Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef?"

Transcriptie

1 Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef? Jaap Dronkers

2 Doelen van de mammoet wet Het tot stand brengen van een wet voor het hele voortgezet onderwijs: aaneenschakeling commissie. Twee gebreken pre-mammoet onderwijs: 1. verkeerde schoolkeuze; 2. ontbrekende overstapmogelijkheden. Middelen: 1. afschaffing toelatingsexamen en introductie objectief gegeven en advies basisschool; 2. brugklas; 3. scholengemeenschappen. Een van de doelen: verminderen van ongelijkheid in onderwijskansen van kinderen uit verschillende sociale milieus. Mammoetwet is nooit geëvalueerd. Wel een aantal systematische vergelijkingen tussen cohorten leerlingen van pre- en post-mammoetwet.

3 1 ste uitkomst cohort vergelijkingen: Meritocra5sering Afname effect vaders beroep op advies en eerste school keus tussen pre- en post-. Maar: Geen afname effect vaders beroep tijdens voortgezet onderwijs. Afname effect vaders beroep onderdeel van lange termijn trend in 20 ste eeuw (zie figuur 1). Geen afname effect vaders opleiding. Groeiend effect vaders opleiding op objectief gegeven eind basisschool:.25 in 1952 naar.33 in Effect ouderlijke opleiding op advies blijft ook groot, ook bij gelijke prestaties (zie tabel).

4 Bron: Rijken, Dronkers & Ganzeboom, 2001

5 Sociale achtergrond ook in 2013 nog van belang? Vereniging van openbare en algemeen toegankelijke scholen: Het standpunt van hoogleraar Jaap Dronkers over de veranderingen in de Cito-toets is gebaseerd op een ouderwetse denkwijze. Basisscholen van nu kijken allang niet meer naar het ouderlijk milieu van kinderen, maar beoordelen hun werkelijke capaciteiten en prestaties. COOL meting in 2010/11 Groep 8 Belangrijkste verklaring van Cito-score: opleiding ouders Kinderen van hoger geschoolde ouders en uit tweeoudergezinnen krijgen hogere adviezen, ook bij gelijke CITO-score.

6 2de uitkomst cohort vergelijkingen: toegenomen onderwijsdeelname Grotere milieu effecten bij vroege barrières in schoolloopbaan Als meer leerlingen die barrière succesvol passeren omdat de onderwijsdeelname is vergroot, daalt het gemiddeld milieu effect. Maar: groei onderwijsdeelname al voor de Mammoetwet milieu effecten kunnen groeien bij latere barrières in schoolloopbaan

7 3de uitkomst cohort vergelijkingen: op-, af en doorstroom Aaneenschakeling bleek een succes, vooral door doorstroom na voltooiing opleiding (stapelen) en NIET door tussentijdse op- of afstroom (oorspronkelijke idee). Maar: Gegroeide afstroom als keerzijde van de toegenomen doorstroom. Ritzen bemoeilijkt in 90-er jaren stapelen uit financiële en technocratische overwegingen. Invoering basisvorming en VMBO belemmeren ook het stapelen.

8 Gedifferen5eerd onderwijs in interna5onaal perspec5ef Huidige consensus: weinig differentiatie in voortgezet onderwijs geeft hogere prestaties en minder ongelijkheid (zie figuur) Maar: Binnen EU behoort Nederland, samen met Finland en Vlaanderen tot de hoogste scorende en heeft Nederland een gemiddeld milieu effect. Maar: Beter presterende Nederlandse leerlingen scoren sinds 2000 steeds lager in vergelijking met beter presterende leerlingen uit andere OECD landen (al vanaf basisschool). Toegevoegde waarde Nederlands onderwijs daalt sinds 2000 met 1 punt per jaar (Duitsland stijging 2 p.j.).

9 Veel Differentiatie & vroege selectie Geen differentiatie & late selectie sterke status-effecten Consensus Zwakke(re) status-effecten school SES+ Geen school-kenmerken school SES+

10 Waarom hebben Nederland en Vlaanderen hoge scores en gemiddelde ongelijke kansen binnen Europa? Nederland heeft een groot en gedifferentieerd beroepsonderwijs, waardoor vitaler en minder afvoerputje. Toegevoegde waarde van Nederland door betere school- en systeemkenmerken (zie tabel) België heeft cascade-model: hoog instromen in het voortgezet onderwijs en dan afstromen in plaats van een determinatie-model (Nederland). Vlaamse scholen als middel in de taalstrijd en vorming nationale identiteit (Luthers Finland).

11 Een hoge toegevoegde waarde voor Nederland en Vlaanderen?

12 Verandering in het debat over onderwijsstelsels Uitkomsten veranderen als schoolkenmerken betrokken worden in de analyse (zie figuur). Onderwijs heeft meerdere functies en kenmerken van stelsels hebben tegengestelde effecten voor verschillende functies (zie tabel NWO project) Internationaal onderzoek weerspreekt niet het succes van de Mammoetwet.

13 Veel Differentiatie &vroege selectie Geen differentiatie & late selectie zwakke status-effecten sterke status-effecten sterke school-effecten school SES+ zwakke school-effecten school SES+ Stelsel & schoolkenmerken

14 Educa5onal systems characteris5cs and hypothe5cal rela5ons with four goals of educa5on Bron: NWO Program Educational systems and four central functions of education

15 Literatuur - CPB Policy Brief 2011/5 - Dronkers, J., "De mammoetwet als een voorbeeld van succesvolle onderwijsvernieuwing. in Handboek Basisvorming. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum. - Dronkers, J., R. van der Velde & A. Dunne Waarom autochtone leerlingen het beter doen in bepaalde onderwijssystemen of in bepaalde scholen. pp in Cultuursociologie buiten de lijnen, edited by Ignace Glorieux, Jessy Siongers & Wendy Smits. Tielt: Lannoo - Netjes, J., H. van de Werfhorst, S. Karsten & T. Bol (2011). Onderwijsstelsels en noncognitieve uitkomsten van het onderwijs: burgerschap, deviant gedrag en welzijn in landenvergelijkend perspectief. Amsterdam: AMCIS Amsterdam Centre for Inequality Studies, Universiteit van Amsterdam - NWO Program Educational systems and four central functions of education. Universiteit van Amsterdam/ Universiteit Maastricht - Prokic-Breuer, T. & J. Dronkers The high performance of Dutch and Flemish 15-year-old native pupils: Explaining country differences in math scores between highly stratified educational systems Educational Research and Evaluation 18: OECD PISA 2009 Results: Learning trends, Volume V. Parijs: OECD. - Rijken, S., J. Dronkers & H. Ganzeboom Schijn of werkelijkheid? Verschillen tussen trends in onderwijsongelijkheid in paneldata en cross-sectionele data. ASSR working paper no.77.

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Ongelijke onderwijskansen in Nederland: is het onderwijsstelsel de schuldige?

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Ongelijke onderwijskansen in Nederland: is het onderwijsstelsel de schuldige? Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Ongelijke onderwijskansen in Nederland: is het onderwijsstelsel de schuldige? Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Proloog in de jaren

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Proloog: media Vanaf de start van publicatie

Nadere informatie

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Jeroen Lavrijsen Doctoraatsonderzoeker, HIVA - KU Leuven www.steunpuntssl.be Structuur secundair onderwijs Focus op twee kenmerken van het secundair

Nadere informatie

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen.

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. De relatie tussen -tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. Jaap Dronkers 1 Leerstoel International comparative research on educational performance and social

Nadere informatie

Onderwijskansen. 2.1 Opleidingsniveau ouders

Onderwijskansen. 2.1 Opleidingsniveau ouders de staat van het onderwijs 2 Onderwijskansen Een aantal ontwikkelingen veroorzaakt grotere verschillen tussen leerlingen in kansen voor goed onderwijs. Allereerst is het opleidingsniveau van ouders steeds

Nadere informatie

www.ecbo.nl Leerlingenstromen in het middelbaar beroepsonderwijs Leergang Bve

www.ecbo.nl Leerlingenstromen in het middelbaar beroepsonderwijs Leergang Bve www.ecbo.nl Leerlingenstromen in het middelbaar beroepsonderwijs Leergang Bve Anneke Westerhuis 19 mei 2015 www.ecbo.nl Drie thema s: - Doorstroom als kenmerk van het onderwijsstelsel - Loopbaanpatronen

Nadere informatie

Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa

Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa Brussel, 16 november 2011 Beleidsmakers moeten scholen beter ondersteunen

Nadere informatie

Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score?

Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score? Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score? Jaap Dronkers Hoogleraar Onderwijssociologie Universiteit Maastricht E- mail: j.dronkers@maastrichtuniversity.nl Twitter: @dronkersj

Nadere informatie

Waarom migrantenkinderen het beter doen in bepaalde onderwijssystemen systemen of in bepaalde scholen

Waarom migrantenkinderen het beter doen in bepaalde onderwijssystemen systemen of in bepaalde scholen Waarom migrantenkinderen het beter doen in bepaalde onderwijssystemen systemen of in bepaalde scholen Jaap Dronkers, Rolf van der Velden en Allison Dunne 1 1. Inleiding In dit paper onderzoeken we het

Nadere informatie

Schoolloopbanen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs

Schoolloopbanen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs Schoolloopbanen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs Amsterdamse leerlingen gestart in het VO in 2007/ 08, gevolgd tot in 2013/ 14 Foto: Amsterdams lyceum, fotograaf Edwin van Eis (2009) In opdracht

Nadere informatie

Discussiepaper Kenniseconomie Monitor 2006

Discussiepaper Kenniseconomie Monitor 2006 Keizersgracht 174 Postbus 2960 1000 CZ Amsterdam t +31 (0)20 575 67 20 f +31 (0)20 575 67 21 www.kennisland.nl Hoger Onderwijs Discussiepaper Kenniseconomie Monitor 2006 Projectnummer KL: 3.06.01 Datum

Nadere informatie

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Algemene probleemstelling 3 15 jarigen Hoe ernstig is de situatie rondom autochtone kansarmen in termen van: - prestaties - achtergrond - segregatie

Nadere informatie

Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede

Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede PIAAC-studiedag 20/03/2014 Jeroen Lavrijsen & Ides Nicaise HIVA-KU Leuven www.steunpuntssl.be Vragen In welke mate worden de vaardigheden van de Vlaamse

Nadere informatie

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

De relatie tussen geboortekwartaal en schools succes in de eerste jaren van het lager onderwijs

De relatie tussen geboortekwartaal en schools succes in de eerste jaren van het lager onderwijs De relatie tussen geboortekwartaal en schools succes in de eerste jaren van het lager onderwijs Verachtert P. De Fraine B. Onghena P. Ghesquière P. Katholieke Universiteit Leuven 1. Achtergrond A. Leeftijdsverschillen

Nadere informatie

VERSCHILLENDE STADSDELEN, VERSCHILLENDE SCHOOLLOOPBANEN?

VERSCHILLENDE STADSDELEN, VERSCHILLENDE SCHOOLLOOPBANEN? VERSCHILLENDE STADSDELEN, VERSCHILLENDE SCHOOLLOOPBANEN? Krachtvoerlezing 17 mei 2016 Ruben Fukkink, Sandra van Otterloo (HvA) Lotje Cohen, Merel van der Wouden (OIS) & Bonne Zijlstra (UvA) 1 OPZET KRACHTVOERLEZING

Nadere informatie

De invloed van de zomervakantie op het leren van jonge kinderen. Pieter Verachtert, Jan Van Damme, Patrick Onghena & Pol Ghesquière

De invloed van de zomervakantie op het leren van jonge kinderen. Pieter Verachtert, Jan Van Damme, Patrick Onghena & Pol Ghesquière De invloed van de zomervakantie op het leren van jonge kinderen Pieter Verachtert, Jan Van Damme, Patrick Onghena & Pol Ghesquière 1 Inhoud presentatie 1. Probleemstelling 2. Literatuur 3. Onderzoeksvragen

Nadere informatie

Zie je ze ontwikkelen?

Zie je ze ontwikkelen? Zie je ze ontwikkelen? De meetbare kleuter?! 1 Lectoraat Early Childhood School of Education Derde Jaarcongres leve het jonge kind 4 november 2014 DE MEETBARE KLEUTER De voorspellende waarde van cito-scores

Nadere informatie

Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013

Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013 Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013 1. Auteurs Jaap Roeleveld, Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam (jroeleveld@kohnstamm.uva.nl) Ed Smeets, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen (e.smeets@its.ru.nl)

Nadere informatie

Antwoordformulier Kennisrotonde

Antwoordformulier Kennisrotonde Antwoordformulier Kennisrotonde Opgesteld door: Sanne Kruijer en Anne Luc van der Vegt Vraagsteller: Beleidsmedewerker van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 17 januari 2015 Vraag Is

Nadere informatie

Kwetsbare jongeren versterken door onderwijs. Christiane Timmerman CeMIS USAB 22 februari 2016

Kwetsbare jongeren versterken door onderwijs. Christiane Timmerman CeMIS USAB 22 februari 2016 Kwetsbare jongeren versterken door onderwijs Christiane Timmerman CeMIS USAB 22 februari 2016 SES Onderwijs Socio economische situatie beïnvloedt onderwijskansen Vroegtijdig schoolverlatenbeïnvloedt socioeconomische

Nadere informatie

Naar welke opleiding kan mijn kind?

Naar welke opleiding kan mijn kind? Na de basisschool Naar welke opleiding kan mijn kind? Het basisschooladvies Het 2e toetsgegeven De nieuwe school Het onderwijssysteem Wat verwachten we van de ouders bij deze schoolkeuze? Belangrijke data

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2014 Nr. 120 BRIEF

Nadere informatie

Met welke data kunnen wij de kwaliteit van het Nederlands onderwijs meten?

Met welke data kunnen wij de kwaliteit van het Nederlands onderwijs meten? Met welke data kunnen wij de kwaliteit van het Nederlands onderwijs meten? Jaap Dronkers Hoogleraar internationale vergelijking van onderwijsprestaties en ongelijkheid Homepage http://www.eui.eu/personal/dronkers

Nadere informatie

Zuid-Limburgs dialect,

Zuid-Limburgs dialect, p.jungbluth@maastrichtuniversity.nl Zuid-Limburgs dialect, doet het ertoe voor je onderwijskansen? Paul Jungbluth 2015 1 p.jungbluth@maastrichtuniversity.nl Samenvatting vooraf: hangt het spreken van dialect

Nadere informatie

Eindtoets Basisonderwijs (Citotoets)

Eindtoets Basisonderwijs (Citotoets) Eindtoets Basisonderwijs (Citotoets) Marleen van der Lubbe Manager Leerling- en onderwijsvolgsysteem (LOVS) Cito, Arnhem Inhoud LOVS Ontstaan EB Functie EB Doelgroep EB Inhoud EB Rapportage EB Gebruik

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs 1 Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs Factsheet oktober 2014 In 2013 heeft O+S in opdracht van de Amsterdamse Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling (DMO) voor het eerst onderzoek gedaan naar de

Nadere informatie

Segregatie in het Onderwijs

Segregatie in het Onderwijs Segregatie in het Onderwijs Jaap Dronkers Europees Universitair Instituut http://www.eui.eu/personal/dronkers Ruggengraat van ongelijkheid. Beperkingen en mogelijkheden om ongelijke onderwijskansen te

Nadere informatie

Waterlandstichting. Een middenklasse-ideaal? Sjoerd Karsten

Waterlandstichting. Een middenklasse-ideaal? Sjoerd Karsten Waterlandstichting Een middenklasse-ideaal? Sjoerd Karsten Milde meritocratie heeft een mooie allitererende titel, maar de inhoud detoneert op veel plaatsen met het ideaal dat Ewald Engelen voor ogen staat.

Nadere informatie

Naar meer heterogene brugklassen in het Nederlands onderwijs De brugklasbonus

Naar meer heterogene brugklassen in het Nederlands onderwijs De brugklasbonus Naar meer heterogene brugklassen in het Nederlands onderwijs De brugklasbonus Nationale DenkTank 2015 Het leren van de Toekomst Laura de Adelhart Toorop en Gijsbert Werner L.deAdelhartToorop@nationale-denktank.nl

Nadere informatie

Problemen bij het vergelijken van scholen en landen: kwalita7eve keuzen en kwan7ta7eve gegevens Jaap Dronkers

Problemen bij het vergelijken van scholen en landen: kwalita7eve keuzen en kwan7ta7eve gegevens Jaap Dronkers Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Problemen bij het vergelijken van scholen en landen: kwalita7eve keuzen en kwan7ta7eve gegevens Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm

Nadere informatie

PIAAC Studiedag. Workshop 4: Maakt ons secundair onderwijs de leerlingen vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? Brussel, 20 maart 2014

PIAAC Studiedag. Workshop 4: Maakt ons secundair onderwijs de leerlingen vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? Brussel, 20 maart 2014 PIAAC Studiedag Workshop 4: Maakt ons secundair onderwijs de leerlingen vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? Brussel, 20 maart 2014 PIAAC: Programme for the International Assessment of Adult Competencies

Nadere informatie

EFFECTIVENESS OF MATH LEARNING IN THE FIRST YEARS OF SPECIAL PRIMARY EDUCATION a Propensity Score Matching Approach

EFFECTIVENESS OF MATH LEARNING IN THE FIRST YEARS OF SPECIAL PRIMARY EDUCATION a Propensity Score Matching Approach EFFECTIVENESS OF MATH LEARNING IN THE FIRST YEARS OF SPECIAL PRIMARY EDUCATION a Propensity Score Matching Approach Gudrun Vanlaar, Machteld Vandecandelaere, Jan Van Damme, Bieke De Fraine & Katja Petry

Nadere informatie

FACTSHEET. Toptalenten VO in het vervolgonderwijs

FACTSHEET. Toptalenten VO in het vervolgonderwijs FACTSHEET Toptalenten VO in het vervolgonderwijs De onderwijsprestaties van Nederlandse leerlingen zijn gemiddeld genomen hoog, maar er blijft ruimte voor verbetering. Deze factsheet geeft inzicht in de

Nadere informatie

Onder- en overadvisering in beeld 2006/ /2009 Gemeente Helmond

Onder- en overadvisering in beeld 2006/ /2009 Gemeente Helmond Onder- en overadvisering in beeld 6/7-8/9 Gemeente Helmond November 9 Mevrouw drs. Marian Calis OCGH Advies Samenvatting Een goede aansluiting tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs is in

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Schoolloopbanen. Deel twee: Een verdieping naar basisschooladvies. In opdracht van: DMO. Projectnummer: Lotje Cohen MSc

Schoolloopbanen. Deel twee: Een verdieping naar basisschooladvies. In opdracht van: DMO. Projectnummer: Lotje Cohen MSc Deel twee: Een verdieping naar basisschooladvies In opdracht van: DMO Projectnummer: 12262 Merel van der Wouden MSc dr. Esther Jakobs Lotje Cohen MSc Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon 020

Nadere informatie

Bedir, voor kwaliteit en identiteit. Basisschool. Onderwijs. Educatie. Adres: Klarinetstraat 4, 5402 ZC Uden

Bedir, voor kwaliteit en identiteit. Basisschool. Onderwijs. Educatie. Adres: Klarinetstraat 4, 5402 ZC Uden Bedir, voor kwaliteit en identiteit Basisschool Onderwijs Educatie Adres: Klarinetstraat 4, 5402 ZC Uden Basisschool Bedir: Thuis voelen en jezelf zijn. Op basisschool Bedir bepaalt de islamitische levensbeschouwelijke

Nadere informatie

In wiens voordeel werkt selectie aan het begin van het voortgezet onderwijs? Een nieuwe benadering van een oude vraag

In wiens voordeel werkt selectie aan het begin van het voortgezet onderwijs? Een nieuwe benadering van een oude vraag In wiens voordeel werkt selectie aan het begin van het voortgezet onderwijs? Een nieuwe benadering van een oude vraag Jaap Dronkers MEM 90 (1): 5 24 DOI: 10.1557/MEM2015.1.DRON Summary Who profits of selection

Nadere informatie

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands Proefschrift Marieke Heers (gepromoveerd 3 oktober in Maastricht; promotoren prof.dr. W.N.J. Groot en prof.dr. H. Maassen van den Brink)

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders)

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders) LANDSDEEL NOORD Het landsdeel Noord, bestaande uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, heeft het Techniekpact regionaal vertaald in de Techniekagenda Noord Nederland. In de noordelijke provincies

Nadere informatie

RTL Nieuws en de Cito-scores

RTL Nieuws en de Cito-scores Wat zien wij en wat vinden wij er van? Colofon datum 28 oktober 2013 auteur Jan Vermeulen status Definitief pagina 2 van 8 Inhoudsopgave pagina 1 Inleiding en vraagstelling 3 2 RTL en de rangordelijstjes

Nadere informatie

Expertmeeting Voortgezet- en Beroepsonderwijs

Expertmeeting Voortgezet- en Beroepsonderwijs Keizersgracht 174 Postbus 2960 1000 CZ Amsterdam t +31 (0)20 575 67 20 f +31 (0)20 575 67 21 www.kennisland.nl Expertmeeting Voortgezet- en Beroepsonderwijs Discussiepaper Kenniseconomie Monitor 2006 Projectnummer

Nadere informatie

De relatie tussen smalle en brede effectiviteit van Nederlandse basisscholen - voorlopige resultaten. J. Dronkers & K.

De relatie tussen smalle en brede effectiviteit van Nederlandse basisscholen - voorlopige resultaten. J. Dronkers & K. De relatie tussen smalle en brede effectiviteit van Nederlandse basisscholen - voorlopige resultaten J. Dronkers & K. Van der Wiel Niet voor de school, maar voor het leven leren wij Onderzoeksvragen: 1.

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

Opgave 2 Religie en integratie

Opgave 2 Religie en integratie Opgave 2 Religie en integratie Bij deze opgave horen tekst 3 en figuur 1 en 2 uit het bronnenboekje. Inleiding Zijn Islamieten die geïntegreerd zijn minder religieus? Is integreren moeilijker als iemand

Nadere informatie

In dienst van kinderen, jongeren en hun ouders

In dienst van kinderen, jongeren en hun ouders Gastdocent: Drs. Fernando Cunha (Child Support Europe) Ontwikkelingspsycholoog Gezondheidspsycholoog (BIG) Kinder- en Jeugdpsycholoog (NIP) Onderwijsspecialist http://www.child-support-europe.com In dienst

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs?

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Wendy Jenje-Heijdel Na het examen in het voortgezet onderwijs staan leerlingen voor de keuze voor vervolgonderwijs. De meest gangbare routes lopen van

Nadere informatie

De Overstap. Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

De Overstap. Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan u gegeven! De Overstap SCHOOLSOORTEN PRO VMBO

Nadere informatie

DIVERSITEIT EN TOEGANKELIJKHEID IN HET HOGER ONDERWIJS OP EEN HISTORISCH KRUISPUNT.

DIVERSITEIT EN TOEGANKELIJKHEID IN HET HOGER ONDERWIJS OP EEN HISTORISCH KRUISPUNT. DIVERSITEIT EN TOEGANKELIJKHEID IN HET HOGER ONDERWIJS OP EEN HISTORISCH KRUISPUNT. Prof. Maurice Crul VU-Erasmus ) 1 Sociology / Taskorce diversity: Research Agenda EEN LEZING IN ZES PUBIIEKSVRAGEN. Prof.

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor 2014

Drentse Onderwijsmonitor 2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 9 de editie Imke Oosting CMO Groningen Wat is de Drentse onderwijsmonitor? In beeld brengen van onderwijspositie en prestaties van Drentse leerlingen Van basisschool tot en

Nadere informatie

Nieuwe afspraken over de overstap. 1. Basisschooladvies is leidend.! LVS-gegevens groep 6, 7 en 8 Werkhouding en gedrag Aanvullende gegevens

Nieuwe afspraken over de overstap. 1. Basisschooladvies is leidend.! LVS-gegevens groep 6, 7 en 8 Werkhouding en gedrag Aanvullende gegevens Na de basisschool Nieuwe afspraken over de overstap Naar welke opleiding kan mijn kind? Het basisschooladvies Het 2e toetsgegeven Welke opleidingen zijn er? Wat verwachten we van de ouders bij deze schoolkeuze?

Nadere informatie

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007)

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007) Algemene Rekenkamer Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-3424344 BEZORGEN F 070-3424130 De Voorzitter van de Tweede Kamer E voorljchting@rekenkamer.ni der Staten-Generaal w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven Resultaten van de Nederlandse survey Willem Houtkoop

PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven Resultaten van de Nederlandse survey Willem Houtkoop PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven Resultaten van de Nederlandse survey 2012 Willem Houtkoop Opzet Achtergrond bij PIAAC Prestaties van NL internationaal vergeleken Laaggeletterdheid in Nederland

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2014 Nr. 75 BRIEF

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Emmen Kerncijfers uit de periode 2008-2013 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 8ste editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO Vrouwen in de bètatechniek Traditioneel kiezen veel meer mannen dan vrouwen voor een bètatechnische opleiding. Toch lijkt hier de afgelopen jaren langzaam verandering in te komen. Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Beleidsondersteunende afdeling Structuurbeleid en cohesie INHOUD EN KWALITEIT VAN LERARENOPLEIDINGEN IN DE EUROPESE UNIE

Beleidsondersteunende afdeling Structuurbeleid en cohesie INHOUD EN KWALITEIT VAN LERARENOPLEIDINGEN IN DE EUROPESE UNIE Directoraat-generaal Intern beleid Beleidsondersteunende afdeling Structuurbeleid en cohesie CULTUUR EN ONDERWIJS INHOUD EN KWALITEIT VAN LERARENOPLEIDINGEN IN DE EUROPESE UNIE STUDIE SAMENVATTING IP/B/CULT/FWC/2006-169/Lot02-C02-SC02

Nadere informatie

An Economic Perspective on School Dropout Prevention using Microeconometric Techniques

An Economic Perspective on School Dropout Prevention using Microeconometric Techniques An Economic Perspective on School Dropout Prevention using Microeconometric Techniques Sofie J. Cabus Top Institute for Evidence Based Education Research TIER-Maastricht University Definitie voortijdig

Nadere informatie

Generation What? 1 : Vertrouwen in de instellingen

Generation What? 1 : Vertrouwen in de instellingen Generation What? 1 : Vertrouwen in de instellingen Inleiding De mate van vertrouwen van burgers in de overheid en maatschappelijke instellingen werd al vaker de toetssteen van de democratie genoemd: daalt

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Assen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Assen-DEF.indd 1 18-05-16 11:13 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

Sociale ongelijkheid bij de overgang van basisnaar secundair onderwijs. Simon Boone en Mieke Van Houtte Brussel, 8 juni 2011

Sociale ongelijkheid bij de overgang van basisnaar secundair onderwijs. Simon Boone en Mieke Van Houtte Brussel, 8 juni 2011 Sociale ongelijkheid bij de overgang van basisnaar secundair onderwijs Simon Boone en Mieke Van Houtte Brussel, 8 juni 2011 Verloop presentatie 1. Aanleiding voor het onderzoek 2. Onderzoeksvragen 3. Methoden

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling

Kwaliteit en kansen voor elke leerling Kwaliteit en kansen voor elke leerling Voorstel van de Commissie Monard St.A.M. 21 oktober 2009 Hilde Meysman Vooraf perspectief aanpak 1. Krijtlijnen voor de vernieuwing Het Vlaams secundair onderwijs

Nadere informatie

De overgang po vo. Hoe bepalen wat een leerling kan? Trudie Schils Universiteit Maastricht

De overgang po vo. Hoe bepalen wat een leerling kan? Trudie Schils Universiteit Maastricht De overgang po vo Hoe bepalen wat een leerling kan? Trudie Schils Universiteit Maastricht Kansenongelijkheid bij overgang po vo % 60 50 40 30 20 Laag opgeleide ouders (geen startkwalificatie) Gemiddeld

Nadere informatie

Datum 08 oktober 2013 Aanbieding van de rapporten PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven en OECD Skills Outlook 2013

Datum 08 oktober 2013 Aanbieding van de rapporten PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven en OECD Skills Outlook 2013 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

De studieloopbaan van mbo-deelnemers

De studieloopbaan van mbo-deelnemers Paper Symposium, Het belang van het onderwijsnummer voor beleidsinformatie ORD 2012 De studieloopbaan van mbo-deelnemers De verblijfsduur in relatie met het behaalde op het mbo. DUO/INP 1 juni 2012 Jaap-Jan

Nadere informatie

Doorstroming van Nederlandstalige leerlingen uit Singapore naar Nederland

Doorstroming van Nederlandstalige leerlingen uit Singapore naar Nederland Doorstroming van Nederlandstalige leerlingen uit Singapore naar Nederland Voor doorstroming in Nederland zijn er twee opties: Internationaal onderwijs Nederlands onderwijs Doorstromen naar: Primair Onderwijs

Nadere informatie

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Een onderzoek naar de invloed van cognitieve stijl, ziekte-inzicht, motivatie, IQ, opleiding,

Nadere informatie

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Ilse Laurijssen & Ignace Glorieux Onderzoeksgroep TOR - Vrije Universiteit Brussel Studiedag SSL: 'Hoger onderwijs: kiezen en winnen? X www.steunpuntssl.be

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN DE AVOND

PROGRAMMA VAN DE AVOND PROGRAMMA VAN DE AVOND Overzicht voortgezet in Nederland Het kundig rapport NIO Tijd voor vragen Onderwijs na de Basisschool Het Voortgezet Onderwijs MBO-niveau 3 + 4 MBO Niveau 1 + 2 Hoger Onderwijs Weten

Nadere informatie

Niveau van het onderwijs

Niveau van het onderwijs de staat van het onderwijs 1 Niveau van het onderwijs Het Nederlandse onderwijsniveau was en is hoog, maar het verschil met andere landen wordt kleiner. De lees- en rekenvaardigheid van Nederlandse basisschoolleerlingen

Nadere informatie

CITO scores en denominatie, onderwijsvisie en schoolbesturen.

CITO scores en denominatie, onderwijsvisie en schoolbesturen. CITO scores en denominatie, onderwijsvisie en schoolbesturen. Jaap Dronkers, hoogleraar onderwijssociologie Universiteit Maastricht (homepage http://www.roa-maastricht.nl/?page_id=885; e-mail: j.dronkers@maastrichtuniversity.nl)

Nadere informatie

Begrijpend lezen van basisschool naar voortgezet onderwijs

Begrijpend lezen van basisschool naar voortgezet onderwijs Ronde 5 Hilde Hacquebord Rijksuniversiteit Groningen Contact: H.I.Hacquebord@rug.nl Begrijpend lezen van basisschool naar voortgezet onderwijs 1. Inleiding De onderwijsinspectie stelt in haar verslag van

Nadere informatie

Paper 3 Onderzoeksinstrumenten

Paper 3 Onderzoeksinstrumenten Paper 3 Onderzoeksinstrumenten Auteur: Erik de Vries Gonggrijp September/oktober 2014 1 Inhoudsopgave 1: samenvatting paper 1 blz. 22 2: beschrijving van de onderzoeksmethode blz. 22 Literatuur blz. 28

Nadere informatie

ADVIES, CITO-TOETS EN HOE VERDER?? Een aantal spannende maanden tegemoet

ADVIES, CITO-TOETS EN HOE VERDER?? Een aantal spannende maanden tegemoet ADVIES, CITO-TOETS EN HOE VERDER?? Een aantal spannende maanden tegemoet Wat is de voorbereiding? Vanaf eind november starten we met het oefenen van Cito-toetsen -niet te serieus -wijzen op strategieën

Nadere informatie

Overwegingen NKO bij Actieplan Beter Presteren

Overwegingen NKO bij Actieplan Beter Presteren Overwegingen NKO bij Actieplan Beter Presteren Inleiding Het PISA-onderzoek vergelijkt voor een groot aantal landen de prestaties van 15- jarigen op het gebied van lezen, wiskunde en natuurwetenschappen.

Nadere informatie

Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009.

Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009. 1. Referentie Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009. Taal Nederlands ISBN ISSN 9789044124828 Publicatievorm

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA. HAAG Kennis Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

COUNTRIES STRIVE TOWARDS MORE QUALITY AND EQUITY IN EDUCATION: SUCCESS OR FAILURE? Evidence from TIMSS 2003 and 2011, Grade 4

COUNTRIES STRIVE TOWARDS MORE QUALITY AND EQUITY IN EDUCATION: SUCCESS OR FAILURE? Evidence from TIMSS 2003 and 2011, Grade 4 COUNTRIES STRIVE TOWARDS MORE QUALITY AND EQUITY IN EDUCATION: SUCCESS OR FAILURE? Evidence from TIMSS 2003 and 2011, Grade 4 Kim Bellens, Jan Van Damme, Wim Van Den Noortgate & Sarah Gielen COUNTRIES

Nadere informatie

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Inleiding Hoeveel en welke studenten (autochtoon/allochtoon) schrijven zich in voor de pabo (lerarenopleiding basisonderwijs) en blijven na

Nadere informatie

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT België WK VOETBAL is een immigratienatie 2018, 2012/11 15 05 2012 MENSEN WELVAART BESCHERMING België is een immigratienatie: 25% van de bevolking is van oorsprong migrant.

Nadere informatie

Gerichte instructie in lezen en spellen voorkomt lees- en spellingproblemen bij (vrijwel) alle leerlingen op Het Kofschip

Gerichte instructie in lezen en spellen voorkomt lees- en spellingproblemen bij (vrijwel) alle leerlingen op Het Kofschip Prof. dr. Anna M.T. Bosman 1 Gerichte instructie in lezen en spellen voorkomt lees- en spellingproblemen bij (vrijwel) alle leerlingen op Het Kofschip 1 Inleiding Het Kofschip is een reguliere openbare

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Emmen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Emmen-DEF.indd 1 18-05-16 11:15 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De vaststelling van kwaliteit van scholen in het voortgezet onderwijs

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De vaststelling van kwaliteit van scholen in het voortgezet onderwijs Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De vaststelling van kwaliteit van scholen in het voortgezet onderwijs Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Proloog Trouw sinds 1997

Nadere informatie

Resultaten TIMSS Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief

Resultaten TIMSS Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief Resultaten TIMSS 2015 Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief 29 november 2016 Toetsen wiskunde 2 Inhoudelijk domein: Meetkundige vormen en metingen Cognitief domein: Toepassen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2014 Nr. 10 BRIEF

Nadere informatie

\hoe verder?? Wat is de voorbereiding? Een aantal spannende maanden tegemoet. Vanaf eind november starten we met het oefenen van Cito-toetsen

\hoe verder?? Wat is de voorbereiding? Een aantal spannende maanden tegemoet. Vanaf eind november starten we met het oefenen van Cito-toetsen Advies, CITO-toets toets en \hoe verder?? Een aantal spannende maanden tegemoet Wat is de voorbereiding? Vanaf eind november starten we met het oefenen van Cito-toetsen -niet te serieus -wijzen op leerstrategieën

Nadere informatie

Den Haag, 29 februari 2016

Den Haag, 29 februari 2016 31289 Voortgezet Onderwijs Nr. 288 Brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 29 februari 2016 Met deze brief

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG Kennis Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Gelijke kansen in het onderwijs: stand van zaken PISA-onderzoek

Gelijke kansen in het onderwijs: stand van zaken PISA-onderzoek GELIJKE KANSEN IN HET ONDERWIJS: STAND VAN ZAKEN PISA-ONDERZOEK Gelijke kansen in het onderwijs: stand van zaken PISA-onderzoek 181 Inge Demeyer Wetenschappelijk medewerker vakgroep Onderwijskunde, UGent

Nadere informatie

(Problematisch) spijbelen in Vlaanderen. Bram Spruyt Onderzoeksgroep TOR (VUB)

(Problematisch) spijbelen in Vlaanderen. Bram Spruyt Onderzoeksgroep TOR (VUB) (Problematisch) spijbelen in Vlaanderen Bram Spruyt (Bram.spruyt@vub.ac.be) Onderzoeksgroep TOR (VUB) Basis OBPWO 11.03: Van occasionele tot reguliere spijbelaar: een onderzoek naar het profiel van spijbelaars

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:14 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Het maatschappelijk rendement van onderwijsinvesteringen: minder vanzelfsprekend dan het lijkt.

Het maatschappelijk rendement van onderwijsinvesteringen: minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Het maatschappelijk rendement van onderwijsinvesteringen: minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm

Nadere informatie