Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken"

Transcriptie

1 Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Jeroen Lavrijsen Doctoraatsonderzoeker, HIVA - KU Leuven Structuur secundair onderwijs Focus op twee kenmerken van het secundair onderwijs: Leeftijd van tracking (opsplitsing van leerlingen in onderwijsvormen) Uitbouw van het beroepsonderwijs In Vlaanderen: De facto opsplitsing van leerlingen op 12 jaar (schoolkeuze, optie-uren) Masterplan: versterking oriënterende functie 1 ste graad (cf. domeinscholen)? Vrij omvangrijk technisch en beroepsonderwijs 2 Andere landen, andere structuren Bron: 3 1

2 Andere landen, andere structuren Bron: 4 Omvang van het beroepsonderwijs In hogere cyclus secundair bijna overal onderverdeling algemeen <> beroepsgericht onderwijs Verschillen in omvang beroepsgericht segment: Bv. PIAAC 2012, subsample jarigen, beide ouders laagopgeleid: 5 Onderzoeksvraag Hoe beïnvloeden deze kenmerken (leeftijd tracking, omvang beroepsonderwijs) de uitkomsten van verschillende groepen leerlingen, zowel op korte als op lange termijn? Vandaag komen drie soorten uitkomsten aan bod: 1. Schoolse vaardigheden 2. Risico op vroege schooluitval 3. Kansen op de arbeidsmarkt 6 2

3 Uitkomst 1: Schoolse vaardigheden Voor- en nadelen vroege opsplitsing - Voordeel: instructie afgestemd op niveau leerlingen - Máár: Impact sociale achtergrond op studiekeuze Concentratie leerproblemen onderaan de waterval Peer-effecten (?) Rigiditeit 7 Empirisch: PISA-gegevens PISA 2012 (15-jarigen): wiskunde 8 Empirisch: PISA-gegevens PISA 2012 (15-jarigen), wiskunde (beperkt tot Westerse leden OESO) 9 3

4 Empirisch: PISA-gegevens Stand wetenschappelijk onderzoek (cf. review-artikel Van de Werfhorst & Mijs (2010), Achievement Inequality and the Institutional Structure of Educational Systems: A Comparative Perspective. Annual Review of Sociology, vol. 36: ): vroege opdeling versterkt band tussen prestaties en sociale achtergrond geen positief effect op gemiddelde prestaties PISA 2012 (15-jarigen), wiskunde (beperkt tot Westerse leden OESO) 10 Máár PISA als maat voor succes secundair onderwijs? TIMSS 2011 (4e leerjaar) PISA 2012 (15 jarigen) 1. Singapore 1. Singapore 2. South Korea 2. Hong Kong 3. Hong Kong 3. Taiwan 4. Taiwan 4. South Korea 5. Japan 5. Japan 6. Flanders 6. Flanders 7. Finland 7. Netherlands 8. Netherlands 8. Finland 11 Máár PISA als maat voor succes secundair onderwijs? TIMSS 2011 (4e leerjaar) 1. Singapore 1. Singapore 2. South Korea 2. Hong Kong 3. Hong Kong 3. Taiwan 4. Taiwan 4. South Korea 5. Japan 5. Japan 6. Flanders 6. Flanders 7. Finland 7. Netherlands 8. Netherlands 8. Finland PISA 2012 (15 jarigen) Belang van ruimere context (sociaal, economisch, cultureel) + effect van basisonderwijs op de in PISA gemeten vaardigheden 12 4

5 Toegevoegde waarde secundair onderwijs bepalen Niet PISA-resultaten zélf, maar het verschil tussen PISA en resultaten op een test afgenomen in het 4 e leerjaar gebruiken als indicatie voor toegevoegde waarde secundair onderwijs Model Test 4e leerjaar Test 15 jaar Domein # Landen 1. PIRLS 2001 PISA 2006 Reading PIRLS 2006 PISA 2006 Reading PIRLS 2006 PISA 2009 Reading PIRLS 2011 PISA 2009 Reading TIMSS 2007 PISA 2006 Math TIMSS 2011 PISA 2009 Math TIMSS 2007 PISA 2006 Science TIMSS 2011 PISA 2009 Science Vroege opdeling: geen of negatief effect op gemiddelde 40 PISA-punten ~ 1 leerjaar 14 Negatief voor zwakken, dubbelzinnig voor sterken 15 5

6 Conclusie eerste eindpunt Onze analyse bevestigt eerdere inzichten: Vooral zwakke en kansarme leerlingen verliezen bij vroege opdeling Geen ondubbelzinnig voordeel voor sterke leerlingen Resultaten gepubliceerd als: Lavrijsen J., Nicaise I New empirical evidence on the effect of educational tracking on social inequalities in reading achievement. European Educational Research Journal, vol. 14 Lavrijsen J., Nicaise I Educational tracking, inequality and performance. New evidence using a differences-in-differences technique. Research in Comparative and International Education (accepted) 16 Uitkomst 2: vroege schooluitval Vroege schooluitval = geen diploma secundair Wat veroorzaakt schooluitval? - Onderwijsperspectief: schooluitval = resultaat van onderpresteren en demotivatie - Maar ook samenleving belangrijk Bv. naar school gaan = geen inkomen verwerven, relevant voor jongeren in arme gezinnen 17 Risico op vroege schooluitval Data: Labour Force Survey (2009), jongeren jaar 18 6

7 Belang diploma ouders: odds ratio 19 Verschillen tussen landen? 20 Verschillen tussen landen? Model dat risico op schooluitval verklaart in termen van - diploma ouders - voor elk land tiental kenmerken van onderwijssysteem én van de samenleving 21 7

8 Beroepsonderwijs (hogere cyclus) werkt als vangnet Rood resp. groen land: land waarin variabele 1 standaarddeviatie afwijkt van gemiddelde (ceteris paribus) 22 Vroege tracking versterkt impact sociale afkomst Rood resp. groen land: land waarin variabele 1 standaarddeviatie afwijkt van gemiddelde (ceteris paribus) 23 Armoede is nefast voor onderwijskansen in sociaal zwakke milieus (sterkste effect) Rood resp. groen land: land waarin variabele 1 standaarddeviatie afwijkt van gemiddelde (ceteris paribus) 24 8

9 Conclusie Conclusie: samenleving bepaalt mee onderwijsuitkomsten maar het onderwijssysteem speelt zelf ook zijn rol Resultaten gepubliceerd als: Lavrijsen J., Nicaise I Social inequalities in early school leaving: the role of educational institutions and the socio-economic context. European Education (in press) 25 Uitkomst 3: arbeidsmarkt Beroepsonderwijs: essentieel voor integratie van sociaal kwetsbare jongeren op arbeidsmarkt Cf. PIAAC, jarigen, beide ouders laagopgeleid 26 Uitkomst 3: arbeidsmarkt Beroepsonderwijs: essentieel voor integratie van sociaal kwetsbare jongeren op arbeidsmarkt Cf. PIAAC, jarigen, beide ouders laagopgeleid 27 9

10 Analyse doorheen de loopbaan Maar wat op langere termijn? Eisen arbeidsmarkt veranderen doorheen loopbaan (bv. technologie) Omscholing vereist voldoende brede basis Blijft beroepsonderwijs zijn waarde behouden? Model dat nagaat hoe kansen op werk veranderen met de leeftijd, rekening houdend met gevolgde opleiding 28 Resultaat Resultaten gepubliceerd als: Lavrijsen J., Nicaise I Een sterke basisvorming voor duurzame kansen op de arbeidsmarkt. Over.werk (25) 29 Twee grote conclusies Belang van structuur onderwijssysteem, én belang van andere kenmerken van samenleving Integratie en differentiatie : beroepsonderwijs belangrijk als vangnet, maar liever niet té snel specialiseren Minder goede leeromstandigheden in lager aangeschreven richtingen Verhoogt kans op uitval sociaal zwakkere jongeren Specifieke job leren belangrijk voor intrede op arbeidsmarkt, maar op lange termijn basisvaardigheden belangrijk Meer weten:

Het Vlaamse onderwijs in internationaal perspectief

Het Vlaamse onderwijs in internationaal perspectief Het Vlaamse onderwijs in internationaal perspectief Jeroen Lavrijsen, HIVA - KU Leuven SSL-studiedag 'Loopbanen in het onderwijs: terugblik en vooruitblik, 23 september 2016 www.steunpuntssl.be Vlaams

Nadere informatie

Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede

Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede PIAAC-studiedag 20/03/2014 Jeroen Lavrijsen & Ides Nicaise HIVA-KU Leuven www.steunpuntssl.be Vragen In welke mate worden de vaardigheden van de Vlaamse

Nadere informatie

PIAAC Studiedag. Workshop 4: Maakt ons secundair onderwijs de leerlingen vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? Brussel, 20 maart 2014

PIAAC Studiedag. Workshop 4: Maakt ons secundair onderwijs de leerlingen vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? Brussel, 20 maart 2014 PIAAC Studiedag Workshop 4: Maakt ons secundair onderwijs de leerlingen vaardig genoeg voor de 21ste eeuw? Brussel, 20 maart 2014 PIAAC: Programme for the International Assessment of Adult Competencies

Nadere informatie

Een sterke basisvorming voor duurzame kansen op de arbeidsmarkt

Een sterke basisvorming voor duurzame kansen op de arbeidsmarkt Onderwijs Een sterke basisvorming voor duurzame kansen op de arbeidsmarkt Lavrijsen, J., & Nicaise, I. (2014). Life cycle patterns in the labour market returns to vocational education. Evidence from the

Nadere informatie

Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw?

Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw? Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw? GO! Dag van het secundair onderwijs Brussel, 6/2/2015 Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW) Een midlife crisis? SO van jaren 1950-60 Select publiek Industriële

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Ongelijke onderwijskansen in Nederland: is het onderwijsstelsel de schuldige?

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Ongelijke onderwijskansen in Nederland: is het onderwijsstelsel de schuldige? Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Ongelijke onderwijskansen in Nederland: is het onderwijsstelsel de schuldige? Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Proloog in de jaren

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef?

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef? Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef? Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Doelen van de mammoet wet Het

Nadere informatie

GROEPSSAMENSTELLINGS- EFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een propensity score matching onderzoek. Barbara Belfi, Carla Haelermans & Bieke De Fraine

GROEPSSAMENSTELLINGS- EFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een propensity score matching onderzoek. Barbara Belfi, Carla Haelermans & Bieke De Fraine GROEPSSAMENSTELLINGS- EFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een propensity score matching onderzoek Barbara Belfi, Carla Haelermans & Bieke De Fraine GROEPSSAMENSTELLINGSEFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een

Nadere informatie

PIRLS Wat is PIRLS? 1.1. Algemeen 1.2. PIRLS Vlaamse deelname. Bijlage: Voorbeeldvragen

PIRLS Wat is PIRLS? 1.1. Algemeen 1.2. PIRLS Vlaamse deelname. Bijlage: Voorbeeldvragen PIRLS 2006 1. Wat is PIRLS? 1.1. Algemeen 1.2. PIRLS 2006 1.3. Vlaamse deelname Bijlage: Voorbeeldvragen 2. De belangrijkste internationale resultaten van PIRLS 2006: Vlaanderen in de wereld 2.0. Samenvatting

Nadere informatie

Resultaten TIMSS Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief

Resultaten TIMSS Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief Resultaten TIMSS 2015 Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief 29 november 2016 Toetsen wiskunde 2 Inhoudelijk domein: Meetkundige vormen en metingen Cognitief domein: Toepassen

Nadere informatie

VROEGE TRACKING, KWALITEIT EN RECHTVAARDIGHEID Wat het wetenschappelijk onderzoek ons leert over de hervorming van het secundair onderwijs

VROEGE TRACKING, KWALITEIT EN RECHTVAARDIGHEID Wat het wetenschappelijk onderzoek ons leert over de hervorming van het secundair onderwijs VROEGE TRACKING, KWALITEIT EN RECHTVAARDIGHEID Wat het wetenschappelijk onderzoek ons leert over de hervorming van het secundair onderwijs Jeroen Lavrijsen, Ides Nicaise & Thomas Wouters november 2013

Nadere informatie

Kwetsbare jongeren versterken door onderwijs. Christiane Timmerman CeMIS USAB 22 februari 2016

Kwetsbare jongeren versterken door onderwijs. Christiane Timmerman CeMIS USAB 22 februari 2016 Kwetsbare jongeren versterken door onderwijs Christiane Timmerman CeMIS USAB 22 februari 2016 SES Onderwijs Socio economische situatie beïnvloedt onderwijskansen Vroegtijdig schoolverlatenbeïnvloedt socioeconomische

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands Proefschrift Marieke Heers (gepromoveerd 3 oktober in Maastricht; promotoren prof.dr. W.N.J. Groot en prof.dr. H. Maassen van den Brink)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2014 Nr. 75 BRIEF

Nadere informatie

Vaardigheden voor de toekomst: een economisch perspectief

Vaardigheden voor de toekomst: een economisch perspectief Vaardigheden voor de toekomst: een economisch perspectief Prof. Maarten Goos Universiteit Utrecht & KU Leuven VLOR Startdag, 17 september 2015 Het economische belang van vaardigheden 1. Vaardigheden en

Nadere informatie

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS STOF 12/11/2014 De hervorming Secundair Onderwijs in een notendop Studentenoverlegforum (STOF) 12 november 2014 2 3 1. De hervorming: een inleiding Het regeerakkoord van

Nadere informatie

Voorwoord 11 Ides Nicaise, Bram Spruyt, Mieke Van Houtte, Dimokritos Kavadias

Voorwoord 11 Ides Nicaise, Bram Spruyt, Mieke Van Houtte, Dimokritos Kavadias Inhoud Voorwoord 11 Ides Nicaise, Bram Spruyt, Mieke Van Houtte, Dimokritos Kavadias Intermezzo 1. Worstelen om jezelf te blijven 17 Emma (oud-leerling) Hoofdstuk 1. Het onderwijsdebat: een tussenstand

Nadere informatie

SAMEN TOT AAN DE MEET: Vormingsmoment

SAMEN TOT AAN DE MEET: Vormingsmoment SAMEN TOT AAN DE MEET: Vormingsmoment Individueel reflectiemoment - Hoeveel leerlingen met schoolse vertraging heb ik in mijn klas? - Wie zijn dat? - Hoeveel keer zijn ze blijven zitten? - Wat is de reden

Nadere informatie

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau dr. H. Knipprath ing. J. De Meester STEM Science Engineering Technology Mathematics 2

Nadere informatie

PIAAC. Programme for the International Assessment of Adult Competencies. Anton Derks

PIAAC. Programme for the International Assessment of Adult Competencies. Anton Derks PIAAC Programme for the International Assessment of Adult Competencies Anton Derks Strategische Beleidsondersteuning Departement Onderwijs en Vorming Conferentie Met Recht Geletterd Leuven 29 november

Nadere informatie

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Ilse Laurijssen & Ignace Glorieux Onderzoeksgroep TOR - Vrije Universiteit Brussel Studiedag SSL: 'Hoger onderwijs: kiezen en winnen? X www.steunpuntssl.be

Nadere informatie

Advies. Modernisering secundair onderwijs: maatregelen basisonderwijs en eerste graad. Brussel, 21 september 2016

Advies. Modernisering secundair onderwijs: maatregelen basisonderwijs en eerste graad. Brussel, 21 september 2016 Advies Modernisering secundair onderwijs: maatregelen basisonderwijs en eerste Brussel, 21 september 2016 SERV_20160921_moderniseringSO_BOen1ste_ADV.docx Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen Wetstraat

Nadere informatie

De relatie tussen geboortekwartaal en schools succes in de eerste jaren van het lager onderwijs

De relatie tussen geboortekwartaal en schools succes in de eerste jaren van het lager onderwijs De relatie tussen geboortekwartaal en schools succes in de eerste jaren van het lager onderwijs Verachtert P. De Fraine B. Onghena P. Ghesquière P. Katholieke Universiteit Leuven 1. Achtergrond A. Leeftijdsverschillen

Nadere informatie

Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003

Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003 Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003 11 December 2012 KU Leuven, Centrum voor Onderwijseffectiviteit

Nadere informatie

COUNTRIES STRIVE TOWARDS MORE QUALITY AND EQUITY IN EDUCATION: SUCCESS OR FAILURE? Evidence from TIMSS 2003 and 2011, Grade 4

COUNTRIES STRIVE TOWARDS MORE QUALITY AND EQUITY IN EDUCATION: SUCCESS OR FAILURE? Evidence from TIMSS 2003 and 2011, Grade 4 COUNTRIES STRIVE TOWARDS MORE QUALITY AND EQUITY IN EDUCATION: SUCCESS OR FAILURE? Evidence from TIMSS 2003 and 2011, Grade 4 Kim Bellens, Jan Van Damme, Wim Van Den Noortgate & Sarah Gielen COUNTRIES

Nadere informatie

De effecten op lange termijn van vroegtijdig schoolverlaten in Vlaanderen

De effecten op lange termijn van vroegtijdig schoolverlaten in Vlaanderen De effecten op lange termijn van vroegtijdig schoolverlaten in Vlaanderen Jan Van Damme, Marc Blommaert, Carl Lamote en Jo Meyer SSL-studiedag 5 juni 2013 www.steunpuntssl.be Evidentie uit literatuur e

Nadere informatie

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer?

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Zeker weten dat je er al ergens van hoorde spreken: de vernieuwing van het secundair onderwijs. Tegen de achtergrond van een samenleving die grondig

Nadere informatie

Reflecties op: Duaal leren Een volwaardige kwalificerende leerweg

Reflecties op: Duaal leren Een volwaardige kwalificerende leerweg Reflecties op: Duaal leren Een volwaardige kwalificerende leerweg Prof. Dr. Leuven Economics of Education Research KU Leuven Top Institute for Evidence Based Education Research Maastricht University Vlaams

Nadere informatie

Gelijke kansen in het onderwijs: stand van zaken PISA-onderzoek

Gelijke kansen in het onderwijs: stand van zaken PISA-onderzoek GELIJKE KANSEN IN HET ONDERWIJS: STAND VAN ZAKEN PISA-ONDERZOEK Gelijke kansen in het onderwijs: stand van zaken PISA-onderzoek 181 Inge Demeyer Wetenschappelijk medewerker vakgroep Onderwijskunde, UGent

Nadere informatie

Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009.

Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009. 1. Referentie Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009. Taal Nederlands ISBN ISSN 9789044124828 Publicatievorm

Nadere informatie

TIMSS-2011: Nederland in TIMSS-2011: Rekenprestaties van leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs in de afgelopen 16 jaar

TIMSS-2011: Nederland in TIMSS-2011: Rekenprestaties van leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs in de afgelopen 16 jaar TIMSS-2011: Nederland in TIMSS-2011: Rekenprestaties van leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs in de afgelopen 16 jaar Martina R.M. Meelissen Marjolein Drent Annemiek Punter Vakgroep Onderwijskunde

Nadere informatie

Onderwijssystemen in Europa: Vlaanderen versus Nederland

Onderwijssystemen in Europa: Vlaanderen versus Nederland Hogeschool-Universiteit Brussel Campus Brussel Specifieke Lerarenopleiding Warmoesberg 26 1000 Brussel slo@hubrussel.be 02 210 16 33 Faculteit Economie & Management Specifieke Lerarenopleiding Toegepast

Nadere informatie

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen.

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. De relatie tussen -tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. Jaap Dronkers 1 Leerstoel International comparative research on educational performance and social

Nadere informatie

Onderwijshervorming: lucht opgehelderd?

Onderwijshervorming: lucht opgehelderd? Nicaise I. (2014), Onderwijshervorming: lucht opgehelderd? De Gids op Maatschappelijk Gebied, sept. 2014, 105(7), p.17-22 Onderwijshervorming: lucht opgehelderd? Ides Nicaise - KU Leuven (HIVA / PPW) Het

Nadere informatie

15-jarigen: wiskundige bollebozen?

15-jarigen: wiskundige bollebozen? 15-jarigen: wiskundige bollebozen? De Vlaamse resultaten van PISA 2000 In 2000 werden wereldwijd 15-jarigen getest op hun leesvaardigheid en hun wiskundige en wetenschappelijke geletterdheid. Uit de resultaten

Nadere informatie

Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa

Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa Brussel, 16 november 2011 Beleidsmakers moeten scholen beter ondersteunen

Nadere informatie

STEM. Visietekst van het GO! onderwijs van de. 28 november Vlaamse Gemeenschap

STEM. Visietekst van het GO! onderwijs van de. 28 november Vlaamse Gemeenschap STEM Visietekst van het GO! 28 november 2016 onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 2 Samenvatting In de beleidsnota 2014-2019 stelt Vlaams minister van Onderwijs de ambitie om leerlingen warmer te maken

Nadere informatie

De impact van stage op de transitie van hoger onderwijs naar arbeidsmarkt

De impact van stage op de transitie van hoger onderwijs naar arbeidsmarkt De impact van stage op de transitie van hoger onderwijs naar arbeidsmarkt Dieter Verhaest KU Leuven, campus Brussel Stijn Baert Universiteit Gent www.steunpuntssl.be Opbouw presentatie Probleemstelling

Nadere informatie

EDUGO campus De Brug

EDUGO campus De Brug LAGER ONDERWIJS 3 de graad STEM in de lessen Wiskunde Wereldoriëntatie Mens en techniek Mens en natuur Labo s & workshops Wetenschappen: labo (EDUGO campus De Toren) Technologie: workshops (EDUGO campus

Nadere informatie

Naar het secundair onderwijs: de rol van de eerdere schoolloopbaan

Naar het secundair onderwijs: de rol van de eerdere schoolloopbaan Jonas Dockx, Eef Stevens & Bieke De Fraine www.steunpuntssl.be Inleiding Nieuwe leerling SO onbeschreven blad? Schoolse kennis Studiekeuze Loopbaan LO Sociale achtergrond 2 Inleiding Uitdagingen nieuwe

Nadere informatie

DE SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING VAN LEERLINGEN IN DE EERSTE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS

DE SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING VAN LEERLINGEN IN DE EERSTE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS DE SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING VAN LEERLINGEN IN DE EERSTE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS Hoe evolueert het academisch zelfconcept, de motivatie, het schoolwelbevinden en de schoolse betrokkenheid van Vlaamse

Nadere informatie

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Ides Nicaise HIVA / Dept Ped. Wet. (K.U. Leuven) www.steunpuntssl.be Downloadbaar van www.steunpuntssl.be 9-4-2015 2 Historiek Onderwijsvoorrangsgebiedenbeleid

Nadere informatie

Positive Education Psychology

Positive Education Psychology Positive Education Psychology (2013 onderwijsvlaanderen.be) In landen met een sterke sociale segregatie in het onderwijs heeft de sociale achtergrond van de leerlingen een grotere invloed op het kennisniveau

Nadere informatie

Excellence for productivity?

Excellence for productivity? Seminar, directie Kennis, Aanleiding Belang human capital voor productiviteit is onomstreden Maar hoe werkt het: via brede basis van goed opgeleide werknemers of juist door toppers? Recente economische

Nadere informatie

Studeren in België Ilse Van Rompaey België, een federale staat 1 federale staat: buitenlandse zaken, nationale veiligheid en defensie, justitie, financiën, sociale zekerheid 3 regio s: grondgebied-gerelateerde

Nadere informatie

Opgave 2 Religie en integratie

Opgave 2 Religie en integratie Opgave 2 Religie en integratie Bij deze opgave horen tekst 3 en figuur 1 en 2 uit het bronnenboekje. Inleiding Zijn Islamieten die geïntegreerd zijn minder religieus? Is integreren moeilijker als iemand

Nadere informatie

Levenslang leren en werk Analyses op de SONAR databank

Levenslang leren en werk Analyses op de SONAR databank Levenslang leren en werk Analyses op de SONAR databank PIAAC Conferentie Workshop 2: Volwassenenonderwijs en levenslang leren' Heidi Knipprath, HIVA - KU Leuven, 20 maart 2014 www.steunpuntssl.be Context

Nadere informatie

Vroegtijdig schoolverlaten in Vlaams onderwijs

Vroegtijdig schoolverlaten in Vlaams onderwijs Vroegtijdig schoolverlaten in Vlaams onderwijs Inhoudstafel Wat is vroegtijdig schoolverlaten? Voorgeschiedenis - Europa - Vlaanderen Vroegtijdig schoolverlaten Monitoring in Vlaanderen Cijferrapport VSV

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling

Kwaliteit en kansen voor elke leerling Kwaliteit en kansen voor elke leerling Voorstel van de Commissie Monard St.A.M. 21 oktober 2009 Hilde Meysman Vooraf perspectief aanpak 1. Krijtlijnen voor de vernieuwing Het Vlaams secundair onderwijs

Nadere informatie

Laaggeletterdheid en werk Resultaten van het PIAAC onderzoek

Laaggeletterdheid en werk Resultaten van het PIAAC onderzoek Laaggeletterdheid en werk Resultaten van het PIAAC onderzoek Bijeenkomst O&O Platform Naar een aanpak van laaggeletterdheid op de werkvloer 14 oktober 2013 Willem Houtkoop (willem.houtkoop@ecbo.nl) KENMERKEN

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

Waarom de hervorming broodnodig is

Waarom de hervorming broodnodig is Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Waarom de hervorming broodnodig is Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW) Mede namens Mieke Van Houtte, Bram Spruyt, Dimo Kavadias, Jan Ardies, Jelle Boeve-De

Nadere informatie

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Samenvatting In natuurkunde 12 liepen de prestaties van meisjes nog steeds achter bij die van jongens. Dit hangt samen

Nadere informatie

De belangstelling van leerlingen en hun studiekeuze in het S.O.

De belangstelling van leerlingen en hun studiekeuze in het S.O. VFO-dag 18 september 2014 De belangstelling van leerlingen en hun studiekeuze in het S.O. Jan Van Damme en Bieke De Fraine i.s.m. Ellen Deprez en Maarten Pinxten 1 Overzicht Uitgangspunt Samenhang tussen

Nadere informatie

Zittenblijven in het eerste leerjaar en schoolse prestaties in het bisjaar: Maakt extra ondersteuning het verschil?

Zittenblijven in het eerste leerjaar en schoolse prestaties in het bisjaar: Maakt extra ondersteuning het verschil? Zittenblijven in het eerste leerjaar en schoolse prestaties in het bisjaar: Maakt extra ondersteuning het verschil? 30 mei 2013 Mieke Goos Barbara Belfi Jan Van Damme Patrick Onghena Katja Petry Inleiding

Nadere informatie

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De toekomst van de welvaartsstaat Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van de welvaartsstaat Investeren in kinderen Beleidsuitdagingen

Nadere informatie

Nederlands leiderschap. een voorbeeld voor de rest van de wereld!

Nederlands leiderschap. een voorbeeld voor de rest van de wereld! Nederlands leiderschap een voorbeeld voor de rest van de wereld! De vragen waar we antwoord op willen Trots op je vak? Ingrediënten voor de toekomstige leiderschapsagenda? Een onderscheidend competentieprofiel?

Nadere informatie

Onderzoekslijn 1.3: Gelijke onderwijskansenbeleid: verklarende inzichten

Onderzoekslijn 1.3: Gelijke onderwijskansenbeleid: verklarende inzichten Onderzoekslijn 1.3: Gelijke onderwijskansenbeleid: verklarende inzichten Promotor: Ides Nicaise Co-promotoren: Steven Groenez, Bieke De Fraine Beleidsrelevantie en doelstellingen In deze onderzoekslijn

Nadere informatie

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen!

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Wat we hier schrijven is gebaseerd op heel goed cijfermateriaal; niet op theorieën

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Samenvatting van het Nederlandse rapport over het PISAonderzoek 2003 uitgevoerd door het CITO, Arnhem

Samenvatting van het Nederlandse rapport over het PISAonderzoek 2003 uitgevoerd door het CITO, Arnhem Samenvatting van het Nederlandse rapport over het PISAonderzoek 2003 uitgevoerd door het CITO, Arnhem Nederlandse jongeren die in 1987 zijn geboren, doen het goed op de toetsen van PISA. In de tweede cyclus

Nadere informatie

LESSEN VOOR HET VLAAMS ARBEIDSMARKTBELEID UIT DE ADULT SKILL SURVEY (PIAAC) Sarah Vansteenkiste

LESSEN VOOR HET VLAAMS ARBEIDSMARKTBELEID UIT DE ADULT SKILL SURVEY (PIAAC) Sarah Vansteenkiste LESSEN VOOR HET VLAAMS ARBEIDSMARKTBELEID UIT DE ADULT SKILL SURVEY (PIAAC) Sarah Vansteenkiste Viona project op basis deelthema s recente loopbaanakkoord Van werkloosheid naar werk Competentiegericht

Nadere informatie

Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs

Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs De Bernardusscholen groeien naar een hervormd secundair onderwijs Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs De hervorming: iets voor morgen? De hervorming van het secundair onderwijs stond de laatste

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG Kennis Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

TTALIS. Leraren doorheen de loopbaan : deelname aan, intensiteit van en behoefte aan professionalisering

TTALIS. Leraren doorheen de loopbaan : deelname aan, intensiteit van en behoefte aan professionalisering Leraren doorheen de loopbaan : TTALIS deelname aan, intensiteit van en behoefte aan professionalisering Bevindingen uit de Teaching And Learning International Survey (TALIS) 2013 IN FOCUS Inhoudsopgave

Nadere informatie

ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING

ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING Mijnheer de voorzitter, Beste collega s, Onze kinderen zijn het kostbaarste wat we hebben. Ieder van

Nadere informatie

Info-avond Secundair Onderwijs

Info-avond Secundair Onderwijs Info-avond Secundair Onderwijs CLB-Kempen www.clb-kempen.be Naar de grote school Nieuw onderwijssysteem Andere manier van lesgeven Grotere studiebelasting Noodzaak om zich te organiseren verband planningsvaardigheden

Nadere informatie

Vroege selectie en veel differentiatie: slecht voor de gelijkheid maar goed voor de prestaties?

Vroege selectie en veel differentiatie: slecht voor de gelijkheid maar goed voor de prestaties? Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Vroege selectie en veel differentiatie: slecht voor de gelijkheid maar goed voor de prestaties? Jaap Dronkers Nieuwe ontwikkeling in onderzoek onderwijsstelsels

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 550 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2017 Nr. 148 BRIEF

Nadere informatie

VEERKRACHT EN SOCIALE ONGELIJKHEID IN HET VLAAMSE ONDERWIJS

VEERKRACHT EN SOCIALE ONGELIJKHEID IN HET VLAAMSE ONDERWIJS VEERKRACHT EN SOCIALE ONGELIJKHEID IN HET VLAAMSE ONDERWIJS Kanttekeningen bij de bijdrage van prof. Van den Broeck (2014) Jeroen Lavrijsen & prof. Ides Nicaise September 2014 VEERKRACHT EN SOCIALE ONGELIJKHEID

Nadere informatie

Modernisering van het secundair onderwijs in Vlaanderen

Modernisering van het secundair onderwijs in Vlaanderen Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Modernisering van het secundair onderwijs in Vlaanderen Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW) Commissie Onderwijs Parlement Duitstalige Gemeenschap 7/1/2016

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG Kennis Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Algemene info eerste graad

Algemene info eerste graad Algemene info eerste graad Leerlingen die instappen in de eerste graad secundair onderwijs, stappen een andere onderwijswereld binnen. Plots zijn er veel meer vakken, veel meer leerkrachten, andere aandachtspunten,

Nadere informatie

Vroegtijdig schoolverlaten vermijden Tijdig aanpakken!

Vroegtijdig schoolverlaten vermijden Tijdig aanpakken! Vroegtijdig schoolverlaten vermijden Tijdig aanpakken! Wat leren we van deze getuigenissen? Socio-economische status Gedragsproblemen Negatieve schoolbetrokkenheid Tucht en uitsluiting Schoolse vertraging

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Vlaams Viceminister-president en Vlaams minister van Onderwijs, Hilde Crevits Waarom? Het goede koesteren en versterken waar nodig! te

Nadere informatie

Beleid rond vroegtijdig schoolverlaten is de investering waard

Beleid rond vroegtijdig schoolverlaten is de investering waard Beleid rond vroegtijdig schoolverlaten is de investering waard Leuven Economics of Education Research, KU Leuven feb.kuleuven.be/leer Top Institute for Evidence Based Education Research, Maastricht University

Nadere informatie

Opstart nieuwe Gok-cyclus WELKOM!

Opstart nieuwe Gok-cyclus WELKOM! Opstart nieuwe Gok-cyclus WELKOM! STEUNPUNT GOK Interuniversitair samenwerkingsverband tussen: - Centrum voor ErvaringsGericht Onderwijs (K.U.Leuven) - Steunpunt Diversiteit & Leren (Universiteit Gent)

Nadere informatie

geïntegreerd werken aan geletterdheid

geïntegreerd werken aan geletterdheid geïntegreerd werken aan geletterdheid If there are no easy answers, there are still available and discoverable hard answers, and it is these that we can learn to make and share. Studienamiddag CBE Antwerpen

Nadere informatie

DE GEVOLGEN VAN EEN HIËRARCHISCH SECUNDAIR ONDERWIJS VOOR KEUZES VAN JONGEREN

DE GEVOLGEN VAN EEN HIËRARCHISCH SECUNDAIR ONDERWIJS VOOR KEUZES VAN JONGEREN VAKGROEP SOCIOLOGIE ONDERZOEKSGROEP CUDOS DE GEVOLGEN VAN EEN HIËRARCHISCH SECUNDAIR ONDERWIJS VOOR KEUZES VAN JONGEREN Mieke Van Houtte STRUCTUUR VAN HET VLAAMSE ONDERWIJSSYSTEEM 1 Rigide onderwijsvormen

Nadere informatie

Het belang van externe examens

Het belang van externe examens Het belang van externe examens Leuven Economics of Education Research, KU Leuven Top Institute for Evidence Based Education Research, Maastricht University www.econ.kuleuven.be/leer Onderwijsmiddag VGC,

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

ONGEKWALIFICEERDE UITSTROOM

ONGEKWALIFICEERDE UITSTROOM ONGEKWALIFICEERDE UITSTROOM EXPERTISECENTRUM INNOVATIE Onderzoeksgroep thema s en projecten in het onderwijs kerlijne.chanterie@vives.be www.projectmaker.be VIVES - campus Torhout Vertrouwd met: INLEIDEND

Nadere informatie

Algemene info eerste graad

Algemene info eerste graad Algemene info eerste graad Leerlingen die instappen in de eerste graad secundair onderwijs, stappen een andere onderwijswereld binnen. Plots zijn er veel meer vakken, veel meer leerkrachten, andere aandachtspunten,

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid in België. Diagnose en sleutelremedies

Jeugdwerkloosheid in België. Diagnose en sleutelremedies Jeugdwerkloosheid in België. Diagnose en sleutelremedies Bart Cockx SHERPPA, Universiteit Gent Denkersprogramma van de KVAB rond jeugdwerkloosheid Congres Brussel, 11 december 2013 Wat is het probleem?

Nadere informatie

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Samenvatting In natuurkunde 12 liepen de prestaties van meisjes nog steeds achter bij die van jongens. Dit hangt samen

Nadere informatie

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding Gebruikswijzer P- Reviews: Hoe kunnen de Reviews op een nuttige manier geïntegreerd worden in de lerarenopleiding? In deze gebruikswijzer bekijken we eerst een aantal mogelijkheden tot implementatie van

Nadere informatie

PIAAC IN FOCUS 2: MATTHEÜSEFFECT IN LEVENSLANG LEREN? DE RESULTATEN VAN PIAAC

PIAAC IN FOCUS 2: MATTHEÜSEFFECT IN LEVENSLANG LEREN? DE RESULTATEN VAN PIAAC PIAAC IN FOCUS 2: MATTHEÜSEFFECT IN LEVENSLANG LEREN? DE RESULTATEN VAN PIAAC Samenvatting - In Vlaanderen participeert zeven op tien (69%) van de hooggeschoolden aan levenslang leren. Onder de laaggeschoolden

Nadere informatie

De effectiviteit van technologie op verbetering van de leesprestaties: een meta-analyse Samenvatting voor onderwijsgevenden

De effectiviteit van technologie op verbetering van de leesprestaties: een meta-analyse Samenvatting voor onderwijsgevenden De effectiviteit van technologie op verbetering van de leesprestaties: een meta-analyse Samenvatting voor onderwijsgevenden Mei 2011 Nederlandse samenvatting door TIER op 28 juni 2011 Dit overzicht beoordeelt

Nadere informatie

Onderwijskansen. 2.1 Opleidingsniveau ouders

Onderwijskansen. 2.1 Opleidingsniveau ouders de staat van het onderwijs 2 Onderwijskansen Een aantal ontwikkelingen veroorzaakt grotere verschillen tussen leerlingen in kansen voor goed onderwijs. Allereerst is het opleidingsniveau van ouders steeds

Nadere informatie

EFFECTIVENESS OF MATH LEARNING IN THE FIRST YEARS OF SPECIAL PRIMARY EDUCATION a Propensity Score Matching Approach

EFFECTIVENESS OF MATH LEARNING IN THE FIRST YEARS OF SPECIAL PRIMARY EDUCATION a Propensity Score Matching Approach EFFECTIVENESS OF MATH LEARNING IN THE FIRST YEARS OF SPECIAL PRIMARY EDUCATION a Propensity Score Matching Approach Gudrun Vanlaar, Machteld Vandecandelaere, Jan Van Damme, Bieke De Fraine & Katja Petry

Nadere informatie

VOLTIJDS LOONTREKKEND DOOR HET LEVEN Hoofdstuk 21

VOLTIJDS LOONTREKKEND DOOR HET LEVEN Hoofdstuk 21 VOLTIJDS LOONTREKKEND DOOR HET LEVEN Hoofdstuk 21 Seppe Van Gils Kort samengevat In dit hoofdstuk volgen we de loopbaan van de voltijds en uit het tweede kwartaal van 1998 op tot en met het derde kwartaal

Nadere informatie

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Maatschappelijke waardering door de ogen van de TTALIS leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Bevindingen uit de Teaching And Learning International Survey (TALIS) 2013 IN FOCUS Faculteit

Nadere informatie

Hoe hoger onderwijs kan bijdragen aan de ontwikkeling van sleutelcompetenties van jongvolwassenen

Hoe hoger onderwijs kan bijdragen aan de ontwikkeling van sleutelcompetenties van jongvolwassenen Hoe hoger onderwijs kan bijdragen aan de ontwikkeling van sleutelcompetenties van jongvolwassenen Studiedag Hoger onderwijs: kiezen en winnen?, 23 oktober 2015 Heidi Knipprath (KU Leuven HIVA) www.steunpuntssl.be

Nadere informatie

An Economic Perspective on School Dropout Prevention using Microeconometric Techniques

An Economic Perspective on School Dropout Prevention using Microeconometric Techniques An Economic Perspective on School Dropout Prevention using Microeconometric Techniques Sofie J. Cabus Top Institute for Evidence Based Education Research TIER-Maastricht University Definitie voortijdig

Nadere informatie

3 De eerste graad van het secundair onderwijs

3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3.1 Situering De startende leerlingen in het secundair onderwijs verschillen sterk van interesses, talenten en mogelijkheden. Bovendien bevinden ze zich in

Nadere informatie

SONAR - 24 april 2008 Maken jongeren in Vlaanderen de overgang van school naar werk met succes? E. Omey & W. Van Trier

SONAR - 24 april 2008 Maken jongeren in Vlaanderen de overgang van school naar werk met succes? E. Omey & W. Van Trier Maken jongeren in Vlaanderen de overgang van school naar werk met succes? Resultaten van het SONAR onderzoeksprogramma 24 april 2008 SONAR ( 1998) Studiegroep van Onderwijs naar Arbeidsmarkt Interuniversitair

Nadere informatie

CD&V ONDERWIJS 3 D PLAN STERKER ONDERWIJS, STERKERE TOEKOMST. Sterker onderwijs, Sterkere toekomst ONS 3D PLAN ONDERWIJS

CD&V ONDERWIJS 3 D PLAN STERKER ONDERWIJS, STERKERE TOEKOMST. Sterker onderwijs, Sterkere toekomst ONS 3D PLAN ONDERWIJS CD&V 3 D PLAN STERKER ONDERWIJS, STERKERE TOEKOMST ONDERWIJS DE AANPAKKERS VAN MORGEN ZITTEN VANDAAG IN MIJN KLAS. ONS VLAAMS ONDERWIJS IS TOP! PARTICIPATIE VAN KINDEREN VANAF 3 JAAR IN HET ONDERWIJS HEEFT

Nadere informatie