Zie je ze ontwikkelen?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zie je ze ontwikkelen?"

Transcriptie

1 Zie je ze ontwikkelen? De meetbare kleuter?! 1 Lectoraat Early Childhood School of Education Derde Jaarcongres leve het jonge kind 4 november 2014

2 DE MEETBARE KLEUTER De voorspellende waarde van cito-scores in groep 2 voor cito-scores in groep 3 Niek Frans en Jante Postema Ineke Oenema-Mostert en Sieneke Goorhuis-Brouwer, Wendy Post Anne Keegstra Jeanet Sprong

3 3 Monitoren / volgen - ontwikkeling en leren jonge kind?

4 Variabiliteit in de ontwikkeling SNEL, the language screening instrument SNEL (Luinge, 2005). 4

5 Variabiliteit in de ontwikkeling Bijlsma-Smoorenburg, B.Y. (2013). Zie je ze GROEIen?! Rood Oranje Geel Groen Blauw Paars jaar 1 tot 2 jaar 2 tot 3 jaar 3 tot 4 jaar 4 tot 5 jaar 5 tot 6 jaar

6 CITO-SCORES Een I (A)-score is niet normaal II (B)- en III (C)- scores zijn normale scores 68% van de kinderen 6

7 Aanleiding Cito-toets Taal voor kleuters: het inzetten van interventies bij kinderen in groep 1 en 2 op basis van de cito-scores Duursma-Elting, J. (2012) A-score B-score C-score D-score E-score Leerkracht 76, ,6 96,6 Beleid 22,7 9,3 62, ,7 Leerkracht Beleid 7

8 Het vervolg De meetbare kleuter. Een onderzoek naar de ontwikkeling van het jonge kind in relatie tot het toetsen in het basisonderwijs (Postema, 2013). A. Kwalitatief: Observatie naar gedrag en afname in groep 1 en 2 - opstaan, wiebelen, huilen, roepen - verschillende setting - verschil in instructie/ hulp Interview leerkrachten - gebruik handleiding, instructie, werkwijze, afname 8

9 De meetbare kleuter. Een onderzoek naar de ontwikkeling van het jonge kind in relatie tot het toetsen in het basisonderwijs (Postema, 2013). B. Kwantitatief: Behaalde cito-scores en voorspellende waarde - 14 basisscholen leerlingen (in sept 2012 in groep 4) - Behaalde citoscores van groep 1 t/m 3 - Variabelen: - geslacht - leeftijd - kleuterverlenging - oudste in gezin - eenoudergezin 9 - autochtoon/ allochtoon

10 De meetbare kleuter. Een onderzoek naar de ontwikkeling van het jonge kind in relatie tot het toetsen in het basisonderwijs (Postema, 2013). Cito-scores: M1= Midden groep 1; E1= Eind groep 1. De verdeling van de Cito-scores van 367 leerlingen A B C D E Totaal Missing M1 35,8% 26,7% 25,8% 7,5% 4,2% E1 27,3% 30,7% 26,7% 8,5% 6,8% M2 46,2% 30,3% 16,6% 5,7% 1,3% E2 44,9% 25,0% 20,5% 7,0% 2,6% M3 20,2% 39,8% 31,5% 6,0% 3,1% E3 38,5% 30,2% 26,7% 4,7% 0,8% Cito indeling 25% 25% 25% 15% 10%

11 De meetbare kleuter. Een onderzoek naar de ontwikkeling van het jonge kind in relatie tot het toetsen in het basisonderwijs (Postema, 2013). Voorspellende waarde: verloop van de scores van groep 2 naar 3 Cito-score groep 3 Cito-score groep 2 A of B C, D of E Totaal A of B C, D of E Totaal Verschil in verdeling hoge en lage cito-scores in groep 2 en verdeling hoge en lage cito-scores in groep 3; 33% wisselingen van lage naar hoge cito-score of omgekeerd; in de groep hoog scorende leerlingen: meer meisjes. 11

12 Stabiliteit cito-scores taal Frans, N. (2014). Predictive Validity and Stability of Cito s Preschool Tests. Table 4: Estimated transition rates for language Score at time = t A B C DE A Score at B time = t + 1 C DE

13 Stabilieit cito-scores rekenen Frans, N. (2014). Predictive Validity and Stability of Cito s Preschool Tests. Table 5: Estimated transition rates for arithmetics Score at time = t A B C DE A Score at B time = t + 1 C DE

14 De overgang van groep 2 naar groep 3 Frans, N. (2014). Predictive Validity and Stability of Cito s Preschool Tests. Table 2: Pairwise correlations for the language and arithmetic scores with visual representation M1 E1 M2 E2 M3 E3 M4 E4 M1 E1 M2 E2 M3 E3 M4 E4 Language M1 - Arithmetic M1 - Language E Arithmetic E Language M Arithmetic M Language E Arithmetic E Spelling M Arithmetic M Spelling E Arithmetic E Spelling M Arithmetic M Spelling E Arithmetic E Taal Rekenen

15 Tot slot NAEYC (Gilliam & Frede, 2012; Pianta, 2012) geeft aan dat het gestandaardiseerd testen van jonge kinderen bekritiseerd moet worden vanwege de volgende redenen: De ontwikkeling van het jonge kind is zeer variabel, snel en wordt daarnaast ongelijkmatig beïnvloed door ervaringen en omgevingsfactoren. Jonge kinderen zijn niet consistent in het laten zien van hun capaciteiten. De context en manier waarop vragen worden gesteld kunnen een grote invloed hebben op hun prestatie. 15

16 NAEYC, vervolg: Door het gebrek aan ervaring en de leeftijd kunnen jonge kinderen de noodzaak om goed te presteren nog niet begrijpen. De voorspellende validiteit van testen voor jonge kinderen is op lange termijn niet erg hoog. De resultaten uit de testen zijn veelal niet bruikbaar voor ouders en leerkrachten, tenzij het om een zeer uitgebreide en daardoor zeer dure test gaat. 16

17 NAEYC, vervolg: Gestandaardiseerde testen geven geen informatie over waar een kind tot in staat is in zijn of haar eigen omgeving, alleen waartoe hij of zij in staat is in een zeer beperkte en gecontroleerde situatie. 17

18 Everybody is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing it is stupid. Albert Einstein 18

19 Referenties Bijlsma-Smoorenburg, B.Y. (2013). Zie je ze GROEIen?! Groningen: Stichting Kinderstudies. Duursma-Elting, J. (2012). Cito-toets Taal voor kleuters: Inzetten van interventies bij kinderen in groep 1 en 2 op basis van de Cito-scores. Groningen: RUG Frans. N. (2014). Predictive Validity and Stability of Cito s Preschool Tests. Groningen: RUG Gilliam, W.S., Frede E, (2012). Accountability and Program Evaluation in Early Education. Pianta, R.C. Handbook of Early Childhood Education, (p ). New York, United States of America: The Guilford Press. Luinge, M. R. (2005). The language-screening instrument SNEL. Veenendaal: Universal Press. Pianta, R. C. (2012). Handbook of early childhood education. New York, United States of America: The Guilford Press. Postema, j. (2013). De Meetbare kleuter. Een onderzoek naar de ontwikkeling van het jonge kind in relatie tot het toetsen in het basisonderwijs. Groningen: RUG. 19

20 Dank voor uw aandacht 20 02/02/13

Het authentieke portfolio als instrument in het zelfsturend leren van professionals

Het authentieke portfolio als instrument in het zelfsturend leren van professionals 1 Het authentieke portfolio als instrument in het zelfsturend leren van professionals Next Learning, 22 april 2015 Michael Bots, Kenniscenter de Kempel 2 Voordat we beginnen.. Wat verstaan we onder een

Nadere informatie

Welkom. Over werken met vrijwilligers met een kwetsbaarheid

Welkom. Over werken met vrijwilligers met een kwetsbaarheid Welkom Over werken met vrijwilligers met een kwetsbaarheid 1 Wie zijn wij: Jurrien van de Coterlet: naast vele andere rollen een zeer ervaren vrijwilliger bij o.a. ENIK Feikje Hakkert: vrijwilligers- coördinator

Nadere informatie

Motiverende beoordelingsvormen in de Lichamelijke Opvoeding. Project 4/05/2015. Missie onderzoeksgroep sportpedagogiek UGent

Motiverende beoordelingsvormen in de Lichamelijke Opvoeding. Project 4/05/2015. Missie onderzoeksgroep sportpedagogiek UGent Motiverende beoordelingsvormen in de Lichamelijke Opvoeding Met dank aan Project ENW project binnen doctoraat Sport Pedagogiek UGent Samenwerking tussen partnerinstellingen die opleiding tot leraar lichamelijke

Nadere informatie

A-E: deze letters geven aan hoe een kind scoort t.o.v. de andere kinderen in Nederland. U vindt hierover meer informatie in de rapportmap.

A-E: deze letters geven aan hoe een kind scoort t.o.v. de andere kinderen in Nederland. U vindt hierover meer informatie in de rapportmap. Katholieke basisschool de Oase Donker Curtiusstraat 4 6 2555 XW s-gravenhage Tel.: 070 3232483 Email: info@oase.lucasonderwijs.nl Website: www.kbsdeoase.nl Den Haag, februari 2016 Betreft: legenda en uitleg

Nadere informatie

Indeling werkboeken in ster-niveaus

Indeling werkboeken in ster-niveaus Dat is duidelijk! Indeling werkboeken in ster-niveaus Op welk ster-niveau laten we kinderen werken in groep 6,7 en 8? Inleiding Vanaf groep 6 heeft Pluspunt werkboeken op drie niveau s: 1-ster voor rekenzwakke

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal ParnasSys. Inleiding

Handleiding ouderportaal ParnasSys. Inleiding 1 Handleiding ouderportaal ParnasSys Inleiding Op onze school vinden wij openheid naar ouders belangrijk. Tijdens de oriëntatie op een nieuw leerlingvolgsysteem hebben wij met de scholen van De Oude Vrijheid

Nadere informatie

Samenvatting. De lat omhoog. 2012 tot en met 2016: Taal voor Kleuters en Technisch lezen

Samenvatting. De lat omhoog. 2012 tot en met 2016: Taal voor Kleuters en Technisch lezen 1 Samenvatting De lat omhoog 2012 tot en met 2016: Taal voor Kleuters en Technisch lezen 2015 en 2016: Begrijpend luisteren, Begrijpend lezen, Woordenschat, Spelling en Rekenen 2 Inleiding Voor het vijfde

Nadere informatie

Ontwikkeling en leren jonge kinderen (3-7 jaar) Het goede goed doen Samen Sterk 0-6 Symposium. Lectoraat Early Childhood

Ontwikkeling en leren jonge kinderen (3-7 jaar) Het goede goed doen Samen Sterk 0-6 Symposium. Lectoraat Early Childhood Ontwikkeling en leren jonge kinderen (3-7 jaar) Het goede goed doen Samen Sterk 0-6 Symposium 1 Lectoraat Early Childhood School of Educa3on Ineke Oenema- Mostert De puzzel 2 Visie op ontwikkeling en leren

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Proloog: media Vanaf de start van publicatie

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal ParnasSys

Handleiding ouderportaal ParnasSys Handleiding ouderportaal ParnasSys Inleiding Op onze school vinden wij openheid naar ouders belangrijk. Tijdens de oriëntatie op een nieuw leerlingvolgsysteem hebben wij met de scholen van onze stichting

Nadere informatie

Samenvatting. De lat omhoog tot en met 2017: Taal/Rekenen voor Kleuters en Technisch lezen

Samenvatting. De lat omhoog tot en met 2017: Taal/Rekenen voor Kleuters en Technisch lezen 1 Samenvatting De lat omhoog 2012 tot en met 2017: Taal/Rekenen voor Kleuters en Technisch lezen 2015 tot en met 2017: Begrijpend luisteren, Begrijpend lezen, Woordenschat, Spelling en Rekenen 2 Inleiding

Nadere informatie

De Effectiviteit van het Daltononderwijs

De Effectiviteit van het Daltononderwijs De Effectiviteit van het Daltononderwijs Patrick Sins & Symen van der Zee Pedagogiek & Onderwijs, Saxion Hogescholen, Postbus 501, 7400 AM Deventer { p.h.m.sins, s.vanderzee}@saxion.nl Aanleiding en probleemstelling

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: februari 2014

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: februari 2014 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: februari 2014 Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende CITO-toetsen van het leerlingvolgsysteem weergegeven welke vaardigheidsscores bij welk

Nadere informatie

Samenvatting. De lat omhoog. 2012, 2013, 2014 en 2015. Taal voor Kleuters en Technisch lezen

Samenvatting. De lat omhoog. 2012, 2013, 2014 en 2015. Taal voor Kleuters en Technisch lezen 1 Samenvatting De lat omhoog 2012, 2013, 2014 en 2015 Taal voor Kleuters en Technisch lezen 2015 Begrijpend luisteren, Begrijpend lezen, Woordenschat, Spelling en Rekenen 2 Inleiding Voor het vierde achtereenvolgende

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2015

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2015 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2015 Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende CITO-toetsen van het leerlingvolgsysteem weergegeven welke vaardigheidsscores bij welk

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Deze maand. In deze uitgave

NIEUWSBRIEF. Deze maand. In deze uitgave NIEUWSBRIEF Nummer 7 Februari 2016 Voorleesdagen en week van de poëzie Aangeboden door vertrekkende leidster van de peuterspeelzaal Deze maand Ma 15 febr Spreekavond Di 16 febr Spreekavond Vr 26 febr Extra

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2017 Groepsniveau (ten bate van de groepsanalyse)

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2017 Groepsniveau (ten bate van de groepsanalyse) Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2017 Groepsniveau (ten bate van de groepsanalyse) Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende Cito-toetsen van het leerlingvolgsysteem

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Medewerker CJG bereikbaar op school

Nieuwsbrief. Medewerker CJG bereikbaar op school Januari 2016 Jaargang 6, nr. 3 Nieuwsbrief In dit nummer: Medewerker CJG 1 Veilige schoolomgeving 2 Cito toetsen 3 Vragen stellen 4 Interessante informatie: Vrijdag 5 februari viering Carnaval. Voorjaarsvakantie

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie januari 2017 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen)

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie januari 2017 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen) Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie januari 2017 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen) Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende CITO-toetsen van

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid van kleuters met vroeg vreemde-taal onderwijs

De ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid van kleuters met vroeg vreemde-taal onderwijs 1 De ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid van kleuters met vroeg vreemde-taal onderwijs Sieneke Goorhuis-Brouwer, KNO, UMCG, Groningen Kees de Bot, Toegepaste Taalwetenschap RUG, Groningen April

Nadere informatie

Eindtoets Basisonderwijs (Citotoets)

Eindtoets Basisonderwijs (Citotoets) Eindtoets Basisonderwijs (Citotoets) Marleen van der Lubbe Manager Leerling- en onderwijsvolgsysteem (LOVS) Cito, Arnhem Inhoud LOVS Ontstaan EB Functie EB Doelgroep EB Inhoud EB Rapportage EB Gebruik

Nadere informatie

Protocol overgang van groep 1,2 naar 3

Protocol overgang van groep 1,2 naar 3 Protocol overgang van groep 1,2 naar 3 OBS Het Tweespan Giessenburg OBS Het Tweespan, Giessenburg 1 1. Inleiding Lange tijd werd de 1 oktobergrens gehanteerd. Kleuters die voor 1 oktober vijf jaar werden,

Nadere informatie

Protocol overgang groep 2 naar groep 3

Protocol overgang groep 2 naar groep 3 Protocol overgang groep 2 naar groep 3 Fatimaschool Algemeen. In principe stromen alle groep 2 kinderen door naar groep 3. Er is echter een groep kinderen, de zgn. herfstkinderen, de kinderen die tussen

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal ParnasSys

Handleiding ouderportaal ParnasSys Handleiding ouderportaal ParnasSys Inleiding Op onze school vinden wij het goed informeren van ouders belangrijk. Zoals bekend werken wij met het leerlingvolgsysteem ParnasSys waar ook een ouderportaal

Nadere informatie

Masterclass Resultaat afspraken Vroegschoolse educatie

Masterclass Resultaat afspraken Vroegschoolse educatie Masterclass Resultaat afspraken Vroegschoolse educatie Marco Zuidam 5 september 2013 Programma 1. Waar staan aanwezige gemeenten 2. Meekrijgen schoolbesturen 3. Aanpak 4. Type doelstellingen 5. Goede voorbeelden

Nadere informatie

Toelichting Cito uitslagen

Toelichting Cito uitslagen Toelichting Cito uitslagen Volgens de wet moet elke school de vorderingen van leerlingen volgen. Het LeerlingOnderwijsVolgSysteem (LOVS) is een hulpmiddel om kinderen tijdens hun hele basisschooltijd in

Nadere informatie

Nieuwsbrief december 2013

Nieuwsbrief december 2013 1-stap verder met planb 2 : een impressie Inhoud: 1 stap verder met planb 2 : een impressie In de vorige nieuwsbrief gaven we al aan, dat we bezig zijn met het ontwikkelen van een nieuwe module. In deze

Nadere informatie

morfologie ontwikkelingsniveau technische vaardigheden cognitieve en tactische aspect sociale vaardigheden

morfologie ontwikkelingsniveau technische vaardigheden cognitieve en tactische aspect sociale vaardigheden IS KIEZEN VERLIEZEN? De andere ploeg staat aan de aftrap met spelers die koppen groter zijn dan de jouwe, de tegenpartij beschikt over spelers die al veel meer trainingsuren achter de rug hebben, jouw

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: Januari 2015 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen)

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: Januari 2015 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen) 2015 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: Januari 2015 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen) Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende CITO-toetsen

Nadere informatie

RTI: een prachtig instrument om zicht te krijgen op het effect van je instructie. Beurs Beter begeleiden, 17 april 2012, 15.15-16.

RTI: een prachtig instrument om zicht te krijgen op het effect van je instructie. Beurs Beter begeleiden, 17 april 2012, 15.15-16. RTI: een prachtig instrument om zicht te krijgen op het effect van je instructie Beurs Beter begeleiden, 17 april 2012, 15.15-16.00 uur Vragen die beantwoord worden: Wat is RTI, wat zijn het doel en de

Nadere informatie

Gerichte instructie in lezen en spellen voorkomt lees- en spellingproblemen bij (vrijwel) alle leerlingen op Het Kofschip

Gerichte instructie in lezen en spellen voorkomt lees- en spellingproblemen bij (vrijwel) alle leerlingen op Het Kofschip Prof. dr. Anna M.T. Bosman 1 Gerichte instructie in lezen en spellen voorkomt lees- en spellingproblemen bij (vrijwel) alle leerlingen op Het Kofschip 1 Inleiding Het Kofschip is een reguliere openbare

Nadere informatie

Deze test werd ontwikkeld en aangewend om het medicatiemanagement en de verschillende aspecten hiervan te evalueren in de ambulante zorg.

Deze test werd ontwikkeld en aangewend om het medicatiemanagement en de verschillende aspecten hiervan te evalueren in de ambulante zorg. Drug Regimen Unassisted Grading Scale (DRUGS) Edelberg HK, Shallenberger E, Wei JY (1999) Medication management capacity in highly functioning community living older adults: detection of early deficits.

Nadere informatie

Uw kind duidelijk in beeld

Uw kind duidelijk in beeld Primair en speciaal onderwijs Cito Volgsysteem Uw kind duidelijk in beeld Informatiefolder voor ouders Uw kind duidelijk in beeld Informatiefolder voor ouders Om de ontwikkeling van uw zoon of dochter

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2016 Groepsniveau (ten bate van de groepsanalyse)

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2016 Groepsniveau (ten bate van de groepsanalyse) 2016 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2016 Groepsniveau (ten bate van de groepsanalyse) Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende Cito-toetsen van het leerlingvolgsysteem

Nadere informatie

Taalresultaten Giessenlanden. Toetsresultaten basisscholen en

Taalresultaten Giessenlanden. Toetsresultaten basisscholen en Taalresultaten Giessenlanden Toetsresultaten basisscholen 2014-2015 en 2015-2016 1 Taalresultaten Giessenlanden Toetsresultaten basisscholen 2014-2015 en 2015-2016 Rotterdam, juni 2016 CED-Groep: Ellen

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal ParnasSys

Handleiding ouderportaal ParnasSys Handleiding ouderportaal ParnasSys Inleiding Als team van WSKO basisschool Het Kompas vinden wij openheid naar ouders belangrijk. Tijdens de oriëntatie op een nieuw leerlingvolgsysteem hebben wij bewust

Nadere informatie

SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING

SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING We meten op onze school twee keer per jaar het sociaal-emotionele functioneren van onze leerlingen mee. Dat doen we met VISEON van Cito. Viseon staat voor Volg Instrument

Nadere informatie

Ben jij een Cicero, een Einstein of een Ontdekker?

Ben jij een Cicero, een Einstein of een Ontdekker? Ben jij een Cicero, een Einstein of een Ontdekker? Grenslandscholen Menen-Wervik Campus Menen Vander Merschplein 54 Directie: Kevin Dekyen Eerste graad A-stroom en B-stroom 2de en 3de graad ASO en TSO

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef?

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef? Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Was de Mammoetwet succesvol, ook vanuit interna5onaal perspec5ef? Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Doelen van de mammoet wet Het

Nadere informatie

Voorlichting Kernprocedure. Het ABC 20 September 2016

Voorlichting Kernprocedure. Het ABC 20 September 2016 Voorlichting Kernprocedure Het ABC 20 September 2016 Selecteren leerlingen ELKK ELKK is nog niet open voor het PO. Er zijn nog wat handelingen die gedaan moeten worden voordat het wordt opengesteld. Dit

Nadere informatie

Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011

Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011 Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011 De Leidse Monitor verzamelt informatie over de ontwikkeling van Leidse kinderen vanaf het moment dat zij en/of hun ouders deelnemen aan een voor- en vroegschools programma

Nadere informatie

HANDREIKING. Opbrengstgericht werken en ParnasSys: Overzichten van toetsresultaten. Dwarsdoorsnede. Opbrengstgericht werken

HANDREIKING. Opbrengstgericht werken en ParnasSys: Overzichten van toetsresultaten. Dwarsdoorsnede. Opbrengstgericht werken HANDREIKING Opbrengstgericht werken Opbrengstgericht werken en ParnasSys: Overzichten van toetsresultaten PO Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteitskaart Opbrengstgericht

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2016

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2016 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: januari 2016 Inleiding Dit document wordt al enkele jaren gemaakt en bijgehouden door Schoolbegeleiding Zaanstreek Waterland (SBZW). De tabellen worden in heel

Nadere informatie

Ambitie schoolstandaarden 2015 2019 Tussen- en eindopbrengsten taal / rekenen

Ambitie schoolstandaarden 2015 2019 Tussen- en eindopbrengsten taal / rekenen Ambitie schoolstandaarden 2015 2019 Tussen- en eindopbrengsten taal / rekenen Het team van basisschool De Marinx heeft voor de schoolplanperiode 2015 2019 schoolambities vastgesteld voor: Het uitstroomprofiel

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal ParnasSys

Handleiding ouderportaal ParnasSys Handleiding ouderportaal ParnasSys Inleiding Op onze school vinden wij openheid naar ouders belangrijk. Tijdens de oriëntatie op een nieuw leerlingvolgsysteem hebben wij met de scholen van onze stichting

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: augustus 2015

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: augustus 2015 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: augustus 2015 Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende CITO-toetsen van het leerlingvolgsysteem weergegeven welke vaardigheidsscores bij welk

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Samenvatting. De lat omhoog. 2012, 2013 en 2014. Technisch- en Begrijpend lezen. Woordenschat. Spelling. Rekenen

Samenvatting. De lat omhoog. 2012, 2013 en 2014. Technisch- en Begrijpend lezen. Woordenschat. Spelling. Rekenen 1 Samenvatting De lat omhoog 2012, 2013 en 2014 Technisch- en Begrijpend lezen Woordenschat Spelling Rekenen 2 Inleiding Voor het derde achtereenvolgende jaar zijn de onderwijsopbrengsten van de Cito-lovs

Nadere informatie

Cito Volgsysteem jonge kind en Cito Volgsysteem primair en speciaal onderwijs

Cito Volgsysteem jonge kind en Cito Volgsysteem primair en speciaal onderwijs Instrument Cito Volgsysteem jonge kind en Cito Volgsysteem primair en speciaal onderwijs Met het Cito Volgsysteem Jonge kind en het Cito Volgsysteem primair en speciaal onderwijs kan door middel van observatie

Nadere informatie

RTL Nieuws en de Cito-scores

RTL Nieuws en de Cito-scores Wat zien wij en wat vinden wij er van? Colofon datum 28 oktober 2013 auteur Jan Vermeulen status Definitief pagina 2 van 8 Inhoudsopgave pagina 1 Inleiding en vraagstelling 3 2 RTL en de rangordelijstjes

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie januari 2016 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen)

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie januari 2016 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen) 2016 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie januari 2016 Leerlingniveau (ten bate van de individuele analyse van de leerlingen) Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende CITO-toetsen

Nadere informatie

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van Onderzoek Cito Eindtoets Basisonderwijs Methode en deelname Van 16 tot en met 24 januari 2013 heeft een online survey over de Cito Eindtoets Basisonderwijs opengestaan voor het Basisonderwijs. De vragen

Nadere informatie

Diagnostiek van het handelend rekenen

Diagnostiek van het handelend rekenen Diagnostiek van het handelend rekenen Test Meten en Metend rekenen 2-6 D. Van De Steene Van De Steene I. Vervenne 1 Introductie Meten en metend rekenen in ons dagelijks leven Situering Domein meten en

Nadere informatie

Meedoen met de Monitor

Meedoen met de Monitor Meedoen met de Monitor Een school die deelneemt aan de Monitor de Bibliotheek op school wil doelgericht samenwerken met de bibliotheek om de taalontwikkeling van de leerlingen te stimuleren. Dat gebeurt

Nadere informatie

Camus, A., Mourey, F., d'athis, P., Blanchon, A., Martin-Hunyadi, C., De Rekeneire, N., Mischis-Troussard, C., and Pfitzemeyer, P. (2002).

Camus, A., Mourey, F., d'athis, P., Blanchon, A., Martin-Hunyadi, C., De Rekeneire, N., Mischis-Troussard, C., and Pfitzemeyer, P. (2002). Mini Motor Test (MMT) Camus, A., Mourey, F., d'athis, P., Blanchon, A., Martin-Hunyadi, C., De Rekeneire, N., Mischis-Troussard, C., and Pfitzemeyer, P. (2002). Meetinstrument Afkorting Auteurs Onderwerp

Nadere informatie

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Afdeling Onderwijs Team Monitoring & Bedrijfsvoering Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Verwijderd: Bassischooladv iezen Vraagstelling Dit onderzoek is uitgevoerd om antwoord

Nadere informatie

Betreft: Aanpassing normen LVS-toetsen van Cito. Beste ouders, verzorgers,

Betreft: Aanpassing normen LVS-toetsen van Cito. Beste ouders, verzorgers, Betreft: Aanpassing normen LVS-toetsen van Cito. Beste ouders, verzorgers, In januari/februari en juni neemt uw school Cito LVS-toetsen af bij uw kind. Met ingang van het schooljaar 2013/2014 heeft Cito

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal Parnassys

Handleiding ouderportaal Parnassys Handleiding ouderportaal Parnassys Inleiding Als team van de Sint Jozefbasisschool vinden wij openheid naar ouders belangrijk. Tijdens de oriëntatie op een nieuw leerlingvolgsysteem hebben wij bewust gekeken

Nadere informatie

LeerlingOnderwijsVolgSysteem (LOVS) en leeropbrengsten

LeerlingOnderwijsVolgSysteem (LOVS) en leeropbrengsten LeerlingOnderwijsVolgSysteem (LOVS) en leeropbrengsten Volgens de wet moet elke school de vorderingen van leerlingen volgen. Het LeerlingOnderwijsVolgSysteem (LOVS in Parnassys) is op de dr Landmanschool

Nadere informatie

TOETSEN EN TOETSPRESTATIES REKENEN

TOETSEN EN TOETSPRESTATIES REKENEN AANSLUITING PO-VO FEEDBACK / ONTWIKKELING TOETSEN EN TOETSPRESTATIES REKENEN De deelnemende scholen aan het PO-VO-netwerk in Doorn willen gericht toewerken naar een doorlopende leerlijn rekenen-wiskunde.

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: juli 2016

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: juli 2016 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: juli 2016 Inleiding Dit document wordt al enkele jaren gemaakt en bijgehouden door Schoolbegeleiding Zaanstreek Waterland (SBZW). De tabellen worden in heel

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

Of toch niet? De Cito in groep 1 en 2 geeft een betrouwbaar beeld.

Of toch niet? De Cito in groep 1 en 2 geeft een betrouwbaar beeld. De Cito in groep 1 en 2 geeft een betrouwbaar beeld. 3 Of toch niet? Op basis van goede informatie uit groep 2 kan de leerkracht van groep 3 een goede start maken. Hij kan dan een groepsplan maken dat

Nadere informatie

Schoolanalyse beoordeling opbrengsten Cito LOVS toetsen schooljaar

Schoolanalyse beoordeling opbrengsten Cito LOVS toetsen schooljaar Schoolanalyse beoordeling opbrengsten Cito LOVS en schooljaar 015-016 KONINGIN JULIANASCHOOL School Koningin Julianaschool Ingevuld door Martine Spreeuw en Jan van Ommen Analysekaart Schoolanalyse Parnassys

Nadere informatie

Development of the diabetes problem solving measure for adolescents. Diabetes Educ 27:865 874, 2001

Development of the diabetes problem solving measure for adolescents. Diabetes Educ 27:865 874, 2001 Diabete Problem Solving Measure for Adolescents (DPSMA) Cook S, Alkens JE, Berry CA, McNabb WL (2001) Development of the diabetes problem solving measure for adolescents. Diabetes Educ 27:865 874, 2001

Nadere informatie

Martine van Schaik

Martine van Schaik Martine van Schaik m.vanschaik@hsmarnix.nl Leerkrachten van 9 basisscholen en drie begeleiders vanuit Marnix en Saxion Deelnemers aan het project Deelnemers scholen regio Deventer: Deventer: De kleine

Nadere informatie

Schoolzelfevaluatie. Antoniusschool Kwaliteit & Zorg in de groepen

Schoolzelfevaluatie. Antoniusschool Kwaliteit & Zorg in de groepen Antoniusschool Kwaliteit & Zorg in de groepen Regelmatig wordt in de Nieuwsbrief extra aandacht gegeven aan de diverse facetten van de Kwaliteit & Zorg in de groepen op de Antoniusschool. Dit betreft de

Nadere informatie

Monitor de Bibliotheek op School een nieuw instrument voor beleid. Kees Broekhof Sardes

Monitor de Bibliotheek op School een nieuw instrument voor beleid. Kees Broekhof Sardes + Monitor de Bibliotheek op School een nieuw instrument voor beleid Kees Broekhof Sardes + Onderwerpen Vrij lezen en vrijetijdslezen als onderwerp van beleid De Monitor de Bibliotheek op school De monitor

Nadere informatie

Onder- en overadvisering in beeld 2006/ /2009 Gemeente Helmond

Onder- en overadvisering in beeld 2006/ /2009 Gemeente Helmond Onder- en overadvisering in beeld 6/7-8/9 Gemeente Helmond November 9 Mevrouw drs. Marian Calis OCGH Advies Samenvatting Een goede aansluiting tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs is in

Nadere informatie

DWARSDOORSNEDE groep 1 en 2

DWARSDOORSNEDE groep 1 en 2 Bijlage 3: Opbrengsten en analyses Gerardus Majellaschool 2015-2016 DWARSDOORSNEDE groep 1 en 2 De toetsen in groep 1 en 2 zijn erg onvoorspelbaar en komen vaak niet overeen met het beeld dat de leerkrachten

Nadere informatie

In beweging! Openlucht Scholen. Claire œ Operation Education

In beweging! Openlucht Scholen. Claire œ Operation Education In beweging! Openlucht Scholen œ Operation Education Claire Boonstra @claireboo Beweging gericht op transformatie van het onderwijssysteem œ Operation Education van Iedereen langs dezelfde lat naar Iedereen

Nadere informatie

1. Breng je huidige gegevens in kaart 2. Stel je schoolnorm vast: bepaal het niveau dat je op jouw school wilt halen met jouw populatie leerlingen

1. Breng je huidige gegevens in kaart 2. Stel je schoolnorm vast: bepaal het niveau dat je op jouw school wilt halen met jouw populatie leerlingen Het bepalen van de schoolnorm in het onderwijsprofiel A. Hoe bepaal je je schoolnorm? Bij het bepalen van de schoolnorm kun je de volgende stappen aanhouden: 1. Breng je huidige gegevens in kaart 2. Stel

Nadere informatie

Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score?

Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score? Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score? Jaap Dronkers Hoogleraar Onderwijssociologie Universiteit Maastricht E- mail: j.dronkers@maastrichtuniversity.nl Twitter: @dronkersj

Nadere informatie

Protocol Kleuterverlenging

Protocol Kleuterverlenging ONDERWIJS IN BEWEGING Protocol Kleuterverlenging pagina 1 Protocol Kleuterverlenging Inhoud Inleiding... 3 Opzet van het protocol... 3 Algemene uitgangspunten... 3 Criteria voor verlenging groep 2... 3

Nadere informatie

Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008)

Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008) The Diabetes Numeracy Test (DNT) Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008) Development and validation

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

De leerling heeft in groep 6 t/m 8 op de toetsen die deel uitmaken van het leerlingvolgsysteem over

De leerling heeft in groep 6 t/m 8 op de toetsen die deel uitmaken van het leerlingvolgsysteem over ADVIESWIJZER VOOR PLAATSING IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Inleiding Het Primair en Voortgezet Onderwijs in Noord-Kennemerland hebben samen besloten om de advisering door de basisschool naar het vervolgonderwijs

Nadere informatie

Utrechts Kunst van Lezen / de bibliotheek op de basisschool. Isolde Vega/ Nicolien de Pater. 10 april 2012

Utrechts Kunst van Lezen / de bibliotheek op de basisschool. Isolde Vega/ Nicolien de Pater. 10 april 2012 Utrechts Kunst van Lezen / de bibliotheek op de basisschool Isolde Vega/ Nicolien de Pater 10 april 2012 Uitgangspunt voor leesbevordering Plezier en interesse in kinderboeken zorgen voor de motivatie

Nadere informatie

Wat hebben jonge kinderen nodig?

Wat hebben jonge kinderen nodig? Wat hebben jonge kinderen nodig? Prof.dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer Studiedag 15 maart 2013 Cito scores in groep 8 De lat moet omhoog Marja Van Bijsterveld Taalonderwijs voor peuters vanaf 2;6 jaar ( groep

Nadere informatie

Vlaamse versie Cito leerlingvolgsysteem voor taal

Vlaamse versie Cito leerlingvolgsysteem voor taal Vlaamse versie Cito leerlingvolgsysteem voor taal Het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, departement Onderwijs stelt een leerlingvolgsysteem ter beschikking, gebaseerd op het CITO leerlingvolgsysteem.

Nadere informatie

Overgang Protocol. Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep. Basisschool Paulus

Overgang Protocol. Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep. Basisschool Paulus Overgang Protocol Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep Basisschool Paulus Castricum 2013-2014 Inhoud Hoofdstuk 1. Inleiding Hoofdstuk 2. Protocol verlengen/versnellen Tabijn Hoofdstuk

Nadere informatie

VOLG Buitengewoon Input Output

VOLG Buitengewoon Input Output VOLG Buitengewoon Input Output INPUT Welke onderdelen? - Vaste testen : eigen testen, geïmporteerde LVS testen, Testen met resultaat leeftijd, testen met resultaat procent. - AVI - AVI Cito - Sociogram

Nadere informatie

Enkele weken voor de eindtoets, maken de leerlingen de eindtoets van het voorgaande jaar in dezelfde setting als bij de officiële eindtoets.

Enkele weken voor de eindtoets, maken de leerlingen de eindtoets van het voorgaande jaar in dezelfde setting als bij de officiële eindtoets. TOETSEN OP DE PWA; het hoe en waarom Alle basisscholen in Nederland moeten beschikken over een leerlingvolgsysteem: een serie toetsen of observaties waarmee de ontwikkeling van de kinderen gevolgd kan

Nadere informatie

Protocol zittenblijven/doubleren

Protocol zittenblijven/doubleren Protocol zittenblijven/doubleren Doel van dit protocol Kan een kind overgaan naar een volgende groep of blijft het zitten? Met dit protocol willen we ouder(s)/verzorger(s) informeren hoe wij als school

Nadere informatie

DOELGROEP De WSD werd gevalideerd bij patiënten met een beroerte (Westergren et al. 1999).

DOELGROEP De WSD werd gevalideerd bij patiënten met een beroerte (Westergren et al. 1999). WESTERGREN S SCREENING FOR DYSPHAGIA (WSD) Westergren, A., Hallberg, I.R., & Ohlsson, O. (1999). Nursing assessment of Dysphagia among patients with stroke. Scandinavian journal of Caring Sciences, 13,

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

Arrangeren. Arrangeren/ Algemene inleiding. ( Eerste ervaringen/ aandachtspunten vanuit het loket en context arrangeren/ passend onderwijs)

Arrangeren. Arrangeren/ Algemene inleiding. ( Eerste ervaringen/ aandachtspunten vanuit het loket en context arrangeren/ passend onderwijs) Arrangeren Arrangeren/ Algemene inleiding ( Eerste ervaringen/ aandachtspunten vanuit het loket en context arrangeren/ passend onderwijs) Good Practice 1. Arrangement 1 casus instromer half jaar 2. Arrangement

Nadere informatie

1 Hier staan wij voor

1 Hier staan wij voor 1 Hier staan wij voor Richting van de school De Tweemaster is een kleine openbare school waar veel persoonlijke aandacht is voor de kinderen en hun ouders/verzorgers. We vinden het belangrijk dat er verschillende

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Algemene probleemstelling 3 15 jarigen Hoe ernstig is de situatie rondom autochtone kansarmen in termen van: - prestaties - achtergrond - segregatie

Nadere informatie

Foto en naam van uw kind(eren) Via het pijltje achter de naam van uw kind, krijgt u een menu met :

Foto en naam van uw kind(eren) Via het pijltje achter de naam van uw kind, krijgt u een menu met : Beste ouder(s)/ verzorger(s), Als team van de Willibrordschool vinden we openheid naar en communicatie met ouders belangrijk. We hopen u met deze handleiding wegwijs te maken in het ouderportaal van ons

Nadere informatie

Trendanalyse Midden Toetsen Cito. Schooljaar Vakgebieden:

Trendanalyse Midden Toetsen Cito. Schooljaar Vakgebieden: KONINGIN JULIANASCHOOL Trendanalyse Midden Toetsen Cito Schooljaar 2014-2015 Vakgebieden: 1. Taal voor kleuters 2. Rekenen voor kleuters 3. Technisch Lezen (DMT) 4. Begrijpend Lezen 5. Spelling 6. Rekenen

Nadere informatie

Ambitie team Paschalisschool

Ambitie team Paschalisschool De onderwerpen Ambitie Paschalisschool Informatie over de cito opbrengsten Woordenschat en begrijpend lezen Het belang van de cito toetsen De Vreedzame School; leef-en leergemeenschap. Opvoeden en verwachtingen.

Nadere informatie

Beleid uitstroom leerlingen groep 8

Beleid uitstroom leerlingen groep 8 Beleid uitstroom leerlingen groep 8 Oktober 2014 Marion Kersten Inhoud Inleiding... 3 Het adviseringstraject... 4 Bepalen (pre)-advies.... 5 Het kind... 5 De methodegebonden toetsen... 6 De methode-onafhankelijke

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaters en Citotoets-gegevens,

Voortijdig schoolverlaters en Citotoets-gegevens, , Toelichting bij geleverde maatwerktabellen 2006/2007 en 2007/2008* Levering: 17 februari 2010 De maatwerktabel over voortijdig schoolverlaters 2006/2007 bevat gegevens over het voortgezet onderwijs (vo)

Nadere informatie

Verrijkingsgroepen zinvol?!

Verrijkingsgroepen zinvol?! Onderzoek naar het welbevinden van leerlingen in verrijkingsgroepen Verrijkingsgroepen zinvol?! door: Patty van Scherpenzeel-Mollema Gerichte aandacht voor het (hoog)begaafde kind heeft in de afgelopen

Nadere informatie

Nieuws uit. JAARGANG 2 extra editie kwaliteitszorg

Nieuws uit. JAARGANG 2 extra editie kwaliteitszorg Nieuws uit. JAARGANG 2 extra editie kwaliteitszorg Wat is kwalitatief goed onderwijs? Een niet zo makkelijk te beantwoorden vraag. Het antwoord heeft waarschijnlijk wel te maken met het gegeven dat de

Nadere informatie

Artikelen. Citotoets en de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs

Artikelen. Citotoets en de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs Artikelen Citotoets en de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs Lieke Stroucken (CBS), Dick Takkenberg (CBS), Anton Béguin (Cito) Aan het eind van de basisschool maken leerlingen samen

Nadere informatie

UITGAAN VAN VERSCHILLEN; - WENS OF WERKELIJKHEID?- Henderien Steenbeek - Leren & Gedrag - UHD ontwikkelingspsychologie, RUG

UITGAAN VAN VERSCHILLEN; - WENS OF WERKELIJKHEID?- Henderien Steenbeek - Leren & Gedrag - UHD ontwikkelingspsychologie, RUG UITGAAN VAN VERSCHILLEN; - WENS OF WERKELIJKHEID?- Henderien Steenbeek - Leren & Gedrag - UHD ontwikkelingspsychologie, RUG Lectorinstallatie, 18 juni 2014 Lectorinstallatie, 18 juni 2014 DE KLAS ANNO

Nadere informatie

Het nagaan van het verloop van borstvoeding bij de pasgeborene

Het nagaan van het verloop van borstvoeding bij de pasgeborene INFANT BREASTFEEDING ASSESSMENT TOOL (IBFAT) Matthews M.K. (1988) Developing an instrument to assess infant breastfeeding behavior in early neonatal period. Midwifery, 4, 154-165. Meetinstrument Afkorting

Nadere informatie