Articuleren en voelen van de klanken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Articuleren en voelen van de klanken"

Transcriptie

1 Articuleren en voelen van de klanken Ingrid van Loosbroek Astrid Geudens Marjolein Noé Eline Van Kerckhove Voor een sterke teken-klankkoppeling is het alzijdig verkennen van zowel de klank als de letter essentieel. Eén van de aspecten van het alzijdig verkennen is het uitspreken van de klank en het voelen hoe je de klank uitspreekt. Tijdens de instructie van een nieuwe letter laat de leerkracht de kinderen dan ook steeds de klank uitspreken en voelen. Kinderen die moeite hebben met het koppelen van de klank aan de letter hebben meer herhaling nodig. Hieronder staat per klank beschreven hoe u de kinderen kunt begeleiden bij het voelen van de klank. Het artikel Extra ster-tijd, een intensieve aanpak maakt het verschil verwijst naar deze beschrijvingen. Tijdens het oefenen van het correct uitspreken en voelen van de klanken zijn de volgende aandachtspunten voor de leerkracht van belang: Toon de letterkaart tijdens het uitspreken en voelen van de klank. Zo werkt u actief aan de klank-tekenkoppeling. Doe als leerkracht voor hoe je de klank voelt, zodat het kind precies weet wat de bedoeling is. Toon ook de foto van het kind in dit artikel. Gebruik een spiegel zodat het kind zichzelf kan zien. Hierdoor is het zich nog meer bewust van de stand van mond, lippen en tong. Stimuleer de kinderen ook om naar elkaar te kijken tijdens het uitspreken van de klank: laat ruimte voor het zelf ontdekken en de reacties van de kinderen. Maak kinderen ervan bewust dat bij een medeklinker altijd iets mee klinkt : de tong, lippen of keel. Bij verschillende klanken gebruiken de kinderen hun handen om bijvoorbeeld trilling, lucht of mondstand te voelen. Bij de letters k, n, m, v, w wordt daarnaast op een natuurlijke manier een kenmerk van de vorm van de letter meegenomen. De klankbeschrijvingen maken het voelen bespreekbaar en expliciet. Ze zijn geen doel op zich. Maak er geen uitspraakles van. Er is gekozen voor een standaarduitspraak, maar regiogebonden en persoonlijke verschillen zijn mogelijk. De nadruk moet echter liggen op het voelen en zo het bewust worden van de klank. Ook de handelingen zijn een steun. De kinderen hoeven ze niet te onthouden. Vergeet uiteraard niet om complimenten te geven! Tip Kinderen die bij bepaalde letters meer oefentijd nodig hebben om te komen tot een geautomatiseerde tekenklankkoppeling, hebben baat bij het herhaald kijken van de betreffende letterfilmpjes. Hierin staat het alzijdig verkennen van klank en letter op een aantrekkelijke manier centraal. De leerkracht kan deze filmpjes inzetten naast het interactief oefenen. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 1 van 10

2 i Wat voel je als je /i/ zegt? Voel maar eens aan je mond. Die staat een beetje open. Kind: i Kind voelt met vinger(s) aan mond. Voel je het? Voel ook maar eens aan je lippen. De hoeken van je lippen gaan een beetje opzij. Voel nog maar eens goed. Kind: i Kind voelt met twee vingers vanuit midden bovenlip naar mondhoeken. Let op want je kunt het maar even voelen bij zo n korte klank. k Wat voel je als je /k/ zegt? Kind: k Leg maar eens twee vingers op je keel. Kind: k Kind voelt met twee vingers op keel. Voel jij ook een klopje in je keel? Kind: k Kind voelt met vingers op keel. Voel maar goed, want het klopje duurt maar heel even. m Wat voel je als je /m/ zegt? Kind: mmmmm Voel je ook hoe je lippen op elkaar staan? Kind: mmm Kind voelt met vingers aan mond. Hou je lippen maar stevig op elkaar en laat een lange /mmmmm/ horen. Voel je het trillen in je neus? Voel maar met drie vingers want de m heeft ook drie benen! Kind: mmmmm Kind voelt met drie vingers (drie benen van letter m ) op neus. Voel ook maar eens aan de andere kant van je neus want daar trilt het ook. Kind: mmmm Kind voelt met drie vingers op andere kant neus. s Wat voel je als je /s/ zegt? Leg je vinger maar eens op je lippen en zeg een lange /sss/. Kind: ssss Voel je ook hoe de lucht zachtjes tussen je tanden en lippen stroomt? Voel maar goed, want je voelt het bijna niet, zo zacht is het. Kind: ssss Kind voelt met één vinger voor de mond. En waar is je tong als je /s/ zegt? Kun jij het voelen? Kind: ssss Ja, je tong zit verstopt achter je tanden. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 2 van 10

3 p Wat voel je als je /p/ zegt? Leg je vinger maar eens plat tegen je lippen en zeg /p/. Kind: p Kind voelt met vinger tegen lippen. Voel jij ook hoe je lippen zachte plofjes maken? Kind: p-p-p Kind voelt met vinger tegen lippen. Voel maar goed want het plofje duurt maar even. aa Wat voel je als je /aa/ zegt? Kind: aa Voel maar eens aan je mond. Die staat wijd open. Kind: aa (beetje lang) Kind voelt met hand aan mond. Voel je het? Deze keer heb je veel tijd om het te voelen, want de klank /aa/ is lang. r Wat voel je als je /r/ zegt? Je voelt het trillen, maar voel je ook waar het bij jou trilt? Kind: rrrr Er zijn twee soorten /r/. Welke zeg jij? Trilt je tong vooraan of trilt /rrrr/ achteraan in je keel? Kind: rrrr Bij huig-r voelt kind met twee handen op keel. Laat maar lekker lang trillen. e Wat voel je als je /e/ zegt? Kind: e Voel maar eens aan je mond, die staat een beetje open. Kind: e Kind voelt met hand aan mond. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel je dat die een beetje gespreid zijn? Alsof je glimlacht. Kind: e Kind voelt met vinger(s) over lippen. Let op, want je kunt het maar even voelen bij zo n korte klank. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 3 van 10

4 v Wat voel je als je /v/ zegt? Zeg maar eens een lange vvv. Kind: vvv Voel je je bovenste tanden op je onderlip? Blaas maar eens hard en lang. Kind: vvvv Voel je ook hoe de lucht tussen je lippen door naar buiten stroomt? Voel maar eens met twee vingers aan je lippen. Kind: vvvv Kind voelt met twee vingers (vorm v ) tegen lippen. Voel je het nu ook trillen aan je vingers? Je kunt het zelfs voelen trillen tot in je keel. Kind: vvvv Kind voelt met twee vingers aan keel. n Wat voel je als je /n/ zegt? Leg maar eens twee vingers op je neus en zeg een lange /nnnn/. Voel jij het ook trillen in je neus? Kind: nnnn Kind voelt met twee vingers (twee benen van letter n ) op neus. Wat gebeurt er nu met je tong? Inderdaad, onze tong zit verstopt achter onze bovenste tanden. Zet je tong stevig achter je tanden en zoemen maar. Kind: nnnn Voel je het nu ook trillen in je neus? Voel ook maar eens aan de andere kant van je neus, want daar trilt het ook. Kind: nnnn Kind voelt met twee vingers op andere kant van neus. t Wat voel je als je /t/ zegt? Kind: t Voel je ook dat zachte tikje met je tong? Hou maar eens een vinger op je mond en wijs naar boven. Daar tikt onze tong, net achter onze tanden. Kind: t-t Kind voelt met vinger op onderlip, vinger wijst naar boven. Voel maar goed, want het tikje duurt maar heel even. Kind: t-t-t ee Wat voel je als je /ee/ zegt? Kind: ee Voel maar eens aan je mond. Die staat een beetje open. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel je hoe ver de hoeken van je lippen opzij gaan? Kind: ee Kind voelt met vingers van beide handen in de mondhoeken. Deze keer heb je veel tijd om te voelen, want /ee/ is een lange klank. Die duurt dus ook lang. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 4 van 10

5 b Wat voel je als je /b/ zegt? Kind: b Hou je lippen zachtjes op elkaar en ploffen maar. Voel maar mee met je vinger. Kind: b-b-b Kind laat vinger rustig meebewegen op lippen. Laat de lucht maar hard uit je mond ploffen, dan voel je het trillen aan je vinger. Voel je het ook in je keel trillen? Kind: b Kind voelt met andere hand aan keel. Voel maar goed, want de plof duurt maar heel even. oo Kind: oo Wat voel je als je /oo/ zegt? Voel maar eens aan je mond. Die staat een beetje open. Kind: oo Kind voelt met vinger(s) aan mond. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel maar hoe die een mooi rondje vormen. Kind: oo Kind voelt met vinger het rondje van de lippen. Deze keer heb je weer veel tijd om te voelen, want /oo/ is een lange klank. d Wat voel je als je /d/ zegt? Kind: d Voel je ook een harde duw met je tong? Hou maar eens een vinger tegen je onderlip en wijs naar boven. Daar duwt je tong, net achter je tanden. Kind: d-d-d Kind houdt vinger op onderlip. Leg nu je hand aan je keel en laat eens een hele harde /d/ horen. Voel je het ook trillen in je keel? Kind: d Kind voelt aan keel. Voel maar goed, want het trillen duurt maar heel even. oe Wat voel je als je /oe/ zegt? Voel maar eens aan je mond. Die is bijna dicht. Voel je het? Kind: oe Kind voelt met vingers aan mond. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel maar hoe die een mooi rondje vormen. Kind: oe Kind volgt met vinger het rondje van de lippen. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 5 van 10

6 z Wat voel je als je /z/ zegt? Leg je vinger maar eens op je lippen en zeg een lange /zzz/. Kind: zzz Kind legt vinger op lippen en voelt de lucht. Voel je ook hoe de lucht tussen je tanden en lippen stroomt? Als je goed voelt, voel je dat je lippen een beetje trillen. Kind: zzz Kind voelt met vinger op lippen. En voel ook eens aan je keel. Daar trilt het ook. Kind: zzz Kind voelt met hand op keel. Voel je waar je tong zit? Je tong zit verstopt achter je tanden. ij Wat voel je als je /ij/ zegt? Kind: ij Voel maar eens aan je mond en lippen. Die bewegen terwijl je /ij/ zegt. Kind: ij Kind voelt met vingers aan mond en lippen. Gek hè? Voel maar eens aan je mond die gaat steeds meer dicht. Kind: ij Kind voelt met vingers aan mond en lippen. h Wat voel je als je /h/ zegt? Kind: h Je mond is halfopen. Hou je hand er maar voor en zeg een lange /hhh/. Kind: hhh Kind voelt de lucht tegen de hand. Voel jij ook de warme lucht tegen je hand? Voel maar eens met je hele hand. Beweeg je hand maar langzaam naar boven terwijl je /h/ zegt. Kind: hhh Kind beweegt hand langzaam en voelt lucht over hele hand. Lekker warm en zacht. w Wat voel je als je /w/ zegt? Kind: w Voel je dat de lucht tussen je lippen door glijdt? Leg maar eens drie vingers tegen de mond en zeg een lange, zachte /www/. Kind: www Kind legt drie vingers (vorm w ) tegen de mond en voelt de lucht. En voel je dat je lippen trillen? Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 6 van 10

7 o Wat voel je als je /o/ zegt? Kind: o Voel maar eens aan je mond. Die staat open. Kind: o Kind voelt aan mond. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel je dat die een mooi rondje vormen? Kind: o Kind voelt met vinger over het rondje van de lippen. Let goed op, want je kunt het maar kort voelen bij zo n korte klank. a Wat voel je als je /a/ zegt? Kind: a Voel maar eens aan je mond. Die staat open. Kind: a Kind voelt met vingers aan mond. Let goed op, want je kunt het maar even voelen bij zo n korte klank. u Wat voel je als je /u/ zegt? Voel maar eens aan je mond. Die is bijna dicht. Kind: u Kind voelt met vingers aan mond. Je mond is bijna dicht maar je lippen blijven een beetje open. Grappig hè? Kind: u Kind voelt met vinger de vorm van lippen. Voel maar goed, want je kunt het maar even voelen bij zo n korte klank. j Wat voel je als je /j/ zegt? Druk maar eens met je duim onder je kin. Duw maar ver genoeg naar achteren. Kind: j Kind voelt met duim onder kin. Voel je je tong ook duwen? Als je goed voelt, voel je je duim trillen. Laat maar eens een lange /jjj/ horen. Kind: jjj Kind voelt met duim onder kin. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 7 van 10

8 eu Wat voel je als je /eu/ zegt? Kind: eu Voel maar eens aan je mond. Die is een beetje open. Kind: eu Kind voelt aan mond. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel maar hoe die een mooi rondje vormen. Kind: eu Kind voelt met vinger over rondje van lippen. Voel je hoe je tong ondertussen je onderste tanden raakt? ie Wat voel je als je /ie/ zegt? Kind: ie Voel maar eens aan je mond. Die is bijna dicht. Kind: ie Kind voelt aan mond. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel maar hoe die gespreid zijn, net zoals wanneer je lacht. Kind: ie Kind voelt met vingers vanuit midden onderlip naar mondhoeken. l Wat voel je als je /l/ zegt? Kind: l Je voelt je tong net achter je tanden. Voel maar eens hoe lang je tong daar kan blijven staan. Kind: lllll Laat maar eens een hele harde en lange /lll/ horen, waar kun je die nu het beste voelen? Kind: llll Kind voelt met vingers aan keel. Inderdaad, l voel je het beste in je keel. ou Wat voel je als je /ou/ zegt? Voel maar eens aan je mond en je lippen. Die bewegen terwijl je /ou/ zegt. Kind: ou Kind voelt met vingers aan mond en voelt de lippen bewegen. Gek hè? Voel nog maar eens aan je mond, die gaat steeds meer dicht. Kind: ou Voel je hoe je lippen een rondje vormen? Kind: ou Kind volgt met vinger rondje van lippen. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 8 van 10

9 uu Wat voel je als je /uu/ zegt? Kind: uu Voel maar eens aan je mond. Die is bijna dicht. Kind: uu Kind voelt aan mond voelen met vingers. Voel ook maar eens aan je lippen. Voel je hoe je lippen een beetje een rondje maken? Kind: uu Kind volgt met vinger rondje van lippen. Je tong duwt ondertussen zachtjes tegen je onderste tanden. Kind: uu Deze keer heb je weer lekker veel tijd om te voelen want /uu/ is een lange klank. g Wat voel je als je /g/ zegt in gek? Leg je hand maar eens op je keel. Kind: ggg (hard uitspreken) Voel je het ook trillen in je keel? Kind: ggg Kind voelt met twee handen zijkant keel. Zo klinkt g in gek. Grappig hoor want /g/ kan nog anders klinken zoals in mug. Die g trilt dan minder hard en ruist meer. Kind: /chch/ Hou je hand maar eens gestrekt voor je mond. Voel je de warme lucht tegen je hand ruisen? Kind: /ch/ Kind houdt hand voor mond en zegt /ch/. Die ruis komt uit je keel. au Maar die klank kenden we toch al? Inderdaad, /au/ klinkt hetzelfde als /ou/ (toon letters). We gaan toch nog eens voelen. Wat voel je als je /au/ zegt? Kind: au Voel maar eens aan je mond en je lippen. Die bewegen terwijl je /au/ zegt. Kind: au Kind voet met vinger(s) aan mond. Gek, vind je niet? Voel nog maar eens aan je mond. Die gaat steeds meer dicht. Kind: au Voel je ook hoe je lippen een rondje worden? Kind: au Kind voelt met vinger over rondje van lippen. ui Kind: ui Wat voel je als je /ui/ zegt? Voel maar eens aan je mond en je lippen. Die bewegen terwijl je ui zegt. Kind: ui Kind voelt met vinger(s) aan mond. Gek hè? Voel maar eens aan je mond. Die gaat steeds meer dicht. Voel je hoe je lippen een rondje blijven? Kind: ui Kind volgt met vinger ronde vorm van lippen. En wat doet je tong als je /ui/ zegt? Voel maar eens onder je kin. Dan voel je hoe je tong achteraan duwt. Kind: ui Kind voelt met duim onder kin. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 9 van 10

10 f Wat voel je als je /f/ zegt? Zeg maar eens een lange /fff/. Kind: ffff Voel je je bovenste tanden op je onderlip? Blaas nog maar eens zacht en lang. Kind: ffff Kind voelt tanden op onderlip staan. Voel je ook hoe de lucht tussen je lippen doorstroomt? ei Die klank kennen we al! /ei/ klinkt hetzelfde als /ij/. (toon de letters) We gaan toch nog eens voelen. Wat voel je als je /ei/ zegt? Kind: ei Voel maar eens aan je mond en je lippen. Die bewegen terwijl je /ei/ zegt. Kind: ei Kind voelt met vingers aan mond. Gek hè? Voel maar eens aan je mond, die gaat steeds meer dicht. Kind: ei Kind voelt hoe mond steeds meer dichtgaat. Veilig leren lezen Digiregie Artikelen Uitgeverij Zwijsen B.V., Tilburg blad 10 van 10

Handleiding bij werkbladen uitspraak

Handleiding bij werkbladen uitspraak Handleiding bij werkbladen uitspraak Er zijn drie kopieerbladen voor de uitspraak: overzicht van de klinkers overzicht van de lastige medeklinkers oefentips voor de uitspraak van de r De eerste twee lichten

Nadere informatie

Mondademen Duimzuigen Verkeerd slikken

Mondademen Duimzuigen Verkeerd slikken Mondademen Duimzuigen Verkeerd slikken Je mond gebruik je de hele dag: je eet en drinkt ermee, je praat, zoent, lacht en huilt ermee. Maar soms gebruik je je mond, waar hij niet voor bedoeld is: door je

Nadere informatie

Verwoording cijfers schrijven

Verwoording cijfers schrijven Verwoording cijfers schrijven 0 We beginnen aan het plafond, gaan langs de raamkant (klas 1i)/ straatkant (klas 1L) naar de grond en vervolgens terug naar het plafond! Zo rond als een ei, nu is de nul

Nadere informatie

Grafementoets: instructie voor de leerkracht

Grafementoets: instructie voor de leerkracht veilig leren lezen Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na kern 3. De toets bestaat uit een kaart, waarop de letters per kern gegroepeerd staan. De letterkennis

Nadere informatie

DE LEESSLEUTEL. Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten

DE LEESSLEUTEL. Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten DE LEESSLEUTEL Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na thema 3. De toets bestaat

Nadere informatie

Woordenschat blok 04 gr4 Les 1 Enzovoort: en ga zo maar verder. Hierboven: boven iets, bijvoorbeeld een lijn. Hieronder: onder iets, bijvoorbeeld een

Woordenschat blok 04 gr4 Les 1 Enzovoort: en ga zo maar verder. Hierboven: boven iets, bijvoorbeeld een lijn. Hieronder: onder iets, bijvoorbeeld een Woordenschat blok 04 gr4 Les 1 Enzovoort: en ga zo maar verder. Hierboven: boven iets, bijvoorbeeld een lijn. Hieronder: onder iets, bijvoorbeeld een lijn. Ondersteboven: iets staat op zijn kop, de onderkant

Nadere informatie

LEESLIJN (herzien) Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten

LEESLIJN (herzien) Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten LEESLIJN (herzien) Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na basiswoorden lat en

Nadere informatie

Lesdoelen Karakter 1 e leerjaar

Lesdoelen Karakter 1 e leerjaar Lesdoelen Karakter 1 e leerjaar Blok 1 0 1 2 3 4 5 bevorderen hun fijnmotorische vaardigheden. maken kennis met de vier schrijflijnen: daklijn, plafondlijn, vloerlijn en kelderlijn hanteren een goede pengreep;

Nadere informatie

De Leeshoek. Herfstsignalering groep 3

De Leeshoek. Herfstsignalering groep 3 De Leeshoek Herfstsignalering groep 3 Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na serie 1. De toets bestaat uit een kaart, waarop de letters staan. De letterkennis

Nadere informatie

LEESHUIS. Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten www.expertisecentrumnederlands.nl

LEESHUIS. Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten www.expertisecentrumnederlands.nl LEESHUIS Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na eenheid 1 (Heks Snuifiepuifie)

Nadere informatie

Wij willen u vragen niet vooruit te gaan werken/oefenen. Er kan dan verwarring ontstaan bij het kind. Wij willen dit graag voorkomen!

Wij willen u vragen niet vooruit te gaan werken/oefenen. Er kan dan verwarring ontstaan bij het kind. Wij willen dit graag voorkomen! In dit document kunt u lezen wat de kinderen leren in elke kern. In de eerste zes kernen zal dit voornamelijk ingaan op het aanleren van woorden en letters. In de laatste kernen komt het lezen al wat meer

Nadere informatie

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet.

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet. Voorwoord In groep 3 leert uw kind lezen en schrijven. Uw kind begint niet vanaf nul, want tegenwoordig wordt in groep 1 en 2 al veel gedaan aan voorbereiding. Sommige leren als kleuter al lezen en schrijven.

Nadere informatie

Hulp aan risicolezers kern 3

Hulp aan risicolezers kern 3 Hulp aan risicolezers kern 3 De herfst is in aantocht: niet alleen in het bos of op het Puddingboomplein maar ook op de toetskalender. In kern 3 werken we namelijk toe naar de herfstsignalering, een eerste

Nadere informatie

Hulp aan risicolezers kern 2

Hulp aan risicolezers kern 2 Hulp aan risicolezers kern 2 Nieuwe kern, nieuwe doelen! Inmiddels zijn negen letters aangeleerd waarmee kinderen met plezier woorden en zinnen lezen en maken. Dit hoop je voor ieder kind. Helaas gaat

Nadere informatie

Adaptieve toets: na basiswoorden klauw en neus

Adaptieve toets: na basiswoorden klauw en neus LEESLIJN HERZIENE VERSIE Adaptieve toets: na basiswoorden klauw en neus Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters tot en met klauw

Nadere informatie

Veilig leren lezen Kern 1: ik - maan - roos vis

Veilig leren lezen Kern 1: ik - maan - roos vis Kern 1: ik - maan - roos vis Letters: m - r - v - i - s - aa - p - e Woorden: ik - maan - roos - vis - sok aan pen en Aan de hand van deze woorden leert uw kind de letters. Deze letters spreekt uw kind

Nadere informatie

LEESLIJN/LEESWEG. 1 e VERSIE. Adaptieve toets: na huis en hout van basisblok b

LEESLIJN/LEESWEG. 1 e VERSIE. Adaptieve toets: na huis en hout van basisblok b LEESLIJN/LEESWEG 1 e VERSIE Adaptieve toets: na huis en hout van basisblok b 1 Grafementoets aangeboden letters tot en met huis en hout : instructie voor de leerkracht Algemene informatie: Deze toets bestaat

Nadere informatie

Adaptieve toets: na basiswoorden vijf en tien

Adaptieve toets: na basiswoorden vijf en tien LEESLIJN HERZIENE VERSIE Adaptieve toets: na basiswoorden vijf en tien Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters tot en met vijf

Nadere informatie

je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort

je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort Groep 4 Spelling Thema 1 Een nieuw huis aan het begin (klas) aan het eind (tent) met st aan het eind (kist) met ts aan het eind (muts) aan het begin en aan het eind (krant) Thema 2 Wat word jij later?

Nadere informatie

Adaptieve toets: Kern 3 + h, w

Adaptieve toets: Kern 3 + h, w VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 3 + h, w Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters kern 3+ h, w : instructie

Nadere informatie

Stroomschema financiering zorg 1998 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012

Stroomschema financiering zorg 1998 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012 Stroomschema financiering zorg 1998 121 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil

Nadere informatie

Kleuters leren lezen

Kleuters leren lezen Kleuters leren lezen Lerespel Inhoudsopgave INLEIDING... 3 STAP 1: KINDEREN MOETEN EERST BESEFFEN WAT LEZEN IS EN WAAROM HET HANDIG IS OM HET TE KUNNEN.... 4 STAP 2: DE VOORBEREIDING OP HET ZELF LEZEN;

Nadere informatie

Jaarplanning Lezen moet je doen op een school voor ZML

Jaarplanning Lezen moet je doen op een school voor ZML Jaarplanning Lezen moet je doen op een school voor ZML Op de volgende pagina s ziet u voorbeelden van jaarplanning voor diverse groepen op een school voor ZML. Aan het eind is een voorbeeld toegevoegd

Nadere informatie

Adaptieve toets: na basiswoorden rook en kaas

Adaptieve toets: na basiswoorden rook en kaas LEESLIJN HERZIENE VERSIE Adaptieve toets: na basiswoorden rook en kaas Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters tot en met rook

Nadere informatie

Kindernieuws. Jeugdgezondheidszorg. Het afwennen van de speen en de zuigfles. Veelzijdig in zorg

Kindernieuws. Jeugdgezondheidszorg. Het afwennen van de speen en de zuigfles. Veelzijdig in zorg Kindernieuws Het afwennen van de speen en de zuigfles Veelzijdig in zorg Jeugdgezondheidszorg Het belang van ademhalen door de neus Ademhalen door de neus is beter dan door de mond. Elke pasgeboren baby

Nadere informatie

Hulp aan risicolezers kern start

Hulp aan risicolezers kern start Hulp aan risicolezers kern start Het nieuwe schooljaar is begonnen. De kinderen zijn met de vorige leerkracht doorgesproken en potentiële risicolezers zijn in het vizier. Al jaren is bekend dat directe

Nadere informatie

Stroomschema financiering zorg 2005 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012

Stroomschema financiering zorg 2005 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012 Stroomschema financiering zorg 2005 121 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil

Nadere informatie

Stroomschema financiering zorg 2002 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012

Stroomschema financiering zorg 2002 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012 Stroomschema financiering zorg 2002 121 Publicatiedatum CBS-website: 3 september 2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 3 + h, e, w, o

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 3 + h, e, w, o VEILIG LEREN LEZEN 1 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 3 + h, e, w, o 1 Grafementoets aangeboden letters kern 3+ h, e, w, o : instructie voor de leerkracht Algemene informatie: Deze toets bestaat uit

Nadere informatie

Adaptieve toets: Kern 5 + g, ui

Adaptieve toets: Kern 5 + g, ui VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 5 + g, ui Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters kern 5+ g, ui : instructie

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep.

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. Dit leert uw kind in Kern 8 Woorden: bank en licht Woorden

Nadere informatie

verhaal: Op zoek naar gezoem

verhaal: Op zoek naar gezoem 1 Op zoek naar gezoem Op zoek naar gezoem Plaat 1 Toon plaat 1 Het zoemt in de klas. Pompom kan er niet van slapen. Hij houdt zijn handen voor zijn oren. Hij trekt het dekbed over zijn hoofd. Zzz Wat is

Nadere informatie

In de praktijk zien we dat het speels vertrouwd

In de praktijk zien we dat het speels vertrouwd taal Klankbewust bezig zijn Klanken en letters alzijdig verkennen Jarenlang onderzoek toont aan hoe belangrijk het is om kleuters nieuwsgierig te maken naar de wereld van taal en letters, zodat zij in

Nadere informatie

Adaptieve toets: na basiswoorden poes en ei

Adaptieve toets: na basiswoorden poes en ei LEESLIJN HERZIENE VERSIE Adaptieve toets: na basiswoorden poes en ei Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters tot en met poes en

Nadere informatie

U kunt met uw kind thuis de volgende oefeningen oefenen.

U kunt met uw kind thuis de volgende oefeningen oefenen. Dit informatieboekje is bedoeld om u als ouder te informeren over welke taalactiviteiten en rekenactiviteiten er in groep 2 aan bod komen. Maar ook om u handvatten te geven om zelf met uw kind thuis te

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 december 2016

Nieuwsbrief groep 3 december 2016 Nieuwsbrief groep 3 december 2016 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van december. Nieuws uit de groep: We hebben de woorden van kern 5 bijgevoegd in de nieuwsbrief. Het is belangrijk om deze woorden

Nadere informatie

Zet je hersens op scherp en daag je tegenspelers uit voor een spannende RIJMwoordenstrijd!

Zet je hersens op scherp en daag je tegenspelers uit voor een spannende RIJMwoordenstrijd! Speel de RIJMwoordenstrijd! Oefen spelenderwijs met alle verschillende spraakklanken en letters en vergroot daarbij je rijmwoordenschat! Train je auditief onderscheidingsvermogen, je geheugen en alertheid.

Nadere informatie

Adaptieve toets: Kern 2 + d, oe

Adaptieve toets: Kern 2 + d, oe VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 2 + d, oe Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters kern 2+ d, oe : instructie

Nadere informatie

Herfstsignalering. Grafementoets: instructie voor de leerkracht

Herfstsignalering. Grafementoets: instructie voor de leerkracht Grafementoets: instructie voor de leerkracht De grafementoets wordt afgenomen na Thema 4. De toets bestaat uit een toetskaart, waarop de letters staan, in de volgorde zoals ze aangeboden zûn. De letterkennis

Nadere informatie

Aanvulling: Om de oefeningen wat uitdagender te maken kun je je handen op je borst leggen ipv naast je lichaam op de grond.

Aanvulling: Om de oefeningen wat uitdagender te maken kun je je handen op je borst leggen ipv naast je lichaam op de grond. FOAM ROLLER OEFENINGEN Naast de bekende bindweefsel massage is de foam roller een fantastisch hulpmiddel voor het versterken van je core. Door gebruik te maken van een onstabiele ondergrond zoals de foam

Nadere informatie

Het lettergroeiboek Hoe maakt u een lettergroeiboek? Introductie van het lettergroeiboek bij de leerling Werken met het lettergroeiboek

Het lettergroeiboek Hoe maakt u een lettergroeiboek? Introductie van het lettergroeiboek bij de leerling Werken met het lettergroeiboek Het lettergroeiboek Het lettergroeiboek brengt de letterkennis van een leerling in beeld en 'groeit' als het ware met de leerling mee naarmate hij/zij meer letters beheerst. Deze werkvorm is afkomstig

Nadere informatie

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED ZINGEN Zang mag niet ontbreken in de BZTband XXL! Daarom zijn we op zoek naar een klas die graag samen zingt. Zing je al vaak met je klas, dan kun je meteen aan de slag. Zo niet, dan heb je hopelijk iets

Nadere informatie

Adaptieve toets: Kern 1 + t, ee, n

Adaptieve toets: Kern 1 + t, ee, n VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 1 + t, ee, n Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters kern 1+ t, ee, n

Nadere informatie

Oefeningen behorende bij de klinische les

Oefeningen behorende bij de klinische les Oefeningen behorende bij de klinische les 1. Oefening mondverzorging pagina 2 2. Oefening mondonderzoek pagina 4 1 Oefening mondverzorging, onderdeel klinische les Voorafgaand aan deze oefening de DVD

Nadere informatie

Adaptieve toets: Kern 4 + eu, j, ie, l

Adaptieve toets: Kern 4 + eu, j, ie, l VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 4 + eu, j, ie, l Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters kern 4+ eu, j,

Nadere informatie

Adaptieve toets: na basiswoorden lat en zak

Adaptieve toets: na basiswoorden lat en zak LEESLIJN HERZIENE VERSIE Adaptieve toets: na basiswoorden lat en zak Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters tot en met lat en

Nadere informatie

Tips spelend leren kern 3

Tips spelend leren kern 3 Tips spelend leren kern In de serie Tips spelend leren voor kern start t/m kern afsluiting worden opdrachten beschreven die leerkrachten in het keuzewerk voor hun klas kunnen opnemen op het gebied van

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 december 2014

Nieuwsbrief groep 3 december 2014 Nieuwsbrief groep 3 december 2014 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van december. Nieuws uit de groep: We hebben de woorden van kern 5 bijgevoegd in de nieuwsbrief. Het is belangrijk om deze woorden

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 5 + g, ui, au, f

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 5 + g, ui, au, f VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 5 + g, ui, au, f 1 Grafementoets aangeboden letters kern 5+ g, ui, au, f : instructie voor de leerkracht Algemene informatie: Deze toets bestaat

Nadere informatie

DEEL I: KAAKOEFENINGEN. dit werk is auteursrechtelijk beschermd

DEEL I: KAAKOEFENINGEN. dit werk is auteursrechtelijk beschermd DEEL I: KAAKOEFENINGEN I Kaakoefening 1 Doe je mond wijd open en dicht, net alsof je in een appel bijt. II Kaakoefening 2 Beweeg je onderkaak van voor naar achter, net zoals je de lade van een kast open-

Nadere informatie

Adaptieve toets: Kern 3

Adaptieve toets: Kern 3 VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 3 Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters kern 3: instructie voor de leerkracht

Nadere informatie

Basistoetsen Herfstsignalering

Basistoetsen Herfstsignalering Inhoud De Herfstsignalering bestaat uit de volgende toetsen: Materialen Pagina 16 leesboekje maan, kern 3 Afnameformulier Basistoets Herfstsignalering op website www.toetssite.be onder Downloaden/Toetsmaterialen

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit?

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit? 1. Inleiding Je wil graag dit wondermooie instrument leren bespelen. Om je hierin op weg te helpen, geef ik jou graag de volgende tips mee. + Zorg ervoor dat je ergens rustig en aandachtig kan werken.

Nadere informatie

Woorden met v en z. Meer uitleg vind je bij woordpakket 2 op bladzijde 8 van het leerlingenboek. Woorden met ei en ij

Woorden met v en z. Meer uitleg vind je bij woordpakket 2 op bladzijde 8 van het leerlingenboek. Woorden met ei en ij Kaartje bij woordpakket olijven Woorden met v en z Hoor je /fff/ of /vvv/? Schrijf f of v. Hoor je /sss/ of /zzz/? Schrijf dan s of z. Meestal wordt in het meervoud de f een v en de s een z. Soms hoor

Nadere informatie

Sa Ta Na Ma Snatam Kaur Feeling Good Today Nr. 7

Sa Ta Na Ma Snatam Kaur Feeling Good Today Nr. 7 Deel 2: Themalessen Les 1 De dierentuin We gaan een bezoekje brengen aan de dierentuin. Daar kun je dieren van over de hele wereld bekijken. Daarom is het net een wereldreis. In de dierentuin zijn heel

Nadere informatie

Moederdagtip. Waar is het cadeautje verstopt? Les 1 Rebussen met een letterwisseling. Les 2 Rebussen met meerdere variaties. Nodig. Werkwijze.

Moederdagtip. Waar is het cadeautje verstopt? Les 1 Rebussen met een letterwisseling. Les 2 Rebussen met meerdere variaties. Nodig. Werkwijze. Moederdagtip Waar is het cadeautje verstopt? Auteur: Josée Warnaar Als de kinderen een cadeautje voor Moederdag maken, zoals bijvoorbeeld het bonnenboekje uit de vorige moederdagtip*, wordt het extra spannend

Nadere informatie

7 fijne yogahoudingen

7 fijne yogahoudingen 7 fijne yogahoudingen voor kinderen Bloesem kinderyoga - Ben je jonger dan 7 jaar dan doe je de oefening zonder het benoemen van de ademhaling. - Yoga kan best een uitdaging zijn, dat is ok. Het is belangrijk

Nadere informatie

Haal het. Sluit. 100% aan. bij school. in huis! Sluit aan bij school

Haal het. Sluit. 100% aan. bij school. in huis! Sluit aan bij school Haal het Sluit 100% aan bij school leukste van school in huis! Sluit aan bij school Najaar 01 Top 10 edutainment 1 10 Top 10 edutainment ISBN -0---1 10 producten Prijs 1,0 Posters Met deze kleurrijke posters

Nadere informatie

uaïjee> 69iim n o o 9"789027"665768

uaïjee> 69iim n o o 9789027665768 aïjee> 69iim n 9"789027"665768 8e druk ISBN 978. 90. 276. 6576.8 Uitgeverij Zwijsen B.V" Tilburg Illustraties: Fleur van der Weel, Els van Egeraat Auteur: Paul Stapel u.f3 c ^ o u o o Veel woorden zijn

Nadere informatie

Julian krijgt een bril

Julian krijgt een bril Julian krijgt een bril II Inleiding: Julian heeft veel last van hoofdpijn, daarom neemt zijn moeder hem mee naar de dokter. Het is al heel lang geleden dat Julian naar de dokter is geweest, daarom moet

Nadere informatie

Thema 1 Concentratie. Waarom? Wanneer? Hoe? Kringgesprek

Thema 1 Concentratie. Waarom? Wanneer? Hoe? Kringgesprek Thema 1 Concentratie Waarom? Concentratieoefeningen helpen leerlingen om zich beter te focussen zodat ze hun aandacht beter bij hun werk kunnen houden. Wanneer? Hoe? Als de leerlingen snel worden afgeleid

Nadere informatie

Veilig & vlot: resultaat met enthousiasme

Veilig & vlot: resultaat met enthousiasme Veilig & vlot: resultaat met enthousiasme Huub Lucas Het is ongetwijfeld het belangrijkste leermiddel van de kim-versie van Veilig leren lezen: Daarom wordt in de methode dagelijks met Veilig & vlot gewerkt.

Nadere informatie

Tips voor betere maan-lezers kern 6

Tips voor betere maan-lezers kern 6 Tips voor betere maan-lezers kern 6 In het artikel Betere maan-lezers (Digiregie/Artikelen) is geconstateerd dat er leerlingen zijn die niet de zon-leerlijn kunnen volgen maar die wel een grotere leesvaardigheid

Nadere informatie

Hoofdmeting 2. na kern 4

Hoofdmeting 2. na kern 4 VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Hoofdmeting 2 na kern 4 Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets aangeboden letters tot en met kern 4 : instructie

Nadere informatie

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN Het zelfstudiepakket Zelf starten met Nederlands is ontwikkeld door Uitgeverij Boom in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Nadere informatie

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Mondademen en mondmotoriek

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Mondademen en mondmotoriek Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda Mondademen en mondmotoriek Mondademen en mondmotoriek Bevorderen van neusademhaling en verbetering van de mondmotoriek bij kinderen Er zijn veel kinderen die door de

Nadere informatie

Stroomschema ma financiering zorg 2000

Stroomschema ma financiering zorg 2000 0m08 08 Stroomschema ma financiering zorg 2000 Publicatiedatum CBS-website: 26 november 2009 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 1

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 1 VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 1 1 Grafementoets aangeboden letters kern 1 : instructie voor de leerkracht Algemene informatie: Deze toets bestaat uit letters die tot en met kern

Nadere informatie

Stroomschema ma financiering zorg 2003

Stroomschema ma financiering zorg 2003 0m08 08 Stroomschema ma financiering zorg 2003 Publicatiedatum CBS-website: 26 november 2009 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien

Nadere informatie

woorden met eer (heer) De /r/ is een plaagletter bij /eer/. volgwoord woorden met oor (oor) De /r/ is een plaagletter bij /oor/.

woorden met eer (heer) De /r/ is een plaagletter bij /eer/. volgwoord woorden met oor (oor) De /r/ is een plaagletter bij /oor/. Groep 5 Spelling Thema 1 Een plek om te werken De /f/ is de fietspompletter. Je hoort met f (fluit) /ffff/. De /v/ is van vlieg. Je hoort /vvvv/. met v (vis) woorden met aar (jaar) luisterwoord woorden

Nadere informatie

1. poes Luisterweg Ik luister goed naar het woord, Dan schrijf ik het zoals het hoort.

1. poes Luisterweg Ik luister goed naar het woord, Dan schrijf ik het zoals het hoort. 1. poes 2. draak 3. muts 4. wolk Duo betekent twee De /u/ doet dus niet mee 5. krant 6. schaap Hoor je na een s een /g/? Dan schrijf je ch en nooit een g! 7. feest / vier Ik verdeel het woord in klankgroepen.

Nadere informatie

Klankgroep en lettergreep

Klankgroep en lettergreep Spellingwijzers groep 4 Voor de ouders Klankgroep en lettergreep Een klankgroep is een soort hulpmiddel bij het aanleren van spellingregels. Wat hoor je als je een woord langzaam in stukjes uitspreekt.

Nadere informatie

Groep 3 : Na een lekkere lange zomervakantie zijn we alweer een poos hard aan het werk. Hieronder vindt u de doelen waar wij in groep 3 aan werken.

Groep 3 : Na een lekkere lange zomervakantie zijn we alweer een poos hard aan het werk. Hieronder vindt u de doelen waar wij in groep 3 aan werken. Groep 3 : Na een lekkere lange zomervakantie zijn we alweer een poos hard aan het werk. Hieronder vindt u de doelen waar wij in groep 3 aan werken. Veilig leren lezen Maandag 21 september zijn we begonnen

Nadere informatie

Clicker Training. Train uw pup met de clicker training. Uw pup leren wat zijn naam is:

Clicker Training. Train uw pup met de clicker training. Uw pup leren wat zijn naam is: HIL02347 P&K Puppy Clicker NL 19/10/07 14:34 Page 1 Clicker Training Train uw pup met de clicker training Clicker training is in de jaren veertig ontwikkeld door trainers van zeezoogdieren. Zij ontdekten

Nadere informatie

Fonemendictee deel 1 en deel 2

Fonemendictee deel 1 en deel 2 Toet s i n s t r u c t i e W i n ters i g n a ler i n g k e r n 6 Inhoud De Wintersignalering bestaat uit de volgende toetsen: Materialen Fonemendictee deel 1 en 2 op website www.toetssite.be onder Downloaden/Toetsmaterialen

Nadere informatie

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht:

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht: Dyslexiebehandeling Informatiepakket leerkracht: - Werkwijze bij Onderwijszorg Nederland (ONL) - Klankenschema - Stappenplan - Kopie overzichts-steunkaart - Uitleg losse steunkaarten - Uitleg steunkaart

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 6 DE MEIDOORN 2015-2016. www.10emeidoorn.nl

Nieuwsbrief nr. 6 DE MEIDOORN 2015-2016. www.10emeidoorn.nl Nieuwsbrief nr. 6 DE MEIDOORN 2015-2016 www.10emeidoorn.nl Wist u dat. Wij op de Meidoorn met elkaar in gesprek zijn over gezond eten en gezond gedrag? Gezond eten (verstandige voeding) op school draagt

Nadere informatie

VOOR EEN STEVIGER, STRAKKER EN JONGER GEZICHT GEBRUIKSAANWIJZING

VOOR EEN STEVIGER, STRAKKER EN JONGER GEZICHT GEBRUIKSAANWIJZING VOOR EEN STEVIGER, STRAKKER EN JONGER GEZICHT GEBRUIKSAANWIJZING Het verstrijken van de tijd, een vooral zittende leefstijl en stress kunnen leiden tot een mattere gelaatskleur en verminderde spiermassa.

Nadere informatie

BLOK 2: les 1 en 2. groep 4) en leren de woorden correct te schrijven (cat. 14) REGEL: 14: Lange klanken aan het eind van een klankgroep:

BLOK 2: les 1 en 2. groep 4) en leren de woorden correct te schrijven (cat. 14) REGEL: 14: Lange klanken aan het eind van een klankgroep: BLOK 1: les 1 en 2 Het voorvoegsel be-, ge-, ver-, me-, te- in een woord hetkennen en het woord correct teschrijven (cat. 11c) 11c: Wooden met een stomme e vooraan: In woorden die beginnen met be-, ge-,

Nadere informatie

Oefenschema voor sclerodermie patiënten. Huiswerkoefenprogramma voor de hand en mond voor patiënten met sclerodermie

Oefenschema voor sclerodermie patiënten. Huiswerkoefenprogramma voor de hand en mond voor patiënten met sclerodermie Oefenschema voor sclerodermie patiënten Huiswerkoefenprogramma voor de hand en mond voor patiënten met sclerodermie Inleiding Veel mensen ervaren ten gevolge van sclerodermie problemen met de handfunctie

Nadere informatie

Mondharmonica spelen in 7 lessen!

Mondharmonica spelen in 7 lessen! Mondharmonica spelen in 7 lessen! Hét handboek voor mensen die altijd al een instrument wilden bespelen, maar er nog nooit aan begonnen zijn! In zeven weken leer je de belangrijkste aspecten van de harmonica

Nadere informatie

Zie zo Spelling Kopieermap Evaluatie en remediëring leerjaar 2

Zie zo Spelling Kopieermap Evaluatie en remediëring leerjaar 2 Kopieermap Evaluatie en remediëring leerjaar 2 Je vindt in deze kopieermap het materiaal voor de dictees, de registratie, het remediëren, oefenen en verrijken. Het materiaal is verzameld per blok. De vierde

Nadere informatie

Over de arm en hand wrijven

Over de arm en hand wrijven Over de arm en hand wrijven Doel: stimuleren van aangedane hand en arm, aandacht op de arm. 1 Leg de niet-aangedane hand op de aangedane arm. Kijk naar uw arm. 2 Wrijf met hand over de arm tot aan de schouder

Nadere informatie

Kaakgewrichtsklachten

Kaakgewrichtsklachten Kaakgewrichtsklachten Inleiding In deze folder staat een aantal oefeningen en adviezen bij kaakgewrichtsklachten en/of pijnlijke kauwspieren. Kaakgewrichtsklachten en pijnlijke kauwspieren kunnen zeer

Nadere informatie

TOETSEN AUDITIEVE - EN VISUELE VAARDIGHEDEN TBV DE LEESVOORWAARDEN. groep 2. Marianne Verweij

TOETSEN AUDITIEVE - EN VISUELE VAARDIGHEDEN TBV DE LEESVOORWAARDEN. groep 2. Marianne Verweij TOETSEN AUDITIEVE - EN VISUELE VAARDIGHEDEN TBV DE LEESVOORWAARDEN groep 2 Marianne Verweij pag Inhoud: afname in december 2 1 Passief rijmen 2 2 Actief rijmen 3 3 Visuele discriminatie toets afname in

Nadere informatie

WOORDPAKKET 1. Ik schrijf woorden met een medeklinker aan het begin en einde van een woord: woorden net als man.

WOORDPAKKET 1. Ik schrijf woorden met een medeklinker aan het begin en einde van een woord: woorden net als man. WOORDPAKKET 1 Ik schrijf de ee aan het einde van een woord juist: woorden net als zee. Ik schrijf een doffe klinker: woorden net als me of een. Ik schrijf woorden met één klinker en één medeklinker: woorden

Nadere informatie

handi Het spel Iedereen gelijke kansen.

handi Het spel Iedereen gelijke kansen. Het spel Iedereen gelijke kansen. Voorbereiding Druk de kaartjes af, knip uit, vouw en kleef toe Sorteer de kaartjes per type: Het spel Spelbenodigdheden Een zeszijdige dobbelsteen De kaartjes gesorteerd

Nadere informatie

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58369

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58369 Auteur Iris Kikkert Laatst gewijzigd 11 March 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/58369 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie rechterzijde

Oefenprogramma revalidatie rechterzijde Oefenprogramma revalidatie rechterzijde Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! In de oefengids

Nadere informatie

Deze weken leren wij:

Deze weken leren wij: Kern 1: ik - maan - roos - vis- sok Letters: m - r - v - i - s - aa - p - e Woorden: ik - maan - roos - vis - sok aan pen - en We leren ook in welke straat de letters horen; korte klankstraat, lange klankstraat,

Nadere informatie

1 Kussen over mijn hoofd

1 Kussen over mijn hoofd 1 Kussen over mijn hoofd De woonkamerdeur valt met een klap achter mij dicht. Ik ren de trap op, sla hier en daar een tree over. Niet vallen, denk ik nog, of misschien wel vallen. Mijn been breken en dan

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe maken we geluid?

Kernvraag: Hoe maken we geluid? Kernvraag: Hoe maken we geluid? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Geluid voelen Je kunt ook zelf geluid maken. Probeer maar. Houd je vingers tegen je keel als je neuriet. Wat

Nadere informatie

First Lens Geniet maximaal van je nieuwe daglenzen.

First Lens Geniet maximaal van je nieuwe daglenzen. First Lens Geniet maximaal van je nieuwe daglenzen. Welkom bij First Lens Hartelijk bedankt dat je voor lenzen hebt gekozen; je bent nu een van de miljoenen mensen die niet meer afhankelijk hoeven te zijn

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Tips spelend leren kern 2

Tips spelend leren kern 2 Tips spelend leren kern 2 In de serie Tips spelend leren voor kern start t/m kern afsluiting worden opdrachten beschreven die leerkrachten in het keuzewerk voor hun klas kunnen opnemen op het gebied van

Nadere informatie

- 1 - 1. Inleiding 2. 2. Wat zijn zenuwen? 3. 3. De 5 zintuigen 4. 4. Gekke zenuwen 5. 5. Zenuwachtig (voor- en nadelen) 6

- 1 - 1. Inleiding 2. 2. Wat zijn zenuwen? 3. 3. De 5 zintuigen 4. 4. Gekke zenuwen 5. 5. Zenuwachtig (voor- en nadelen) 6 - 1 - Hoofdstuk bladzijde 1. Inleiding 2 2. Wat zijn zenuwen? 3 3. De 5 zintuigen 4 4. Gekke zenuwen 5 5. Zenuwachtig (voor- en nadelen) 6 6. Tips tegen zenuwachtigheid 7 7. Bronnen 8 Foto omslag: http://www.ngflcymru.org.uk

Nadere informatie

Tips spelend leren kern 4

Tips spelend leren kern 4 Tips spelend leren kern 4 In de serie Tips spelend leren voor kern start t/m kern afsluiting worden opdrachten beschreven die leerkrachten in het keuzewerk voor hun klas kunnen opnemen op het gebied van

Nadere informatie

Nieuwsbrief. 11 december 2015

Nieuwsbrief. 11 december 2015 Nieuwsbrief 11 december 2015 Oranjestraat 28, 7681 DN Vroomshoop, tel: 0546-642137 Van de directie Beste ouders, Nog één weekje en dan is het kerstvakantie. In school is het gezellig met kerstbomen en

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 januari 2017

Nieuwsbrief groep 3 januari 2017 Nieuwsbrief groep 3 januari 2017 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van januari. Nieuws uit de groep: Wat hebben de kinderen in deze eerste periode al veel geleerd! Het is erg leuk om deze vooruitgang

Nadere informatie

Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen www.cjggooienvechtstreek.nl

Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen www.cjggooienvechtstreek.nl n Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen Zuigen op een fopspeen of duim is slecht voor de

Nadere informatie