atrivisie 33maart thuis in wonen Pieter Smeijer organiseert slim label B

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "atrivisie 33maart thuis in wonen Pieter Smeijer organiseert slim label B"

Transcriptie

1 33maart atrivisie Pieter Smeijer organiseert slim label B Energie besparen met een lege beurs Corporaties willen graag de energienota van huurders beperken. Maar wat als er geen investeringsruimte is? De 4 manieren om energie te besparen met een lege beurs. Vermijd Warmtewetboete door storing De verwarming valt uit. Met als gevolg ontevreden huurders. Maar sinds de Warmtewet ook forse compensatiebetalingen. Beperk de risico s. Praktische tips ondersteunen hierbij. Koudebruggen wel of niet aanpakken? Koudebruggen en naïsoleren. Voor veel corporaties een dilemma. Zijn dure maatregelen nodig? Of kan het ook zonder? Wat zijn dan de risico s? Het Energieakkoord, grijp de kansen! In 2014 starten nieuwe subsidieregelingen. Voorbereiding is een must. Want op is op. Lente: blik vooruit en inspiratie Gastcolumnnist Alfred van den Bosch: De lente zorgt voor inspiratie in sombere tijden. Met ketenpartners werken wij aan slimmer verduurzamen. Met ons eigen E-Sequent. thuis in wonen

2 in gesprek Pieter Smeijer Het Gooi en Omstreken Emile Klint TBV Wonen Pieter Smeijer organiseert slim label B Het Gooi en Omstreken. Een corporatie met ruim woningen Maar daardoor nu slagvaardig met verduurzaming van de woningvoorraad. Met de helft eengezinswoningen en de andere helft gestapelde bouw. Ongeveer 50% van de woningen is namelijk ouder dan 40 jaar. Manager ad interim Pieter Smeijer: We willen ruim vóór 2020 het convenantsdoel van gemiddeld label B halen. In de periode investeren we forse bedragen in de bestaande voorraad. Bijzonder is de manier waarop ambities in daden worden omgezet. Op dit moment is er genoeg investeringsruimte. Maar in de toekomst kijken kan niemand. Het bestuur van Het Gooi en Omstreken heeft daarom gekozen dat losstaat van de rest van de organisatie. De leden van het middelen uitgeput raken, dan is ontbinding van het team redelijk eenvoudig. Smeijer is de manager en samensteller. Het projectteam is verantwoordelijk voor voorbereiding en uitvoering van energieprojecten, inclusief de bewonersbegeleiding. Jaarlijks vinden ingrepen aan maar liefst zo n woningen plaats. Pieter Smeijer: We hebben een strak proces. De afdeling vastgoed levert jaarlijks een lijst met 12 complexen. Aanvullend staan er 3 op de reservelijst. Per complex doorlopen wij een stappenplan: analyse van mogelijkheden, goedkeuringsbesluit van de directie, aanbesteden en uitvoeren. Vóór de bouwvak moeten alle projecten opgestart zijn. Eind november is alles klaar en starten de voorbereidingen voor het jaar erop. Startjaar was De leerpunten? Smeijer: Het team had tijd nodig om in te spelen op elkaar en de rest van de organisatie. Nu hebben we dat in de vingers. Er is meer ruimte om het proces te sturen en te volgen. Bijvoorbeeld met een managementrapportage. Per complex is de stand van zaken te zien. Qua planning, maar ook budget. Verder weten we nu uit ervaring met welke bijkomende kosten we moeten rekenen. Bij de start van het project gingen we uit van 80% aanneemsom, 10% interne begeleiding en 10% onvoorziene kosten. Door optimalisatie van het proces is dat nu verbeterd naar 85%, 5% en 10%. TBV Wonen: kwaliteit gaat voor prijs TBV Wonen legt de lat hoog. Het ondernemersplan heeft gewoon exellent als titel. Dat schept verwachtingen. Zo staan daar doelen voor energieneutraliteit bij nieuwbouw. Of een pilot met realisatie van energieneutraliteit bij een mutatie. Ook ketenintegratie bij renovatie. Traditioneel aanbesteden was immers de norm voor TBV Wonen uit Tilburg. De goedkoopste inschrijver won. Een enkele keer werd met een bouwteam gewerkt. Adjunct-directeur Emile Kint: Het is tijd om op andere manieren aan te besteden. Niet meer gedetailleerd voorschrijven wat er moet gebeuren. Maar prestaties op hoofdlijnen en kwaliteit belonen. In 2013 is het eerste project op een alternatieve manier aanbesteed. Kint: We hebben intern kleine stappen gemaakt. Eerst onderhoudswerkzaamheden prestatiegericht aanbesteden. Daarna een heel energieproject. Op die manier kon iedereen wennen. Het eerste project verbetert 44 eengezinswoningen tot label B. Uitnodigingen gingen naar 3 aannemers. Beoordeling voor 70% op basis van prijs, voor 30% op kwaliteit. Door een team van 7 medewerkers uit diverse afdelingen van TBV Wonen. Kint: Het opstellen van de aanbesteding door onze eigen mensen heeft meer tijd gekost dan verwacht. Kort beschrijven wat je als resultaat wilt vergt een andere manier van denken. We zijn nu erg benieuwd naar de resultaten in de praktijk. Voor het eerst hebben we zelf amper bemoeienis meer met de uitvoering. De aannemer doet grotendeels de bewonerscontacten. Levert het op wat we verwachten? Zijn de bewoners tevreden? Dat weten we natuurlijk pas achteraf. Kint heeft de smaak te pakken. We zijn een volgend project 70% kwaliteit met alternatieve voorstellen. We laten ons daarbij adviseren door een deskundige uit de weg- en waterbouw. Kwaliteitsvoorstellen worden daar uitgedrukt in geld. Denk aan kostenbesparing door een kortere werktijd in een woning. Met dergelijke ambities is het belangrijk een betrouwbare partner te selecteren. Na voorselectie mogen 3 aannemers een plan op hoofdlijnen presenteren. De winnaar werkt met TBV Wonen het plan uit.

3 Het kan: 95% vrijwillige deelname Woningbouwvereniging Reeuwijk is met ruim huurwoningen relatief klein. Een platte organisatie met korte afstand tot de huurder. Elma Huisman, coördinator woondiensten: Onze schaalgrootte en korte lijnen helpen om ons beleid snel te vertalen naar concrete plannen. Jos Koene, coördinator technische dienst, schetst de energetische doelen: Wij volgen het convenant van Aedes van gemiddeld energielabel B in Dat halen we. Koene: Het bestaande bezit valt globaal uiteen in 3 groepen. Ten eerste relatief jong bezit dat energetisch in orde is. De tweede groep is het bezit uit de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Hier koppelen we energiebesparing aan een totale heroverweging van de toekomst van het complex. Woningen uit de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw vormen de derde groep. Tot nu toe voerden we energiebesparende maatregelen daar klantgestuurd uit. Maar met die aanpak halen we onze doelen niet. Huurders dienen centraal dienen te staan bij het treffen van energiebesparende maatregelen in de huursector omdat dit noodzakelijk is voor het draagvlak, de acceptatie en de effectiviteit van de maatregelen. Convenant Energiebesparing Huursector, 2012 Tijd dus voor een nieuwe koers. Koene en Huisman: Vanaf 2013 werken we aanbodgestuurd. In een periode van 10 jaar verbeteren we jaarlijks 30 woningen met energielabel D of slechter naar label C of beter. Inmiddels zijn de eerste 30 eengezinswoningen aangepakt. De kruipruimtes zijn voorzien van bodemparels, de kozijnen van HR++ glas met zelfregelende ventilatieroosters en de binnenkant van het hellend dak van wit afgewerkte isolatieplaat. Al in een vroeg stadium hebben we de huurders betrokken bij de planvorming. We zijn bij alle bewoners thuis geweest. We vroegen naar hun mening over energie- en woonlastenbesparing, maar ook of er nog andere wensen leefden. Daarnaast werden de bewoners uitgenodigd zich aan te sluiten bij het Energieteam. Door dit team werd energiebesparing al vóór de uitvoering onderwerp van gesprek in de buurt. Gewoon tijdens contacten tussen bewoners onderling. Dat gaf ons het vertrouwen dat de bewoners enthousiast werden van het project. Aldus Koene. En terecht. De combinatie van een gedegen voorbereiding, het vroegtijdig betrekken van de huurders bij het project, huisbezoeken en goede voorlichting over de huurverhoging heeft geresulteerd in een vrijwillige deelname van 95%! Elma Huisman vult tenslotte aan: De huurverhoging rekenden we zorgvuldig uit. De helft van de verwachte besparing. Maar de huur wordt nooit hoger dan de streefhuur in ons huurbeleid. En zeker niet meer dan de liberalisatiegrens. Soms naderen woningen die grens al. Dan krijgen bewoners het hele pakket voor een zeer geringe huurverhoging. Wij zeggen daarmee dat energiezuinigheid een harde randvoorwaarde is, die hoort bij een sociale huurwoning. Op die manier beperken we de woonlasten voor onze doelgroep en reduceren we de uitstoot van CO 2. Elma Huisman en Jos Koene Woningbouwvereniging Reeuwijk

4 visie volledig bij derden. Het is zaak het raakvlak met de sociale huurwoning naar verhouding te beperken. Anders ontstaan hybride en te complexe situaties, die de toekomstige exploitatie aanzienlijk bemoeilijken. Voorbeelden hoe het kan. Zonnepanelen op eengezinswoningen, waarbij huurders een vergoeding voor tieve stroom. De corporatie vergoedt de geleverde stroom en belast deze via servicekosten door. Verkoop van collectieve verwarmingsinstallaties aan gespecialiseerde warmteleveranciers. externe bedrijf neemt de verantwoordelijkheid plus investeringen op zich. Met harde prestatieafspraken met de corporatie over maximaal warmtetarief, klanttevredenheid en verduurzaming. De derde richting is het op verantwoorde wijze aanmoedigingen van doe-het-zelf activiteiten. Corporaties beschikken uiteraard over voldoende mogelijkheden om nuttige energiebesparende zelf aangebrachte voorzieningen (ZAV) te faciliteren. Handige huurders gaan zelf aan de slag. Voor andere huurders is ondersteuning gewenst. Betaalbare klusdiensten of burenhulp. Samenwerking met bedrijven voor mensen met achterstand tot de arbeidsmarkt. Natuurlijk gaat het om relatief eenvoudige zaken. Isolatie van zolders aan de binnenzijde, leidingisolatie, radiatorfolie, spaarlampen, doorstroombegrenzers op kranen. Of een raamcontract voor zonnepanelen, waarbij huurders deze rechtstreeks aanschaffen bij de leverancier. Energie besparen met een lege beurs De noodzaak om energiebesparing in het sociale woningbezit op te pakken is groter dan ooit. De inkomenspositie van huurders staat onder druk. De energienota vormt nu eenmaal een grote uitgavenpost. De keerzijde is dat de investeringscapaciteit beperkter dan ooit is. Een aantal corporaties beschikt al niet meer over een positief continuïteitsoordeel van het CFV. De overige corporaties wikken en wegen hun resterende investeringscapaciteit zorgvuldig af. Welke mogelijkheden resteren voor energiebesparing met een lege beurs? Een forse uitdaging. Creativiteit en doorzettingsvermogen zijn verplicht. De 4 mogelijke richtingen. In 2012 is het eigen vermogen in de sector afgenomen. De solvabiliteit daalde van 27,7% in 2011 naar 25,0% in Er is een grote spreiding tussen corporaties onderling. Sectorbeeld 2013, CFV, december 2013 Energiebesparing door gedragsverandering werkt! Een besparing van 10% is mogelijk. Focus op verandering van routinegedrag. En blijf herhalen. Een campagne moet zeker 2 stookseizoenen duren. Handleiding energie besparen door gedragsverandering, AgentschapNL, mei 2011 Wat resteert er als technische maatregelen hoe dan ook niet mogelijk zijn? Niet door interne optimalisatie bij de corporatie, niet door externe ondernemingen en evenmin door huurders zelf. De vierde richting is de ondersteuning van huurders bij energiebesparing door gedragsbeïnvloeding. De kamerthermostaat op tijd omlaag. Verstandig ventileren. Niet te lang douchen. Allerlei hulpmiddelen zijn denkbaar. Ondersteunende webtoepassingen. De slimme meter. Promotie door de corporatie van landelijke activiteiten zoals de jaarlijkse warme truiendag of het klimaatstraatfeest. De eerste genomen uitgaven. Analyseer bijvoorbeeld de meerjaren onderhoudsplanning. Bevat deze maatregelen, die met een kleine aanpassing een veel optimaler effect op energieverbruik hebben? Zoals door toevoeging van isolatie bij onderhoud en vervanging van bouwdelen. Zuinigere toestellen voor verwarming en ventilatie als deze aan het einde van hun levensduur zijn. En de inkomsten te genereren zijn. Alsnog een huurverhoging in rekening brengen vanwege de verwachte energiebesparing? Optimaler subsidies aanboren? Voorbeelden van extra baten die weer voor energiebesparing inzetbaar zijn. derden. De tweede Wel door operational lease. Aanschaf en exploitatie berusten

5 Vermijd Warmtewetboete door storing Stel je voor. Het begin van de lente. Geen sneeuw meer, maar houdens. Er is een collectief ketelhuis. Aan het begin van de avond bellen enkele bewoners de corporatie: De verwarming wordt niet warm. De meldkamer volgt het protocol. Is het ernstig? Kan het wachten tot morgenvroeg? De volgende ochtend constateert de installateur dat de druk in het verwarmingssysteem volledig weggevallen is. Een speurtocht volgt. Lekkage in een schacht? In een woning? In een berging? Aan het begin van de avond komt het antwoord. In een leiding in een parkje tussen de blokken is Exact 3 dagen na de melding is de storing opgelost, de verwarming doet het weer. Er volgt een beroep op de compensatieregeling van de Warmtewet. Een vergoeding van 355 per huishouden op basis van een storing van 72 uur. Voor het hele complex een schadepost voor de corporatie van Met de kosten voor herstel en noodvoorzieningen erbij een niet begroot bedrag van ongeveer een ton. De warmteleverancier is verplicht om aan zijn verbruikers een bedrag te betalen bij storingen van langer dan 4 uur. Dit geldt dus niet bij geplande werkzaamheden. De verbruiker ontvangt 35 bij een onderbreking van 4 tot 8 uur. Plus 20 extra voor elke volgende periode van 4 uur. De compensatievergoeding moet door de warmteleverancier binnen 6 maanden na het herstel van de onderbreking betaald zijn. Website ACM als toelichting op de Warmtewet Voorkomen is beter dan genezen. De eerste stap is de risicoanalyse. Enerzijds procedures binnen de corporatie. Is er aandacht voor preventie, storingsregistratie, opvolging bij storingsmeldingen? Anderzijds de kwaliteit van de collectieve installaties zelf. Welke manco s traden de afgelopen jaren op? Vaak water bijvullen? Grootste risico s zijn meestal niet de ketels of pompen, maar lekkages. De druk valt weg en het lek is moeilijk te vinden, laat staan te bereiken. Herstel is tijdrovend. Inschatting van het risico op lekkage is mogelijk door de wanddikte van leidingen te meten. Onmogelijk uiteraard op plaatsen waar leidingen niet bereikbaar zijn, zoals in schachten of onder het maaiveld. Enig soelaas biedt dan meting van het verwarmingswater op aanwezigheid van metaalresten. Het risico is dan duidelijk, niet de plaats waar dat eventuele risico optreedt. De tweede stap bij risicobeperking is snel signaleren. Zorg voor een gebouwbeheersysteem in het ketelhuis met verbinding met de installateur. Minder kostbaar is een GSM melder. Meting van temperatuur en druk. De installateur is al op de hoogte voordat bewoners klagen. Tegelijk is het zaak om alle meldingen van bewoners in complexen met collectieve verwarming over koude of uitval van warm tapwater goed te registeren en als urgent te betitelen. De derde en laatste stap is het tempo van herstel. Zijn alle ruimtes waar gewerkt moet worden goed bereikbaar? Reserveonderdelen op de plank? Afsluiters aanwezig, zodat ook delen van installaties aan te pakken zijn? Desnoods backupvoorzieningen: van mobiele ketelhuizen tot elektrische kacheltjes. Stel prestatiecontracten op met installateurs gericht op minimalisering van het aantal storingen en verkorting van de herstelperiode.

6 praktijk Koudebruggen wel of niet aanpakken? Energieprojecten volgen gebruikelijk de Trias Energetica. Eerste stap is het terugdringen van de energievraag door onder meer de gebouwschil te isoleren. Die isolatie levert een verlaging van het energieverbruik en een verhoging van het comfort op. Bij uitwerking van plannen komen frequent koudebruggen aan het licht. Vooral bij woningen uit de naoorlogse periode tot ongeveer Met regelmaat wordt automatisch gekozen voor het isoleren van de koudebruggen. Tegen hoge kosten. Maar is dat wel nodig? Koudebruggen zijn constructiedelen, die binnen de woning zorgen voor een plaatselijk lagere temperatuur van de buitengevel. Bekende voorbeelden zijn doorgestorte balkonvloeren, doorlopende lateien boven kozijnen en massieve gevelranden bij de verdiepings- of zoldervloer. Constructiedelen lopen zonder onderbreking van binnen naar buiten. Hoeken zijn het meest kritisch. Zowel vanwege het effect van de koudebrug zelf, als vanwege het gegeven dat in hoeken nu eenmaal minder ventilatie optreedt. Ook in vochtige ruimtes is het risico op schimmel en vochtproblemen bij koudebruggen groter. Een koudebrug is een plek in de buitenschil waar de warmtestroom naar buiten beduidend groter is dan in de aangrenzende gedeelten eromheen. Op deze koude plaatsen zal eerder condensatie optreden. Daardoor kunnen schimmel en vochtproblemen ontstaan. Website SBRCURnet Ter plaatse van deze koudebruggen is er binnen risico op vochten schimmelplekken. Niet wenselijk en daarbij slecht voor de gezondheid. Dit risico kan toenemen als naïsolatie plaatsvindt van direct aanliggende constructies. Denk aan spouwisolatie of de montage van geïsoleerde kozijnen. Een veelgebruikte maat voor koudebruggen is de temperatuurfactor. De temperatuurfactor is een verhoudingsgetal van binnen-, buiten- en oppervlaktetemperatuur en ligt tussen 0 en 1. Hoe lager de temperatuurfactor, des te ernstiger de koudebrug. Veel corporaties laten koudebrugberekeningen maken. Daaruit volgt vrijwel altijd dat de temperatuurfactor niet voldoet aan de nieuwbouweis van het Bouwbesluit. Dat is ook logisch, het betreft immers geen goed geïsoleerde nieuwbouw. Op zich geen reden de koudebrug in alle gevallen aan te pakken. Maar hoe bepaal je dan wat wel te doen? Bepalend is de huidige situatie. Zijn er nu al problemen met vocht of schimmel? De eerste situatie houdt in dat er in de huidige niet geïsoleerde toestand geen problemen met de koudebrug zijn. Geen schimmelof vochtplekken. Het is zeker niet vereist om in alle gevallen aanvullende maatregelen te nemen ter plaatse van de koudebrug. Vooral niet als de woning niet luchtdichter wordt als gevolg van de ingreep. Zorg wel voor goede ventilatie. Denk aan de juiste ventilatieroosters in gevels en goede voorzieningen voor luchtafvoer. De tweede situatie houdt in dat er in de huidige niet geïsoleerde toestand al wel schimmel- en vochtplekken op de binnenzijde van de koudebrug zijn. In veel woningen binnen het complex. In dat geval is ingrijpen onvermijdelijk. Isolatie aan de buitenzijde heeft het meeste effect. Isolatie aan de binnenzijde moet over een groter oppervlak aangebracht worden en is gevoelig voor uitvoeringsfouten en doorboring door bewoners. In deze tweede situatie is het verstandig een koudebrugberekening te laten maken om het effect van de isolatie te bepalen. Let daarbij vooral op de nieuwe temperatuur op de binnenzijde van de koudebrug. Boven 10 C bestaat weinig kans op problemen. Uiteraard is het ook nu zaak om voor goede ventilatievoorzieningen te zorgen.

7 Het Energieakkoord, grijp de kansen! Ruim 40 partijen ondertekenden najaar 2013 het Energieakkoord. Ook Aedes namens de woningcorporaties. Doelen van het Energieakkoord zijn het terugdringen van het energieverbruik, toename van het aandeel van hernieuwbare energie en het Energiebesparing is de eerste pijler en heeft direct betrekking op het werkveld van corporaties. Doel is jaarlijks 1,5% te besparen op het totale energieverbruik in Nederland. Realisatie van een deel hiervan vindt plaats in de gebouwde omgeving. Uiteindelijk doel is een energieneutrale gebouwde omgeving in Er zijn 2 tussenstations. Tot het eerste tussenstation 2020 verbeteren jaarlijks bestaande woningen en andere gebouwen met minstens 2 labelstappen. Nieuwbouw is dan bijna energieneutraal en de sociale huursector beschikt gemiddeld over energielabel B. Het doel voor 2030 als tweede tussenstation is energielabel A. De ondertekenaars van het Energieakkoord zetten in op de toename van het aandeel van hernieuwbare energieopwekking van 4% nu naar 14% in Plus een verdere stijging van dit aandeel naar 16% in Energieakkoord voor duurzame groei, SER, 2013 Belangrijke ondersteunende pijler is een voorlichtings- en bewustwordingscampagne gericht op woonconsumenten. Een greep uit de voornemens. Combinatie van de grootschalige uitrol van slimme meters met een bespaaraanbod. Een gratis indicatief energielabel voor alle woningen die nog geen energielabel hebben. Gelijktrekken van de rekenmethode voor energieprestatie van nieuwe en bestaande gebouwen. Daarnaast een subsidie van 400 miljoen voor de verhuurders voor energiebesparingsprojecten in de periode van 2014 tot en met Uitbetaling geschiedt in 2018 en Daardoor te gebeuren. Bijvoorbeeld via een kortlopende lening met borging van het WSW. De contouren van deze regeling. Een eenmalige subsidie voor besparingsmaatregelen aan sociale huurwoningen. Voorwaarden zijn verbetering met 3 labelstappen of meer én het bereiken van energielabel B of beter. Het uitgangspunt is dat de verhuurder minstens 70% van de investering zelf betaalt, ofwel de subsidie is minder dan 30%. Praktische voorwaarden. Behandeling van aanvragen op basis van moment van binnenkomst. De hoogte van de subsidie is afhankelijk van de verbetering van de energieprestatie. Verplichte vaststelling door een onafhanke- het project mogen de totale woonlasten van de huurder niet stijgen. Zomer 2014 volgt verdere communicatie over de subsidie. voorwaarden en spelregels zijn nog niet beschikbaar. Toch kunnen corporaties zich alvast voorbereiden. Vooral bij de subsidie van 400 miljoen voor projecten in de periode is het zaak er op tijd bij te zijn. Zorg dat vóór de komende zomer bekend is welke energieprojecten de komende jaren aan bod komen en waar minimaal 3 labelstappen én energielabel B als doel gelden. Zorg in dat geval bijtijds voor een berekening van de te verwachten verbetering van de energieprestatie door een onafhankelijk adviseur. Want op is op. ondersteuning voor corporaties. Ten eerste een revolverend fonds voor energiebesparing vanaf half Vanuit de overheid gevuld met 75 miljoen en vanuit de markt met 225 miljoen. Het fonds is gericht op projecten voor bestaande sociale huurwoningen met een hoge energiebesparingsambitie. De lening geldt voor een kwart van de investering en wordt zodanig vormgegeven dat er voor de corporatie een rentevoordeel ontstaat. Daarbij is het de bedoeling dat het om DAEB bezit gaat en daarmee borging van het WSW. De partijen van het Convenant Energiebesparing Huursector committeren zich om de afgesproken doelstelling van gemiddeld label B voor corporaties in 2020 te halen. Het rijk stelt in dat kader 400 miljoen subsidie beschikbaar ten behoeve van investeringen in energiebesparing voor de periode Energieakkoord voor duurzame groei, SER, 2013

Verbetering energieprestatie: een zaak van kleine stapjes?

Verbetering energieprestatie: een zaak van kleine stapjes? Verbetering energieprestatie: een zaak van kleine stapjes? Nico Nieboer 3 november 2015 Delft University of Technology Challenge the future Inleiding Presentatie uitkomsten onderzoek naar verbetering energieprestatie

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Wat loopt er allemaal? Duurzaamheid is: Energiebesparing Gezond wonen

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

Conceptoplossingen door samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten

Conceptoplossingen door samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Conceptoplossingen door samenwerking Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Waarom bouwen we zoveel muren en slaan we zo weinig bruggen? Brink Climate Systems 1903 Smederij te Assen 2013 Fabrikant

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

Energiebesparingspact met bewoners

Energiebesparingspact met bewoners Afdrukdatum 09 06 2009 1 Energiebesparingspact met bewoners Atriensis b.v. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand

Nadere informatie

Energiebesparing met mutatieaanpak

Energiebesparing met mutatieaanpak Thema uitgewerkt voor de corporatiesector: Energiebesparing met mutatieaanpak Bij planvorming voor energiebesparende maatregelen wordt vaak automatisch uitgegaan van een projectmatige complexgerichte aanpak.

Nadere informatie

StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst donderdagavond 20 november te Utrecht

StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst donderdagavond 20 november te Utrecht StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst donderdagavond 20 november te Utrecht Stookjerijk 2014 Rondetafel Energiebesparing in de Haarlemse huursector Systematiek energielabels Waar gaat

Nadere informatie

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030 Terugblik en vooruitblik Donderdag 4 juni 2015 WELKOM! ACHTERGROND VAN DEZE AVOND Samenwerking van diverse

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Nieuwe Leliestraat Amsterdam Type woningen: 14 portiekwoningen, 70 m2 Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Bewonerscommissie Nieuwe Leliestraat Verhuurder: De Alliantie Datum: 21-10-2014

Nadere informatie

Rapportage Energiezuinige Woningen

Rapportage Energiezuinige Woningen Rapportage Energiezuinige Woningen Start peiling : 21 mei 2013 Einde peiling : 3 juni 2013 Aantal uitnodigingen tot deelname : circa 150 Aantal deelnemers peiling : 58 Respons : circa 30% Amersfoort, juli

Nadere informatie

Presentatie Renovatieplannen Bilderdijkstraat / Da Costastraat

Presentatie Renovatieplannen Bilderdijkstraat / Da Costastraat Programma van vanavond: Inleiding Renovatieplan/werkzaamheden - pauze - Woonlasten Sociaal plan Vragen Inleiding Inleiding: Samenwerking heeft in 2011 aangekondigd de badkamer, de keuken en het toilet

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

Overeenkomst uitvoering energiebesparende maatregelen

Overeenkomst uitvoering energiebesparende maatregelen Overeenkomst uitvoering energiebesparende maatregelen Stichting Woningbouw Slochteren, Stichting Bewonersraad Slochteren 1. Doelstelling, aanpak en reikwijdte 1.1 De overeenkomst richt zich op het bereiken

Nadere informatie

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen Rapportage Energiebus BC Kleine Jan, Huizen Type woningen: 54 eengezinswoningen met een oppervlak van 100 m2. Bouwjaar: 1957 Op verzoek van: Bewonerscommissie Verhuurder: De Alliantie Datum bezoek: 21-6-2013

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

Over isoleren, besparen en comfort

Over isoleren, besparen en comfort Warm voor Weinig Over isoleren, besparen en comfort WARM VOOR WEINIG U woont in een huurwoning, en heeft er waarschijnlijk een aangename plek van gemaakt. Maar misschien kan het nog veel comfortabeler!

Nadere informatie

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014 Stook je rijk 2014 Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector 29 Oktober 2014 Programma 19.00 uur Inloop 19.30 uur Opening en aanleiding 19.40 uur Presentatie Woonbond, Robert Willé 19.50 uur

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Advies BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid. Portaal Utrecht. mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum

Advies BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid. Portaal Utrecht. mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum 1 BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid Portaal Utrecht 1 mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en centrum Inleiding Op 4 april jongstleden is een groep van veertien huurders van Portaal

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 2/25 3/25 1. Praktijk van het verleden

Nadere informatie

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT VAN DOM-STAD NAAR NOM-STAD? Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030? Dinsdag 26 mei 2015 WELKOM! LANDELIJK Convenant uit 2012; Woonbond,

Nadere informatie

Startadvies Energiebesparing

Startadvies Energiebesparing Startadvies Stephanusplein 1, 7772 BR Hardenberg Startadvies : Op basis van de besparingscheck (zie bijlage) heeft uw woning een indicatief energielabel F. Het energielabel voor woningen loopt van A tot

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Energie-Index advies tbv huursector

Energie-Index advies tbv huursector Energie-Index advies tbv huursector Ulft, 2 juli 2015. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2015-018 Woningtype: Rij-tussenwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming Nederland

Nadere informatie

Gewijzigd op: 12-6-2014 10:23. Petten, 4 juni 2014. Het ministerie van BZK. Afdeling Policy Studies ECN-N--14-015. Van Tigchelaar, C. Aan.

Gewijzigd op: 12-6-2014 10:23. Petten, 4 juni 2014. Het ministerie van BZK. Afdeling Policy Studies ECN-N--14-015. Van Tigchelaar, C. Aan. Petten, 4 juni 2014 Afdeling Policy Studies Van Tigchelaar, C. Aan Het ministerie van BZK Kopie Onderwerp Nulmeting subsidieregeling voor verhuurders Aanleiding In het Nationaal energieakkoord is met de

Nadere informatie

1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013

1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013 1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 4.000 woningen te verduurzamen. Onder

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Rotterdam. Stook je rijk 2015. Monitoring Energiebesparing Huursector

Rotterdam. Stook je rijk 2015. Monitoring Energiebesparing Huursector Rotterdam Stook je rijk 2015 Monitoring Energiebesparing Huursector 9-10-2015 Inhoud Nieuwe Woningwet per 1 juli 2015 Doelstellingen landelijke Energieakkoord Stand van Zaken in Nederland Rotterdamse doelstellingen

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Advies Energiebesparing

Advies Energiebesparing Advies April 2015 2 1 Advies in hoofdlijnen Het advies 1. Waarom doen huurders wel of niet mee aan energiebesparende en -opwekkende maatregelen. 2. Hoe zijn huurders te verleiden tot energiebesparende

Nadere informatie

WOONLASTENAGENDA 2015. BrabantWonen

WOONLASTENAGENDA 2015. BrabantWonen WOONLASTENAGENDA 2015 BrabantWonen ALGEMENE INLEIDING BrabantWonen, Kleine Meierij, Zayaz, gemeente s-hertogenbosch en het Stedelijk Huurdersplatform (SHP) hebben in 2014 het Woonlastenakkoord gesloten.

Nadere informatie

Duurzaam bouwen en renoveren. Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening

Duurzaam bouwen en renoveren. Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening Duurzaam bouwen en renoveren Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening Ontwikkeling energieprestatie woningen 3,5 3 2,5 nieuw bestaand EPC 2 1,5 1 0,5 0 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010

Nadere informatie

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Energiebesparing Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 ENERGIEBESPARING Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 2007, Nederlandse

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

SEMINAR Zonne-energie voor woningbouwcorporaties

SEMINAR Zonne-energie voor woningbouwcorporaties SEMINAR Zonne-energie voor woningbouwcorporaties Gastheer: Bart Jansen, Atrivé i.s.m. Aedes vereniging van woningcorporaties Programma: 15.30-15.45 Energietrends voor corporaties Bart Jansen, Atrivé 15.45-16.00

Nadere informatie

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT VAN DOM-STAD NAAR NOM-STAD? Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030? Dinsdag 26 mei 2015 WELKOM! LANDELIJK Convenant uit 2012; Woonbond,

Nadere informatie

Vernieuwingsplan voor 102 appartementen gelegen aan de Engelandlaan te Haarlem

Vernieuwingsplan voor 102 appartementen gelegen aan de Engelandlaan te Haarlem Vernieuwingsplan voor 102 appartementen gelegen aan de Engelandlaan te Haarlem project nr. 116 referentielijst architektenburo hans wagner bv renovatie 102 appartementen sociale huur opdrachtgever : Ymere,

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2 informatie MOLENBUURT FASE 2 JANUARI 2016 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 40 woningen aan de Paltrokmolen in Purmerend de vloer

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Amstelstraat, Assen Type woningen: 107 flats met interne galerij, 50 m2, bedrijfs- en algemene ruimten op de begane grond Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Huurdersorganisatie Amstelflat

Nadere informatie

Warmtewet als aanjager voor verduurzaming sociaal vastgoed corporaties. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower

Warmtewet als aanjager voor verduurzaming sociaal vastgoed corporaties. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Warmtewet als aanjager voor verduurzaming sociaal vastgoed corporaties Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Over Unica Technische dienstverlener 14 vestigingen door heel Nederland 11 gespecialiseerde bedrijven

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Onderhoud 84 WONINGEN. Sprundel. De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten:

Onderhoud 84 WONINGEN. Sprundel. De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Onderhoud 84 WONINGEN Sprundel De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Graaf Ansfriedstraat Benedictastraat Anna Leonorastraat Anna Salomestraat Koekoekstraat Noorderstraat 8 september

Nadere informatie

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013 Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel 4 maart 2013 Verduurzamingsambitie woningcorporaties onder druk Het belang van verduurzaming van het corporatiebezit wordt erkend: Convenant Energiebesparing

Nadere informatie

Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15

Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15 Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15 Agenda 1. Welkomstwoord voorzitter AH Woon. 2. Huurbeleid 2015 en verder 3. Wat heeft AH Woon gedaan 4. Pauze 5. Er

Nadere informatie

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Casper Tigchelaar Marijke Menkveld Den Haag, SER 2 oktober 2013 www.ecn.nl Instrumenten gericht op eigenaar-bewoners Bewustwording en informatie

Nadere informatie

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS Colofon Meer informatie over mogelijke ondersteuning op de verschillende onderwerpen: Ieke Benschop, NMU (i.benschop@nmu.nl;

Nadere informatie

Nieuwe woningwaarderingsstelsel. (puntenstelsel) en het energielabel

Nieuwe woningwaarderingsstelsel. (puntenstelsel) en het energielabel 19 april 2010, HBV Maaskant Nieuwe woningwaarderingsstelsel (puntenstelsel) en het energielabel Susan Huijbregts Campagnemedewerker energieteam Waarom energie besparen? Woonlasten verlagen (de afgelopen

Nadere informatie

Domesta. Geme Sn ente ř oevord. 'ng. 30 : Aan. Class nr. Gemeente Coevorden Aan het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 2 7740 AA COEVORDEN

Domesta. Geme Sn ente ř oevord. 'ng. 30 : Aan. Class nr. Gemeente Coevorden Aan het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 2 7740 AA COEVORDEN Geme Sn ente ř oevord 'ng. 30 : 1 Gemeente Coevorden Aan het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 2 7740 AA COEVORDEN Aan Class nr. Ons kenmerk Onderwerp Behandeld door Bijlage(n) Datum Geme000339

Nadere informatie

Activiteitenplan Duurzaamheid 2015

Activiteitenplan Duurzaamheid 2015 Activiteitenplan Duurzaamheid 2015 Inhoud 1. Doelstellingen duurzaamheid 2. Activiteiten bij planmatig onderhoud 3. Activiteiten bij installaties 4. Activiteiten bij niet planmatig onderhoud 5. Wijzigingen

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE RAAD

MEDEDELING AAN DE RAAD MEDEDELING AAN DE RAAD Aan: In afschrift aan: Van: Datum: Onderwerp: Registratienr.: Zaaknr.: Bijlage(n): De gemeenteraad De buitengewone leden van de gemeenteraad Wethouder G.J.W. Toonen 14 augustus 2013

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Het energiebeleid van Habeko wonen Martin Bogerd directeur bestuurder.

Het energiebeleid van Habeko wonen Martin Bogerd directeur bestuurder. Verslag bijeenkomst 21 januari 2015 van Stichting Bewonersbelangen Habeko Wonen (SBHW) in samenwerking met Habeko wonen en gastspreekster Antoinette Vunderink van Het Energiehuis over Hoe houd ik mijn

Nadere informatie

Informatie over de Warmtewet Volkshuisvesting December 2014

Informatie over de Warmtewet Volkshuisvesting December 2014 Informatie over de Warmtewet Volkshuisvesting December 2014 1. Warmtewet algemeen Het waarom van de Warmtewet Als een huurder is aangesloten op stadsverwarming of blokverwarming (1 grote installatie voor

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1 informatie MOLENBUURT FASE 1 NOVEMBER 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 20 woningen aan de Stellingmolen, Weidemolen en

Nadere informatie

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Slim besparen 2 Slimme investeerder Familie Roubos: We wonen in een hoekhuis met veel ramen en hebben

Nadere informatie

Energiebesparing in de Leidse huursector

Energiebesparing in de Leidse huursector - Leiden - 2014 Rondetafel 26 juni Energiebesparing in de Leidse huursector Bert Bakker StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst do avond 20 november te Utrecht Energieprestaties 2013

Nadere informatie

Welkom Buurtbewoners Zorgvlied. www.samengeeftenergie.nl

Welkom Buurtbewoners Zorgvlied. www.samengeeftenergie.nl Welkom Buurtbewoners Zorgvlied www.samengeeftenergie.nl Agenda Terugblik op vorige bijeenkomsten Stap 1: Deelname & Groepsvorming Stap 2: Energieadvies Stap 3: Inkoopbegeleiding/Groepsvorming Aanmelding

Nadere informatie

Energiebesparing begint hier!

Energiebesparing begint hier! Energiebesparing begint hier! Zoetermeer, 17 juli 2014 Lou Lit & Pim Halkes 4 HOME 2 Thermografie, Lekkage onderzoek en Energiebesparing advies. Doelstelling: - Terugdringen Co2 uitstoot - Lagere energienota

Nadere informatie

Verslag Podium voor Huurders Nijmegen Energiebeleid en betaalbaar wonen

Verslag Podium voor Huurders Nijmegen Energiebeleid en betaalbaar wonen Verslag Podium voor Huurders Nijmegen Energiebeleid en betaalbaar wonen Locatie: Het Kolpinghuis, Smetiusstraat 1 te Nijmegen Aantal aanwezigen: 24 personen. Opening Het Podium voor Huurders Nijmegen is

Nadere informatie

De Krijntjes. Onderhoud De Krijntjes. Rucphen. De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Achterhoeksestraat

De Krijntjes. Onderhoud De Krijntjes. Rucphen. De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Achterhoeksestraat Onderhoud De Krijntjes Rucphen De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Achterhoeksestraat De Krijntjes Jan van Eyckstraat Pieter Breughelstraat Rubensstraat van den Houtestraat

Nadere informatie

Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen

Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen Samen verduurzamen Uitdagingen op de Nederlandse markt De Nederlandse woningbouw staat voor een fikse uitdaging. De tijd van grote nieuwbouwprojecten

Nadere informatie

Energie besparen met uw huurders

Energie besparen met uw huurders Energie besparen met uw huurders Mijn e-loket helpt u: uw energiebeleid te communiceren energielabels inzichtelijk te maken CO2 uitstoot met uw huurder te verminderen Mijn e-loket helpt uw huurders: bewust

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 256 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID donderdag 19 maart 2015 BETAAL- BAARHEID Groningen is de jongste stad van Nederland. Van de totaal circa 200.000 inwoners zijn

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Rapportage energiebesparingsmonitor SHAERE 2013

Rapportage energiebesparingsmonitor SHAERE 2013 27 maart 2014 Rapportage energiebesparingsmonitor SHAERE 2013 Aedes vereniging van woningcorporaties Publicaties Postbus 29121, 2509 AC Den Haag 088 233 37 00 E-mail publicaties@aedes.nl 2/14 Inhoud Inleiding

Nadere informatie

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE!

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! GECERTIFICEERD KOMO NA-ISOLATIE BEDRIJF 10 JAAR GARANTIE SPOUWMUURISOLATIE VLOERISOLATIE DAKISOLATIE GELUIDSISOLATIE ISOLATIEHERSTEL SPOUWMUURISOLATIE

Nadere informatie

Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020

Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020 Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020 VMSW Afdeling PROJECTEN Ir Bernard Wallyn Aanleiding Strategische doelstelling Vlaamse Regering In 2020 zijn er in Vlaanderen geen energieverslindende woningen

Nadere informatie

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen!

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! snelle realisatie in duurzame renovatie Met Renolution is uw woningbezit verrassend snel

Nadere informatie

Huur beleid Ru t te II. Een overzicht van de impact. van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector.

Huur beleid Ru t te II. Een overzicht van de impact. van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector. Huur beleid Ru t te II Een overzicht van de impact van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector. Januari 2015 Inleiding De huren zijn de afgelopen twee jaar fors gestegen.

Nadere informatie

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS Colofon Meer informatie over mogelijke ondersteuning op de verschillende onderwerpen: Ieke Benschop, NMU (i.benschop@nmu.nl;

Nadere informatie

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Energiebesparing in onze huurwoning ALV De Klink 5 april 2016 Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Onderwerpen Lustrumjaar Stookjerijk Nieuwe Nijmeegse prestatieafspraken Verbetering

Nadere informatie

R e n o v a t i e e n v e r d u u r z a m i n g S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k

R e n o v a t i e e n v e r d u u r z a m i n g S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k datum: 16-10-2013 ARCOM B.V. Postbus 381 3900 AJ Veenendaal Koningsschot 45 3905 PR Veenendaal T 0318 64 55 52 F 0318 66 88 52 E info@arcombv.nl I www.arcombv.nl Vraagstelling Door het bestuur van de school

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

Ir. G.N. Sweringa (Truus)

Ir. G.N. Sweringa (Truus) Verduurzaming Woningmarktdebat woningbestand Apeldoorn 15 april 2010 Ir. G.N. Sweringa (Truus) Directeur Bestuurder 7-5-2010 1 MISSIE OFW Het bieden van een kansrijke woon- en leefomgeving voor mensen

Nadere informatie

CO 2. -Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels

CO 2. -Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels -Ketenanalyse Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Een slimmer concept door inzicht in de keten Met PlusWonen streeft VolkerWessels naar het minimaliseren

Nadere informatie

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Kansen voor warmte Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Centrale boodschap Er is een groot potentieel aan duurzame warmte en warmtebesparing in Nederland beschikbaar. Per situatie

Nadere informatie

De keuze voor duurzaam bouwen

De keuze voor duurzaam bouwen De keuze voor duurzaam bouwen Ad Stas Woonbelang Veghel Wat aan de orde? Woonbelang Veghel beleid duurzaam (ver)bouwen en ervaringen instrumentarium, dilemma s en procesgang duurzaam concept; houtskeletbouw

Nadere informatie

Verslag Rondetafel Helmondse huurders, corporaties en raad Samen verder met energiebesparing in de Helmondse huursector

Verslag Rondetafel Helmondse huurders, corporaties en raad Samen verder met energiebesparing in de Helmondse huursector Verslag Rondetafel Helmondse huurders, corporaties en raad Samen verder met energiebesparing in de Helmondse huursector Woensdag 29 oktober, 19.00 uur zaal open, 19.30 uur start Gemeentehuis Helmond, Raadszaal,

Nadere informatie

Benchmark energetische kwaliteit sociale huursector 2012

Benchmark energetische kwaliteit sociale huursector 2012 Afdrukdatum 06 04 2013 1 Benchmark energetische kwaliteit sociale huursector 2012 Atriensis b.v. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Betaalbaarheid en duurzaamheid

Betaalbaarheid en duurzaamheid Bijlage 1 Advies Bewoners Advies Groep Betaalbaarheid en duurzaamheid Juli 2009 John van Veen Senioradviseur WKA Inleiding In de maanden mei en juni is een groep betrokken huurders van Nijestee in een

Nadere informatie

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

Duurzaamheid in Boswinkel Oost Programma Waarom energiezuinig en duurzaam (ver)bouwen? Waarom energiemonitoring Duurzaamheid in Boswinkel Oost Energiemonitoring Velve Lindenhof, Enschede De energiezuinigste wijk van Enschede De uitvraag

Nadere informatie

Bewonersavond Bosveld druk bezocht

Bewonersavond Bosveld druk bezocht jaargang 1 nummer 1 In dit nummer Bewonersavond druk bezocht Start werkgroep Werkgroep praat en denkt mee Werkzaamheden renovatie Wisselwoning Planning Bewonersinbreng aanbesteding Huurverhoging na renovatie?

Nadere informatie

4 Kwaliteit van het bezit

4 Kwaliteit van het bezit 4 Kwaliteit van het bezit 4.1 Kwaliteitsbeleid bestaand bezit Onderhoud moet het vastgoed van Woonpartners in technisch opzicht goed verhuurbaar houden. Tijdens de bewoning spelen we zo goed mogelijk in

Nadere informatie

Passief renovatie. sociale huurwoningen Tilburg. Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee. Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011

Passief renovatie. sociale huurwoningen Tilburg. Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee. Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011 Passief renovatie sociale huurwoningen Tilburg Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011 Genomineerd voor de VSK-Award 2012 Milieu en woonlasten hand

Nadere informatie

CONVENANT ENERGIEBESPARING HUURSECTOR. 28 juni 2012

CONVENANT ENERGIEBESPARING HUURSECTOR. 28 juni 2012 CONVENANT ENERGIEBESPARING HUURSECTOR 28 juni 2012 Partijen: 1. De Minister voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, te dezen handelend als bestuursorgaan; hierna te noemen het Ministerie ; 2. Aedes

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan voor woningen in opdracht van: de heer E. Scanner Straat en nr. gekeurde woning: De Brink 6 Postcode:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 223 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

Woonlastenbeleid en concrete aanpak energieprojecten. Onno van Rijsbergen

Woonlastenbeleid en concrete aanpak energieprojecten. Onno van Rijsbergen Woonlastenbeleid en concrete aanpak energieprojecten Onno van Rijsbergen Adviseur woningkwaliteit Woonbond Kennis en Adviescentrum 1 Nederlandse Woonbond De Woonbond bespaart Energiebus Energielijn Second

Nadere informatie