I S A T I E N O R M A L C E N T R U M V A N. Kwaliteitsmanagement. Kwaliteit als strategische keuze. Handige informatie over de ISO 9000:2000-serie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "I S A T I E N O R M A L C E N T R U M V A N. Kwaliteitsmanagement. Kwaliteit als strategische keuze. Handige informatie over de ISO 9000:2000-serie"

Transcriptie

1 C E N T R U M V A N N O R M A L I S A T I E Kwaliteitsmanagement Kwaliteit als strategische keuze Handige informatie over de ISO 9000:2000-serie

2 Kwaliteit als strategische keuze Het toepassen van een kwaliteitsmanagementsysteem is een strategische beslissing. Een belangrijk instrument om doelmatig te werken aan klanttevredenheid en zo bestaande klanten te behouden en nieuwe klanten te verwerven. Een must voor veel bedrijven om zich te handhaven in de markt. Kwaliteitsmanagementsystemen brengen ook intern veranderingen teweeg en zijn alleen effectief als de directie zichtbaar betrokken is en in de organisatie uitdraagt dat het systeem essentieel is voor het goed functioneren van de organisatie. De nieuwe ISO 9000-serie voor kwaliteitsmanagement De ISO 9000-serie is een geheel van internationale normen en richtlijnen voor kwaliteitsmanagementsystemen. Sinds de eerste publicatie ervan in 1987, hebben deze normen een breed draagvlak verworven. Inmiddels vormen ze de basis voor het kwaliteitsmanagement van honderdduizenden organisaties over de gehele wereld. Organisaties zijn afhankelijk van hun klanten. Begrijp de huidige en toekomstige behoeften van de klant, bevredig zijn eisen en streef ernaar zijn behoeften te overtreffen. Na internationaal onderzoek en na verkregen feedback van de gebruikers van de normen voor kwaliteitsmanagement heeft ISO de normen aangepast. De herziene ISO 9000:2000-serie sluit daardoor nauw aan bij de nieuwe inzichten in kwaliteitsmanagement en behoeften van organisaties. De nieuwe serie bestaat uit vier normen: ISO 9000 Kwaliteitsmanagementsystemen - Grondbeginselen en verklarende woordenlijst ISO 9001 Kwaliteitsmanagementsystemen - Eisen ISO 9004 Kwaliteitsmanagementsystemen - Richtlijnen voor prestatieverbeteringen ISO Richtlijnen voor audits van kwaliteits- en/of milieumanagementsystemen (tot 2002 blijft de ISO voor het uitvoeren van audits van kwaliteitsmanagementsystemen van kracht). Verhogen van klanttevredenheid De ISO 9000:2000-normen bevatten inzichten die men toepast voor het continu verbeteren en het verhogen van klanttevredenheid en/of tevredenheid van alle belanghebbenden. Ze zijn toepasbaar over de gehele wereld en in alle soorten en grootten van organisaties. De normen bieden een opstap naar Total Quality Management en vergemakkelijken de integratie met andere managementsystemen, zoals milieumanagement en arbo-management. ISO 9001:2000 geeft een minimumniveau van kwaliteitsmanagement aan voor contractueel gebruik of voor certificatie. Processen, die belangrijk zijn voor het verhogen van klanttevredenheid worden daarin beheerst en verbeterd. Zodra maatregelen in de organisatie zijn ingevoerd om aan ISO 9001 te voldoen, kan men een stap verder gaan door ISO 9004:2000 toe te passen. ISO 9004:2000 bevat aanwijzingen voor een Leiders brengen doelgerichtheid en vooruitgang in een organisatie. kwaliteitsmanagementsysteem dat als doel heeft Creëer en onderhoud een beleid van volledige betrokkenheid van medewerkers in het behalen van de doelstelling van de organisatie. de algehele prestaties van een organisatie te verbeteren.

3 Daarbij moet een organisatie oog hebben voor alle belanghebbenden, namelijk de klant, medewerkers, aandeelhouders en zelfs de maatschappij in brede zin. Voor het gebruiksgemak is de opbouw van ISO 9001 en ISO 9004 identiek en gebaseerd op processen binnen een organisatie. ISO 9001 en ISO 9004 zijn bedoeld om in combinatie te gebruiken, maar ze zijn ook afzonderlijk toepasbaar. ISO 9002 en ISO 9003 ingetrokken De 1994-edities van ISO 9001, 9002, 9003 zijn gebundeld in ISO 9001:2000. Organisaties kunnen bepaalde eisen van ISO 9001 uitsluiten, als zij kunnen aantonen dat die niet van toepassing zijn. Filosofie achter de normen ISO 9000 bevat de definities van belangrijke begrippen op het gebied van kwaliteitsmanagement. In deze norm komen ook de grondbeginselen van kwaliteitsmanagement aan de orde, zoals de acht kwaliteitsmanagementprincipes waarop de normen zijn gebaseerd. ISO heeft acht universele kwaliteitsmanagementprincipes vastgesteld die de basis vormen voor verbeterde prestaties van een organisatie. Ze zijn bedoeld om organisaties te helpen duurzaam succes te bereiken. Deze acht kwaliteitsmanagementprincipes vormen de basis voor de kwaliteitsmanagementsysteemnormen in de ISO 9000-familie. De cartoons in deze brochure gaan over deze acht principes. Medewerkers op ieder niveau zijn van belang binnen uw organisatie. Volledige inzet van medewerkers versterkt hun kwaliteiten ten gunste van de organisatie. De principes zijn: klantgerichtheid, leiderschap, betrokkenheid van medewerkers, procesbenadering, systeembenadering van managen, continue verbetering, besluitvorming op basis van feiten, win-win-relaties met leveranciers. Ook al is ISO 9000 niet zo eenvoudig uit te leggen, we hebben deze norm nodig om de processen en de verbetering daarin te borgen. Gerard Mientjes, Kwaliteitsmanager Daimler Chrysler Nederland

4 Continue verbetering van kwaliteitsmanagementsystemen Management van middelen Tevredenheid Directieverantwoordelijkheid Meting, analyse en verbetering Klanten (en andere belanghebbenden) Klanten (en andere belanghebbenden) Eisen input Realiseren van het product Product output Model van een op processen gebaseerd kwaliteitsmanagementsysteem (Bron: ISO 9000:2000) Beheer middelen en activiteiten volgens een proces en behaal zo efficiënter uw gewenste resultaat. Procesmodel Het procesmodel (zie figuur) illustreert het op processen gebaseerde kwaliteitsmanagementsysteem zoals beschreven in de normen van de ISO 9000-serie. Uit het model blijkt dat de eisen van de klant en/of andere belanghebbenden een belangrijke input voor de organisatie vormen. Deze eisen moeten resulteren in een product of dienst (output) die de klant hopelijk tevreden stelt. De organisatie moet ervoor zorgen dat door toepassing van een kwaliteitsmanagementsysteem (het gedeelte binnen de cirkel) een juiste vertaling van eisen naar door de klant gewaardeerde producten plaatsvindt. Bij het omzetten van eisen in producten probeert de organisatie klanttevredenheid te verhogen door effectiviteit (en in geval van ISO 9004:2000 efficiëntie) continu te verbeteren, in de figuur weergegeven door de pijl boven de cirkel. Veranderingen in de ISO 9000-serie op hoofdlijnen De belangrijkste veranderingen in de herziene ISO 9000-serie zijn de toegenomen aandacht voor de betrokkenheid van de directie, de nadruk op een procesbenadering van kwaliteitsmanagement en continue verbetering met als doel het verhogen van tevredenheid van klanten en/of andere belanghebbenden. Continue verbetering is opgenomen in ISO 9001 om de doelmatigheid van het kwaliteitsmanagementsysteem van organisaties te bevorderen, hun concurrerend vermogen te versterken en hen beter in staat te stellen om aan eisen van klanten te voldoen. Continue verbetering is ook opgenomen in ISO 9004, maar dan bedoeld voor het verbeteren van de tevredenheid van alle belanghebbenden over de totale prestaties van de organisatie. Signaleren, begrijpen en managen van een systeem van onderliggende structuren verbetert de effectiviteit en efficiëntie binnen uw organisatie.

5 Opvallende veranderingen Structuur Een radicale verandering in structuur met behoud van de kern van de oorspronkelijke eisen heeft geleid tot vijf hoofdstukken in zowel ISO 9001 als ISO 9004: Kwaliteitsmanagementsysteem (hoofdstuk 4) Directieverantwoordelijkheid (hoofdstuk 5) Management van middelen (hoofdstuk 6) Realiseren van het product (hoofdstuk 7) Meten, analyseren en verbeteren (hoofdstuk 8) Procesbenadering Het besturen van activiteiten en daarbij behorende middelen wordt procesbenadering genoemd. Voordeel hiervan is de voortdurende beheersing van (combinaties van) processen en hun wisselwerking. Identificatie en beheer van deze processen en hun interacties is een belangrijke basis voor een procesgericht kwaliteitsmanagementsysteem. Directie Er ligt meer nadruk op de rol van de directie, waaronder haar betrokkenheid bij de ontwikkeling, invoering en verbetering van de effectiviteit van het kwaliteitsmanagementsysteem. De directie is verantwoordelijk om te voldoen aan eisen van de klanten, wet- en regelgeving en de eigen organisatie. De directie moet zorgen voor een klantgerichte instelling op alle relevante functies en niveaus van de organisatie. Continue verbetering ISO 9001 introduceert continue verbetering volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus om de effectiviteit van het kwaliteitsmanagementsysteem te verbeteren. In ISO 9004 wordt continue verbetering van alle processen beoogd, die belangrijk zijn voor de algehele prestaties van de organisatie. Uitsluiting Het is mogelijk eisen uit hoofdstuk 7 Realiseren van het product van ISO 9001:2000 uit te sluiten. De belangrijkste voorwaarde is dat de organisatie moet aantonen dat uitsluiten van eisen geen negatieve invloed heeft op het voldoen aan de eisen van de klant en wet- en regelgeving. Er gelden wel enkele spelregels. Klanttevredenheid Een nieuwe eis in ISO 9001:2000 is het meten en bewaken van de klanttevredenheid. De mate van klanttevredenheid is een maatstaf voor het functioneren van het kwaliteitsmanagementsysteem. Middelen Nadruk wordt gelegd op de verplichting van de directie te voorzien in bekwame mensen ( human resources ) en middelen. Nieuw is dat de doeltreffendheid van trainingen en andere genomen acties moeten worden geëvalueerd. Documentatie Het aantal verplicht gedocumenteerde procedures is sterk gereduceerd, namelijk van achttien naar zes. De omvang van de documentatie hangt onder meer af van aard, omvang en complexiteit van de organisatie en van de competentie van het personeel. Houd continue verbetering als een permanente doelstelling binnen de organisatie.

6 eis behoefte of verwachting die kenbaar gemaakt, vanzelfsprekend of dwingend voorgeschreven is klasse categorie of rangorde toegekend aan de verschillende kwaliteitseisen voor producten, processen of systemen die dezelfde gebruiksfunctie hebben kwaliteit de mate waarin een geheel van eigenschappen en kenmerken voldoet aan eisen capaciteit het vermogen van een organisatie, systeem of proces om een product te realiseren dat zal voldoen aan de eisen voor dat product klanttevredenheid de perceptie van de klant over de mate waarin aan de eisen van de klant is voldaan Begrippen met betrekking tot kwaliteit (Bron: ISO 9000:2000) De vier normen toegelicht ISO 9000 speelt een belangrijke rol bij het begrijpen en gebruiken van de andere drie normen in de ISO 9000-serie. Deze richtlijn bevat nuttige informatie over de begrippen die achter de nieuwe inhoud en structuur van de ISO 9000-serie schuilen. De gebruikte termen en hun definities worden per onderwerp, bijvoorbeeld voor documentatie, weergegeven. Maar ook met de alfabetische index achterin kunnen bepaalde termen en definities gemakkelijk worden opgezocht. Ook worden de acht universele kwaliteitsmanagementprincipes in de ISO 9000:2000 toegelicht. Verder wordt de samenhang tussen de begrippen toegelicht met een begripsdiagram. Begripsdiagrammen geven relaties tussen begrippen weer in een grafische vorm. Kortom, een belangrijk document als het gaat om de interpretatie van de nieuwe ISO 9000-serie. ISO 9001 geeft de eisen weer voor een kwaliteitsmanagementsysteem dat door een organisatie gebruikt kan worden om klanttevredenheid te verhogen, door te voldoen aan hun eisen en aan wet- en regelgeving. Deze norm kan ook door interne en externe partijen (waaronder certificatie-instellingen) gebruikt worden om te beoordelen of de organisatie in staat is om te voldoen aan eisen van klanten, wet- en regelgeving en de eigen eisen van de organisatie. Alle gebruikers van de bestaande ISO 9001/9002/9003:1994 zullen moeten overstappen op de ISO 9001:2000. Door middel van aanpassing van de scope (reikwijdte) van het kwaliteitsmanagementsysteem kunnen, onder strenge voorwaarden, (delen van) eisen, zoals bijvoorbeeld eisen rondom ontwerp- en ontwikkelingsactiviteiten worden uitgesloten. De belangrijkste nieuwe eisen ten opzichte van de eisen in de 1994-versie zijn: Betrokkenheid van de directie voor het invoeren, onderhouden en verbeteren van de doeltreffendheid van het kwaliteitsmanagementsysteem Vaststellen welke processen in de organisatie van belang zijn voor het kwaliteitsmanagementsysteem Bepalen wat de volgorde en wisselwerking is van deze processen Zorgen voor benodigde middelen om processen goed te laten werken Klanttevredenheid meten en bewaken Zorgdragen voor continue verbetering van de effectiviteit van het kwaliteitsmanagementsysteem

7 ISO 9004 geeft richtlijnen voor een breder scala aan doelstellingen van een kwaliteitsmanagementsysteem dan ISO Hierbij kan in het bijzonder gedacht worden aan continue verbetering van de algehele prestaties, doelmatigheid en doeltreffendheid van de organisatie. Door te voldoen aan eisen van klanten en andere belanghebbenden (bijvoorbeeld personeel) wordt de tevredenheid van verschillende belanghebbenden vergroot. ISO 9004 bevat aanwijzingen voor het laten groeien van kwaliteitsmanagementsystemen naar business excellence. ISO 9004 wordt aanbevolen als richtlijn voor organisaties waarvan de directie een stap verder wil gaan dan het voldoen aan de eisen in ISO Voordeel hiervan hebben belanghebbenden als: klanten, personeel, eigenaren/ aandeelhouders, leveranciers/partners en maatschappij. ISO 9004 is niet bedoeld voor certificatie- of voor contractuele doeleinden. ISO Deze richtlijn geeft informatie over de grondbeginselen van auditing, en richtlijnen voor: het managen van auditprogramma s het uitvoeren van audits op kwaliteits- en/of milieumanagementsystemen de compententie van auditors Deze richtlijn is primair bedoeld voor degenen die betrokken zijn bij het uitvoeren van interne en externe audits. Andere mogelijke gebruikers zijn bijvoorbeeld organisaties die actief zijn bij het trainen van auditors voor certificatieen accreditatiedoeleinden. De richtlijn is bedoeld voor het uitvoeren van al dan niet geïntegreerde audits op kwaliteitsen/of milieumanagementsystemen. De ISO vervangt zowel de ISO serie voor het auditen van kwaliteitsmanagementsystemen als de ISO 14010, ISO en ISO voor auditing van milieumanagementsystemen. ISO kan ook toegepast worden bij het uitvoeren van gecombineerde audits, waarbij meerdere auditors toetsen tegen verschillende normen. De ISO zal in 2002 van kracht worden. Baseer effectieve besluitvorming op feiten uit grondige analyse van data en informatie. Bij de verbetering van kwaliteitszorg voor onze werken/projecten gaat ISO certificatie van opdrachtnemers en verbetering van onze eigen projectbeheersing hand in hand. Paul Vogelaar, Projectbureau Kwaliteitszorg Rijkswaterstaat

8 Stappenplan voor de opzet van uw kwaliteitsmanagementsysteem Stappenplan voor het aanpassen van het kwaliteitsmanagementsysteem aan de ISO 9000:2000-serie 1. Verzamel informatie over bijvoorbeeld: 1. Verzamel informatie over bijvoorbeeld: algemene informatie over opzet en werking van kwaliteitsmanagementsystemen de nieuwe ISO 9000:2000-serie procesmanagement de acht kwaliteitsmanagementprincipes gewenste reikwijdte van het kwaliteitsmanagementsysteem mate van betrokkenheid van de directie de nieuwe ISO 9000:2000-serie procesmanagement de acht kwaliteitsmanagementprincipes gewenste reikwijdte van het kwaliteitsmanagementsysteem gewenste structuur van het kwaliteitsmanagementsysteem gewenste benadering voor het aanpassen mate van betrokkenheid van de directie mogelijkheden voor het uitzetten ( deployment ) van doelstellingen 2. Bepaal uw huidige positie 2. Beoordeel de opzet en werking van het huidige kwaliteitsmanagementsysteem U kunt één of meer van de volgende manieren gebruiken: beoordeling door eigen medewerkers van de huidige werkwijze terugkoppeling door uw klanten (bijvoorbeeld sterkte/zwakte-analyses) beoordeling door een externe organisatie (nulmeting) stel vast wat belanghebbende partijen (klanten, personeel, eigenaren/aandeelhouders, leveranciers/partners en de maatschappij) van u verwachten U kunt één of meer van de volgende manieren gebruiken: beoordeling van missie, visie en doelen van de organisatie beoordeling van effectiviteit van de wijze waarop beleid en doelen worden gerealiseerd beoordeling van de werking en opzet van het kwaliteitsmanagementsysteem door de eigen medewerkers beoordeling door uw klanten en/of andere belanghebbenden over geleverde prestaties beoordeling van de werking en opzet van het kwaliteitsmanagementsysteem door een externe organisatie 3. Stel vast welke doelen u wilt bereiken Typische doelen kunnen zijn: verhoging van de tevredenheid van de klant grotere effectiviteit en efficiëntie van de organisatie en haar processen een op processen gebaseerd kwaliteitsmanagementsysteem opzetten en verbeteren continue verbetering van de totale prestaties van het kwaliteitsmanagementsysteem verminderen van risico's en bijbehorende kosten Controleer altijd of gestelde doelen SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) zijn! 4. Bereid het opzetten en implementeren van het kwaliteitsmanagementsysteem voor door: 4. Bereid de omzetting 'van oud naar nieuw' voor. U kunt zich voorbereiden door:

9 het kiezen en trainen van de stuurgroep en het projectteam het maken van een projectplan waarbij gekeken wordt naar uit te voeren activiteiten, benodigde middelen, analyse van risico's en communicatie ISO 9001 te gebruiken als basis voor verhoging van klanttevredenheid ISO 9004 te gebruiken als u naast de klant ook andere belanghebbenden tevreden wilt stellen en algehele prestatieverbetering van de organisatie gewenst is betrokkenheid van de directie en andere medewerkers verder te ontwikkelen het inventariseren van realisatieprocessen en ondersteunende processen en hun volgorde en wisselwerking het instellen van een stuurgroep en het projectteam het trainen van deze stuurgroep en het projectteam op de nieuwe eisen van ISO 9001 een implementatieplan te maken met uit te voeren activiteiten, doelstellingen op elke functie en niveau en benodigde middelen, analyse van risico's en communicatie het opstellen van een communicatieplan (inclusief kickoff-bijeenkomst) ISO 9001 als eerste stap voor verhoging van klanttevredenheid te benutten ISO 9004 te gebruiken als u naast de klant ook andere belanghebbenden tevreden wilt stellen en algehele prestatieverbetering van de organisatie gewenst is 5. Zet het kwaliteitsmanagementsysteem op en implementeer het 5. Voer de omzetting uit Let hierbij op: het ontwikkelen van betrokkenheid van directie en andere medewerkers het in kaart brengen en beheersen van de opeenvolging en wisselwerking van kritische processen, inclusief analyse van procesrisico s, meting en bewaking van de procesprestaties en vergelijking van deze gegevens met vastgestelde procesdoelen het bepalen van beleid en afgeleide doelstellingen het vaststellen van procedures en werkinstructies extra aandacht voor klantgerelateerde en verbeterprocessen het voorbereiden van een interne audit Indien gewenst, het certificatietraject inzetten. Let hierbij op: het ontwikkelen en (her)invoeren van ontbrekende en zwakke elementen van het kwaliteits managementsysteem het tonen van betrokkenheid door de directie bij het aanpassen van het kwaliteitsmanage mentsysteem het in kaart brengen en beheersen van de opeenvolging en wisselwerking van kritische processen, inclusief analyse van procesrisico s, meting en bewaking van de procesprestaties en vergelijking van deze gegevens met vastgestelde procesdoelen het uitrollen ( deployment ) van doelen naar elke functie en niveau in de organisatie extra aandacht voor het invoeren en onderhouden van klantgerelateerde en verbeteringsprocessen het opzetten en onderhouden van een proces voor meting van klanttevredenheid het voorzien in speciale trainingen voor personeel bijvoorbeeld over procesmanagement of het meten van klanttevredenheid het invoeren van verbeterprocessen het actualiseren, aanpassen en toevoegen van procedures, werkinstructies en andere documentatie van het kwaliteitsmanagementsysteem 6. Evalueren en verankeren van het kwaliteitsmanagementsysteem Besteed hierbij aandacht aan: evalueren met medewerkers en eventueel klanten of de gewenste opzet, werking, structuur en reikwijdte van het kwaliteitsmanagementsysteem bereikt is interne audits uitvoeren, met nadruk op effectiviteit en geschiktheid van het kwaliteitsmanagementsysteem, mate van klanttevredenheid, procesbeheersing, deployment van doelen en mogelijkheden voor verbetering. Benodigde vervolgmaatregelen vaststellen en de effectiviteit ervan beoordelen directiebeoordelingen uitvoeren conform de nieuwe eisen indien gewenst certificering via externe audits op basis van de nieuwe ISO 9001:2000 sowieso samen feest vieren omdat een mijlpaal bereikt is. Van harte gefeliciteerd!

10 Normalisatie, certificatie en accreditatie Hoe komt een kwaliteitsmanagementsysteemnorm tot stand? Voordat u een kwaliteitsmanagementsysteemnorm kunt gebruiken, gaat er een ontwikkelproces van meerdere jaren aan vooraf. Het opstellen van normen vindt plaats in internationale werkgroepen op basis van argumenten en consensus. In deze werkgroepen zitten experts uit alle hoeken van de wereld om de tafel om te komen tot een gemeenschappelijke opvatting. Alle landen die lid zijn van de betrokken ISO-commissies kunnen in de verschillende ontwerpstadia van een norm commentaar leveren en daar een positieve of negatieve stem op uitbrengen. Zo heeft 98% van de landen positief op de FDISversie van de ISO 9000-normen gestemd. De definitieve ISO 9000-normen hebben dan ook een breed draagvlak. De International Organization for Standardization (ISO) is een wereldwijde federatie van nationale normalisatie-instituten met als doel normalisatie en daaraan verwante activiteiten op internationaal niveau. Hierin worden de belangen en inzichten van producenten, gebruikers en overheden bij elkaar gebracht. De landen die lid zijn, nemen beslissingen via hun nationale normalisatie-instituten. Technische Commissies (TC s) van ISO ontwikkelen normen binnen een vastgesteld werkterrein. Voor kwaliteitsmanagement is dit de Technische Commissie ISO/TC 176 Quality management and quality assurance. Daarbij kunnen subcommissies (SC s) belast zijn met het aansturen van de normontwikkeling op deelterreinen. Elke SC heeft een eigen aandachtsgebied en werkt als een soort business unit onder de TC. Subcommissies sturen werkgroepen (WG s) aan. De inhoud van de kwaliteitsmanagementsysteemnormen wordt in deze ISO-werkgroepen vastgesteld. NEN vervult het secretariaatschap van één van de drie subcommissies van de internationale normcommissie ISO/TC 176, namelijk SC 3 Supporting Technologies, verantwoordelijk voor onder meer auditing, beheer van meetinstrumenten en systeemdocumentatie. Door deze functie heeft Nederland een belangrijke sturende rol in ISO/TC 176. Daarbij blijft van kracht dat alle beslissingen worden genomen door de landen die lid zijn van de internationale normcommissie. Kwaliteitsmanagementexperts koppelen hun bevindingen terug naar de Nederlandse normcommissie Kwaliteitsmanagement en het NEN-Kwaliteitsplatform, waar dit input levert voor de gedachtevorming over het in te nemen standpunt als feedback naar ISO. voorstellen (concept-)normen ISO NEN experts commentaar stem normcommissie kwaliteitsmanagement kwaliteitsplatform (concept-)normen vertalingen leden commentaar organisaties in Nederland leden

11 Normontwikkelingsprocessen en producten TC/SC route Producten Fase 1 Nieuw onderwerp Fase 2 Fase 3 Consensus vorming tussen experts Consensus vorming in TC/SC Eerste conceptvorm conceptnorm (CD: Committee Draft) of een door beperkte groep opgestelde specificatie (PAS: Publicly Publicity Available Specification) Internationaal normontwerp (DIS: Draft International Standard) of Technische Specificatie (TS) Technisch Rapport (TR) voor niet normatieve normalitaire documenten Fase 4 Stemmen op normontwerp (DIS) Definitieve tekst voor goedkeuringsversie (FDIS: Final Draft International Standard) Fase 5 Stemmen op goedkeuringsversie (FDIS) Definitieve tekst van internationale norm Fase 6 Publicatie van internationale norm ISO Internationale norm Workshop route Technische afspraak in industrie (NTA) Bovenstaand overzicht is een hulpmiddel, meer informatie is beschikbaar op de website van ISO (www.iso.ch) Certificatie en accreditatie Uw kwaliteitsmanagementsysteem kunt u laten certificeren. Een certificatie-instelling toetst of uw kwaliteitsmanagementsysteem aan de eisen van de norm voldoet en of het kwaliteitsmanagementsysteem effectief en geschikt is om bij te dragen aan de doelstellingen van uw organisatie. U kunt het beste gebruikmaken van de diensten van een door de Raad voor Accreditatie (RvA) erkende instelling. Dan kunt u ervan uitgaan dat die instelling competent is en volgens internationaal afgesproken wijzen werkt. Certificatie kan alleen plaatsvinden op basis van de ISO 9001-norm en niet op andere normen uit de ISO 9000-serie. Een actueel overzicht van erkende certificatie-instellingen kunt u opvragen bij de Raad voor Accreditatie, telefoon (030) , Uw organisatie kan niet door het Nederlands Normalisatie-instituut worden gecertificeerd. Het Nederlands Normalisatie-instituut is geen certificatie-instelling, maar een instituut voor normalisatieactiviteiten. In Nederland is bewust gekozen voor een scheiding tussen normalisatie, certificatie en accreditatie, in verband met onafhankelijkheid. In veel andere landen houden nationale normalisatie-instellingen zich overigens wel bezig met certificatie en in enkele landen ook met accreditatie.

12 Een certificaat dat is voorzien van het logo van de RvA is een internationaal erkend certificaat. Deze RvA wordt door de Staat der Nederlanden beschouwd als accrediterende organisatie die Nederland als zodanig vertegenwoordigt in Europees en internationaal verband. Geaccrediteerde certificatie-instellingen mogen het logo van de RvA op het af te geven certificaat plaatsen. Om te laten zien dat uw organisatie gecertificeerd is op basis van ISO 9001 kunt u met uw certificatie-instelling overeenkomen dat u hun bedrijfslogo gebruikt. Het is niet toegestaan hiervoor het ISO-logo te gebruiken. Integratie met andere managementsystemen Het ligt voor de hand de managementsystemen voor kwaliteit, arbo en milieu in de praktijk zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen en deze te integreren tot één goed werkend en gemakkelijk te beheren systeem. De nieuwe ISO 9000-serie sluit beter aan op de ISO normen voor milieumanagement. Dit geldt zowel voor de inhoudelijke eisen aan de diverse systeemelementen als voor de structuur van de normen. De integratie is daardoor eenvoudiger geworden. NEN verzorgt het secretariaat van een werkgroep ter verdere verbetering van onderlinge aansluiting van managementsystemen. Wij willen een goed functionerend managementsysteem. Om dat te bereiken, en om dat aan te tonen, maken wij gebruik van het ISO 9000-certificatiesysteem. Joop Bakkum, Consultant Management Systems Corus

13 Overzicht van norminformatieproducten op het gebied van KAM-management Voor alle genoemde norminformatieproducten op het gebied van kwaliteits-, arbo- en milieumanagement kunt u contact opnemen met: NEN-Expertpunt Managementsystemen, tel.: (015) , Zie ook de ISO 9000-special op onze website voor meer informatie en nieuwe ontwikkelingen: Praktijkreeks KAM-management Deel 1: De 100 meest gestelde vragen over de nieuwe ISO 9000-serie Wat zijn de belangrijkste veranderingen in de ISO 9000-serie? Wat zijn de gevolgen voor mijn kwaliteitsmanagementsysteem? Hoeveel tijd is er voor aanpassing van mijn kwaliteitsmanagementsysteem? Deze gids geeft antwoorden op op al uw vragen over zowel inhoudelijke onderwerpen van de nieuwe ISO 9000-serie als uw vragen over onderwerpen als certificatie en overgangstermijn. Deel 2: Opstellen van procedures voor een ISO 9000-kwaliteitsmanagementsysteem In deze praktijkgids leert u alle aspecten kennen van het opstellen van procedures. Het is geschreven voor ISO 9000-kwaliteitsmanagementsystemen, maar u kunt het ook gebruiken bij het opstellen van procedures voor bijvoorbeeld milieumanagement, arbomanagement of personeelszaken. De derde druk, die volledig is aangepast aan ISO 9000:2000, gaat uitgebreider in op computerondersteuning bij het maken en beheren van procedures. Een link wordt gelegd tussen procedures en functieomschrijvingen. Deel 3: Overstappen op de nieuwe ISO 9000-serie Deze praktijkgids, met alle eisen uit ISO 9001:2000, heeft als doel u te ondersteunen bij het aanpassen van uw (gecertificeerde) kwaliteitsmanagementsysteem aan de nieuwe ISO 9000-serie. U krijgt inzicht in het hoe, wat en waarom van de nieuwe ISO 9000-serie. Alle (!) verschillen tussen de oude en de nieuwe normen zijn voor u op een rij gezet, inclusief de consequenties voor uw kwaliteitsmanagementsysteem. Met praktische voorbeelden, handige tips, verhelderende illustraties en een stappenplan is de kloof tussen theorie en praktijk verkleind. Daarnaast bevat deze gids handige aanwijzingen uit ISO 9004 om meer voordeel uit uw kwaliteitsmanagementsysteem te halen. Met deze uitgave is de overstap naar de nieuwe ISO 9000-serie een stuk eenvoudiger. Kijk op onze website (www.nen.nl) voor meer informatie over de praktijkreeks KAM-management. Nieuwsbrief KAM-management Ieder kwartaal komt de nieuwsbrief van het Expertpunt Managementsystemen uit. Hierin staat actuele informatie over nieuwe normen, normontwikkeling, certificatie en regelgeving in relatie tot kwaliteits-, arbo- en milieumanagement. Lidmaatschap Expertpunt Managementsystemen Als u uw eigen managementsysteem up-to-date wilt houden is het noodzakelijk dat u goed geïnformeerd bent en blijft door een onafhankelijke instantie. U kunt lid worden van ons Expertpunt en uit eerste hand op maat geadviseerd en geïnformeerd worden over normen en richtlijnen voor kwaliteits-, arbo- en milieumanagement en de toepassing ervan. Een lidmaatschap omvat: 1 dag advies, praktijkgidsen uit de praktijkreeks KAM-management, de nieuwsbrief KAM-management en 10% korting op symposia die door NEN-Expertpunt Managementsystemen worden georganiseerd. Informeer nu naar de prijs en algemene voorwaarden. Presentaties en informatiemiddagen Heeft u binnen uw organisatie behoefte om een aantal personeelsleden te informeren over de toepassing van normen? Onze experts kunnen uw medewerkers op locatie tijdens een korte presentatie of informatiemiddag op de hoogte stellen.

14 Cursussen en voorlichtingsmiddagen Op basis van de nieuwe ISO 9000:2000-serie zijn er twee cursusmogelijkheden: voorlichtingsmiddag Wat verandert definitief in de ISO 9000:2000-serie In één middag wordt u geïnformeerd over de belangrijkste veranderingen qua inhoud, structuur en samenhang in de nieuwe ISO 9000-serie. Met name de nieuwe eisen van ISO 9001:2000 en de consequenties van de nieuwe eisen worden toegelicht. tweedaagse workshop Ombouwen van het kwaliteitsmanagementsysteem naar de nieuwe ISO 9000-serie Deze workshop biedt u ondersteuning bij de implementatie van de nieuwe ISO 9000-serie in uw kwaliteitsmanagementsysteem. U leert hoe u uw bedrijfseigen kwaliteitsmanagementsysteem kunt ombouwen, zodat het voldoet aan de nieuwe eisen. Overige cursusmogelijkheden voor kwaliteitsmanagement zijn: Oriëntatie op kwaliteitsmanagement, Opstellen van procedures, Interne auditing, Continu verbeteren na certificatie, Integratie van managementsystemen. Meer informatie en cursusdata, NEN-Cursussen, telefoon (015) Sectorspecifieke toelichting op ISO 9000 De normen zijn ervoor bedoeld dat ze algemeen toepasbaar zijn ongeacht de branche waarin ze toegepast worden. Indien er toch een sectorspecifieke toelichting wenselijk blijkt te zijn, kan NEN de ontwikkeling van zo n document begeleiden. Lidmaatschap normcommissie Het kan nuttig zijn dat u vroegtijdig op de hoogte bent van op handen zijnde wijzigingen. Soms kunnen veranderingen aanpassingen binnen uw bedrijf nodig maken. U kunt zich door NEN laten informeren, maar u kunt ook actief deelnemen aan het ontwikkelen van normen. Normen worden ontwikkeld in een consensusproces met alle belanghebbende partijen. Door zelf deel te nemen aan een normcommissie kunt u direct invloed uitoefenen op de nationale, Europese en mondiale normalisatieprocessen. Bovendien is het een goede manier om werkelijk op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in een bepaald aandachtsveld of voor specifieke producten. Heeft u belangstelling een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van normen voor kwaliteitsmanagementsystemen, neem dan contact op met NEN-Expertpunt Managementsystemen, tel.: (015) Kwaliteitsplatform Het NEN-Kwaliteitsplatform heeft als doel Nederlandse bedrijven meer te betrekken bij de Nederlandse inbreng bij de totstandkoming van de ISO 9000-normen voor kwaliteitsmanagement. Deze bedrijven krijgen uit de eerste hand conceptnormen, normontwerpen en definitieve normen toegestuurd. Zij overleggen rechtstreeks met de Nederlandse normcommissie Kwaliteitsmanagement die het Nederlandse commentaar verzamelt, vaststelt en indient. De platformleden dragen door hun lidmaatschap ertoe bij dat de Nederlandse inbreng voor de ontwikkeling van de ISO 9000-serie, een breed draagvlak heeft en kan worden voortgezet, zowel inhoudelijk als financieel.

15 Kwaliteitsmanagementprincipes Om een organisatie succesvol te leiden en te laten functioneren, is het noodzakelijk deze op systematische en transparante wijze te sturen en beheersen. Succes kan voortkomen uit het implementeren en onderhouden van een managementsysteem dat ontworpen is om de prestaties continu te verbeteren en zich tegelijkertijd richt op de behoeften van alle belanghebbenden. Kwaliteitsmanagement maakt, naast andere managementdisciplines, deel uit van het besturen van een organisatie. Er zijn acht kwaliteitsmanagementprincipes te onderscheiden die door de directie gebruikt kunnen worden om de organisatie te leiden naar verbeterde prestaties. Deze acht kwaliteitsmanagementprincipes vormen de basis voor de kwaliteitsmanagementsysteemnormen binnen de ISO 9000-familie. NEN-Expertpunt Managementsystemen ontwikkelde acht cartoons bij de principes.

16 Normalisatie: een kwestie van meer kwaliteit en meer resultaat door goede afspraken op nationaal, Europees en internationaal niveau

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER

CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER DNV GL dichtbij de bron van ISO 9001:2015 NIEUWE ISO 9001 23 september 2015 werd de nieuwste editie van ISO 9001

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen.

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. praktijkgids Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten.

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015 NTA 8620 versus ISO-systemen Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M: 06 50 21 34 27 mareille.konijn@rhdhv.com

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

ISO 9001:2000 en EFQM bij AOSO Marc Gernaey

ISO 9001:2000 en EFQM bij AOSO Marc Gernaey INFOSHOP ISO 9001:2000 en EFQM bij AOSO Marc Gernaey 1 Doelstelling Implementatie van ISO 9001:2000 bij een overheidsadministratie ISO 9001 en AOSO Doelstelling van AOSO Filosofie en uitgangspunten van

Nadere informatie

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA Inleiding Systeemgerichte Contractbeheersing of: SCB Mr Joost Jansen MBA Programma: Voorstellen Doel Management summary Introductie ti SCB ISO 9001:2008 Toetsen Afronding Protocol managementaandacht (Vragen

Nadere informatie

KAM-management 5. ISO 9001 voor het MKB. Normalisatie: de wereld op één lijn

KAM-management 5. ISO 9001 voor het MKB. Normalisatie: de wereld op één lijn PRAKTIJKGIDS KAM-management 5 NPR 9006:2008 ISO 9001 voor het MKB Normalisatie: de wereld op één lijn ISO 9001 voor het MKB NPR 9006:2008 ISO 9001 voor het MKB Nederlands Normalisatie-instituut, Delft,

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie 1 Wat kunt u verwachten? De nieuwe aanpak van ISO normen voor managementsystemen Eerste ervaringen bij herziening ISO 14001 en ISO 9001 Betekenis

Nadere informatie

Bob Alisic (NEN) Tweedeling in 'ISO land' dankzij ISO 9001:2015? Eindelijk!

Bob Alisic (NEN) Tweedeling in 'ISO land' dankzij ISO 9001:2015? Eindelijk! Bob Alisic (NEN) Tweedeling in 'ISO land' dankzij ISO 9001:2015? Eindelijk! Gaat de volgende versie van ISO 9001 echt iets anders betekenen voor haar gebruikers dan de huidige 2008 versie? Komt er nu een

Nadere informatie

b) testen of inspectie van monsters genomen van de markt of van de leverancies of een combinatie hiervan;

b) testen of inspectie van monsters genomen van de markt of van de leverancies of een combinatie hiervan; SSB Guide 65 Deze standaard specificeert algemene eisen waar een derde partij, die een product certificatiesysteem opereert, aan moet voldoen wil het erkend worden als competent en betrouwbaar In deze

Nadere informatie

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg.

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg. ISO 9001 voor de zorg: een bewuste keuze ir.drs. A. van der Star MSHE Normcommissie ISO 9001 Zorg NEN 1 februari 2011 Bijdragen: H. Dekker: Certificatie in de Zorg Onderwerpen Perspectief van kwaliteit

Nadere informatie

OPENBARE SAMENVATTING

OPENBARE SAMENVATTING OPENBARE SAMENVATTING Project Gebruikersgroep energiemanagement RVO Datum 17 juli 2015 Onderwerp Openbare samenvatting NRK/mix gebruikersgroep implementatie energiemanagement in context van Europese EED-wetgeving

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen Dick Hortensius NEN Milieu&maatschappij Herziening NTA 8620 1 Inhoud Aanleiding en aanpak herziening NTA Belangrijkste aandachtspunten Afstemming

Nadere informatie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie iso 9001 Trefwoorden ISO-normen Herziening ISO 9001 Normcommissie Kwaliteitsmanagementsysteem Auteurs Dick Hortensius Annemarie de Jong Sectornormen Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM Pagina 1 van 6 Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM In het onderstaande is een leidraad opgenomen voor een Plan van aanpak certificeerbaar kwaliteitsmanagementsysteem.

Nadere informatie

AANTOONBAAR. MVO norm. Stichting MVO Aantoonbaar. Door Gerben Bekooy

AANTOONBAAR. MVO norm. Stichting MVO Aantoonbaar. Door Gerben Bekooy VO norm Stichting VO Aantoonbaar Door Gerben Bekooy Inhoud presentatie 1. aanleiding 2. doel 3. toelichting 4. relatie met andere VO initiatieven 5. status van de norm 6. vragen Door Gerben Bekooy Aanleiding

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Wel of niet certificatie? K. de Jongh

Wel of niet certificatie? K. de Jongh K. de Jongh Tijdsduur: 30 minuten Certificatie; ondermeer status 2015 versies De nieuwe norm; HLS en 2015 versies Voorbeelden uit de praktijk HLS en 2015 versies in de praktijk Conclusies? 9-3-2015 2 Certificatie:

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V.

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Een kwaliteitsmanagementsysteem helpt bij de beheersing van risico s Want

Nadere informatie

De wijzigingen in de ISO 9001: 2015

De wijzigingen in de ISO 9001: 2015 BUSINESS ASSURANCE De wijzigingen in de ISO 9001: 2015 Jacques van Unnik 1 SAFER, SMARTER, GREENER Wijzigingen in de ISO 9001 norm Waarom wordt de norm gewijzigd? De structuur van de nieuwe norm Definities

Nadere informatie

NORMEN. Functioneel voor Iedereen. Willem van der Bijl. Nederland is Geregeld

NORMEN. Functioneel voor Iedereen. Willem van der Bijl. Nederland is Geregeld NORM Functioneel voor Iedereen Willem van der Bijl 1 Nederland is Geregeld Typ dit in bij Google en het levert bijna 10.000 hits! Is Nederland overgeregeld?? 2 Copyright Communicatie BV [Presentatie PPA2008.ppt]

Nadere informatie

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Versie 2012 Inleiding 201 Nederlands Normalisatie Instituut. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 Onderwerpen Verschillen VCA en OHSAS 18001? ISO/CD 45001.2 Aandachtsgebieden tijdens certificatieaudits Voordelen

Nadere informatie

Overstappen op de nieuwe ISO 9000-serie

Overstappen op de nieuwe ISO 9000-serie Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Wat zijn standaarden? Voorwaarde-scheppend voor de business

Wat zijn standaarden? Voorwaarde-scheppend voor de business Wat zijn standaarden? Voorwaarde-scheppend voor de business Tim Kniep Standardisation Consultant NEN 2009-11-04 1 In deze presentatie Wat zijn normen NEN, CEN en ISO Waarom normen Normen en normalisatie

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

>>> de nieuwe CIIO Maatstaf

>>> de nieuwe CIIO Maatstaf >>> de nieuwe CIIO Maatstaf U heeft er ongetwijfeld al over gehoord: de nieuwe ISO 9001: 2015 norm is onlangs gepubliceerd. Ook de CIIO Maatstaf, onze vertaling van de ISO 9001 norm voor kennisintensieve

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie 130508 Nummer OHSAS-K83614/01 Vervangt - Uitgegeven 2014-07-01 Eerste uitgave 2014-07-01 Geldig tot 2017-07-01 Arbomanagementsysteemcertificaat BS OHSAS 18001 Kiwa heeft vastgesteld dat het door Rutges

Nadere informatie

Wie de norm heeft, heeft de hub

Wie de norm heeft, heeft de hub Wie de norm heeft, heeft de hub Ing. Emiel Verhoeff Consultant Business Development NEN Nederlands Normalisatie-instituut, Delft Emiel.verhoeff@nen.nl, (015) 26 90 334, http://www.nen.nl Dr.ir. Henk J.

Nadere informatie

Kwaliteitseisen SEMH. René Ungerer SEMH coördinator

Kwaliteitseisen SEMH. René Ungerer SEMH coördinator Kwaliteitseisen SEMH René Ungerer SEMH coördinator Onderwerpen Totstandkoming erkenningsschema s Opbouw van de eisen Eisen aan kwaliteitsmanagement systeem Erkenningsschema s Procesbeschrijving hulpmiddelenzorg

Nadere informatie

ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224

ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224 ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224 ISO 9001:2008 Moeder alle kwaliteitsnormen. Internationaal erkende kwaliteitsnorm. Prima basis als kwaliteitsnorm. Algemeen erkend, bekend en meerwaarde bewezen. Norm

Nadere informatie

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager De contouren van de nieuwe norm voor kwaliteitsmanagement ISO 9001:2015 worden steeds duidelijker. Niet alleen zijn de structuurwijzigingen zichtbaar

Nadere informatie

Klanttevredenheid volgens ISO. Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen.

Klanttevredenheid volgens ISO. Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn Zet goede bedoelingen om in goede acties Ingeborg Boon NEN met dank aan Hans Kröder 1 Europees: 30 leden Wereldwijd: 159 leden ruim 60 jaar 18.000 publicaties Missie:

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Version 1/2013 Uitdagingen in de gezondheidszorg Als professionele zorgaanbieder

Nadere informatie

Naar HKZ; procesgericht of doelgericht?

Naar HKZ; procesgericht of doelgericht? Naar HKZ; procesgericht of doelgericht? Septa Management Group Scheepsmakershaven 34d 3011 VB Rotterdam Auteur: Johan ter Heegde Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Vertrekpunt HKZ: documenten, processen of

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

EFQM model theoretisch kader

EFQM model theoretisch kader EFQM model theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. EFQM model EFQM staat voor European Foundation for Quality Management. Deze instelling is in 1988 door een aantal

Nadere informatie

4-11-2013. pagina x van y 1. Onderwerp. Qubic Solutions. Ansur gebruikersdag 2013 30 oktober 2013. Vision meets Precision. Vision meets Precision

4-11-2013. pagina x van y 1. Onderwerp. Qubic Solutions. Ansur gebruikersdag 2013 30 oktober 2013. Vision meets Precision. Vision meets Precision Ansur gebruikersdag 2013 30 oktober 2013 1 Onderwerp Kwaliteitsborging Medische Technologie met Qbus en Ansur door: Hans Schop 2 Qubic Solutions Oplossingen in procesbeheer Qubic Solutions ontwikkelt vanuit

Nadere informatie

Procesmanagement Examennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur

Procesmanagement Examennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur Procesmanagement Eamennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur Dit eamen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het eamen is als volgt: - 40 meerkeuzevragen (maimaal 40 punten)

Nadere informatie

3.B.2 Energie Management Actieplan

3.B.2 Energie Management Actieplan Inleiding B.V. is in 2012 gecertificeerd voor niveau 3 van de CO 2 -prestatieladder. Op basis van de uitkomsten uit de interne audits van 2012 en de vragen vanuit de markt, is een vervolgtraject gestart

Nadere informatie

Page 1 of 14. Deel 1: Procedures 1. Algemeen. Milieuhandboek Versie 1.0 1 april 2014. Page 1 of 14. 1.1.1: Inhoud en structuur handboek

Page 1 of 14. Deel 1: Procedures 1. Algemeen. Milieuhandboek Versie 1.0 1 april 2014. Page 1 of 14. 1.1.1: Inhoud en structuur handboek Milieu Page 1 of 14 Versie beheer Versie no. Datum Wijzigingen Auteur(s) 001 13-06-2014 H. Luksen Page 1 of 14 Milieu Page 2 of 14 Inhoud 0. MANAGEMENTVERKLARING 4 1. DOEL, INHOUD, STRUCTUUR MILIEUMANAGEMENTSYSTEEM

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

De toekomstige ISO 17100 vertaaldiensten norm. Totstandkoming en de belangrijkste wijzigingen t.a.v. EN 15038

De toekomstige ISO 17100 vertaaldiensten norm. Totstandkoming en de belangrijkste wijzigingen t.a.v. EN 15038 De toekomstige ISO 17100 vertaaldiensten norm Totstandkoming en de belangrijkste wijzigingen t.a.v. EN 15038 1 Even voorstellen Jaap van der Marel Secretaris Normcommissie Tolk- en vertaaldiensten en aanverwante

Nadere informatie

Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy. Normalisatie: de wereld op één lijn

Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy. Normalisatie: de wereld op één lijn Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy Normalisatie: de wereld op één lijn Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! Goed energiemanagement leidt tot hoge

Nadere informatie

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen.

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. praktijkgids Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten.

Nadere informatie

Tevredenheid over ISO 14001- en OHSAS 18001-certificatie is hoog

Tevredenheid over ISO 14001- en OHSAS 18001-certificatie is hoog Tevredenheid over ISO 14001- en OHSAS 18001-certificatie is hoog In 2013 heeft SCCM onderzoek gedaan naar de toegevoegde waarde van zowel ISO 14001- als OHSAS 18001-certificatie. Het onderzoek onder ISO

Nadere informatie

Hoe maken we interne audits effectiever?

Hoe maken we interne audits effectiever? Hoe maken we interne audits effectiever? Er gaat best wat tijd en energie zitten in interne kwaliteitsaudits. Je mag dus verwachten dat het ook wat oplevert. Gelukkig is dat vaak ook wel zo, zeker in de

Nadere informatie

Dynamiseren van talent en deze verbinden met innovatie

Dynamiseren van talent en deze verbinden met innovatie Tweede Concept Projectvoorstel Academi-IO Dynamiseren van talent en deze verbinden met innovatie Normalisatie Nationale norm voor een ondernemende leercultuur en parallel inbreng New Work Item Proposal

Nadere informatie

Procestool; sleutel tot succes?

Procestool; sleutel tot succes? Procestool; sleutel tot succes? Gerard Hebenaar Gerard Hebenaar Adviesgilde 1 Even voorstellen.. Gerard Hebenaar Bedrijfskunde Adviesvaardigheden 15 jaar ervaring in de consultancy Verkoop en advies van

Nadere informatie

Digitale Walvisgeluiden najaar 2010

Digitale Walvisgeluiden najaar 2010 Hoe maken we interne audits effectiever? Er gaat best wat tijd en energie zitten in interne kwaliteitsaudits. Je mag dus verwachten dat het ook wat oplevert. Gelukkig is dat vaak ook wel zo, zeker in de

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie?

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? Een goede voorbereiding is het halve werk Wordt de overgang van ISO 9001:2008 naar ISO 9001:2015 voor u een evolutie of een revolutie? In 2000 hadden de wijzigingen

Nadere informatie

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C Auteur: Coert van Maren Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 management plan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 1 Inhoud

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Kwaliteit in kleine en middelgrote zorginstellingen

Kwaliteit in kleine en middelgrote zorginstellingen Kwaliteit in kleine en middelgrote zorginstellingen PART zorg - Masterclass februari 2013 Agenda 1 2 3 4 5 6 7 8 Kennismaking + huiswerkopdracht Wat is kwaliteit? Kwaliteitscertificaten Uit het nieuws

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

AUDITVRAGENLIJST GECOMBINEERDE AUDITS

AUDITVRAGENLIJST GECOMBINEERDE AUDITS AUDITVRAGENLIJST GECOMBINEERDE AUDITS ISO 9001 - ISO 14001 - OHSAS 18001 www.dnvba.nl/training 9001 14001 18001 4 KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM 4 MILIEUMANAGEMENTSYSTEEMEISEN 4 ARBOMANAGEMENTSYSTEEMEISEN

Nadere informatie

Geheel van beleidslijnen, procedures of eisen (normen) die worden gebruikt als referentie.

Geheel van beleidslijnen, procedures of eisen (normen) die worden gebruikt als referentie. Definities Accreditatie Accreditatie is de erkenning door een gezaghebbende organisatie dat een andere organisatie of persoon competent is om een bepaalde taak uit te voeren. De Raad voor Accreditatie

Nadere informatie

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant Welkom INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN Leen Scheers Senior consultant GEGEVEN bedrijven wensen verschillende managementsystemen met certificaten meerdere invalshoeken (KVM), zowel op managementniveau

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Doel: Zicht op: Begrippen en Definities Hoe in de eigen organisatie CM te bepalen Hoe: Stappenplan CM voor contracten

Nadere informatie

NEN 15224 Zorg en Welzijn HaZo24 HuisartsenZorg 24 uur

NEN 15224 Zorg en Welzijn HaZo24 HuisartsenZorg 24 uur NEN 15224 Zorg en Welzijn HaZo24 HuisartsenZorg 24 uur TOELICHTING Aanleiding voor nieuw kwaliteitssysteem Opbouw HaZo24 Doel van de gehouden pilot en onze gezamenlijke rol naar de toekomst toe Wat is

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

Compleet ISO 9001:2015 certificeringspakket

Compleet ISO 9001:2015 certificeringspakket Compleet ISO 9001:2015 certificeringspakket Snel, makkelijk en goed! Juni 2015 Beste (toekomstige) kwaliteitsmanager, Bent u op zoek naar een betaalbaar en goed kwaliteitssysteem? Dan is het basispakket

Nadere informatie

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Opdracht Inleiding Inleiding ISO als KMS 2 kanten HARDE KANT - Meten - Monitoring - Analyse - Evaluatie -. ZACHTE KANT

Nadere informatie

350.51 Interne audits effectiever inzetten

350.51 Interne audits effectiever inzetten 350.51 Interne audits effectiever inzetten ing. A.M. Ruting Inleiding Een belangrijk doel van een audit is het boven tafel krijgen van informatie. In het woordenboek wordt de betekenis van het woord audit

Nadere informatie

INTERNE AUDIT. BELAC 3-03 Rev 3-2014. Datum van toepassing: 27.06.2014

INTERNE AUDIT. BELAC 3-03 Rev 3-2014. Datum van toepassing: 27.06.2014 BELAC 3-03 Rev 3-2014 INTERNE AUDIT De versies van documenten van het managementsysteem van BELAC die beschikbaar zijn op de website van BELAC (www.belac.fgov.be) worden beschouwd als dé enige geldige

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 304 Certificatie en accreditatie in het kader van het overheidsbeleid Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

1. INLEIDING 1.1 Totstandkoming Kwaliteitsnorm Speciaal Onderwijs 1.2 Doel 1.3 Toepassingsgebied

1. INLEIDING 1.1 Totstandkoming Kwaliteitsnorm Speciaal Onderwijs 1.2 Doel 1.3 Toepassingsgebied INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1. Totstandkoming Kwaliteitsnorm Speciaal Onderwijs 1.2. Doel 1.3. Toepassingsgebied 1.4. Kenmerken van instellingen in het speciaal onderwijs 1.5. De Leeswijzer en de Kwaliteitsnorm

Nadere informatie