Werkwijzer Vakmanschap door intervisie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werkwijzer Vakmanschap door intervisie"

Transcriptie

1 Werkwijzer Vakmanschap door intervisie November

2 Inhoud Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Wat is intervisie? 4 Hoofdstuk 2 Een methode kiezen Tienstappenmethode Dominante Ideeën Leren van successen De Dialoogmethode Hoe verder met intervisie? 11 2

3 Inleiding Als het je vak is om mensen te activeren en te motiveren naar werk loop je soms tegen je eigen grenzen of die van een ander aan. Hoe ga je daarmee om? Intervisie is een doeltreffende en plezierige manier om je vakmanschap te ontwikkelen. Door goede vragen te stellen en een situatie diepgaand te onderzoeken, kom je op eigen kracht tot nieuwe inzichten en oplossingen. Het wordt steeds belangrijker dat sociale diensten aantoonbaar effectief werken. Dat vraagt om vakmanschap en lerend vermogen. Eén van de manieren om persoonlijk vakmanschap naar een hoger niveau tillen is intervisie. Door je werk in je team bespreekbaar te maken en lering te trekken uit elkaars aanpak ontwikkel je een meer methodische en eenduidige werkwijze. En je wordt je bewust van je eigen overtuigingen en ethische uitgangspunten. Inzet van intervisie binnen een sociale dienst levert dus veel op. In deze werkwijzer lees je wat intervisie is, hoe het werkt en wat je er aan hebt. Ook zet de werkwijzer vier intervisiemethodes op een rij die bijzonder geschikt zijn om het vakmanschap bij sociale dienst te versterken. Er zijn er nog veel meer. Heb je zelf goede ervaringen met een andere methode of andere tips voor intervisie? Stuur je feedback naar 3

4 Hoofdstuk 1 Wat is intervisie? Het doel van intervisie is om vraagstukken in je werksituatie te onderzoeken en je aanpak te verbeteren. Intervisie is het best voor te stellen als een methodisch gesprek met collega s. Het heeft een systematische opbouw en een strakke regie. Intervisie geeft ook inzicht in je eigen manier van leren en problemen oplossen. In elke sessie worden één of meer door de deelnemers zelf ingebrachte praktijkvoorbeelden grondig bij de kop gepakt. De deelnemer die het vraagstuk inbrengt, wordt geholpen door adviezen van collega s en kiest daaruit zelf een oplossing. Intervisie is iets anders dan een vrijblijvend praatje met de benen op tafel (al heeft dat ook een functie). Het is een strak geregisseerd proces waarin mensen met elkaar bespreken hoe ze hun werk eigenlijk doen. Hierdoor leren ze in korte tijd veel van en met elkaar. Door intervisie kun je persoonlijke ervaringen vertalen naar algemeen geldende principes. Daardoor werk je aan een meer eenduidige en onderbouwde werkwijze. Waarom zou je het doen? Socrates en de oude Grieken wisten het al: met zijn allen kun je meer vragen stellen dan je in je eentje kunt bedenken. Socrates vond dat alle kennis al aanwezig is in ieder mens en alleen nog maar ontsloten hoeft te worden. Door goede vragen te stellen en een situatie diepgaand te onderzoeken, kom je op eigen kracht tot nieuwe inzichten en oplossingen. Dat is de kracht van goede intervisie. Randvoorwaarden Intervisie is relatief makkelijk te realiseren. Het begint met het bijeenbrengen van collega s die mee willen doen. Een effectieve groep bestaat uit vijf tot acht personen. Regel dat jullie eens per zes weken een dagdeel tijd kunnen besteden aan intervisie. Maak goede afspraken over het volgende: > Tijdsinvestering: Spreek af hoe lang elke sessie duurt (minimaal twee, maximaal vier uur) en hou je daaraan. > Planning: Plan alle bijeenkomsten ruim van tevoren en leg ze vast in de agenda. > Duidelijke rollen: Bepaal wie wanneer een casus inbrengt en wie gespreksleider is. > Vertrouwelijkheid en leerklimaat: Maak afspraken als wat je hier zegt blijft hier. > Goede sfeer: Besteed aandacht aan de inhoud en het proces; intervisie werkt alleen als iedereen zich op zijn gemak voelt. > Ruimte en materiaal: Zorg voor een prettige werkruimte met een flipover en stiften. > Focus: Vermijd de afleiding van telefoons en laptops; laat ze in je tas. > Afsluiten: Neem aan het einde even tijd om na te praten over wat de sessie voor iedereen heeft opgeleverd en hoe het is verlopen (inhoud en proces). 4

5 Intervisie moet je leren Het opbouwen van een goed werkende intervisie kost tijd en aandacht. Hoe meer ervaring je hebt met een werkvorm, hoe meer je intervisie gaat waarderen. Het is daarom aan te raden om de intervisie te laten begeleiden door iemand die daarin getraind is. De begeleider helpt de groep de juiste methode te kiezen en een stapsgewijze en methodische aanpak te volgen. De begeleidingsrol is met enige training ook goed door deelnemers zelf te leren. Als je wilt beginnen met intervisie en een groep bij elkaar hebt, biedt Divosa de mogelijkheid om kosteloos een training voor intervisiebegeleiders te volgen. Daarbij leer je in enkele dagdelen de verschillende methodieken te begeleiden en krijg je ondersteuning bij vragen die je in de praktijk bij het begeleiden van de eigen intervisiegroep tegenkomt. Lees meer over de training op de website van Divosa. Wanneer doe je het goed? Van goede intervisie krijg je energie. In een effectieve intervisie krijg je inzicht in je eigen handelen en dat van anderen. Je bouwt met elkaar aan vertrouwen om onderlinge verschillen te bespreken. Je leert om buiten je eigen denkraam te denken en ontdekt nieuwe manieren om oude en taaie vraagstukken op te lossen. Je kunt met enige oefening de principes waarmee je in de intervisie vraagstukken oplost ook daarbuiten toepassen. Je doet het goed als: > je steeds makkelijker tot de kern van de zaak weet te komen; > je meer inzicht krijgt in de manier van werken van anderen en van jezelf; > je steeds vaker het eureka-gevoel hebt; > je de opgedane inzichten in de praktijk gebruikt; > je de intervisiegesprekken als plezierig ervaart. In het ideale geval vind je ook in de dagelijkse praktijk een manier om met elkaar in alle openheid je manier van werken te bespreken. 5

6 Hoofdstuk 2 Een methode kiezen Om intervisie goed uit te voeren is het noodzakelijk om een methode te gebruiken. Het is even wennen, maar een methode helpt om systematisch te werk te gaan en niet te snel conclusies te trekken. De waarde van intervisie zit ook in het samen de tijd nemen om tot nieuw denken te komen. Er is een groot aanbod van intervisiemethodes. Sommige zijn vooral gericht op individuele verdieping en reflectie, andere meer op het vinden van gemeenschappelijke waarden en principes in een team. Niet elke methode leent zich voor elke onderwerp en sommige methoden zijn zo complex dat ze veel ervaring of voorbereiding vragen. Deze werkwijzer beschrijft vier methodes om bij sociale diensten toe te passen. Bij elke methode is vermeld waarvoor de methode wel en niet geschikt is en op welke manier de methode je vakmanschap verdiept. Je hoeft niet altijd dezelfde methode te gebruiken, maar kunt dat laten afhangen van het onderwerp en doel van een intervisiebijeenkomst. Het is wel aan te raden om te beginnen met eenvoudiger werkvormen. Vier methodes voor intervisie eenvoudige werkvorm LEREN VAN SUCCESSEN TIENSTAPPEN- METHODE achterhalen werkzame principes reflecteren en motiveren DIALOOG- METHODE DOMINANTE-IDEEËN- METHODE complexere werkvorm 6

7 2.1 Tienstappenmethode De Tienstappenmethode is een methode die uitnodigt om vragen te blijven stellen en je oordeel uit te stellen. Door de heldere structuur is deze methode ook geschikt voor een beginnende intervisiegroep. Belangrijkste doel inzicht geven door een vraagstuk opnieuw te definiëren Vooral geschikt voor onderzoek van actuele vraagstukken Minder geschikt voor onderzoek naar achterliggende normen en waarden van de casusinbrenger Werkwijze Stap 1: Stap 2: Stap 3: Stap 4: Stap 5: Stap 6: Stap 7: Stap 8: Stap 9: De inbrenger beschrijft de feitelijke waarnemingen en de beleving van de casus beknopt en formuleert de vraagstelling. De andere deelnemers mogen feitelijke verhelderingsvragen stellen en dan elk twee of drie verdiepende open vragen bedenken. De vragen worden op de flip-over geschreven. De inbrenger doet nog even niets. De inbrenger beoordeelt in hoeverre elke vraag de essentie van de casus raakt, door er een K (koud), W (warm) of N (neutraal) bij te schrijven. Dit gebeurt in stilte. De inbrenger beantwoordt nu alle vragen kort en bondig (dus ongeacht de beoordeling). Alle deelnemers stellen nu aanvullende en verdiepende vragen. Deze vragen worden niet opgeschreven, de inbrenger beantwoordt ze direct. De andere deelnemers herdefiniëren het vraagstuk: Mijn probleem is. De herdefinities worden weer op flipover genoteerd. De inbrenger waardeert ook deze probleemdefinities met koud, warm of neutraal en voegt een eigen definitie toe. Alle deelnemers bespreken samen de nieuwe situatie en mogelijke gedragsalternatieven voor de inbrenger. De deelnemers krijgen nu de gelegenheid praktische tips en adviezen te geven als ze als daar behoefte aan hebben. Stap 10: De deelnemers houden een nabespreking en evaluatie. Wat heeft iedereen geleerd van de casusbespreking? 7

8 2.2 Dominante Ideeën De Dominante-ideeënmethode is een krachtige en verrassende intervisiemethode die confronterend kan zijn door de focus op onderliggende overtuigingen. De casusinbrenger staat centraal. Vanwege de diepgang is deze methode minder geschikt voor een eerste of tweede bijeenkomst. Belangrijkste doel inzicht krijgen in aannames die je vaak onbewust hanteert en hoe die je gedrag beïnvloeden Vooral geschikt voor het bekijken van vraagstukken door een andere bril en het zoeken van nieuwe oplossingen voor vraagstukken waar je regelmatig tegenaan loopt Minder geschikt voor analyse van een probleem Werkwijze Stap 1: Stap 2: Stap 3: Stap 4: Stap 5: Stap 6: Stap 7: De inbrenger introduceert de casus en geeft toelichting bij de vraagstelling. De andere groepsleden proberen de dominante ideeën van de inbrenger te achterhalen door vragen te stellen en aandachtig te luisteren, ook tussen de regels door. Wat stuurt het denken van de inbrenger? Welke opvattingen, idealen, normen en waarden zijn in het verhaal te horen? Ze maken voor zichzelf aantekeningen. De deelnemers noemen de gevonden dominante ideeën en inventariseren ze op de flip-over. De inbrenger luistert aandachtig, maar reageert nog niet. De inbrenger reageert. Wat herken ik? Wat herken ik niet? Waar liggen aanknopingspunten voor verandering? De inbrenger omcirkelt de dominante ideeën om verder te onderzoeken. Met hulp van de andere deelnemers probeert de inbrenger nu voor alle omcirkelde ideeën een alternatief te vinden. Bijvoorbeeld door het idee om te keren. Welke andere handelingsmogelijkheden levert de omkering op? De inbrenger bespreekt wat het onderzoek heeft opgeleverd. Welke aanknopingspunten grijp ik aan om het anders te doen? Hoe ziet het andere gedrag er uit? De hele groep kijkt terug. Hoe verliep het gesprek en wat heeft het voor iedereen opgeleverd? 8

9 2.3 Leren van successen Bij deze stimulerende intervisiemethode is de aandacht gericht op successen en op de ingrediënten die bijdragen aan succes. Het is een vorm van waarderend onderzoek (appreciative inquiry). Belangrijkste doel leren van successen en opsporen van succespatronen Vooral geschikt voor groepen die nieuwe wegen willen inslaan en nieuwe oplossingen zoeken Minder geschikt voor groepen die graag onderzoeken wat er misging Werkwijze Stap 1: Stap 2: Stap 3: Stap 4: Stap 5: De inbrenger beschrijft het vraagstuk en vertelt uitgebreid over een succeservaring daarbij: de context van het succes en de gevoelens en emoties die het opleverde. De andere deelnemers noteren welke factoren en gedragingen hebben bijgedragen aan het succes. Alle succesfactoren worden op flip-over geïnventariseerd, waarbij de deelnemers onderscheid maken tussen acties van de inbrenger zelf en van de omgeving. Iedereen (ook de casusinbrenger zelf) doet mee en vult aan. Ze bespreken alleen de successen en houden de toon positief. Ronde van vragen stellen en luisteren om nog meer onderliggende succesfactoren te vinden. De deelnemers noteren deze nieuwe vondsten op een tweede flip-overvel. De casusinbrenger reflecteert op het proces en benoemt de opbrengst. De deelnemers bespreken met elkaar wat de groep leerde van deze manier van kijken. 9

10 2.4 De Dialoogmethode De Dialoogmethode (ook wel Socratische dialoog) is een manier om systematisch onderliggende waarden en opvattingen te onderzoeken en antwoorden te vinden op fundamentele vragen. Het bijzondere is dat de casus slechts dient als middel om in gesprek te komen over de principes en regels die je hanteert. Alle deelnemers doen onderzoek naar eigen opvattingen door zich te verplaatsen in de casus. De methode maakt gebruik van vertraging en slow thinking om tot resultaten te komen. Belangrijkste doel samen de essentie van een belangrijke kwestie onderzoeken en erover nadenken, zonder te oordelen Vooral geschikt voor groepen die op zoek zijn naar een gezamenlijke visie Minder geschikt voor > groepen die snel tot oplossingen willen komen > groepen waar niemand ervaring heeft met het begeleiden van deze methode Werkwijze Bij de Dialoogmethode staat een praktijkgeval centraal dat de inbrenger als problematisch heeft ervaren. Deze vorm van intervisie spitst het praktijkgeval toe op een cruciaal moment, het hittepunt. Daarna verbreden de deelnemers dat hittepunt weer naar een algemeen geldend principe. Het proces van convergeren en divergeren kun je weergeven als een zandloper: THEMA/VRAAG VOORBEELD HITTEPUNT REGELS PRINCIPES De Dialoogmethode kent zes stappen: Stap 1 (bevragen): De groep neemt de inbrenger een interview af om vast te stellen welke vraag onderzocht moet worden: a. Wat is het verhaal, het voorbeeld dat we onderzoeken? b. Waar zit in dit voorbeeld het hittepunt, hoe ziet dat cruciale moment er precies uit? c. Wat waren de gevoelens en gedachten die de inbrenger op dat moment had? d. Wat heeft de casusinbrenger precies gedaan? De begeleider let er op dat de deelnemers geen vragen overslaan. Stap 2 (verheldering): De deelnemers stellen verhelderingsvragen, zodat ze voldoende inzicht hebben in de situatie en zich later goed kunnen inleven in het cruciale moment. 10

11 Stap 3 (verplaatsing): De andere deelnemers verplaatsen zich zo goed mogelijk in de schoenen van de inbrenger. Ze vragen zich af hoe ze zich in die situatie zelf zouden voelen, wat ze zouden denken. En hoe ze zelf zouden handelen en wat hun onderliggende redenering zou zijn. Stap 4 (essentie): Stap 5 (houding): Stap 6 (terugblik): De deelnemers voeren nu een gesprek met elkaar over de verplaatsingen en onderzoeken zorgvuldig de onderliggende redeneringen. Alle deelnemers zeggen wat voor hen de essentie van dit gesprek is. Waar draait het hier eigenlijk om, wat moeten we ter harte nemen, welke algemeen geldende principes zijn hier aan de orde? Welke houding is nodig om in zo n situatie juist of verstandig te handelen. Wat moet je onder ogen zien en welke moed is daarvoor nodig? Moet je iets opgeven of loslaten? Deel deze inzichten en bespreek het belang voor vakmanschap. De deelnemers kijken samen terug op de dialoog. Hoe kun je verder met de uitkomsten? 2.5 Hoe verder met intervisie? Als de intervisie goed loopt en je de smaak te pakken krijgt, wil je er misschien meer over weten of heb je behoefte aan andere methodes en werkvormen. Voor deze werkwijzer hebben we geput uit de volgende twee boeken: Leren met collega s door Erik de Haan (Van Gorcum 2006) Vrije ruimte praktijkboek door Jos Kessels, Erik Boers en Pieter Mostert (Boom 2008) Het is de moeite waard om deze boeken helemaal te lezen. Ze geven meer uitleg en voorbeelden bij de in deze werkwijzer genoemde methodes en bevatten andere werkvormen waarmee je je repertoire kunt uitbreiden. Ook het volgende boek is aan te raden: Praktijkboek intervisie door Monique Bellersen en Inez Kohlman (Kluwer 2013) Maar het is vooral de kunst je eigen weg te vinden in vormen van intervisie die het beste passen. En dat leer je in de praktijk, door vaak intervisiebijeenkomsten te houden en met samen collega s te bedenken hoe je intervisie verder kunt gebruiken om je professionaliteit en vakmanschap te vergroten. 11

12 Colofon Divosa Kon. Wilhelminalaan LA Utrecht Postbus GT Utrecht T E Redactie Erica Koch (Parresia* Training & Advies) Chris Goosen (Divosa) Eindredactie Anneke Nunn Vormgeving Marion Klerken, YON-Vormgeefwerk Versie November 2013 Deze werkwijzer is een onderdeel van het Programma Effectiviteit en Vakmanschap van de VNG en Divosa, mede gefinancierd door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het doel van dit programma is het versterken en stimuleren van methodisch werken binnen de sociale zekerheid. De Werkwijzer Vakmanschap door intervisie valt binnen de Programmalijn Organisatie & Ontwikkeling. In de Programmalijn Uitvoerders verschenen al een vierluik werkwijzers over het Bbz, de Werkwijzer Omgaan met belemmeringen, de Werkwijzer Handhaving rechtmatigheid en arbeidsverplichting, de Werkwijzer Groepsgewijs werken met klanten, de Werkwijzer Diagnose-instrumenten en de Werkwijzer Integere en veilige dienstverlening. 12

1.Doelstellingen van intervisie

1.Doelstellingen van intervisie Intervisie 1.Doelstellingen van intervisie Intervisie kent de volgende doelstellingen: - Professionals helpen elkaar om tot oplossingen te komen; - Het problematiseren, analyseren en verhelderen van het

Nadere informatie

Intervisiemethodes. Methode 1: Incidentenmethode

Intervisiemethodes. Methode 1: Incidentenmethode Intervisiemethodes Methode 1: Incidentenmethode Bij de incidentmethode wordt een gebeurtenis uit de werksituatie van een van de deelnemers op gestructureerde wijze besproken. Stap 1 Introductie van het

Nadere informatie

Handreiking Intervisie POH-GGZ

Handreiking Intervisie POH-GGZ Handreiking Intervisie POH-GGZ Daniëlle Vissers programmamanager GGZ Januari 2017 Inhoud 1. Wat is intervisie?... 3 2. Hoe werkt intervisie?... 3 3. Hoe intervisie te organiseren?... 3 4. Keuze uit verschillende

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INTERCOLLEGIALE CONSULTATIE HANDREIKING VOOR ZORGGROEPEN

AAN DE SLAG MET INTERCOLLEGIALE CONSULTATIE HANDREIKING VOOR ZORGGROEPEN AAN DE SLAG MET INTERCOLLEGIALE CONSULTATIE HANDREIKING VOOR ZORGGROEPEN Deze handreiking is opgesteld in samenwerking met: COLOFON InEen Leden van InEen kunnen dit document voor eigen gebruik vrijelijk

Nadere informatie

workshop: waardengericht leidinggeven mbv een socratische dialoog als intervisiemodel

workshop: waardengericht leidinggeven mbv een socratische dialoog als intervisiemodel Socratische dialoog workshop: waardengericht leidinggeven mbv een socratische dialoog als intervisiemodel Tijdens een socratische dialoog volgen we een vast patroon. Het gesprek begint met het opvragen

Nadere informatie

Vragen op de startdag intervisie 13-1-2015

Vragen op de startdag intervisie 13-1-2015 Vragen op de startdag intervisie 13-1-2015 Op 13 januari jl. was de startdag intervisie. Voorafgaand aan de startdag zijn er bijeenkomsten geweest voor de facilitators en voor (nieuwe) leden die aan intervisie

Nadere informatie

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken?

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken? Intervisie Wat is het? Intervisie is een manier om met collega's of vakgenoten te leren van vragen en problemen uit de dagelijkse werkpraktijk. Tijdens de bijeenkomst brengen deelnemers vraagstukken in,

Nadere informatie

Met intervisie aan de slag. Programmagroep

Met intervisie aan de slag. Programmagroep Met intervisie aan de slag Programmagroep Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Wat is intervisie... 3 1.1 Leren leren van elkaar!... 3 1.2 Hoe wordt intervisie voor regio- en seniorcoaches georganiseerd?...

Nadere informatie

Intervisie

Intervisie Intervisie 03-06-2013 Eigen ervaringen? Successen Welke? Waaraan te wijten? Minder positieve ervaringen Welke? Waardoor? Wat is intervisie? Definitie Leren met collega s door vragen/problemen uit de dagelijkse

Nadere informatie

Intervisie

Intervisie Intervisie 07-04-2014 Eigen ervaringen? Successen Welke? Waaraan te wijten? Minder positieve ervaringen Welke? Waardoor? Wat is intervisie? Definitie Leren met collega s door vragen/problemen uit de dagelijkse

Nadere informatie

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken?

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken? FCE / Stichting Opleidingskunde 2007 Een groep interviewen met de waarderende methode Bijvoorbeeld over samenwerken... 1. Thema scherp (het gaat in dit voorbeeld over effectief samenwerken ) 2. In kleine

Nadere informatie

1. Doel en werkwijze intervisie

1. Doel en werkwijze intervisie 1. Doel en werkwijze intervisie Doel leren leren van elkaar. de groep gebruiken als oefensituatie themagerichte situaties bespreken de groep mee laten denken over een probleem en/of praktijksituatie experimenteren

Nadere informatie

Een effectieve stakeholdersdialoog

Een effectieve stakeholdersdialoog Een effectieve stakeholdersdialoog Maarten Rienks Het Nieuwe Trivium - filosoferen in organisaties maartenrienks coaching en organisatieontwikkeling Een effectieve stakeholdersdialoog Tijdens het jaarcongres

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 3. Hoofdstuk 1 Wat is intervisie 5

Inhoudsopgave. Inleiding 3. Hoofdstuk 1 Wat is intervisie 5 Naam: Peter de Graaf Opleiding: Coaching & Counseling Europees Instituut Periode: Januari 2006 September 2011 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Wat is intervisie 5 1.1 Het begrip intervisie 5 1.2 Toelichting

Nadere informatie

INTERVISIE ALGEMEEN INLEIDING

INTERVISIE ALGEMEEN INLEIDING INTERVISIE ALGEMEEN 1 INLEIDING Met deze waaier kunnen intervisiegroepen (en begeleiders daarvan) nieuwe, aantrekkelijke en dynamische werkvormen kiezen die intervisie tot een succes maken. Nieuwe werkvormen

Nadere informatie

Iedere groep kan met de 10 stappen methode werken. Als een JGZ organisatie een andere methode voor intervisie gebruikt is dat ook mogelijk.

Iedere groep kan met de 10 stappen methode werken. Als een JGZ organisatie een andere methode voor intervisie gebruikt is dat ook mogelijk. Bijlage 7 Intercollegiaal overleg Notitie Intervisiebijeenkomsten Doel De deelnemers verbeteren in twee bijeenkomsten hun eigen professionele handelen wanneer zij in de praktijk kindermishandeling vermoeden

Nadere informatie

Intervisie. Het versterkt de impact leertrajecten

Intervisie. Het versterkt de impact leertrajecten Intervisie Het versterkt de impact leertrajecten 1. Inleiding Hieronder geven wij bevindingen aan op basis van onze ervaring, in het starten, doorvoeren, voortzetten en evalueren van intervisietrajecten.

Nadere informatie

BEGELEIDEN VAN INTERVISIE: VOOR MEDIATORS

BEGELEIDEN VAN INTERVISIE: VOOR MEDIATORS BEGELEIDEN VAN INTERVISIE: VOOR MEDIATORS Life can only be understood backwards; but it must be lived forwards Søren Kierkegaard, Deens filosoof, 1813-1855 Begeleiden van intervisie voor mediators Introductie

Nadere informatie

Intervisie: de 10-stappenmethode

Intervisie: de 10-stappenmethode Intervisie: de 10-stappenmethode Wanneer te gebruiken? De 10-stappenmethode is uitermate geschikt voor een beginnende intervisiegroep, waarin mensen participeren met weinig of geen intervisie-ervaring.

Nadere informatie

HET GESPREK: KOP ROMP STAART

HET GESPREK: KOP ROMP STAART HET GESPREK: KOP ROMP STAART Elk effectief gesprek heeft een zogenaamde kop romp staart structuur: een begin, een kern en een einde. Voorafgaand aan deze drie fasen is het cruciaal om elk gesprek zorgvuldig

Nadere informatie

Handleiding. Intervisie. KNOV 2009 Liesbeth Kool, Anneke van der Heijden

Handleiding. Intervisie. KNOV 2009 Liesbeth Kool, Anneke van der Heijden Handleiding Intervisie KNOV 2009 Liesbeth Kool, Anneke van der Heijden 1 Methodiek Intervisie is een vorm van overleg en samenwerking tussen collega s, waarbij vooral reflecties op eigen werkervaringen

Nadere informatie

DUUR WAT HOE MATERIAAL

DUUR WAT HOE MATERIAAL DUUR WAT HOE MATERIAAL 0.00 5 min Intro begeleiders Introductie thema agressiehantering Doelen simulatiespel Toelichting rollen Introduceer jezelf en het spel Introductie begeleiders Nodig deelnemers uit

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Heb je vragen, feedback of wil je op weg geholpen worden, neem contact met ons op. info@talentengenerator.nl.

SPELVARIANTEN. Heb je vragen, feedback of wil je op weg geholpen worden, neem contact met ons op. info@talentengenerator.nl. SPELVARIANTEN Je ontdekt meer in een uur spelen dan in een jaar converseren Plato Het klinkt zo simpel we gaan bouwen aan het vertrouwen maar is het wel zo simpel? Zomaar vanuit het niets het thema vertrouwen

Nadere informatie

intervisie de pot met goud

intervisie de pot met goud intervisie de pot met goud Uitgangspunten Wat is intervisie? Je vrij voelen om ervaringen te delen Niets is raar of onprofessioneel Twijfels toetsen Ideeën opperen Geslaagde voorbeelden inbrengen (zonder

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Intervisie voor de VPM 2013 Workshop Intervisie VPM 2013 Xtensys HRM-consultancy & training

Intervisie voor de VPM 2013 Workshop Intervisie VPM 2013 Xtensys HRM-consultancy & training Intervisie voor de VPM 2013 Wat is intervisie? Intervisie is een manier om met collega s te sparren over inhoudelijke thema's en over persoonlijke dilemma s in het werk. De frequentie voor de intervisie

Nadere informatie

Als docent werk je vanuit een positie van autoriteit, als trainer vanuit een positie van gelijkwaardigheid

Als docent werk je vanuit een positie van autoriteit, als trainer vanuit een positie van gelijkwaardigheid JOUW ROL ALS TRAINER Het klinkt misschien overbodig om het te hebben over de rol die je hebt bij het beïnvloeden van het denken en doen van anderen in groepssituaties. Iedereen weet toch wel wat die rol

Nadere informatie

Intervisie Schatkist

Intervisie Schatkist Intervisie Schatkist Dit is een publicatie van FOCUS Leren & Ontwikkelen Dit exemplaar is verkocht aan: Dhr. W. Ezerman (Willem) / 2015-354 FOCUS Leren & Ontwikkelen T.a.v. Dhr. W. Ezerman Transvaalstraat

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

De socratische methode. Iets meer over Socrates

De socratische methode. Iets meer over Socrates De socratische methode De kunst van het vragen stellen Het is vaak beter om goede vragen te stellen dan zelf goede antwoorden te geven. Met vragen beweeg je anderen tot onderzoek van eigen ervaringen en

Nadere informatie

Intervisie wat is het?

Intervisie wat is het? Intervisie wat is het? Intervisie is: a. een gestructureerde methode om b. van elkaars c. werkvraagstukken d. te leren Ad a: Intervisie is een gestructureerd gesprek. De structuur is er om effectief en

Nadere informatie

METHODIEKEN VOOR INTERVISIE

METHODIEKEN VOOR INTERVISIE METHODIEKEN VOOR INTERVISIE Inleiding In dit document zetten we een aantal methodieken uiteen als leidraad voor een goede intervisie. Door een of meerdere methodieken te gebruiken wordt de beschikbare

Nadere informatie

Methode voor moreel beraad uit het moresprudentieproject

Methode voor moreel beraad uit het moresprudentieproject Methode voor moreel beraad uit het moresprudentieproject Moreel beraad is een dialogische werkvorm waarin het onderzoeken van een casus centraal staat. Het is een stappenplan waarin zowel houdingsgerichte

Nadere informatie

Intervisie. Helpende Z&W versnelde leerroute. ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden

Intervisie. Helpende Z&W versnelde leerroute. ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden Intervisie Helpende Z&W versnelde leerroute ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden Reflecteren Eén van de definities van reflecteren: Reflecteren is het terugblikken op je handelen, nadenken

Nadere informatie

Intervisie. 1. Wat is intervisie? 2. Wanneer en waarom intervisie? 3. Voor wie? 4. Wat levert het op? 5. Methodiek 6. De rol van de begeleider

Intervisie. 1. Wat is intervisie? 2. Wanneer en waarom intervisie? 3. Voor wie? 4. Wat levert het op? 5. Methodiek 6. De rol van de begeleider Intervisie 1. Wat is intervisie? 2. Wanneer en waarom intervisie? 3. Voor wie? 4. Wat levert het op? 5. Methodiek 6. De rol van de begeleider 1. Wat is intervisie? Intervisie laat zich kort omschrijven

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Toelichting. Intervisie

Toelichting. Intervisie Toelichting Intervisie December 2010 1. Wat is intervisie? Naast opleiding en training is gezamenlijke reflectie op het eigen handelen voor dierenartsen een goede manier om zich te ontwikkelen. Door in

Nadere informatie

Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen

Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen Nurse Academy lustrumcongres 2014 Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen Amersfoort, 17 november 2014 Jos de Munnink, gespreksleider moreel beraad GGNet Contact: j.demunnink@ggnet.nl

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Reflecteren= dé kern van een professionele kinderopvang - Waarderende praktijkanalyse in een notendop

Reflecteren= dé kern van een professionele kinderopvang - Waarderende praktijkanalyse in een notendop Reflecteren= dé kern van een professionele kinderopvang - Waarderende praktijkanalyse in een notendop Wat heeft er je de laatste week geraakt/verwonderd? Baby slaapt moeilijk en huilt veel ouders houden

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Je ontdekt meer in een uur spelen dan in een jaar converseren Plato

SPELVARIANTEN. Je ontdekt meer in een uur spelen dan in een jaar converseren Plato SPELVARIANTEN Je ontdekt meer in een uur spelen dan in een jaar converseren Plato Inleiding Het klinkt zo simpel we gaan bouwen aan het vertrouwen maar is het wel zo simpel? Zomaar vanuit het niets het

Nadere informatie

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 De manier waarop je met elkaar omgaat en hoe je met elkaar in gesprek gaat is belangrijk in het dagelijks werk. Het helpt je elkaar beter te begrijpen

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

INTERVISIE- SCHATKIST

INTERVISIE- SCHATKIST leren & ontwikkelen Intervisie schatkist blz. 1 van 25 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 Wat is intervisie?... 3 Wat is de werkwijze in de intervisie?... 3 De spelregels van intervisie...

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

In the spotlights een intervisiemodel

In the spotlights een intervisiemodel In the spotlights een intervisiemodel De inspiratie om de intervisiemethodiek In the spotlights te ontwikkelen, heb ik gevonden in de succesanalyse. Een oplossingsgerichte methodiek, die zoals de naam

Nadere informatie

Moreel Beraad. Roelie Dijkman, specialist ouderengeneeskunde SHDH

Moreel Beraad. Roelie Dijkman, specialist ouderengeneeskunde SHDH Moreel Beraad Roelie Dijkman, specialist ouderengeneeskunde SHDH Wat is goed handelen? Wat en wie bepaalt dat? Ethiek Het systematisch nadenken over normen en waarden die in handelings- en beslissituaties

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie en in elk netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Van werkdruk naar werkplezier

Van werkdruk naar werkplezier Van werkdruk naar werkplezier Het Programma Onze visie Werkdruk leidt tot minder werkplezier, wrijving in de samenwerking en op termijn mogelijk verzuim door stressklachten. Als medewerkers echter uitgedaagd

Nadere informatie

Artikel 2.1 De aspirantcounsellor en de registercounsellor dienen zelf zorg te dragen voor aansluiting bij een intervisiegroep.

Artikel 2.1 De aspirantcounsellor en de registercounsellor dienen zelf zorg te dragen voor aansluiting bij een intervisiegroep. 1 REGLEMENT VOOR INTERVISIEGROEPEN VAN DE ALGEMENE BEROEPSVERENIGING VOOR COUNSELLING In dit reglement worden de volgende afkortingen gebruikt: - ABvC : de Algemene Beroepsvereniging voor Counselling -

Nadere informatie

Achtergrond info intervisie

Achtergrond info intervisie Achtergrond info intervisie Voor een onderwijsprofessional helpt het om gebruik te maken van intervisie. Dit houdt in dat je regelmatig met collega s onderling bespreekt hoe het professioneel handelen

Nadere informatie

Handleiding Gespreksvormen Discussie

Handleiding Gespreksvormen Discussie Handleiding Gespreksvormen Discussie Inhoud Overzicht 1. Inleiding 2. Doel 3. Werkvormen 4. Tips voor het begeleiden van een discussie 4.1. Onderwerp inleiden 4.2. Voorlopig standpunt bepalen 4.3. Discusieren

Nadere informatie

Achter elk probleem schuilt het werkelijke probleem. Intervisie-gesprekken

Achter elk probleem schuilt het werkelijke probleem. Intervisie-gesprekken Achter elk probleem schuilt het werkelijke probleem Intervisie-gesprekken De Jong en Vermeulen 2000 Intervisie Intervisie is een leervorm waarin leren met elkaar van elkaars ervaringen en inzichten centraal

Nadere informatie

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18 15 De werkbegeleider Samenvatting De werkbegeleider heeft een belangrijke rol binnen zorg- en welzijnsorganisaties. Zij helpt de student zich het vak eigen te maken en leert tegelijkertijd zelf hoe zij

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR INTERVISIEGROEPEN VAN DE ALGEMENE BEROEPSVERENIGING VOOR COUNSELLING

REGLEMENT VOOR INTERVISIEGROEPEN VAN DE ALGEMENE BEROEPSVERENIGING VOOR COUNSELLING 1 REGLEMENT VOOR INTERVISIEGROEPEN VAN DE ALGEMENE BEROEPSVERENIGING VOOR COUNSELLING In dit reglement worden de volgende afkortingen gebruikt: ABvC : de Algemene Beroepsvereniging voor Counselling TRA-bureau

Nadere informatie

Functioneel meten en vakmanschap www.divosa.nl

Functioneel meten en vakmanschap www.divosa.nl De sociale dienst als lerende organisatie Functioneel meten en vakmanschap www.divosa.nl De sociale dienst als lerende organisatie Functioneel meten en vakmanschap Prof. dr. Roland Blonk, Chris Goosen

Nadere informatie

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn)

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Laat de ander merken dat je echt luistert door je houding en ogen. Laat merken dat je aandacht op hem/haar gericht is. Stel zoveel mogelijk

Nadere informatie

Verbindend Leiderschap. Info driedaagse training inside

Verbindend Leiderschap. Info driedaagse training inside Verbindend Leiderschap Info driedaagse training inside AAN HET WERKBOEK! Sommige situaties doen je wankelen. Je schrikt van de reactie van jezelf of de ander. Soms op je werk, soms privé. Hoe kan dat?

Nadere informatie

De magie van Florerend Verkennen Geknipt om te bouwen aan zelfsturing. Intro

De magie van Florerend Verkennen Geknipt om te bouwen aan zelfsturing. Intro De magie van Florerend Verkennen Geknipt om te bouwen aan zelfsturing Door Pepijn Happel Intro We zijn zo gewend te focussen op wat niet werkt, daarbij geholpen door traditionele probleemoplossende methoden,

Nadere informatie

Uitgave maart Enexis formuleert leiderschapsbelofte met vier pijlers voor wendbare organisatie. Versterk mens & werk

Uitgave maart Enexis formuleert leiderschapsbelofte met vier pijlers voor wendbare organisatie. Versterk mens & werk Uitgave maart 2017 Enexis formuleert leiderschapsbelofte met vier pijlers voor wendbare organisatie Versterk mens & werk Enexis formuleert leiderschapsbelofte met vier pijlers voor wendbare organisatie

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Inleiding. Aanpak visie op leren

Plan van Aanpak. Inleiding. Aanpak visie op leren Plan van Aanpak Van Jos Kessels, Manon Ruijters, Dorine Wesel Datum 12 augustus 2015 Onderwerp Aanpak visie op leren Inleiding Natuurlijk zijn onze uitgangspunten op verschillende manieren om te zetten

Nadere informatie

Team Alignment. En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Transformational Programs by TLC www.tlc-nederland.com

Team Alignment. En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Transformational Programs by TLC www.tlc-nederland.com Team Alignment En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Team Alignment Het gaat goed! Herkent u deze situatie: een collega of een medewerker presenteert vol vuur over de voortgang van een

Nadere informatie

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Cursusdag 1 09:30 uur Kennismaking We starten deze module een kennismaking. We inventariseren de verwachtingen van alle deelnemers. U krijgt een toelichting

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

VOORBEELD / CASUS. Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven

VOORBEELD / CASUS. Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven Maakt geld gelukkig? VOORBEELD / CASUS Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 2 ½ uur. Voor de volledigheid hieronder eerst

Nadere informatie

Cursushandleiding. Tja, wat zal ik zeggen, met cliënten in gesprek over spiritualiteit

Cursushandleiding. Tja, wat zal ik zeggen, met cliënten in gesprek over spiritualiteit Cursushandleiding Tja, wat zal ik zeggen, met cliënten in gesprek over spiritualiteit N.a.v. het gelijknamige boek van Elizabeth Johnston Taylor, in het Nederlands hertaald onder redactie van Peterjan

Nadere informatie

Leren hoe je leren kunt

Leren hoe je leren kunt Leren hoe je leren kunt Als manager stimuleer je de ontwikkeling van medewerkers en draag je zorg voor een goede onderlinge communicatie. Managers en medewerkers wisselen ervaringen uit en leren van elkaar.

Nadere informatie

VOORBEELD CASUS. Wanneer mag ik ingrijpen? een socratisch gesprek uitgeschreven

VOORBEELD CASUS. Wanneer mag ik ingrijpen? een socratisch gesprek uitgeschreven VOORBEELD CASUS Wanneer mag ik ingrijpen? een socratisch gesprek uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 1 1/2 uur, in 5 stappen. Voor de volledigheid eerst

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden.

Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden. Het Kindgesprek. Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden. 1 Inleiding. Door gesprekken met kinderen te voeren willen we de betrokkenheid

Nadere informatie

3.1 Persoonsgerichte werkvormen: leren van ervaringen, supervisie en intervisie

3.1 Persoonsgerichte werkvormen: leren van ervaringen, supervisie en intervisie 3.1 Persoonsgerichte werkvormen: leren van ervaringen, supervisie en intervisie Reflectie op het eigen handelen is voor de AVG een noodzakelijk element van zijn beroepsattitude (competentiegebied professionaliteit).

Nadere informatie

In dialoog met elkaar

In dialoog met elkaar In dialoog met elkaar Grondhouding van Zozijn Bestaansrecht van Zozijn In dialoog Zozijn ziet het als opdracht om mensen tot bloei te laten komen. Wij zorgen voor een positief klimaat, waarin liefdevolle

Nadere informatie

3.1 Persoonsgerichte werkvormen: leren van ervaringen, supervisie en intervisie

3.1 Persoonsgerichte werkvormen: leren van ervaringen, supervisie en intervisie 3.1 Persoonsgerichte werkvormen: leren van ervaringen, supervisie en intervisie Reflectie op het eigen handelen is voor de AVG een noodzakelijk element van zijn beroepsattitude (competentiegebied professionaliteit).

Nadere informatie

VERSLAG VAN EEN SOCRATISCH GROEPSGESPREK. Hoe bepaal je de normen met betrekking tot resultaat?

VERSLAG VAN EEN SOCRATISCH GROEPSGESPREK. Hoe bepaal je de normen met betrekking tot resultaat? VERSLAG VAN EEN SOCRATISCH GROEPSGESPREK Hoe bepaal je de normen met betrekking tot resultaat? Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 1 1/2 uur, in 5 stappen. Voor de volledigheid

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Gedurende de opleiding werken de studenten in de praktijk aan praktijkopdrachten. Een schooljaar

Nadere informatie

Professionaliseren door gezamenlijke reflectie Intervisie en het Socratisch gesprek vergeleken

Professionaliseren door gezamenlijke reflectie Intervisie en het Socratisch gesprek vergeleken Uit: Het Socratisch Gesprek, red. Jos Delnoij en Wieger van Dalen (Damon, Budel, 2003) Professionaliseren door gezamenlijke reflectie Intervisie en het Socratisch gesprek vergeleken Erik Boers Jos Kessels

Nadere informatie

Leadership By Responsibility

Leadership By Responsibility Leadership By Responsibility En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Leadership By Responsibility! Het gaat goed! Herkent u deze situatie: een collega of een medewerker presenteert vol vuur

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Effectief aansluiten bij overbelaste leerlingen en hun ouders: Zo makkelijk is dat niet!

Effectief aansluiten bij overbelaste leerlingen en hun ouders: Zo makkelijk is dat niet! Effectief aansluiten bij overbelaste leerlingen en hun ouders: Zo makkelijk is dat niet! drs. Hilde Jans psycholoog Iedereen heeft een ander perspectief! Oefening in tweetallen Stap 1 Draai je gezicht

Nadere informatie

Doel In de klas wordt middels de socratische methode het gesprek gevoerd over controversiële onderwerpen.

Doel In de klas wordt middels de socratische methode het gesprek gevoerd over controversiële onderwerpen. De socratische methode De socratische methode kan worden ingezet om met een groep studenten in het mbo het gesprek aan te gaan over controversiële onderwerpen. Kernbegrippen hierbij zijn: Zoeken naar een

Nadere informatie

Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Letteren Afdeling Nederlands Tweede Taal De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam

Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Letteren Afdeling Nederlands Tweede Taal De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam De deur uit is ontwikkeld door de Vrije Universiteit Amsterdam Afdeling Nederlands Tweede Taal, mede op initiatief van het Amsterdams Buurvrouwen Contact (ABC). De ontwikkeling was mogelijk dankzij een

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

VOORBEELD CASUS. Mag je publiekelijk ingaan tegen je baas? een socratisch gesprek uitgeschreven

VOORBEELD CASUS. Mag je publiekelijk ingaan tegen je baas? een socratisch gesprek uitgeschreven VOORBEELD CASUS een socratisch gesprek uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 1 1/2 uur, in 5 stappen. Voor de volledigheid eerst nog even de gespreksstappen:

Nadere informatie

Het gekleurde vakje is het vereiste niveau voor het voltooien van de oriënterende stage, het kruisje geeft aan waar ik mezelf zou schalen

Het gekleurde vakje is het vereiste niveau voor het voltooien van de oriënterende stage, het kruisje geeft aan waar ik mezelf zou schalen Daniëlle Ramp, competentie ontwikkeling, oriënterende stage 1. Interpersoonlijk competent Contact maken Stimuleren om op een eigen manier te leren Klimaat voor scheppen 2. Pedagogisch competent Begeleiding

Nadere informatie

VOORBEELD VAN EEN MOREEL BERAAD op socratische wijze

VOORBEELD VAN EEN MOREEL BERAAD op socratische wijze VOORBEELD VAN EEN MOREEL BERAAD op socratische wijze Mag ik een student bij wie ik persoonlijk betrokken ben extra helpen? Een moreel beraad uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een moreel

Nadere informatie

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co 76 respondenten Cijfer algehele training 7 8 9 10 De deelnemers hadden beschikking over lesbrieven, hierin stond informatie over de bijeenkomsten

Nadere informatie

Eéndaagse training. Het Moedige Gesprek. in gesprek met jezelf en de ander

Eéndaagse training. Het Moedige Gesprek. in gesprek met jezelf en de ander Eéndaagse training Het Moedige Gesprek in gesprek met jezelf en de ander De LTC training 'Het Moedige Gesprek' is een verdiepende training in het gesprek met jezelf en de ander. Een niveau verder in aanspreken,

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Trainer aan het woord

Trainer aan het woord Sessie 1: 1 2 3 4 5 Attentie! In de partnergroep spreken deelnemers vaak hardnekkig over of vanuit de patient i.p.v. over zichzelf. Zo zeggen mensen in de voorstelronde bijvoorbeeld: Ik ben Janine, mijn

Nadere informatie

Breidt netwerk min of meer bij toeval uit. Verneemt bij bedrijven wensen voor nieuwe

Breidt netwerk min of meer bij toeval uit. Verneemt bij bedrijven wensen voor nieuwe Accountmanager Accountmanager onderhoudt relaties met bedrijven en organisaties met het doel voor praktijkleren binnen te halen. Hij kan nagaan welke bedrijven hebben, doet voorstellen voor bij bedrijven

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID

OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID Beleid is alleen nodig als je iets gaat veranderen. INLEIDING Het beleid van een organisatie bepaalt hoe je moet werken en wat de bestuurders belangrijk vinden. Dat beleid

Nadere informatie

Waarderende Intervisie voor pastores

Waarderende Intervisie voor pastores Waarderend leren aan elkaar Waarderende Intervisie voor pastores Predikanten en kerkelijk werkers worden gestimuleerd deel te nemen aan een intervisiegroep, dit in het kader van de Permanente Educatie..

Nadere informatie

Intervisie Reader. Samengesteld voor de workshop Intervisie. Pagina 1 van 31. mc-training

Intervisie Reader. Samengesteld voor de workshop Intervisie. Pagina 1 van 31. mc-training Intervisie Reader Samengesteld voor de workshop Intervisie Pagina 1 van 31 Pagina Blank Pagina 2 van 31 Inleiding... 5 Wat is intervisie?... 5 Wat is de werkwijze in de intervisie?... 5 De spelregels van

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE INTERVISIE BEROEPSVERENIGING DIRECTEUREN KINDEROPVANG. Woerden, 5 april 2017 Ingrid Janssen

INFORMATIEBROCHURE INTERVISIE BEROEPSVERENIGING DIRECTEUREN KINDEROPVANG. Woerden, 5 april 2017 Ingrid Janssen INFORMATIEBROCHURE INTERVISIE BEROEPSVERENIGING DIRECTEUREN KINDEROPVANG 7 Woerden, 5 april 2017 Ingrid Janssen Achtergrond en inhoudsopgave Achtergrond Binnen de bdko is in het verleden gewerkt met intervisiegroepen.

Nadere informatie

POP Martin van der Kevie

POP Martin van der Kevie Naam student: Martin van der Kevie Studentnr.: s1030766 Studiefase: leerjaar 1 Datum: 18 okt 2009 Interpersoonlijk competent Overzicht wat leerlingen bezig houdt dit kun je gebruiken tijdens de les. Verder

Nadere informatie

Art of Hosting. organisatie en aan het grotere geheel.

Art of Hosting. organisatie en aan het grotere geheel. Art of Hosting Hoe bouw je in deze tijden van verandering een omgeving waarin je met elkaar in vertrouwen werkt aan een zinvolle en gezamenlijke toekomst? Hoe creëer je een veilige omgeving, waarin ruimte

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team.

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team. SPELVARIANTEN Wil jij weten waar je in jouw huidige werk goed in bent? Hoe jij communiceert en je gedraagt en vooral hoe de ander dat ziet? En wil jij dit graag uitwisselen met je teamgenoten zodat jullie

Nadere informatie