Schiermonnikoog, 20 december Voorzien in reserves? 2

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schiermonnikoog, 20 december 2005. Voorzien in reserves? 2"

Transcriptie

1 VOORZIEN IN RESERVES? GERESERVEERD VOORZIENINGENBELEID Een notitie over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog

2 VOOOORRWOOOORRDD De gemeente is verplicht jaarlijks een notitie reserves en voorzieningen vast te stellen, waarin zij haar beleid ten aanzien van het omgaan met deze zaken weergeeft. Zo heeft de gemeente Schiermonnikoog bepaald in artikel 12 van haar financiële beheersverordening (ex. art. 212 Gemeentewet). Deze notitie dient ten minste te bevatten de hoogte en de aard van de reserves en voorzieningen en de wijze waarop rente of een inflatiecorrectie aan reserves en voorzieningen wordt toegerekend. Daarnaast is het voor het begrip van de lezer verstandig een theoretische uiteenzetting te maken van de verschijningsvormen van reserves en voorzieningen naar inzichten van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Deze notitie kent in de lopende budgetcyclus een verantwoordingsdocument dat nauw verwant is met de notitie: de paragraaf weerstandsvermogen in de (beleids)begroting en jaarstukken (onderdeel jaarverslag). Deze stukken moeten worden gezien als complementair: de notitie schetst het ontstaan en het doel van de reserves en voorzieningen en geeft een beleidsmatig overzicht van de keuzes die de gemeente Schiermonnikoog maakt. De paragraaf bevat o.a. de jaarlijkse verantwoording van de uitwerking van het in deze notitie geformuleerde beleid op begrotings- en rekeningsbasis. De paragraaf bevat ook die risico s waarvan de omvang niet goed te bepalen is en die derhalve niet als voorziening kunnen worden opgenomen. De notitie zal niet een overzicht bevatten van de meerjarige ontwikkeling van de reserves en voorzieningen: dit wordt opgenomen in de begroting en jaarstukken, waarbij moet worden aangemerkt dat op grond van het BBV inzicht moet worden gegeven op mutatieniveau! De notitie zal een beleidskader schetsen waarbinnen de gemeente Schiermonnikoog haar keuzes maakt ten aanzien van reserves en voorzieningen. De notitie dient jaarlijks te worden geactualiseerd: welke reserves/voorzieningen zijn opgeheven en toegevoegd, met welk doel en welke (andere) beleidskeuzes zijn gedurende het jaar gemaakt. Voor de budgetcyclus is het voorstel aan te sluiten bij de begroting en de notitie gelijk met de begroting in november vast te stellen voor het daarop volgende jaar. Dit is de eerste notitie reserves en voorzieningen, waardoor zij terugwerkende kracht kent tot 1 januari Dit jaar worden notitie en begroting niet gelijktijdig vastgesteld. Wellicht ten overvloede is in de bijlage het overzicht reserves en voorzieningen opgenomen uit de bijlage bij de begroting van Schiermonnikoog, 20 december 2005 Voorzien in reserves? 2

3 INNHHOOUUDDSSOOPPGGAAVVEE I Voorwoord 2 Inhoudsopgave 3 Inleiding en theorie 4 De situatie op Schiermonnikoog: de praktijk 7 Toelichting per reserve en voorziening gemeente Schiermonnikoog 9 Bijlage 1: overzicht reserves en voorzieningen begroting Voorzien in reserves? 3

4 INNLLEEI I IIDDI IINNGG EENN TTHHEEOORRI IIEE In het eerste hoofdstuk wordt eerst helder gemaakt wat precies wordt verstaan onder reserves en voorzieningen en welke reserves en voorzieningen worden onderscheiden in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Daarna komen de verwerkingsaspecten voor toevoegingen en onttrekkingen aan reserves en voorzieningen aan de orde. Tenslotte wordt ingegaan op rentetoevoegingen aan reserves en indexatie van voorzieningen. Deze inleiding kan worden gezien als het kader waarbinnen de gemeente haar beleidskeuzes kan maken. BEGRIPPENKADER Iedereen die wel eens een gemeentelijke balans heeft gelezen herkent de begrippen wel: algemene reserve, bestemmings- en egalisatiereserves en voorzieningen. Wat nu precies het onderscheid is tussen deze verschillende termen is wellicht niet iedereen duidelijk. Het is belangrijk onderscheid te maken tussen de verschillende verschijningsvormen van reserves en voorzieningen. Hieronder volgt een uiteenzetting van de specifieke kenmerken van de verschillende reserves en voorzieningen. WAT ZIJN RESERVES EN WAAROM BESTAAN ZE? Reserves zijn het saldo van bezittingen (de activa) minus de schulden (de passiva). Samen met het resultaat na bestemming uit de programmarekening vormen zij het eigen vermogen van de gemeente. Er wordt onderscheid gemaakt in artikel 43 van het BBV tussen drie types reserves: 1. algemene reserve(s), zonder specifieke bestemming; 2. bestemmingsreserves die dienen om ongewenste schommelingen op te vangen in de tarieven die aan derden in rekening worden gebracht, maar die niet specifiek besteed hoeven te worden (zogenaamde egalisatiereserves); 3. overige bestemmingsreserves. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Specifiek kenmerk van een reserve is de vrije beschikkingsmacht: de gemeenteraad is bevoegd de bestemming (=doel) van een reserve te wijzigen. De overwegingen om een reserve in te stellen kan vanuit vijf verschillende functies worden benaderd: - financieringsfunctie: ter financiering van (huidige of toekomstige) investeringen - inkomensfunctie: het genereren van inkomsten, waaronder rente - egalisatiefunctie: opvang van fluctuaties van tarieven - bufferfunctie: opvang onverwachte tegenvallers - bestemmingsfunctie: realiseren van bepaalde activiteiten Het kenmerk van reserveren is sparen vooraf, waar het kenmerk van lenen sparen achteraf is. Bij overwegingen om te reserveren danwel te lenen zal dus altijd een afweging moeten worden gemaakt of het nodig is op dat moment de burger te belasten ten behoeve van de toekomst (reserveren), danwel de burger te belasten ten behoeve van het heden (lenen). Historisch is het zo dat de meeste gemeenten reserves hebben gevormd uit allerlei overschotten op rekeningsbasis. Deze reserves staan soms jaren op de balans, zonder dat er uitgaven op plaats vinden. De reserves nemen alleen maar in omvang toe omdat er jaarlijks rente-dotaties aan plaatsvinden. Ook in tijden van economische neergang blijven reserves op de gemeentelijke balansen staan: ze worden slechts in beperkte mate aangesproken en vaak wordt zelfs in deze tijden rente aan de reserves toegerekend, waarbij de vraag kan worden gesteld of voldoende integraal wordt afgewogen of dit op dat moment wel de meest geëigende beslissing is. WAT ZIJN VOORZIENINGEN EN WAAROM BESTAAN ZE? Voorzieningen vallen onder de passiva en zijn vreemd vermogen. Zeg maar: een bijzonder soort schuld. Voorzieningen ontstaan door verplichtingen en kennen dus in tegenstelling tot de reservesgeen vrije aanwendbaarheid. Voorzieningen dienen te worden ingesteld door de gemeenteraad, maar de Raad heeft hierin geen keuzevrijheid. Aan voorzieningen mag geen rente worden toegerekend, maar sommige voorzieningen mogen wel worden geïndexeerd. Artikel 44 van het Besluit Begroting en Verantwoording onderscheidt verschillende soorten voorzieningen. Voorzien in reserves? 4

5 Ten eerste zijn daar de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico s (art. 44, lid 1 BBV). Deze voorzieningen worden ingesteld voor: verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar redelijkerwijs in te schatten. Voorbeeld: schadevergoeding, personele kosten bij reorganisatie, pensioenverplichtingen, wachtgelden (zie: arbeidskosten gerelateerde verplichtingen); op de balansdatum bestaande risico s van bepaalde verwachte verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten. Voorbeeld: verwachte claims bij garantstellingen; kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren (zogenaamde egalisatievoorzieningen. Voor het instellen van deze voorzieningen bestaat geen plicht). Voorbeeld: onderhoudsvoorziening. Daarnaast onderscheid het BBV voorzieningen bestaande uit door derden beklemde middelen die specifiek besteed moeten worden en bij niet (juist) besteden teruggevorderd worden. Denk hierbij aan specifieke uitkeringen van ministeries (WWB-werkdeel, Educatiegelden, RSU-gelden) maar ook verschillende overheidssubsidies (ESF, Leader-gelden etc.). Sinds de invoering van het BBV ontstaan voorzieningen niet zo maar: juist vanwege de strikte voorwaarden die aan het instellen van een voorziening worden gesteld, kunnen gemeenten (en provincies) niet zo maar een voorziening instellen. Voorzieningen zijn er omdat gemeenten verplichtingen hebben, risico s lopen en verliezen in moeten calculeren op het moment dat de omvang daarvan redelijkerwijs kan worden bepaald. Anderzijds zijn er voorzieningen omdat gemeenten middelen van derden krijgen met een specifieke bestedingsverplichting: de termijn voor besteding loopt vaak over de jaren heen, danwel loopt de termijn van terugvordering over de jaren heen, waardoor voorzieningen ontstaan op de balans. ARBEIDSKOSTEN GERELATEERDE VERPLICHTINGEN Tot slot wordt in artikel 44 expliciet gemaakt dat voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume GEEN voorziening mag worden gevormd. Onder deze categorie vallen onder IZA-premies voor niet actieven. Voor wachtgelden en pensioenen van wethouders (tenzij volledig verzekerd) dienen altijd voorzieningen te worden gevormd. ONTTREKKINGEN EN TOEVOEGINGEN AAN RESERVES EN VOORZIENINGEN Teneinde de transparantie van de gemeentelijke boekhouding zo groot mogelijk te houden zijn in het BBV enkele spelregels afgesproken met betrekking tot de verwerking van onttrekkingen en toevoegingen aan reserves en voorzieningen. VERWERKINGSASPECTEN RESERVES Zoals eerder is opgemerkt vormen de reserves samen met het resultaat na bestemming uit de programmarekening -wat apart zichtbaar dient te worden gemaakt als onderdeel van het eigen vermogen- het eigen vermogen van de gemeente. Teneinde een goed structureel zicht te krijgen op de exploitatie van de gemeente is in het BBV expliciet vastgelegd op welke wijze baten en lasten kunnen worden onttrokken en toegevoegd aan een reserve: Baten en lasten dienen via resultaatsbestemming te worden toegevoegd of onttrokken aan de reserve; Alleen investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut kunnen via resultaatsbestemming te worden onttrokken aan de reserve. Overige investeringen dienen te allen tijde te worden geactiveerd (uitzondering art. 59, lid 3). Voorzien in reserves? 5

6 VERWERKINGSASPECTEN VOORZIENINGEN De verwerkingsaspecten van reserves en voorzieningen zijn zeer verschillend. Dat is ook af te leiden uit de manier waarop reserves en voorzieningen ontstaan. Dotaties aan voorzieningen vormen een last in de gemeentelijke exploitatie; Alleen vrijval van voorzieningen vormt een bate in de gemeentelijke exploitatie; Aanwendingen van voorzieningen komen rechtstreeks ten laste van de voorziening (daarvoor is deze voorziening ook gevormd); Aan de voorzieningen mag geen rente worden toegerekend, maar sommige voorzieningen mogen worden geïndexeerd. De conclusie die hieruit kan worden getrokken is dat de winstbepaling (=het bruto exploitatieresultaat) altijd inclusief voorzieningen is en dat de winstbestemming via de reserves loopt, waarna het netto exploitatieresultaat wordt bepaald. RENTE EN INDEXATIE Zoals reeds opgemerkt mag aan reserves rente worden toegerekend, maar aan voorzieningen niet. Sommige voorzieningen mogen worden geïndexeerd, teneinde waardevastheid na te streven. Deze indexatie moet reëel zijn en gebaseerd op inflatiepercentages in het betreffende jaar. Voorzieningen gevormd door van derden verkregen middelen mogen niet worden geïndexeerd: de terugbetalingsverplichting is namelijk niet aan indexatie onderhavig! Het al dan niet toerekenen van rente aan reserves is een beleidsvrijheid van de gemeente. Per reserve kan worden bepaald of rente wordt toegerekend of niet. In de volgende paragraaf wordt verder op dit aspect ingegaan. Voorzien in reserves? 6

7 DEE SSI IITTUUAATTI IIEE OOPP SCCHHI IIEERRMMOONNNNI IIKKOOOOGG: : DDEE PPRRAAKKTTI IIJJKK WELKE RESERVES EN VOORZIENINGEN ZIJN ER OP SCHIERMINNIKOOG? Binnen de Schiermonnikoogse financiële huishouding worden tot en met 2005 de volgende reserves en voorzieningen onderscheiden: 1. algemene reserve: a. algemene reserve 2. overige bestemmingsreserves: a. reserve BTW compensatiefonds b. reserve Wet Voorziening Gehandicapten (WVG) c. reserve Algemene Maatschappelijke Vorming (AMV) d. reserve veerdam e. reserve decentrale arbeidsvoorwaarden f. reserve gemeentelijke gebouwen g. reserve riolering h. reserve wegen 3. voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico s: a. voorziening Eemsmond b. voorziening uitkering wethouders (wachtgeld) 4. voorzieningen door derden beklemde middelen: a. voorziening onderwijs algemeen b. voorziening leer- en hulpmiddelen c. voorziening personeel onderwijs d. voorziening werkdeel WWB e. voorziening werkdeel WWB verrekening Rijk De hoogte van de reserve kent veelal geen relatie met het doel waarvoor de reserve is ingesteld. Anders gezegd: er is geen calculatie op basis waarvan de hoogte van deze reserves reëel is beoordeeld. Op deze regel zijn twee uitzonderingen: de reserve BTW-compensatiefonds is tot stand gekomen na een calculatie van de gevolgen van de uitname uit het Gemeentefonds toen het compensatiefonds werd ingesteld. De reserve Veerdam is tot stand gekomen na overdracht van de beheerstaken van Rijkswaterstaat naar de gemeente aangaande onderhoud aan de veerdam. De hoogte is bepaald door de ontvangen afkoopsom van Rijkswaterstaat. De hoogte van de voorzieningen kennen wel een relatie met het doel waarvoor ze zijn ingesteld. De onder 3 genoemde voorzieningen zijn verplichtingen waaronder een berekening ligt op basis van de meest actuele aanspraken die kunnen worden gedaan (aankoop grond Eemsmond op basis van een overeenkomst en uitkering wethouders op basis van jaarlijkse aanspraken naar de toekomst). De hoogte van de onder 4 genoemde voorzieningen worden bepaald door het saldo van baten en lasten van specifieke uitkeringen van derden. Deze middelen moeten (eventueel) worden terugbetaald op een korte of langere termijn, afhankelijk van de criteria die aan de specifieke uitkeringen worden gesteld. Inmiddels is duidelijk geworden dat de voorziening Onderwijs algemeen vrijvalt in de exploitatie 2005, wegens ontbreken van een verplichting (aan derden). In de bijlage van de begroting 2006 staat de voorziening nog vermeld. De Raad is het enige orgaan op Schiermonnikoog dat bevoegd is toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves te doen of reserves in te stellen of op te heffen. De Raad is ook als enige bevoegd Voorzieningen in het leven te roepen: de daadwerkelijke ontrekkingen en toevoegingen gedurende het jaar worden niet aan de Raad voorgelegd. Met het instellen van de voorziening is de autorisatie gegeven om voor dat doel gelden rechtstreeks ten laste van de voorziening te brengen. Voorzien in reserves? 7

8 WELKE RESERVES EN VOORZIENINGEN BLIJVEN ER OP SCHIERMONNIKOOG? Over de reserves: het is de bedoeling in de loop van 2006 de realiteit van de (hoogte van de) reserves af te zetten tegen de noodzaak middelen in reserve te houden. Dit zal in samenspraak met het nieuwe gemeentebestuur plaatsvinden. De hoofdvragen die hierbij gesteld zullen worden, zijn: - is de reserve strikt noodzakelijk? - wat is een reële minimale of maximale hoogte van de reserve? - wat is de minimale totale reservebehoefte van de gemeente i.r.t. weerstandsvermogen? - is het noodzakelijk te allen tijde rente toe te voegen aan reserves in het algemeen of in het bijzonder en zo ja, welk percentage? - hoe verhouden de reserves zicht tot de voor dat doel in de exploitatie beschikbare middelen? - blijft het een reserve of wordt het een voorziening (onderhoud)? Over de voorzieningen: tenminste de verplichte voorzieningen zullen op de balans vermeld blijven. De voorziening Onderwijs algemeen blijkt zonder enige reden ingesteld te zijn: de middelen die in deze voorziening zijn niet door derden beklemd. De voorziening valt dan ook vrij in de exploitatie Wethouderspensioenen zullen niet als voorziening worden ingesteld, omdat deze volledig verzekerd zijn bij een externe partij. Op grond van in 2006 op te stellen (verplichte) meerjarige onderhoudsplannen voor riolering (GRP), groen (groenbeheersplan), wegen (MOP Wegen) en gebouwen (MOP gebouwen) is het mogelijk egalisatievoorzieningen hiervoor in te stellen. Voor de meeste genoemde onderdelen is momenteel een reserve gevormd: uit de inventarisatie van de verschillende meerjarenplannen moet blijken of en zo ja hoe hoog de te reserveren cq. te voorziene middelen zouden moeten zijn. De notitie reserves en voorzieningen 2007 zal antwoord geven op al deze vragen. WELK RENTE- EN INDEXATIEBELEID GELDT OP SCHIERMONNIKOOG? Momenteel wordt aan verschillende reserves het rente-omslagpercentage toegerekend. Voor het begrotingsjaar 2006 is het toe te rekenen rentepercentage 4,5% over de stand per 1 januari van het begrotingsjaar. Aan welke reserve rente wordt toegerekend en aan welke niet wordt duidelijk in de paragraaf Toelichting. Het indexatiepercentage is voor 2006 vastgesteld op 2% over de stand per 1 januari van het begrotingsjaar. Er zijn in 2006 geen voorzieningen waar een indexatie voor geldt. De rente- en indexatie-visie op Schiermonnikoog moet nog verder worden ontwikkeld. Dit past in een integrale afweging hoe in de toekomst om te gaan met de ontwikkeling van reserves en voorzieningen. Die stap zal moeten worden gemaakt in de loop van 2006 en zal dus terugkomen in de geactualiseerde notitie voor het begrotingsjaar De discussie met het nieuwe bestuur zal richtinggevend zijn voor de reservepositie van de gemeente Schiermonnikoog. Zoals eerder opgemerkt zal deze discussie niet beperkt moeten blijven tot de reserves en voorzieningen, maar zullen ook de in de exploitatie beschikbare middelen hierbij moeten worden betrokken. Het zou mooi zijn dat er vanuit een strategische Raadsvisie een meerjarig financieel beleid kan worden gedistilleerd, waarop de middelen in de exploitatie en de middelen in de vorm van reserves en voorzieningen worden afgestemd. Dit vraagt om keuzes naar de toekomst: keuzes die moeten worden gemaakt in het belang van de burger op Schiermonnikoog, maar zeker ook in het belang van die honderdduizenden toeristen die ieder jaar met veel plezier terugkomen naar het eiland Schiermonnikoog. Voorzien in reserves? 8

9 TTOOEELLI IICCHHTTI IINNGG PPEERR RREESSEERRVVEE EENN VVOOOORRZZI IIEENNI IINNGG GGEEMMEEEENNTTEE SCCHHI IIEERRMMOONNNNI IIKKOOOOGG: : ALGEMENE RESERVES (AR): AR-01: Algemene reserve (met rentetoevoeging): 1. Doel: de algemene reserve dient ter dekking van rekeningstekorten en incidentele tegenvallers. 2. Regels aangaande voeding en ontrekking: de reserve wordt gevoed door rekeningsoverschotten en incidentele meevallers. 3. Hoogte: De minimale stand van de reserve bedraagt Er is geen maximum vastgesteld. 4. Rente: aan deze reserve wordt rente toegerekend via resultaatsbestemming 5. Rekeningnummer: BESTEMMINGS- EN EGALISATIERESERVES (BER): BER-10 Reserve BTW-compensatiefonds (met rentetoevoeging): 1. Doel: de reserve is ingesteld om de negatieve consequenties van de invoering van het BTWcompensatiefonds op te vangen. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: een bedrag van 5% van de te declareren BTW moet worden gereserveerd voor nadeelgemeenten (en dus is in de praktijk maar 95% van de BTW direct te declareren). Een bedrag ter grootte van deze 5% komt jaarlijks ten laste van deze reserve en ten gunste van het rekeningresultaat (na bestemming). 3. Hoogte: de hoogte van de reserve is berekend aan de hand van de contante waarde van de jaarlijks te verwachten declarabele BTW minus de direct te declareren BTW (= de contante waarde van de compensatie voor nadeelgemeenten). 4. Rente: aan deze reserve wordt rente toegerekend via resultaatsbestemming 5. Rekeningnummer: BER-11 Reserve veerdam (met rentetoevoeging) 1. Doel: deze reserve is ingesteld om het onderhoud aan de veerdam dat in de loop der jaren moet worden gepleegd te kunnen voldoen. In 2004 is de reserve gevormd door de afkoopsom die is ontvangen van Rijkswaterstaat te bestemmen voor toekomstig onderhoud. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: jaarlijks wordt een bedrag van aan de exploitatie toegevoegd ten behoeve van te plegen onderhoud en beheer aan de Veerdam. Niet bestede middelen vallen vrij in de exploitatie. 4. Rente: aan deze reserve wordt rente toegerekend via resultaatsbestemming. 5. Rekeningnummer: BER-12 Reserve WVG (met rentetoevoeging): 1. Doel: de reserve is ingesteld om sterke fluctuaties in uitgaven door de jaren heen op het gebied van de WVG op te vangen (egaliseren). 2. Regels aangaande voeding en ontrekking: de lasten die uitgaan boven het jaarlijks in de begroting opgenomen budget voor de te onderscheiden aspecten binnen de WVG komen ten laste van de reserve via resultaatsbestemming. 3. Hoogte: de reserve bedraagt maximaal Er is geen minimum bepaald. 4. Rente: aan deze reserve wordt rente toegerekend via resultaatsbestemming. 5. Rekeningnummer: BER-13 Reserve AMV (algemene maatschappelijke vorming): 1. Doel: de reserve is ingesteld om sterke fluctuaties in uitgaven door de jaren heen op het gebied van maatschappelijk werk op te vangen (egaliseren). Het contract met de stichting AMW staat een afwijking van 10% van het budget toe. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: de lasten die uitgaan boven het jaarlijks in de begroting opgenomen budget voor de te onderscheiden aspecten binnen maatschappelijk werk komen ten laste van de reserve via resultaatsbestemming. 4. Rente: aan deze reserve wordt geen rente toegerekend. 5. Rekeningnummer: Voorzien in reserves? 9

10 BER-14 Reserve decentrale arbeidsvoorwaarden: 1. Doel: de reserve is ingesteld om uitvoer te geven aan decentrale arbeidsvoorwaarden. De middelen ten behoeve van decentrale arbeidsvoorwaarden zijn in samenspraak met het GO te besteden aan arbeidsvoorwaarden voor (groepen van) ambtenaren, in de meest brede zin van het woord. Hierbij valt (niet uitputtend) te denken aan opleidingsplannen, eenmalige uitkeringen etc. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: het bedrag dat onderdeel is van de uitkering uit het gemeentefonds en betrekking heeft op decentrale arbeidsvoorwaarden wordt jaarlijks toegevoegd aan de reserve. 4. Rente: aan deze reserve wordt geen rente toegerekend. 5. Rekeningnummer: BER-15 Reserve gemeentelijke gebouwen (met rentetoevoeging): 1. Doel: de reserve is ingesteld ten behoeve van het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen. Naast de in de exploitatie beschikbaar gestelde middelen voor onderhoud dient deze reserve ter dekking van bijzondere lasten op het gebied van (achterstallig) onderhoud. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: de lasten die uitgaan boven het jaarlijks in de begroting opgenomen budget voor onderhoud gemeentelijke gebouwen komen ten laste van de reserve via resultaatsbestemming. 4. Rente: aan deze reserve wordt rente toegerekend via resultaatsbestemming. 5. Rekeningnummer: BER-16 Reserve wegen (met rentetoevoeging): 1. Doel: de reserve is ingesteld ten behoeve van buitengewone lasten in verband met (achterstallig) onderhoud aan wegen op het moment dat het onderhoud op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording niet geactiveerd mag worden (zie notitie activerings- en afschrijvingsbeleid in ontwikkeling-). Binnen de exploitatie is een substantieel onderhoudsbudget wegen aanwezig voor de reguliere onderhoudslasten. In de loop van 2006 wordt gewerkt aan een Meerjarig Onderhoudsplan Wegen. Zodra deze notitie is voltooid is er zicht op de meerjarige planning van activiteiten op het gebied van wegen en de daarmee gemoeide geldstromen. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: de lasten die uitgaan boven het jaarlijks in de begroting opgenomen budget voor (onderhoud) wegen komen ten laste van de reserve via resultaatsbestemming. 4. Rente: aan deze reserve wordt rente toegerekend via resultaatsbestemming. 5. Rekeningnummer: BER-17 Reserve riolering (met rentetoevoeging): 1. Doel: de reserve is ingesteld ten behoeve van (achterstallig) onderhoud aan rioleringen in de gemeente Schiermonnikoog, voorzover deze kosten niet kunnen worden geactiveerd binnen de exploitatie. Op dit moment wordt gewerkt aan een Gemeentelijk Rioleringsplan waaruit de meerjarige planning van activiteiten en de daarmee gemoeide geldstromen inzichtelijk wordt gemaakt. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: de lasten die uitgaan boven het jaarlijks in de begroting opgenomen budget voor (onderhoud) riolering komen ten laste van de reserve via resultaatsbestemming. In de loop van 2006 wordt gewerkt aan een Meerjarig Onderhoudsplan Riolering (GRP). Zodra deze notitie is voltooid is er zicht op de meerjarige planning van activiteiten op het gebied van riolering en de daarmee gemoeide geldstromen. 4. Rente: aan deze reserve wordt rente toegerekend via resultaatsbestemming. 5. Rekeningnummer: Voorzien in reserves? 10

11 VOORZIENINGEN VOOR VERPLICHTINGEN, VERLIEZEN EN RISICO S (VZ): VZ-01 Voorziening Eemsmond 1. Doel: de voorziening is ingesteld ten behoeve van de afkoopsom voor de overdracht van een stuk grond dat wordt overgenomen van de gemeente Eemsmond en met ingang van 1 januari 2006 binnen de gemeentegrens van Schiermonnikoog valt (verplichting). 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: n.v.t. 3. Hoogte: het bedrag genoemd in de overeenkomst met de gemeente Eemsmond, ad Indexatie: nee. 5. Rekeningnummer: VZ-02 Voorziening uitkering oud wethouders 1. Doel: de voorziening is ingesteld ten behoeve van wachtgeldverplichtingen voor een drietal oud-wethouders van de gemeente Schiermonnikoog. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: de jaarlijkse lasten worden rechtstreeks aan de voorziening onttrokken.. 3. Hoogte: bij de begroting wordt elk jaar een berekening gemaakt van de actuele verplichting en de voorziening wordt daarop aangepast. 4. Indexatie: nee. 5. Rekeningnummer: VOORZIENINGEN DOOR DERDEN BEKLEMDE MIDDELEN (VZD): VZD-10 Voorziening leer- en hulpmiddelen 1. Doel: de voorziening bevat specifieke uitkering ten behoeve van leer- en hulpmiddelen in het onderwijs. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: saldo van baten en lasten ten behoeve van de specifieke uitkeringen worden via de exploitatie aan de voorziening toegevoegd. 4. Indexatie: nee. 5. Rekeningnummer: VZD-11 Voorziening personeel onderwijs 1. Doel: de voorziening bevat specifieke uitkering ten behoeve van personeel in het onderwijs. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: saldo van baten en lasten ten behoeve van de specifieke uitkeringen worden via de exploitatie aan de voorziening toegevoegd. 4. Indexatie: nee. 5. Rekeningnummer: Voorzien in reserves? 11

12 VZD-13 Voorziening werkdeel WWB 1. Doel: de voorziening bevat overtollige middelen uit de specifieke uitkering werkdeel WWB in begrotingsjaar t die mogen worden meegenomen naar begrotingsjaar t+1 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: de lasten die in het begrotingsjaar t+1 worden gemaakt ten behoeve van het werkdeel WWB worden voordat het budget wordt aangesproken, rechtstreeks onttrokken uit de voorziening. De overtollige baten in de exploitatie worden ultimo het begrotingsjaar toegevoegd aan de voorziening. De middelen die aan het eind van begrotingsjaar t+1 nog in de voorziening zitten vallen vrij in de exploitatie en worden via de exploitatie gestort in de Voorziening werkdeel WWB verrekening Rijk (VZD-14) 4. Indexatie: nee. 5. Rekeningnummer: VZD-14 Voorziening werkdeel WWB verrekening Rijk 1. Doel: de voorziening bevat overtollige middelen vanuit het werkdeel WWB die moeten worden terugbetaald aan het Rijk. Er bestaat een relatie met de voorziening WWB werkdeel (VZD-13): laatstgenoemde voorziening is het voorportaal van deze voorziening. 2. Regels aangaande voeding en onttrekking: de lasten die uitgaan boven het jaarlijks in de begroting opgenomen budget voor onderhoud gemeentelijke gebouwen komen ten laste van de reserve via resultaatsbestemming. 4. Indexatie: nee. 5. Rekeningnummer: Voorzien in reserves? 12

13 Bijlage 1 Voorzien in reserves? 13

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorwoord De gemeente is verplicht om één keer per vier jaar een nota reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen. Concept, oktober 2014

Nota reserves en voorzieningen. Concept, oktober 2014 Nota reserves en voorzieningen Concept, oktober 2014 Autorisatie OPSTELLERS: Dennis Ellenbroek FUNCTIONARIS Financieel specialist Versiegegevens VERSIE: DATUM: OMSCHRIJVING: 0.1 20 oktober Definitief concept

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Provincie Zuid Holland Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Versie GS 26 mei 1 1. Inleiding en achtergrond Deze nota gaat in op het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen van de provincie

Nadere informatie

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Rottemeren Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020 September 2014 1.

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 Inleiding 2 2. Overzicht van reserves en voorzieningen resultaatsbestemming 2009 3 3. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2014 OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN Nota reserves en voorzieningen 2014 GR - pagina 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018. Gemeente Dinkelland

Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018. Gemeente Dinkelland Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018 Gemeente Dinkelland Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018 gemeente Dinkelland Raad 21 april 2015 pagina 1 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Doel van de nota...

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland Nota Reserves en voorzieningen Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland 2015 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2 Begripsbepalingen... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Inhoud Inleiding... 2 1. Vorming van reserves en voorzieningen... 3 1.1. Vorming van reserves... 3 1.2. Vorming

Nadere informatie

Beleidsnota reserves en voorzieningen

Beleidsnota reserves en voorzieningen Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Gemeente Cuijk Datum vaststelling: 14 december 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Aanleiding herziening beleidsnota reserves en voorzieningen 2 1.2 Doel van

Nadere informatie

Versie Deelraad April 2012. Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen

Versie Deelraad April 2012. Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen Versie Deelraad April 2012 Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen Inhoud 1. Inleiding 4 2. Begripsbepaling 5 2.1 Reserves 5 2.2 Voorzieningen 7 2.3 Verschil tussen een bestemmingsreserve en een voorziening

Nadere informatie

GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020

GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020 GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020 Inhoudsopgave 1 Inleiding en doelstelling Blz. 2 2 Begrippen en kaders 3 3 Uitgangspunten van beleid 5 4 Weerstandsvermogen 8 5 Voorstellen

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen RMH

Nota Reserves en Voorzieningen RMH Nota Reserves en Voorzieningen RMH 1. Inleiding De reserves en voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de vermogenspositie van de Regio Midden Holland (RMH). Zowel vanuit bestuurlijk als bedrijfseconomisch

Nadere informatie

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen)

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) 2 januari 2014 2 Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Inhoudsopgave

Nadere informatie

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD Algemeen: Uit bijgevoegde checklist blijkt dat de jaarrekening 2010 GGD, op een detail na, voldoet aan het BBV. Het saldo van baten en

Nadere informatie

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Algemene reserve Stand per eind 2014 1.894.000 Buffer De algemene reserve is gevormd uit rekeningresultaten uit het verleden en is de primaire buffer voor

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. Algemene regels met betrekking tot het reserve- en voorzieningenbeleid... 5 2.1. Inleiding...

Nadere informatie

NOTA RESERVES VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES VOORZIENINGEN NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 1. Inleiding Reserves maken een onderdeel uit van de vermogenspositie van een organisatie. Sinds de start van de Omgevingsdienst zijn een beperkt aantal reserves gevormd.

Nadere informatie

Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard

Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Inhoudsopgave 1. INLEIDING 4 2. BEGRIPPENKADER 4 3. RESERVES 5 3.1 ALGEMENE RESERVES 5 3.2 BESTEMMINGSRESERVES

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE WAALWIJK NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2. Begripsbepaling... 4 2.1 Reserves... 4 2.2 Voorzieningen... 7 3 Beleid en beheer van reserves... 9 3.1 De instellingscriteria...

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

DOEL EN OMVANG RESERVES EN VOORZIENINGEN

DOEL EN OMVANG RESERVES EN VOORZIENINGEN R1 9111001 Algemene Reserve Algemene buffer voor de exploitatie en voor de opvang van (negatieve) rekeningssaldi. Rekeningsvoordelen. In de afgelopen jaren is het rekeningsresultaat toegevoegd /onttrokken.

Nadere informatie

Nota. reserves en voorzieningen 2014. gemeente Hellendoorn

Nota. reserves en voorzieningen 2014. gemeente Hellendoorn Nota reserves en voorzieningen 2014 gemeente Hellendoorn 14INT04380 Inhoudsopgave 1 Samenvatting 2 2 Inleiding 3 2.1 Leeswijzer 3 2.2 Doelstelling 3 2.3 Uitgangspunten 3 3 Wettelijk kader en begrippen

Nadere informatie

Richtlijnen van de commissie BBV

Richtlijnen van de commissie BBV Richtlijnen van de commissie BBV Stellige uitspraken gelden met ingang van begrotingsjaar T+1, het jaar nadat de uitspraak is gepubliceerd. 1. Notitie Software, mei 2007 1.1 Software (als afzonderlijk

Nadere informatie

3. Het meerjarenperspectief op de ontwikkeling van het Eigen Vermogen.

3. Het meerjarenperspectief op de ontwikkeling van het Eigen Vermogen. Memo Toelichting op de Ontwerpbegroting 2016 Deltaschap Aan de deelnemers natuur en recreatieschap Zuidwestelijke Delta Met onze brief 2015510557092 d.d. 28 april 2015 betreffende de ontwerpbegroting 2016

Nadere informatie

Foech ried/kolleezje: De raad is bevoegd het gemeentelijk reservebeleid aan te passen en vast te stellen.

Foech ried/kolleezje: De raad is bevoegd het gemeentelijk reservebeleid aan te passen en vast te stellen. Riedsútstel Ried : 26 maart 2015 Status : Besluitvormend Eardere behandeling : Opiniërend dd. 19 maart 2015 Agindapunt : niet invullen Portefúljehâlder : Gerda Postma Amtner : W. Kobus Taheakke : Nota

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2014 Januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Begripsbepaling... 5 2.1 Reserves... 5 2.2 Voorzieningen... 8 3 Beleid en beheer van reserves... 11 3.1 De instellingscriteria... 11 3.2 De wijze van

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk

Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk *0010100120132873* KNDK/2013/2873 Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk Concept 19-10-2013 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Begrippen 3 3. Beleidsuitgangspunten en kaderstelling 5 4.

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN

TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN Toelichting op de functies Reserves en voorzieningen bij een gemeente d.d. 31 december 2010 Bladzijde 1 Toelichting op de functies Reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status.

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status. Aan de Gemeenteraad Raad Status : : 5 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project Punt no. : 12 Korte toelichting Op de agenda voor uw vergadering

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen. Gemeente Landsmeer

Nota Reserves en Voorzieningen. Gemeente Landsmeer Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Landsmeer Pagina 1 Pagina 2 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1. Inleiding 6 2. Ontwikkeling totale omvang reserves en voorzieningen 7 3. Wettelijk kader 8 3.1. Reserves...

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen

Nota. Reserves en voorzieningen ISHW Nota Reserves en voorzieningen ISHW, vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur d.d. 13-1-14. Januari 2014 2 Voorwoord Ten behoeve van de oprichting van het samenwerkingsverband in de

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Zaaknummer : Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Beleid overschotten Collegevergadering : 15 maart 2016 agendapunt : 10 Portefeuillehouder : J.B. Boer

Nadere informatie

Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015

Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015 Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015 Versie 2.0 2 Inhoud 1. Inleiding... 5 1.1 Aanleiding... 5 1.2 stelling... 5 1.3 Wettelijk kader... 5 1.4 Leeswijzer... 5 2. Begrippen en kaders...

Nadere informatie

Gemeentebelangen Smilde-Beilen-Westerbork

Gemeentebelangen Smilde-Beilen-Westerbork Vervolg Vragen t.a.v. begrotingsbehandeling 7 november. Deelprogramma lokaal onderwijsbeleid 17. Wat voor andere invulling wordt gegeven aan voor- en vroegschoolse educatie? 18. Hoe effectief is het voorgaande

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Nota reserves. en voorzieningen

Nota reserves. en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Het regelgevend kader... 4 Algemene reserves... 4 Bestemmingsreserve... 5 Stille reserve... 5 Voorzieningen... 6 Bevoegdheden...

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STTSCOURNT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20619 17 juli 2015 Regeling van de Minister van innenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 9 juli 2015, nr. 2015-0000387198,

Nadere informatie

RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST

RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST Oktober 2008 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING...4 2 ALGEMEEN...5 2.1 BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING PROVINCIES EN GEMEENTEN... 5 2.2 LEESWIJZER... 5 3

Nadere informatie

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2016 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2016 1 2. Beleidsbegroting 2016 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

- 8. BIJLAGEN EN OVERZICHTEN

- 8. BIJLAGEN EN OVERZICHTEN - 8. BIJLAGEN EN OVERZICHTEN 8.1 Reserves en voorzieningen 8.1.1 De mutaties in de reserves reserves 31.12.2015 2016 2016 31.12.2016 onttrekking nr. eindbalans dotatie (ram) (ram) eindbalans Algemene Reserves

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE BERGEN OP ZOOM NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM "Maximale eenvoud en transparantie" Bergen op Zoom, oktober 2015 I. INLEIDING 3 Doelstelling van de nota 3 Wat is nieuw in deze Nota Reserves

Nadere informatie

Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur 4 342.500 4 1.027.500 7

Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur 4 342.500 4 1.027.500 7 Balans per 31 december 2012 (na voorgestelde resultaatbestemming) Activa 31 december 2012 31 december 2011 Ref Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2014

Nota reserves en voorzieningen 2014 Nota reserves en voorzieningen 2014 1 Inhoud 1. Inleiding 2. Wet- en regelgeving en definities 3. Functies van reserves en voorzieningen 4. Vorming en besteding van reserves en voorzieningen 5. Rentetoevoeging

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2006

Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Gemeente Grave, 7 november 2006 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Onderscheid tussen reserves en voorzieningen volgens het BBV...4 2.1. Eigen of vreemd vermogen... 4

Nadere informatie

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog Notitie Financieel Kader 2016-2019 Schiermonnikoog Voorwoord Hierbij leggen wij de laatste Notitie Financieel Kader uit deze collegeperiode aan u voor. Het meerjarenbeeld blijft is positief in alle jaarschijven

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : T.J. Boersma AB VERGADERING D.D. : 24 juni 2014 NUMMER : WM/MFI/NKu/8247 OPSTELLER : N. Kuper, 0522-276740 FUNCTIE : Afdelingshoofd Financiën VERGADERING MT

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

(pagina 3) (pagina 6)

(pagina 3) (pagina 6) JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Datum: 18 mei 2012 Afdeling: Bestuur, team ontwikkeling Afdelingshoofd:

Nadere informatie

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer Jaarrekening Grondslagen Deze jaarrekening is in opdracht van het bestuur van de Stichting Hageveld Beheer en de Onderwijsstichting College Hageveld opgesteld door de Stichting Regionaal Onderwijsbureau

Nadere informatie

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren:

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren: Nota voor : vergadering Algemeen Bestuur Datum : 19 december 2012 Onderwerp : Uitgangspunten begroting 2014 en planning besluitvorming Agendapunt : 5 Kenmerk : AB/1224 Bijlage: Planning en controlcyclus

Nadere informatie

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001 BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002 d.d. 11-07-2001 1. Productgroepnummer: 0001 3. Productgroepnaam: Financieringsmiddelen Het betreft een verzameling van mogelijke financieringsmiddelen,

Nadere informatie

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Provincie Groningen December 2014 1. Inleiding Op basis van de Financiële Verordening Provincie Groningen dienen Gedeputeerden Staten (GS) ten minste eenmaal

Nadere informatie

gelet op artikel 6, derde lid van de Subsidieregeling Maatschappelijke Ontwikkeling gemeente Hilversum 2011;

gelet op artikel 6, derde lid van de Subsidieregeling Maatschappelijke Ontwikkeling gemeente Hilversum 2011; Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hilversum; gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; gelet op artikel 6, derde lid van de Subsidieregeling Maatschappelijke Ontwikkeling

Nadere informatie

BBV ACTUALITEITEN 2013. Willem Wijntjes / voorzitter commissie Melchior Kerklaan/ secretaris commissie

BBV ACTUALITEITEN 2013. Willem Wijntjes / voorzitter commissie Melchior Kerklaan/ secretaris commissie BBV ACTUALITEITEN 2013 Willem Wijntjes / voorzitter commissie Melchior Kerklaan/ secretaris commissie ACTUALITEITEN BBV Commissie BBV Gepubliceerd in 2013 Wijzigingen in BBV BBV onder de loep Uw mening

Nadere informatie

Notitie riolering November 2014

Notitie riolering November 2014 Notitie riolering November 2014 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Samenvatting en overzicht richtlijnen commissie BBV... 4 1.3 Begrippen... 8 2 Wettelijk kader... 8 2.1. De relatie met

Nadere informatie

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject Aan de Gemeenteraad Raad Status 26 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp Beschikbaar stellen krediet IBAproject Punt no. 15b Korte toelichting Het voorstel dat voor u ligt is gebaseerd op de uitkomsten van

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3 I N H O U D S O P G A V E : PAGINA Jaarrekening: -Balans per 31 december 2010 3 -Resultatenrekening 2010 5 -Kasstroomoverzicht per 31 december 2010 6 -Toelichting op de Balans per 31 december 2010 7-13

Nadere informatie

Jaarrekening 2013 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI

Jaarrekening 2013 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI Jaarrekening 2013 Stichting Bibliotheek De Kempen versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI 17 maart 2014 Balans per 31 december 2013 Activa 31-12-2013 31-12-2012 Vaste activa Materiële vaste

Nadere informatie

Uitgangspunten stresstest

Uitgangspunten stresstest Uitgangspunten stresstest Hoofdzakelijk op basis van openbare bronnen: Begroting Jaarrekening CBS-statistieken Atlas van de lokale lasten Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

Nadere informatie

Notitie software Mei 2007

Notitie software Mei 2007 Notitie software Mei 2007 2 1 Inleiding 1.1 Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Vereniging van Zuid-Hollandse Gemeenten

Vereniging van Zuid-Hollandse Gemeenten Vereniging van Zuid-Hollandse Gemeenten Vergadering : AV 17-04-2015 Agendapunt : 4 Aan : Algemene Vergadering Kenmerk : AV 15041704 Datum : 7 april 2015 Bijlage : ONDERWERP : Jaarrekening 2014 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Investeren in ontwikkelingen. De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd.

Investeren in ontwikkelingen. De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd. Investeren in ontwikkelingen De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd. B&W 11 februari 2003 1. INLEIDING 1.1. Algemeen In de notitie Ruimte voor ontwikkelen van de ruimte voorstel tot het

Nadere informatie

Quick Scan Reserves en Voorzieningen Gemeente Slochteren

Quick Scan Reserves en Voorzieningen Gemeente Slochteren Quick Scan Reserves en Voorzieningen Gemeente Slochteren Rapportage ten behoeve van de Ommelander Rekenkamer Opdrachtgever: Ommelander Rekenkamer t.a.v. de heer B.C. Blaauw CPC QC Jacob van Hattumstraat

Nadere informatie

RESERVES en VOORZIENINGEN

RESERVES en VOORZIENINGEN RESERVES en VOORZIENINGEN 2011 Gemeente Goirle Ondersteuning/Financiën 1 februari 2011 1 INHOUDSOPGAVE blz. 1. INLEIDING 4 2. DEFINITIES (regelgeving BBV) 5 2.1. Reserves 2.2. Voorzieningen 2.3. Wijzigingen

Nadere informatie

Actuele reserves en voorzieningen

Actuele reserves en voorzieningen Actuele reserves en voorzieningen In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de bestaande reserves en voorzieningen van de gemeente Spijkenisse. Alle actuele reserves en voorzieningen zijn beoordeeld op bestaansrecht

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer 1. Inleiding In 2008 heeft Aniek Geerts, student Master of Business Administration met begeleiding vanuit de Rijksuniversiteit Groningen door de heer B.J.W.Pennink

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding...1 2. Algemene theorie over reserves en voorzieningen...2 3. Rente en reserves...5 4. Wijzigingen in regelgeving...8 5. Huidige

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen, weerstandsvermogen, activering, waardering en afschrijving van activa, en rente van de gemeente Heusden

Nota reserves en voorzieningen, weerstandsvermogen, activering, waardering en afschrijving van activa, en rente van de gemeente Heusden Nota reserves en voorzieningen, weerstandsvermogen, activering, waardering en afschrijving van activa, en rente Inhoudsopgave 1 Samenvatting 3 2 Inleiding 5 2.1 Aanleiding 5 2.2 Doel van de nota 6 2.3

Nadere informatie

xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015

xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015 xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1 Doelstelling... 3 1.2 Rol van de raad... 3 1.3 Leeswijzer... 3 2. Wijzigingen en beslispunten...

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend Aan de Raad Agendapunt: 6b Onderwerp: Jaarverslag 2012 Kenmerk: Status: BV - Financiën / SH Besluitvormend Kollum, 28 mei 2013 Samenvatting Het jaar 2012 wordt door de gemeente Kollumerland c.a. afgesloten

Nadere informatie

Stichting Fokus. Financiële jaarrekening 2014

Stichting Fokus. Financiële jaarrekening 2014 Stichting Fokus 1 Jaarrekening 2014 Stichting Fokus Mei 2015 Postbus 6124 9702 HC Groningen Tel. (050) 521 72 00 Fax (050) 521 72 09 2 Inhoud 1. Balans per 31 december 2014 4 2. Exploitatierekening 2014

Nadere informatie

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2014 bij te stellen.

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2014 bij te stellen. Raadsvoorstel Agenda nr.7 Onderwerp: Vaststellen wijziging begroting 2014 Soort: Besluitvormend Opsteller: J.H.M. Sonnemans Portefeuillehouder: W.L.G. Hanssen Zaaknummer: SOM/2014/013591 Documentnummer:

Nadere informatie

*ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 19 MEI 2011, 15.00 UUR*

*ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 19 MEI 2011, 15.00 UUR* *ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 19 MEI 2011, 100 UUR* Raadsvoorstel GEMEENTEBESTUUR onderwerp Programmarapportage 2011-1 team SBSBD raadsnummer 2011 54 collegevergadering raadsvergadering fatale termijn programma

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Bijlage: Tabellen reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen Bijlage: Tabellen reserves en voorzieningen : Tabellen reserves en voorzieningen Per reserve en voorziening zijn de belangrijkste gegevens vastgelegd in de nu volgende tabellen. Tevens is indien van toepassing een toelichting gegeven en wordt een

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda

Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda Datum: 17-03-2015 Balans per 31 december 2014 Vaste activa 31 december 2014 31 december 2013 Materiële vaste activa Inventaris en inrichting 753.767

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen Versie 1.0 1 1. Inleiding De nota reserves en voorzieningen is opgesteld om het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen aan te geven. Het beleid volgt de voorschriften

Nadere informatie

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed Gemeente Nijmegen Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Danny Ederveen Peggy van Gemert RA/AA Mei 2014 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

GEMEENTERAAD - VOORSTEL

GEMEENTERAAD - VOORSTEL GEMEENTERAAD - VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van november 2012 Besluit nummer: 2012_Raad_00070 Onderwerp: Nota Reserves en Voorzieningen 2012 - Besluitvormend Beknopte samenvatting: Het beleid over reserves

Nadere informatie