere informatie

Adviesonderwerpen scheiding FINA NCIËLE DIENSTVER LENING. Scheiding en verdeling

Adviesonderwerpen scheiding FINA NCIËLE DIENSTVER LENING. Scheiding en verdeling Adviesonderwerpen scheiding Financieel advies bij echtscheiding Voor veel klanten is het echtscheidingsrisico statistisch gezien groter dan het overlijdensrisico. Desondanks wordt er in het inventarisatiegesprek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 28 867 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Nr. 28 BRIEF VAN

Nadere informatie

Het verzamelbesluit inkomstenbelasting en aanmerkelijk belang: een samenvoeging van oude besluiten of toch wat nieuws onder de zon?

Het verzamelbesluit inkomstenbelasting en aanmerkelijk belang: een samenvoeging van oude besluiten of toch wat nieuws onder de zon? Het verzamelbesluit inkomstenbelasting en aanmerkelijk belang: een samenvoeging van oude besluiten of toch wat nieuws onder de zon? MR. MARGRIET G. EERENSTEIN 1 De minister van Financiën heeft op 23 november

Nadere informatie

Welkom bij de Personal Banking bijeenkomst Inzicht in uw Vermogensoverdracht

Welkom bij de Personal Banking bijeenkomst Inzicht in uw Vermogensoverdracht Welkom bij de Personal Banking bijeenkomst Inzicht in uw Vermogensoverdracht 0 Programma, en even voorstellen. Overdracht vermogen bij overlijden door Rob van den Eijnden, E&L Notarissen Overdracht vermogen

Nadere informatie

De heer P. Groothuizen. Datum: 02 januari 2015 Samengesteld door: Anneke Janssen

De heer P. Groothuizen. Datum: 02 januari 2015 Samengesteld door: Anneke Janssen De heer P. Groothuizen Datum: 02 januari 2015 Samengesteld door: Anneke Janssen Geachte heer P. Groothuizen, U hebt aangegeven momenteel geen testament te hebben. Het antwoord op de vraag of u wel een

Nadere informatie

Eindejaarstips voor erf- en schenkbelasting

Eindejaarstips voor erf- en schenkbelasting Eindejaarstips voor erf- en schenkbelasting Schaap & Van Dijk wil u met het jaareinde in zicht graag attenderen op de vele mogelijkheden om nog dit jaar de belastingdruk in de zaak én in privé te verminderen.

Nadere informatie

Vragenlijst voor het opstellen van huwelijksvoorwaarden of partnerschapsvoorwaarden 1

Vragenlijst voor het opstellen van huwelijksvoorwaarden of partnerschapsvoorwaarden 1 Vragenlijst voor het opstellen van huwelijksvoorwaarden of partnerschapsvoorwaarden 1 I. Personalia MAN/VROUW Familienaam Voornamen Adres Geboorteplaats en -datum Legitimatiebewijs Nummer Legitimatiebewijs

Nadere informatie

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop!

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! Een echtscheiding is een ingrijpend en complex proces en vraagt om goede fiscale begeleiding Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! Wanneer u als ondernemer gaat scheiden, dan

Nadere informatie

FP 2011-03 Pensioen, scheiding en fiscus Inleiding De civiele regeling: Wet VPS Fiscale aspecten verevening

FP 2011-03 Pensioen, scheiding en fiscus Inleiding De civiele regeling: Wet VPS Fiscale aspecten verevening FP 2011-03 Pensioen, scheiding en fiscus Inleiding Bij een echtscheiding moet het gemeenschappelijk vermogen worden verdeeld. Dit is voor pensioenen in een aparte wet geregeld: de Wet verevening pensioenrechten

Nadere informatie

! Er is geen notariële schenkingsakte vereist.! Ook schenkingen voor de aflossing van restschulden die zijn ontstaan vóór 29 oktober 2012

! Er is geen notariële schenkingsakte vereist.! Ook schenkingen voor de aflossing van restschulden die zijn ontstaan vóór 29 oktober 2012 Erf- en schenkbelasting - eindejaarstips Tijdelijk ruimere vrijstelling schenking voor eigen woning Vanaf 1 oktober 2013 tot 1 januari 2015 geldt een verruimde schenkingsvrijstelling van 100.000 als het

Nadere informatie

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN Sinds 1 april 2001 is het huwelijk een samenlevingsverband van twee personen van gelijk of verschillend geslacht. De vermogensrechtelijke

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Vermogensplanning, waar moet u op letten. Drs Bram van Eijndthoven Hoofd fiscaal bureau ING Bank

Welkom bij de workshop Vermogensplanning, waar moet u op letten. Drs Bram van Eijndthoven Hoofd fiscaal bureau ING Bank Welkom bij de workshop Vermogensplanning, waar moet u op letten Drs Bram van Eijndthoven Hoofd fiscaal bureau ING Bank Programma, en even voorstellen 1. Financieel Fit 2. Overdracht bij overlijden 3. Overdracht

Nadere informatie

Schenkings- en successierecht

Schenkings- en successierecht Page 1 of 5 Netwerk Notarissen Centrale Organisatie Lt. Gen. Van Heutszlaan 8 3743 JN Baarn T: (035) 577 27 07 F: (035) 695 28 95 E: info@nnco.nl Schenkings- en successierecht Inhoudsopgave: Schenkingsrecht

Nadere informatie

ESJ Accountants & Belastingadviseurs

ESJ Accountants & Belastingadviseurs ESJ Accountants & Belastingadviseurs Het realiseren van vermogen vanuit een vennootschap Juni 2013 Maurice de Clercq Programma Realiseren van vermogen 1. Inleiding 2. Emigratie België 3. Luxemburg/ Curaçao

Nadere informatie

Hoe beveilig ik mijn partner?

Hoe beveilig ik mijn partner? Hoe beveilig ik mijn partner? Brussel, 22 oktober 2011 2 Agenda Planning tussen partners Samenwonenden Echtgenoten Civiel- en fiscaal statuut Instrumenten Van testament tot contract 3 Wettelijke bescherming

Nadere informatie

Korte Grafte 9 7321 ZD Apeldoorn T 055-7851377. Lichtenauerlaan 102-120 3062 ME Rotterdam T 010-7982435

Korte Grafte 9 7321 ZD Apeldoorn T 055-7851377. Lichtenauerlaan 102-120 3062 ME Rotterdam T 010-7982435 Korte Grafte 9 7321 ZD Apeldoorn T 055-7851377 Lichtenauerlaan 102-120 3062 ME Rotterdam T 010-7982435 F 084-8671670 E info@hertgerspensioenadvies.nl I www.hertgerspensioenadvies.nl Oplossingsrichtingen

Nadere informatie

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT SAMENLEVINGSVORMEN SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT Algemeen De gevolgen van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden in de wet uitgebreid geregeld. Andere samenwonenden worden door

Nadere informatie

HYPOTHEEK, LEVENSVERZEKERING EN PARTNERVERKLARING HYPOTHEEK EN LEVENSVERZEKERING

HYPOTHEEK, LEVENSVERZEKERING EN PARTNERVERKLARING HYPOTHEEK EN LEVENSVERZEKERING HYPOTHEEK, LEVENSVERZEKERING EN PARTNERVERKLARING HYPOTHEEK EN LEVENSVERZEKERING Wanneer u voor de financiering van een huis een hypothecaire lening afsluit, verlangt uw financier vaak dat tevens een levensverzekering

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... XIII Introductie... XIV. Wat is van wie? 1. U bent gehuwd... 3. Inhoudsopgave

Inhoudsopgave. Voorwoord... XIII Introductie... XIV. Wat is van wie? 1. U bent gehuwd... 3. Inhoudsopgave Voorwoord................................................. XIII Introductie................................................. XIV Wat is van wie? 1. U bent gehuwd...........................................

Nadere informatie

Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) Interne Cursus. Irma van der Zon

Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) Interne Cursus. Irma van der Zon Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) Interne Cursus Irma van der Zon BOR / BOF BOR: bedrijfsopvolgingsregeling BOF: bedrijfsopvolgingsfaciliteit Verschillende benamingen voor hetzelfde onderwerp. BOR faciliteiten:

Nadere informatie

Scheiden of einde relatie

Scheiden of einde relatie Scheiden of einde relatie Net zo goed als trouwen en gaan samenwonen, heeft ook het einde van een relatie of een scheiding gevolgen voor je pensioen. Inleiding Het is nooit de bedoeling, maar we weten

Nadere informatie

Scheiden of einde relatie

Scheiden of einde relatie Scheiden of einde relatie Net zo goed als trouwen en gaan samenwonen, heeft ook het einde van een relatie of een scheiding gevolgen voor je pensioen. N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

Verschillen 2 Checklist notaris 6. Aanbreng 8 Koude uitsluiting 9 Beperkte gemeenschap 9 Verrekenstelsels 9 Woning en inboedel 10.

Verschillen 2 Checklist notaris 6. Aanbreng 8 Koude uitsluiting 9 Beperkte gemeenschap 9 Verrekenstelsels 9 Woning en inboedel 10. Inhoud kop Samenlevingsvormen 2 Verschillen 2 Checklist notaris 6 Algehele gemeenschap van goederen 7 Huwelijkse voorwaarden 8 Aanbreng 8 Koude uitsluiting 9 Beperkte gemeenschap 9 Verrekenstelsels 9 Woning

Nadere informatie

RB EINDEJAARSTIPS & AANDACHTSPUNTEN 2014 / 2015

RB EINDEJAARSTIPS & AANDACHTSPUNTEN 2014 / 2015 RB EINDEJAARSTIPS & AANDACHTSPUNTEN 2014 / 2015 Erf- en schenkbelasting Erf- en schenkbelasting Bespaar erfbelasting én inkomstenbelasting door bij leven te schenken Door tijdens leven (periodiek) te schenken

Nadere informatie

2014 -- Successiewet -- Deel 1

2014 -- Successiewet -- Deel 1 Successiewet les 1 programma Eén wet, twee belastingen Woonplaats Successierecht Wettelijk erfrecht en wettelijke verdeling Testamenten Wetsficties 1 Eén wet, twee belastingen De Successiewet bestaat uit:

Nadere informatie

Fiscale eindejaarstips Erfbelasting Bespaar erfbelasting én inkomstenbelasting door bij leven te schenken

Fiscale eindejaarstips Erfbelasting Bespaar erfbelasting én inkomstenbelasting door bij leven te schenken Fiscale eindejaarstips Erfbelasting Bespaar erfbelasting én inkomstenbelasting door bij leven te schenken Door tijdens leven (periodiek) te schenken aan de erfgenamen kan een aanzienlijke besparing van

Nadere informatie

Webinar Personen, familie- en erfrecht, 8 september 2015. Prof. Mr. Tea Mellema-Kranenburg

Webinar Personen, familie- en erfrecht, 8 september 2015. Prof. Mr. Tea Mellema-Kranenburg Webinar Personen, familie- en erfrecht, 8 september 2015. Prof. Mr. Tea Mellema-Kranenburg Te behandelen uitspraken: ECLI:NL:GHSHE:2014:4672 (facultatief verrekenbeding) ECLI:NL:HR:2015:1297 (gemeenschap)

Nadere informatie

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament ESTATE PLANNING Schenken Huwelijkse voorwaarden Testament Wat is estate planning? Estate planning is het nemen van maatregelen gericht op de besparing van schenk- en erfbelasting bij de overgang of overdracht

Nadere informatie

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds Welkom Gevolgen bij voor Philips uw pensioen Pensioenfonds Einde relatie Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst Belangrijk

Nadere informatie

Wettelijk erfrecht Duitsland

Wettelijk erfrecht Duitsland De positie van de langstlevende echtgenoten in het Duitse, Franse, Luxemburgse, Belgische en Nederlandse erfrecht Dr. Rembert Süβ Deutsches Notarinstitut Wettelijk erfrecht Duitsland Beperkte vooruitneming

Nadere informatie

Adviesrapport pensioen en echtscheiding. Gegevens verzekerde. Grondslagen algemeen. Grondslagen verdeling. Grondslagen actuarieel. Versie 2010.06.

Adviesrapport pensioen en echtscheiding. Gegevens verzekerde. Grondslagen algemeen. Grondslagen verdeling. Grondslagen actuarieel. Versie 2010.06. Gegevens verzekerde Naam en adresgegevens Naam verzekerde De heer Naam partner Mevrouw L. Voorbeeld Adres Voorbeeldweg 2 Postcode en plaats 5800 AA VENRAY Grondslagen algemeen Algemene gegevens Datum van

Nadere informatie

Weishaupt Pensioenconsultancy

Weishaupt Pensioenconsultancy Pensioenen in eigen beheer en erfbelasting Weishaupt Pensioenconsultancy In dit memo worden de fiscale aspecten beschreven van het DGA-pensioen in eigen beheer ingeval van overlijden van de DGA. 1 Algemeen:

Nadere informatie

Artikelen Pensioen in eigen beheer aan het einde van de levenscyclus?

Artikelen Pensioen in eigen beheer aan het einde van de levenscyclus? Mw. M.J.G Elling FFP 1 Pensioen in eigen beheer aan het einde van de levenscyclus? De directeur grootaandeelhouder (dga) kan zijn pensioen opbouwen bij een verzekeringsmaatschappij of (beroeps)pensioenfonds,

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

18 slimme belastingtips. om dit jaar nog je voordeel mee te doen

18 slimme belastingtips. om dit jaar nog je voordeel mee te doen om dit jaar nog je voordeel mee te doen Inhoud Tip 1: Betaal je zorgverzekering in één keer... 2 Tip 2: Levensloopregeling voordelig afkopen... 2 Tip 3: Eigenwoninglening registreren bij fiscus... 2 Tip

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Op dit Uniform Pensioenoverzicht staan de bedragen die u ontvangt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid,

Nadere informatie

Familie en Scheiding Ontbijtseminar 13 november 2014

Familie en Scheiding Ontbijtseminar 13 november 2014 Familie en Scheiding Ontbijtseminar 13 november 2014 ONTBIJTSEMINAR Donderdag 13 november 2014 Mr. Marc Heuvelmans [welkomstwoord] Mr. Jacqueline van de Wiel Mr. Mathilde Becking Ontbijtseminar 13 november

Nadere informatie

32401 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale verzamelwet 2010)

32401 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale verzamelwet 2010) Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Financiën datum 19 november 2010 Betreffende wetsvoorstel: 32401 Wijziging van enkele

Nadere informatie

FISCAL EINDEJAARTIPS VOOR HET FAMIILEBEDRIJF(2014)

FISCAL EINDEJAARTIPS VOOR HET FAMIILEBEDRIJF(2014) FISCAL EINDEJAARTIPS VOOR HET FAMIILEBEDRIJF(2014) Het einde van het jaar is weer in zicht. Bedrijfsopvolging.nl heeft wat fiscale tips voor familiebedrijven op een rij gezet. Schenken Ieder jaar kunt

Nadere informatie

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner Alles rondom pensioen Gertjan Portman Senior financieel planner Wat ga ik behandelen Alles wat rond uw pensionering actueel wordt maar geen pensioen is (Ik heb echter maar een half uurtje) Wat doe ik,

Nadere informatie

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet van 28 april 1994, tot vaststelling van regels met betrekking tot de verevening van pensioenrechten bij echtscheiding of scheiding van tafel en bed (Wet

Nadere informatie

..., de man, ..., de vrouw, Partijen zijn op..., te..., gehuwd;

..., de man, ..., de vrouw, Partijen zijn op..., te..., gehuwd; ECHTSCHEIDINGSCONVENANT Ondergetekenden..., de man, en..., de vrouw, IN AANMERKING NEMENDE: Partijen zijn op..., te..., gehuwd; de man heeft de... nationaliteit; de vrouw heeft de... nationaliteit; Uit

Nadere informatie

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003 1 Nalaten en erven Erfrecht Wet sinds 2003 2 Onderscheid in: Echtgenoten Anderen 3 Wat zegt de wet? Voor echtgenoten Voor de anderen 4 Wat zegt de wet voor echtgenoten? WETTELIJKE VERDELING: Alles gaat

Nadere informatie

Oplossingsrichtingen Pensioen in eigen beheer

Oplossingsrichtingen Pensioen in eigen beheer Oplossingsrichtingen Pensioen in eigen beheer Op 01 juli 2015 heeft de Staatssecretaris van Financiën, Eric Wiebes, de Tweede Kamer geïnformeerd over de mogelijke oplossingsrichtingen pensioen in eigen

Nadere informatie

2. Geef aan wat de voor- en nadelen zijn van een verplicht wederkerig finaal verrekenbeding ten opzichte van een wettelijke gemeenschap.

2. Geef aan wat de voor- en nadelen zijn van een verplicht wederkerig finaal verrekenbeding ten opzichte van een wettelijke gemeenschap. EPN-EXAMEN EXAMEN 17 JUNI 2011 (OCHTENDGEDEELTE) I ONDERDEEL HUWELIJKSVERMOGENSRECHT 1. Geef aan welke vier varianten er bestaan op het geboed van finale verrekenbedingen en beschrijf de gevolgen voor

Nadere informatie

Uit elkaar. Alles over de verdeling van pensioenrechten bij echtscheiding. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars

Uit elkaar. Alles over de verdeling van pensioenrechten bij echtscheiding. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars Uit elkaar Alles over de verdeling van pensioenrechten bij echtscheiding Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars In het kort Echtscheiding heeft belangrijke gevolgen voor uw pensioen. Dat is

Nadere informatie

Uit elkaar. Uit elkaar gaan en pensioen. Gaat u uit elkaar? Gevolgen en mogelijkheden. Wat betekent dat voor u? Praktische zaken. Vragen?

Uit elkaar. Uit elkaar gaan en pensioen. Gaat u uit elkaar? Gevolgen en mogelijkheden. Wat betekent dat voor u? Praktische zaken. Vragen? Uit elkaar Gevolgen en mogelijkheden Meer weten? www.bakkerspensioen.nl Uit elkaar gaan en pensioen Wat betekent dat voor u? 4 Praktische zaken Vragen? Bijzonder partnerpensioen voor ex-partners 9 10 11

Nadere informatie

Informatieblad 03-10-14. Uw positie als dga

Informatieblad 03-10-14. Uw positie als dga Informatieblad 03-10-14 Uw positie als dga Als dga heeft u verschillende petten op. U bent bestuurder en aandeelhouder, maar ook werknemer en mogelijk stelt u ook nog vermogensbestanddelen ter beschikking

Nadere informatie

Financiële Planning. Nabestaandenpensioen in de SPMS regeling Erfrecht Successiewet, schenk- en erfbelasting Eigen bijdrage AWBZ

Financiële Planning. Nabestaandenpensioen in de SPMS regeling Erfrecht Successiewet, schenk- en erfbelasting Eigen bijdrage AWBZ Financiële Planning Nabestaandenpensioen in de SPMS regeling Erfrecht Successiewet, schenk- en erfbelasting Eigen bijdrage AWBZ Alisen Düzgün, financieel planner bestuursbureau SPMS advies@spms.nl 030-6937680

Nadere informatie

De gevolgen van een scheiding voor het partnerpensioen

De gevolgen van een scheiding voor het partnerpensioen Scheiden Voorwoord Veranderingen in uw privéleven, zoals een scheiding, kunnen grote gevolgen hebben voor uw partner- en ouderdomspensioen. Als u en uw partner uit elkaar gaan, kunt u ten aanzien van zowel

Nadere informatie

Fiscaal voordeling vermogen nalaten

Fiscaal voordeling vermogen nalaten Kennisdocument Estate planning Fiscaal voordeling vermogen nalaten U denkt er misschien liever niet aan, maar er komt ooit een moment dat u er niet meer zult zijn. Het is goed om daar nu al bij stil te

Nadere informatie

PENSIOEN EN ECHTSCHEIDING. 1 Inleiding

PENSIOEN EN ECHTSCHEIDING. 1 Inleiding PENSIOEN EN ECHTSCHEIDING 1 Inleiding In geval van echtscheiding wordt het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen (of aanspraken daarop) op grond van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

Nadere informatie

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner Alles rondom pensioen Gertjan Portman Senior financieel planner Wat ga ik behandelen Alles wat rond uw pensionering actueel wordt maar geen pensioen is (Ik heb echter maar een half uurtje) Wat doe ik,

Nadere informatie

Panklare oplossingen voor estate planning bij Nederbelgen. Maurice de Clercq 18 april 2011

Panklare oplossingen voor estate planning bij Nederbelgen. Maurice de Clercq 18 april 2011 Panklare oplossingen voor estate planning bij Nederbelgen Maurice de Clercq 18 april 2011 Inhoudsopgave Inleiding Roerend vermogen Onroerend vermogen Man en vrouw Vragen Conclusie Inleiding Voor iemand

Nadere informatie

Wat nu met de (gewijzigde) erfbelasting?

Wat nu met de (gewijzigde) erfbelasting? Men sprak dan van drempelvrijstellingen. Zo kwam de vrijstelling van kinderen onder de oude wet helemaal te vervallen als er per kind meer werd verkregen dan 27.309,-. Het totaal verkregen bedrag werd

Nadere informatie

Knelpunt pensioen in eigen beheer: waardering pensioenverplichting

Knelpunt pensioen in eigen beheer: waardering pensioenverplichting Voorstel voor een eenvoudiger pensioen in eigen beheer Inleiding Het Register Belastingadviseurs (hierna: het RB) heeft met belangstelling kennisgenomen van de brief van de staatssecretaris van Financiën

Nadere informatie

Huwelijksvermogensrecht journaal. September 2015

Huwelijksvermogensrecht journaal. September 2015 Huwelijksvermogensrecht journaal September 2015 Items Vinger aan de pols: Voorstel van wet 33 987, Literatuur en wetgevingsproces Ongehuwde samenlevers en vermogensregime Ongehuwden en alimentatie Pensioen

Nadere informatie

Fiscale en financiele aspecten bij echtscheiding. PFP Forum 30 januari 2008 mr. Frits van der Kamp

Fiscale en financiele aspecten bij echtscheiding. PFP Forum 30 januari 2008 mr. Frits van der Kamp Fiscale en financiele aspecten bij echtscheiding PFP Forum 30 januari 2008 mr. Frits van der Kamp Onderwerpen Pensioen (eigen beheer) en echtscheiding Levensverzekeringen: verdeeld of verrekend? De bijleenregeling

Nadere informatie

Tweetraps- en levenstestament

Tweetraps- en levenstestament Tweetraps- en levenstestament fiscaal, juridisch en praktisch S.J.C. (Bas) Schipper notaris en estate-planner J.M.M. (Anja) Putman kandidaat-notaris en estate-planner SBOG, 26 april 2012 1 Wat gaan we

Nadere informatie

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen Bij een eindloonregeling bouwt u veel meer pensioen op als u gedurende uw werkzame leven behoorlijk carrière maakt (lees salarisstijgingen ontvangt). Want u ontvangt het pensioen over uw laatste en dus

Nadere informatie

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN NOTARISKANTOOR ZWANIKKEN Blad: 1-20 Vijverlaan 21-6881 HL Velp tel.: 026-361 79 21 fax : 026-363 51 38 M:\FAMILIE\HUWELIJK\KNB BROCHURE HUW GERP VOORWAARDEN.DOC HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN

Nadere informatie

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Als u eenmaal recht heeft op een ontslagvergoeding, dan kunt u deze vergoeding in feite op 3 verschillende manieren

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Estate planning of nalatenschapsplanning. Hoofdstuk 3 - Een verblijvingsbeding tussen samenwoners

Hoofdstuk 1 - Estate planning of nalatenschapsplanning. Hoofdstuk 3 - Een verblijvingsbeding tussen samenwoners Inhoudsopgave Voorwoord... 1 Introductie... 2 Hoofdstuk 1 - Estate planning of nalatenschapsplanning 1. Wat is het?... 5 2. Hoe doet u het correct?... 5 3. Wat zijn de voordelen?... 7 4. Wat zijn de nadelen?...

Nadere informatie

Artikelen Pensioen en echtscheiding. Een risico voor de BV

Artikelen Pensioen en echtscheiding. Een risico voor de BV Mw. M.J.G. Elling FFP 1 Artikel Psio echtscheiding. E risico voor de BV Volgs officiële cijfers eindigt 37% van de huwelijk in e echtscheiding. Bij de directeur grootaandeelhouder (dga) lijkt dit perctage

Nadere informatie

Uw RELATIE is voorbij. Wat betekent dit voor uw pensioen?

Uw RELATIE is voorbij. Wat betekent dit voor uw pensioen? Uw RELATIE is voorbij Wat betekent dit voor uw pensioen? Inhoud 1. Uw relatie is voorbij 3 2. Wat betekent het einde van uw relatie voor uw pensioen als u getrouwd was of een geregisteerd partnerschap

Nadere informatie

FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING

FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING & FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING Familie- & Erfrecht - Advocatuur Onze advocaten zijn zeer ervaren en de meeste zijn ook scheidingsmediator. Wij treden veel op voor ondernemers

Nadere informatie

info &boon tips & boon

info &boon tips & boon tips & boon Uw positie als DGA Fiscale actualiteiten 2010 Ruim één op de vijf ondernemers is directeur-grootaandeelhouder (dga). Voor het kabinet aanleiding om, zeker in het huidige economische klimaat,

Nadere informatie

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) Tegenwoordig wonen veel mensen ongehuwd samen, maar vergeleken met het huwelijk is voor mensen die ongehuwd (gaan) samenwonen weinig bij

Nadere informatie

Partnerpensioen. Definitie. Pensioen en ongehuwd samenwonen. Uit elkaar. Meer weten? www.pensioentntexpress.nl

Partnerpensioen. Definitie. Pensioen en ongehuwd samenwonen. Uit elkaar. Meer weten? www.pensioentntexpress.nl Pensioen en ongehuwd samenwonen Definitie Uit elkaar 4 Partnerpensioen V r 1 mei 1995 7 8 10 Meer weten? www.pensioentntexpress.nl Voor uw pensioenregeling wordt een geregistreerd partnerschap gelijkgesteld

Nadere informatie

info &boon tips & boon

info &boon tips & boon tips & boon Vermogen schenken of erven Nieuwe regels 2010 De Successiewet is per 1 januari 2010 drastisch gewijzigd. De termen successie- en schenkingsrecht zijn vervangen door erf- en schenkbelasting.

Nadere informatie

RB EINDEJAARSTIPS EN AANDACHTSPUNTEN 2012. www.abincontrol.nl. Erven en schenken

RB EINDEJAARSTIPS EN AANDACHTSPUNTEN 2012. www.abincontrol.nl. Erven en schenken Erven en schenken Voordelen van schenken Uw erfgenamen kunnen een aanzienlijke besparing van schenk- en erfbelasting behalen als u tijdens uw leven (periodiek) aan hen schenkt. Voor de schenkbelasting

Nadere informatie

Schenk- en erfbelasting. Internationale aspecten

Schenk- en erfbelasting. Internationale aspecten Schenk- en erfbelasting. Internationale aspecten Besluit van 15 oktober 2014, nr. BLKB2013M/1870M, Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen De Staatssecretaris van Financiën heeft het volgende

Nadere informatie

gemeenschap van aanwinsten) liggen de zaken moeilijker. Voor het Groeps- en levensverzekering bij echtscheiding

gemeenschap van aanwinsten) liggen de zaken moeilijker. Voor het Groeps- en levensverzekering bij echtscheiding Groeps- en levensverzekering bij echtscheiding Heel wat gehuwden sluiten een levensverzekering af of hebben via hun werk een groepsverzekering. Maar wat gebeurt daarmee als het tot een echtscheiding komt?

Nadere informatie

De tweetrapsmaking in het nieuws!

De tweetrapsmaking in het nieuws! notaris mr. W.J. Boelens Oude Delft 62 2611 CD Delft Postbus 2882 2601 CW Delft tel. 015-213 70 50 fax 015-213 70 55 notaris@boelens.net www.boelens.net De tweetrapsmaking in het nieuws! Extra nieuwsbrief

Nadere informatie

Aanvullend reglement. Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016. 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag)

Aanvullend reglement. Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016. 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 1 Aanvullend reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2 Voorwoord De verplichte pensioenregeling

Nadere informatie

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN Tekst Dorine van Kesteren Wie erft er van u? Wat gebeurt er met uw spullen of huisdieren? Wie zorgt er voor de kinderen als u er niet meer bent? De wet regelt veel

Nadere informatie

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Bij leven kunt u al bepalen of het gunstig is uw vermogen te (ver)delen met anderen of uw erven te laten wachten totdat het zo ver is, m.a.w. tot na

Nadere informatie

Aanvullende Voorwaarden FitVoorLater Fiscaal beleggen. Januari 2015

Aanvullende Voorwaarden FitVoorLater Fiscaal beleggen. Januari 2015 Aanvullende Voorwaarden FitVoorLater Fiscaal beleggen Januari 2015 1 Aanvullende Voorwaarden FitVoorLater Fiscaal Beleggen Deze Aanvullende Voorwaarden vormen een aanvulling op de FitVermogen Overeenkomst

Nadere informatie

mr. S.H. Hoogeveen Kandidaat-notaris

mr. S.H. Hoogeveen Kandidaat-notaris mr. S.H. Hoogeveen Kandidaat-notaris Uw vermogen in 2015, voorbereid op de toekomst Het beheren van uw vermogen Belastingen Eigen bijdrages De volgende generatie Het beheren van uw vermogen Wie mag uw

Nadere informatie

Zeker van uw zaak en zorg voor uw gezin

Zeker van uw zaak en zorg voor uw gezin Zeker van uw zaak en zorg voor uw gezin Thema-avond Op naar een (on)zekere toekomst OVSB, 9 november 2015 mr. Heleen C. Vaarten Notaris te Eindhoven Om te beginnen: enkele misverstanden 1. Door het nieuwe

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

Examen Federatie Financieel Planner

Examen Federatie Financieel Planner Examen Federatie Financieel Planner Vrijdag 14 juni 2013 DEEL II 13.30-16.00 uur - Casuïstiekbehandeling - Dit deel van het examen bevat: een instructie op 1 pagina, één (1) Casus met één (1) bijlage en

Nadere informatie

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Erfrecht Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Fikkers notarissen Lange Parkstraat 1 Bergen op Zoom Tel. 0164 242 650 c.de.maat@fikkersnotarissen.nl Erfrecht Bij versterf

Nadere informatie

Zorg voor partner en kind

Zorg voor partner en kind Zorg voor partner en kind Uitgave 2015 Profiel Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten (SPMS) is het verplichte beroepspensioenfonds voor medisch specialisten. De pensioenregeling van SPMS is opgesteld

Nadere informatie

Hebben ongehuwde samenlevers recht op alimentatie?

Hebben ongehuwde samenlevers recht op alimentatie? Hebben ongehuwde samenlevers recht op alimentatie? december 2012 mr D.H.P. Cornelese De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur

Nadere informatie

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien?

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? 18 november 2014 Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze "gescheiden" zien? 1 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek

Nadere informatie

Tabellenboek. geldig van 1 januari 2015 tot en met 31 december 2015 TRANSPARANT OVER ELKE FASE

Tabellenboek. geldig van 1 januari 2015 tot en met 31 december 2015 TRANSPARANT OVER ELKE FASE Tabellenboek geldig van 1 januari 2015 tot en met 31 december 2015 TRANSPARANT OVER ELKE FASE Inhoudsopgave Algemeen... 3 Geldigheid... 4 Uitgangspunten...5 Pensioenvervroeging... 6 Uitruil tussen partnerpensioen

Nadere informatie

Fiscale eindejaarstips 2009 en wijzigingen 2010

Fiscale eindejaarstips 2009 en wijzigingen 2010 Fiscale eindejaarstips 2009 en wijzigingen 2010 IB ONDERNEMER Uitstellen van winst Het uitstellen van winst is voor een IB-ondernemer fiscaal voordelig, want in 2010 is de MKB-winstvrijstelling verhoogd

Nadere informatie

11 vragen en antwoorden

11 vragen en antwoorden Stichting Pensioenfonds TNO PENSIOEN EN SCHEIDING Maart 2013 11 vragen en antwoorden Een scheiding heeft gevolgen voor uw pensioen. Het is goed je daar in te verdiepen. Er moeten zaken verdeeld worden...

Nadere informatie