PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL. ^ Regnr. f %\<2&\L \ ^7^

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL. ^ Regnr. f %\<2&\L \ ^7^"

Transcriptie

1 PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL. ^ Regnr. f %\<2&\L \ ^7^ Dat. ontv.: Luttenbergstraat 2 Postbus GB Zwolle Telefoon Fax overljssel.nl RABO Zwolle Provinciale Staten van Overijssei Inlichtingen bij dhr. B. Zinger telefoon Aangepast Statenvoorstel Perspectiefnota 2013 '. Datum Kenmerk 2012/ Pagina 1 Toezending aan Provinciale Staten met oogmerk: [X] ter informatie [ ] anders, en wel: Bijlagen I. Aangepast Statenvoorstel Perspectiefnota 2013 (te raadplegen via In de vergadering van 11 juli 2012 is de Perspectiefnota 2013 vastgesteld. In de brief van 26 juni 2012 met als onderwerp 'erratum Perspectiefnota 2013' (kenmerk 2012/016414) is toegezegd om na de PS-vergadering een aangepast Statenvoorstel aan u te verzenden. In de bijlage is het aangepaste Statenvoorstel Perspectiefnota 2013 opgenomen, waarin de technische reparatie is verwerkt. Gedeputeerde Staten van Overijssel, voorzitter, &^Sß{^^<^^-^ secretaris, V oniccd Cl II3DCI j

2 Statenvoorstel nr. PS/2012/275 (2 e versie) Perspectiefnota 2013 Datum GS-kenmerk Inlichtingen bij 29 mei / dhr. B. Zinger, telefoon Aan Provinciale Staten Onderwerp Perspectiefnota 2013; 18 e wijziging van de Kerntakenbegroting Bijlagen I. Ontwerpbesluit nr. PS (bijgevoegd) II. Overzicht budgettaire gevolgen van de 18e wijziging van de Kerntakenbegroting 2012 (bijgevoegd) III. Meerjarenramingen reserves, voorzieningen en doeluitkeringen (bijgevoegd) Inleiding en probleemstelling Samen met de Overijsselse samenleving en de partijen in de Staten, is in 2011 gestart met de uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord 'de Kracht van Overijssel. Een majeure investeringsimpuls met daarbij de opdracht om vanuit een andere, compactere provincie te focussen op kerntaken. Tegelijkertijd zien wij enkele externe ontwikkelingen die van (negatieve) invloed kunnen zijn op de uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord. De wereldwijde economie verkeert al langere tijd in zwaar weer. Ook op Nederland en daarbinnen Overijssel heeft dit zijn uitwerking. Waar de decemberraming 2011 van het Centraal Plan Bureau (CPB) voor het eerst sprak van een recessie in Nederland, wordt in de maartraming 2012 aangegeven dat deze recessie voortduurt tot de tweede helft van dit jaar. Voor 2012 wordt een krimp verwacht van 0,75% bbp. In de jaren daarna volgt naar verwachting licht herstel. In het Stabiliteitsprogramma geeft het demissionaire kabinet tegelijk aan dat desalniettemin de vooruitzichten onzeker zijn en er sprake blijft van stijgende risico s. In deze Perspectiefnota geven wij aan hoe wij het komende jaar een vervolg geven aan de uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord: focus op opgaven en focus op kerntaken. We zijn goed op koers, waarbij we inspelen op een veranderende omgeving en realiteit. Niet alleen in ons beleid en investeringen, maar ook in de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie. Tegelijk krijgen de eerste bezuinigingen in 2012 concreet vorm. Daarnaast is gestart met de reorganisatie van de ambtelijke organisatie, die gepaard gaat met bezuinigingen op personeel. Gegeven het economische tij en de schaarste die dreigt, moeten we de broekriem aanhalen. Door de val van het kabinet is het mogelijk dat een aantal onderwerpen dat in deze Perspectiefnota is opgenomen, controversieel wordt verklaard. Ook zal het Stabiliteitsprogramma effect hebben op de provinciale Begroting en die van onze medeoverheden. Dit kan gevolgen hebben voor co-financieringsafspraken: van ons richting het Rijk, maar ook van gemeenten bij gezamenlijke (provinciale) opgaven. Wij lopen de risico s bij de verschillende lopende projecten na, zodat we hier tijdig op kunnen inspelen. Ten tijde van het opstellen van deze Perspectiefnota zijn nog niet alle gevolgen bekend van de Rijksbezuinigingen. De doorrekening van het CPB is nog niet beschikbaar en de juni-circulaire volgt spoedig. Voor zover op dit moment mogelijk is, zijn de (mogelijke) gevolgen benoemd. De gevolgen kunnen verstrekkend zijn, zie bijvoorbeeld hierna over Wet Houdbare

3 overheidsfinanciën (HOF) of Schatkistbankieren. In de Kerntakenbegroting 2013 wordt de laatste stand opgenomen, waardoor de Begroting in 2013 actueel is. Voor de volledigheid melden wij u dat wij dit jaar geen separate Perspectiefnota hebben opgesteld. Alle informatie en voorstellen vindt u terug in dit Statenvoorstel. U kunt dit Statenvoorstel dus beschouwen als de Perspectiefnota Inleiding Perspectiefnota 1.1. Uitvoering Hoofdlijnenakkoord Focus op opgaven Het Hoofdlijnenakkoord 'de Kracht van Overijssel' is in de steigers gezet. 68 ( later toegevoegde) opgaven zijn gedefinieerd. Het geheel omvat een agenda die getuigt van ambitie. De investeringsimpuls krijgt nu verder vorm via de investeringsbesluiten die reeds aan Provinciale Staten zijn voorgelegd of nog worden voorgelegd. De gebruikte methodiek van investeringsbesluiten, waarin planvorming en realisatie samenkomen, sluit aan bij de wenselijkheid naar versnelling en versterking van de realisatiekracht. Overigens moet hierbij wel bedacht worden dat de verschillende opgaven zich op dit moment nog in verschillende fases bevinden. Waar Ruimte voor de Vecht een vervolg is op de eerste fase en deze nu uitvoeringsgereed is, bevindt de gebiedsontwikkeling Noordoost-Twente zich nog in de verkenningsfase. In hoofdstuk 2 van deze perspectiefnota wordt per kerntaak de voortgang van het Hoofdlijnenakkoord besproken. Tevens is per kerntaak een tabel gegeven met daarin de gegevens per relevante opgave. Hoewel veel opgaven goed in de steigers staan, het projectmatig werken binnen de provincie verder toeneemt en de noodzakelijke investeringsbesluiten worden voorbereid dan wel genomen, zien we risico s in de uitvoering. Niet alleen de reguliere risico s die de uitvoering van grote projecten met zich meebrengt, maar meer in het bijzonder risico s die samenhangen met het huidige economische tij. Het absorptievermogen van de Overijsselse samenleving kent zijn grenzen en de cofinanciering van medeoverheden staat onder druk. Ook zij hebben te maken met de gevolgen van Rijksbezuinigingen, waar hun financiële uitgangspositie in sommige gevallen al minder rooskleurig was dan die van de provincie. Deze risico s worden nu veelal benoemd en beheerst binnen de opgaven en zullen in de komende jaren kunnen resulteren in een temporisering van de beoogde prestaties. Focus op kerntaken Het is van belang te beseffen dat het leveren van deze investeringsprestaties naast de reguliere prestaties moet plaatsvinden. Reguliere prestaties zijn niet expliciet verbonden aan de 68 opgaven. Ze hebben betrekking op uiteenlopende beheertaken waarvoor de provincie verantwoordelijk is, en / of zijn verbonden aan opgaven uit de periode voor het Hoofdlijnenakkoord. Focus op kerntaken voert hierbij de boventoon en de eerste bezuinigingen krijgen concreet vorm. Dit betekent niets anders dan dat de activiteiten die de provincie Overijssel uitvoert, zich moeten (gaan) beperken tot de taken die wij als het domein van de provincie zien. In het Hoofdlijnenakkoord zijn de kerntaken voor de provincie gedefinieerd: - Duurzame ruimtelijke ontwikkeling en inrichting, waaronder waterbeheer. - Milieu en Energie. - Inrichting landelijk gebied. - Regionale bereikbaarheid en regionaal openbaar vervoer. - Regionale economie. - Culturele infrastructuur en monumentenzorg. - Kwaliteit openbaar bestuur. - Gebiedsontwikkelingen. Door alle kerntaken loopt een rode draad die wordt gevormd door de begrippen duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. Op basis hiervan werkt onze provincie aan de kwalitatieve groei van Overijssel. Hoewel onderdeel en criterium binnen de geformuleerde kerntaken liggen, ligt de uitvoering van taken op sociaal gebied nadrukkelijk bij anderen. De taak van de provincie op sociaal gebied concentreert zich op het periodiek signaleren en agenderen van vraagstukken en tekortkomingen. De focus op kerntaken weerklinkt niet alleen in ons beleid, maar komt ook tot uitdrukking in de ontwikkeling ervan, gecombineerd met bezuinigingen in personeel van de organisatie (zie paragraaf 1.6). 2 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

4 Geen ruimte voor nieuwe investeringsinitiatieven Reeds bij de besluitvorming over de eerste tranche investeringsbesluiten voor de Kracht van Overijssel (KvO) in december 2011, hebben wij aangegeven dat er, behoudens de reeds benoemde p.m.-posten, geen ruimte is voor nieuwe investeringsinitiatieven. In deze Perspectiefnota bestendigen we deze lijn: naar ons oordeel is er buiten de p.m.-posten geen ruimte voor nieuwe investeringsinitiatieven. Integendeel, eventuele meevallers bij investeringen moeten worden benut om het weerstandsvermogen te versterken om de mogelijke risico s in de uitvoering af te kunnen dekken. Bovendien vraagt de investeringsimpuls KvO niet alleen het uiterste van de (krimpende) provinciale organisatie, maar bereikt deze ook het absorptievermogen van onze partners die met grote (bezuinigings)opgaven worden geconfronteerd. Waarbij zoals gezegd de financiële uitgangspositie van onze partners soms al minder rooskleurig was. We zetten daarom het accent op het afronden van reeds gestarte initiatieven in plaats van nieuw te starten initiatieven. Daarenboven worden wij geconfronteerd met grote onzekerheden. Niet alleen vanwege grote Rijksbezuinigingen, schatkistbankieren en de wijze waarop die hun vertaling krijgen richting provinciale begroting, maar ook op het terrein van het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur en PAS. Deze onzekerheden kunnen pas in de periode worden weggenomen. Investeren betekent ook exploiteren, onderhouden en beheren Samenhangend met het ambitieuze investeringsprogramma Kracht van Overijssel, moet worden nagedacht over de gevolgen hiervan voor de exploitatie, het beheer en het (vervangings)onderhoud. Bijdragen aan investeringen of activiteiten van derden hebben in beginsel geen beheer of exploitatie component die drukt op de provinciale begroting. Voor investeringen, in bijvoorbeeld weginfrastructuur, openbaar vervoer en natuur, geldt echter dat ook de exploitatie-, beheer- en onderhoudslasten (grotendeels) bij de provincie terechtkomen. Omdat dit gaat om lasten met een meerjarig terugkerend karakter, zijn dit structurele lasten die op deze wijze in de begroting moeten worden verwerkt. Dit is nu al het geval en bij nieuwe investeringen wordt deze component ook direct meegenomen en in beeld gebracht ten behoeve van uw besluitvorming. Er zijn echter drie belangrijke ontwikkelingen die van grote betekenis kunnen zijn voor de ontwikkeling van de omvang van deze lasten: - Onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur. - Ontwikkeling BDU mobiliteit. - Vervangingsonderhoud / investeringen weg- en waterinfrastructuur. 1.2 Inspelen op onze omgeving: ontwikkelingen in beleid Onze omgeving verandert. Hier spelen we actief op in met de implementatie van het Hoofdlijnenakkoord en in het samenspel met andere overheden. Het vervolg op het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur, Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) en de mogelijke afschaffing van de Wgr-plus, brengen veranderingen voor 2013 met zich mee, in ontwikkeling van beleid en financieel. Tegelijk zijn zoals gezegd de (financiële) vooruitzichten onzeker en dreigt schaarste. Onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur Medio februari 2012 hebben alle provincies aangegeven mee te zullen werken aan de uitvoering van de afspraken in het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur, ook de provincies die niet met het Onderhandelingsakkoord hebben ingestemd. Dat betekent dat provincies aan de slag kunnen. Ook in IPO-verband zal de komende twee jaar (tot uiterlijk 31 december 2013) worden gewerkt aan de uitwerking en implementatie van de afspraken. Het gaat daarbij om: 1. De afrekening van de ILG-bestuursovereenkomsten De verdeling van de uit het Onderhandelingsakkoord voortkomende opgaven en middelen over de provincies. 3. De herijking en realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur en daarmee samenhangende internationale verplichtingen. 4. De decentralisatie van het natuurbeleid in wetgeving en uitvoering. Ten aanzien van punt 1 zullen de juridische verplichtingen volgens PEIL 1/1/2011 in euro s worden afgerekend. De resterende ILG-middelen worden ingezet ten behoeve van het beheer tot Voor de indicatieve verdeling van het budget inrichting landelijk gebied uit de Kracht van Overijssel, hebben wij een voorstel gedaan voor inzet van middelen om de te verwachten tekorten tot 2014 in te vullen. Vanaf 2014 wordt voor het beheer jaarlijks landelijk 105 miljoen aan het Provinciefonds toegevoegd. De afspraak is dat provincies bijdragen aan het Statenvoorstel nr. PS/2012/275 3

5 beheer en nog een stevige efficiencyslag voeren ten aanzien van de uitvoering. De provinciale bijdrage per provincie is daardoor nog niet scherp. Op basis van eerste, tentatieve berekeningen en onder voorbehoud van de uitkomsten herijking EHS, het advies van de externe IPO-commissie, de verdeling van bovengenoemde 105 miljoen en de wijze en aard van het beheer, schatten wij vooralsnog het volgende in: naarmate de uitvoering van het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur vordert, moet er op dit moment gerekend worden met additionele inzet van autonome provinciale middelen van 9 miljoen in 2014, oplopend tot 15 miljoen in Dit is een zeer substantiële last die nog met vele onzekerheden is omgeven. Solide begrotingsbeleid vraagt naar ons oordeel desalniettemin dat deze nu wel moet worden verwerkt in het meerjarig budgettair perspectief. Deze ruimte is er overigens ook, omdat vanaf 2014 de autonome co-financieringsmiddelen ten behoeve van het ILG-II vrijvallen. Wij stellen u voor op basis van huidige kennis en inzichten voorlopig een structurele reeks voor beheer en onderhoud herijkte EHS in het budgettair perspectief op te nemen van 9 miljoen in 2014, oplopend naar 15 miljoen in 2018 en verder. Het voorstel is opgenomen in paragraaf 3.5 Beleidsintensiveringen. In vervolg op het Onderhandelingsakkoord is voor de verdeling van de ontwikkelopgave en de Rijksmiddelen over de provincies de externe commissie Ontwikkelopgave Natuur ingesteld. Deze zal op 1 september 2012 een zwaarwegend (in principe bindend) advies uitbrengen. De verdeling wordt op 11 oktober 2012 op basis van het advies van de externe commissie vastgesteld door het IPO-bestuur. De verdeling van de ontwikkelopgave en middelen is een belangrijke, bepalende factor voor de herijking van de Ecologische Hoofdstructuur. Het is op dit moment nog geheel onduidelijk op welke wijze de in het Lenteakkoord voorgenomen terugdraaiing van een bezuiniging van 200 miljoen op natuur vertaald gaat worden. Provincies hechten vanuit het risico van een financieel tekort groot belang aan de in het Onderhandelingsakkoord afgesproken evaluatie in Eerder nog, bij het uitbrengen van het advies van de externe commissie op 1 september 2012, zal meer zicht ontstaan welke autonome provinciale middelen nodig zijn om de in het Onderhandelingsakkoord afgesproken doelen te halen. Conform het Onderhandelingsakkoord moet de herijkte EHS uiterlijk 1 juli 2013 planologisch zijn vastgelegd en in 2021 zijn gerealiseerd. Inmiddels zijn wij gestart met de herijking van de EHS. Wij streven ernaar de herijkte EHS uiterlijk voorjaar 2013, vast te leggen bij de actualisering van de Omgevingsvisie. Daarbij verwerken wij de resultaten van de evaluatie van het reconstructiebeleid, waaronder de beleidsopties voor Landbouwontwikkelingsgebieden. We houden daarbij vooralsnog vast aan realisatie van de EHS in Echter deze opgave wordt mede bepaald door de PAS- en Kaderrichtlijn Water opgaven (KRW). Voor de PAS-opgave nemen we tijd tot 2022 (10 jaar na invoering PAS) of zo veel eerder als mogelijk. Naar het zich laat aanzien leidt een snellere realisatie tot aanzienlijk hogere kosten voor de provincie, omdat dan minder kan worden geoptimaliseerd in het verwervings- en inrichtingsproces. Dit is daarnaast natuurlijk in hoge mate afhankelijk van de uitkomsten van punt 2, de verdeling van de ontwikkelopgave en middelen over de provincies. Beleid: aanpassingen en efficiencytaakstellingen Vooruitlopend op de verdeling van de ontwikkelopgave en middelen hebben wij u een indicatieve verdeling voorgelegd van het budget inrichting landelijk gebied uit de Kracht van Overijssel (PS/2012/437). Deze indicatieve verdeling is uitgangspunt voor deze Perspectiefnota en hiermee geven wij invulling aan het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur (herijking EHS, beheer Groen Blauwe Diensten, Natura 2000/PAS, grond-voor-grond etc.). Daarnaast is ook het verbeteren van de verkaveling één van de onderwerpen waarvoor wij investeringsmiddelen willen inzetten. Wij zullen het resultaat van een verkenning van het toekomstige landbouwstructuurbeleid hierbij betrekken. Wij verwachten u eind 2012 een meer definitieve verdeling van het voor Inrichting Landelijk Gebied beschikbare budget uit de Kracht van Overijssel voor te kunnen leggen. Dan zal er meer helderheid bestaan over de wijze van uitvoeren van het Onderhandelingsakkoord Decentralisatie natuur en de verdeling van middelen voor de ontwikkelopgave natuur. Natura 2000 en PAS Medio april hebben wij u met een feitenbrief (kenmerk 2012/ ) geïnformeerd over de voortgang van het N2000/PAS-dossier. In de feitenbrief hebben wij u aangekondigd in de Perspectiefnota 2013 te bezien hoe wij met de geschetste financiële onzekerheden rond de uitvoering van de Natura 2000/PAS kunnen omgaan. 4 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

6 Van meet af aan delen provincies het standpunt dat de vanuit het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur beschikbaar gestelde middelen onvoldoende zijn om de internationale verplichtingen te realiseren. Na verdeling van de middelen tussen provincies moet blijken wat de onder het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur liggende gronden opleveren. Daarnaast zijn Rijk en provincies nog in onderhandeling over de PAS en de daarmee samenhangende afronding van de beheerplannen van de Natura 2000-gebieden. De rek en ruimte in de regelgeving lijkt door demissionaire Staatssecretaris Bleker te zijn gezocht en benut met de recente review naar de mogelijkheden. Binnen deze context houden wij vast aan onze eis van een haalbare PAS. We realiseren ons tegelijkertijd dat diverse projecten vanuit de Kracht van Overijssel het risico lopen niet te kunnen worden uitgevoerd als er onvoldoende middelen voor de PAS beschikbaar komen (zie hierna). Zoals in de recente feitenbrief aan uw Staten is gemeld, worden momenteel de totale kosten van het PAS-deel van Natura 2000 geschat op circa 260 miljoen. Deze kosten bepalen in hoge en overheersende mate de kosten van de herijking EHS. Op basis van de bij het Hoofdlijnenakkoord gealloceerde middelen voor PAS/Natura in de investering inrichting landelijk gebied (zie PS/2012/437 indicatieve verdeling budget inrichting landelijk gebied), de gebiedsontwikkeling Noordoost-Twente, de bestuurlijke en juridische verplichtingen en de eerste tentatieve inschatting van het Overijsselse deel van de grond-voor-grondopbrengst, resteert een financiële opgave die nu wordt geschat op circa 150 miljoen tot 160 miljoen 1. De omvang van deze opgave kan op basis van het advies van de externe commissie en de huidige parallel aan het traject van herijking uitgevoerde verfijningsslag in de maatregelpakketten voor natura 2000 nader worden bepaald, maar zal ook afhangen van de uiteindelijke wijze waarop de PAS wordt vastgesteld. Pas na de evaluatie van het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur in 2016, kan definitief worden vastgesteld hoe groot deze financiële last is en welk deel daarvan daadwerkelijk door het Rijk gedragen wordt. Omdat de PAS vraagt om zekerstelling van de gehele realisatie, zal tot dat moment de provincie de financiële zekerheid hiervoor moeten afdekken. Wij stellen uw Staten voor langs drie wegen dekking te zoeken: De resterende structurele ILG-II middelen in te zetten voor de PAS. Dit levert een reeks van 15 miljoen in 2014 aflopend naar 7 miljoen in 2018 en verder. In totaal levert dit voor de periode 2014 tot en met 2022 circa 71 miljoen op. (Het voorstel is opgenomen in paragraaf 3.5 Beleidsintensiveringen). Vanuit de ADR vooralsnog circa 69 miljoen beschikbaar te stellen (Het voorstel is opgenomen in paragraaf 3.5 Beleidsintensiveringen). Hiermee resteert een dekkingstekort van circa 10 miljoen tot 20 miljoen [2] ( 160 miljoen -/- 71 miljoen -/- 69 miljoen). Gezien de onzekerheden en looptijd van de PAS-opgave ( ) is een dergelijk tekort in dit stadium aanvaardbaar. In uiterlijk de Perspectiefnota 2014, of zoveel eerder als mogelijk, zullen wij hiervoor de dekking aangeven. Daarbij zijn de uitkomsten van het Lenteakkoord, de externe IPOcommissie en de uiteindelijk implementatie van de PAS van groot belang. Dit biedt de ruimte om PAS-maatregelen vanaf 2013 tot uitvoering te brengen en tegelijkertijd in 2016 definitief de benodigde dekking te bepalen en daarin (in tussentijd) te voorzien. Afschaffing Wgr-plus Op 29 februari 2012 hebben de ministers van Infrastructuur en Milieu en Binnenlandse Zaken de betrokken provincies en stadsregio s geïnformeerd over het kabinetsvoorstel tot afschaffing van de Wgr-plus per 1 januari Vooral op het terrein van mobiliteit hebben de Wgr-plus regio s gelijke taken als de provincies (met uitzondering van het wegbeheerderschap). In totaal gaat het om zeven van de acht Wgr-plus regio s, waaronder in Oost-Nederland Regio Twente en Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Alleen Parkstad Limburg ontvangt geen BDUmiddelen. 1 Met het oog op de onderhandelingspositie van de provincie in relatie tot de verdeling van grond-voor-grond middelen wordt hier de nadere opbouw van dit bedrag niet getoond. 2 Voor de goede orde merken wij hier nog op dat de middelen voor het door u bepleite provinciale stimuleringsbeleid voor de emissiebeperking van de veehouderij inmiddels zijn besteed. In het kader van de Perspectiefnota 2014 zullen wij bezien hoe de middelen die zijn geraamd voor ná 2013 ( 8,5 miljoen) kunnen worden ingezet, waarbij wij denken aan koppeling aan de PAS-maatregelen. Statenvoorstel nr. PS/2012/275 5

7 Op het moment van het demissionair worden van het kabinet Rutte, lag hiervoor een wetsvoorstel ter advisering voor aan de Raad van State. Bij het schrijven van deze Perspectiefnota is de inschatting dat de betreffende beleidsnota controversieel verklaard zal worden. Gevolg is dat het wetsvoorstel niet door de huidige Tweede en Eerste Kamer wordt behandeld. Het vervolgtraject is afhankelijk van het resultaat van de Tweede Kamerverkiezingen in Wanneer de wetgeving na verkiezingen wel in behandeling wordt genomen en wordt vastgesteld, worden taken en bevoegdheden overgenomen van de Regio Twente. Het gaat daarbij om de verantwoordelijkheid voor het regionaal mobiliteitsbeleid, de verantwoordelijkheid voor het regionaal openbaar vervoer in Twente en de taak van verdeling van het huidige Twentse deel van de Brede Doeluitkering. Daarnaast wordt het toezicht op de huisvesting van statushouders binnen Twente overgedragen. Aan de uitvoering van deze taken is op dit moment bij Regio Twente circa 12 à 15 fte vast personeel gekoppeld. Daarnaast is sprake van structurele BDU-inkomsten van circa 42 miljoen per jaar en is er een opgebouwde BDU-reservering (circa 123 miljoen). Aansluitend hierop was voorzien in een aanpassing van de BDU. De huidige doeluitkering zou worden afgeschaft. De gecombineerde BDU zal als decentralisatie-uitkering opgaan in het Provinciefonds. Hiermee wordt het vaststellen van de jaarlijkse bestedingen (bijvoorbeeld voor exploitatie openbaar vervoer) een verantwoordelijkheid van Provinciale Staten. Ook de rechtmatigheidstoetsing van het Rijk (bij zowel het voorlopige als het definitieve bestedingsplan) vervalt. In voorbereiding op het eerder aangekondigde wetsvoorstel waren Regio Twente en provincie Overijssel in gesprek om te komen tot een warme overdracht van taken, bevoegdheden en personeel. Dit gesprek zal weer worden opgepakt op het moment dat het Rijk de voorbereiding op besluitvorming hervat. 1.3 Financiële ontwikkelingen De wereldwijde economie verkeert sinds 2007 in zwaar weer. Het begon met de instorting van de huizenmarkt in de Verenigde Staten, eind Gebeurtenissen volgden elkaar snel op. Sinds december 2011 verkeert Nederland in een recessie die voortduurt tot de tweede helft van Daarna wordt een licht herstel verwacht. Deze economische ontwikkelingen hebben gevolgen voor de overheidsfinanciën en nopen tot stevige afspraken binnen Europa. Mogelijk volgen nieuwe Rijksbezuinigingen, die doorwerken richting provincies. Vorig jaar is al een korting op het provinciefonds doorgevoerd, wat voor ons aanleiding was tot flinke bezuinigingen. Ook de wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet HOF) en het aangekondigde schatkistbankieren hebben vergaande consequenties voor provincies en andere overheden. De gevolgen van deze ontwikkelingen voor Overijssel zijn op dit moment nog grotendeels ongewis. Er kunnen consequenties zijn voor zowel de structurele begroting, als het investeringsprogramma: de broekriem moet aan. Zodra hier meer duidelijkheid over is, zullen wij uw Staten informeren met daarbij voorstellen voor hoe wij om willen gaan met de gevolgen. Dit kan overigens niet los worden gezien van de ontwikkeling in de Algemene Dekkingsreserve en het weerstandsvermogen (zie hierna). Gelet op de mogelijk vergaande consequenties, kan een extra overleg met de Staten noodzakelijk blijken om te komen tot een meerjarig structureel sluitende begroting door enerzijds extra bezuinigingen en anderzijds aanpassingen in de investeringsimpuls KvO. Mogelijke Rijksbezuinigingen en verplicht schatkistbankieren In het tijdsbestek van het opstellen van de Perspectiefnota hebben wij nog geen duidelijkheid over de concrete Rijksbezuinigingen. De gevolgen van de eerdere korting op het Provinciefonds leidden al tot bezuinigingen, die in 2012 concreet vorm krijgen. In deze Perspectiefnota kunnen wij daarom nog geen concrete voorstellen voorleggen om deze te verwerken. De gevolgen van deze bezuinigingen zullen naar verwachting op zijn vroegst in de meicirculaire (publicatie juni) worden aangekondigd. Met een significante verlaging van het Provinciefonds conform het principe trap op, trap af, zal in ieder geval rekening moeten worden gehouden. Indien de inkomsten uit het Provinciefonds dalen, heeft dit consequenties voor onze structurele begroting. Nieuwe (structurele) bezuinigingen doemen op. Dit is des te nijpender daar de mogelijkheden voor co-financiering door partners, of mogelijkheden van slimme publiekprivate samenwerkingsverbanden sterk worden beperkt onder deze economische omstandigheden. Dit kan ertoe leiden dat onze ambities zullen moeten worden bijgesteld. In het Stabiliteitsprogramma is het verplicht schatkistbankieren opgenomen. Ons college ziet dit als een grote aantasting van de provinciale autonomie. Op zichzelf vinden wij het niet vreemd dat er kritisch wordt gekeken naar de situatie waarbij het Rijk middelen moet lenen, deze vervolgens overdraagt aan bestuursorganen en (andere) uitvoerende partijen en - als deze middelen niet onmiddellijk tot besteding komen - vervolgens door betreffende partijen de 6 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

8 op dat moment overtollige financiële middelen ten behoeve van een financieel rendement aan de geldmarkt beschikbaar stellen. Echter schatkistbankieren lijkt zich te richten op alle financiële middelen, ook die niet door overdrachten van het Rijk verkregen zijn. Daarnaast richt schatkistbankieren zich niet op alle partijen die (onder andere) door overdrachten van Rijksmiddelen in stand worden gehouden maar uitsluitend op medeoverheden. Terwijl deze medeoverheden juist onder de wet Fido (financiering decentrale overheden) al aan strenge voorwaarden verbonden zijn. Mocht deze maatregel wordt doorgevoerd, dan zal het rendement op de financiële middelen afnemen met naar huidige inschatting 1% tot 1,5%. Dit betekent dat bij de huidige stand van de financiële middelen het rendement van circa 3% naar 1,5% daalt, een daling dus van circa 15 miljoen per jaar. Dit zal een negatief effect hebben op het incidenteel budgettair perspectief, maar mogelijk ook op de structurele begroting. In het Hoofdlijnenakkoord Kracht van Overijssel is afgesproken dat wij de eerdere korting op het Provinciefonds van circa 30 miljoen per jaar deels dekken vanuit de opbrengst van een beklemde reserve. De beoogde opbrengst is 12,6 miljoen per jaar. Met een mogelijk verminderde renteopbrengst op deze beklemde reserve, staan wij op dat moment voor een nieuwe keuze: de beklemde reserve verhogen om de begrote opbrengst te realiseren gepaard met minder ruimte voor investeringen, of extra bezuinigen op de structurele begroting. Een combinatie van deze twee is ook mogelijk. Daarnaast zal schatkistbankieren ook een effect hebben op het incidentele budgettaire perspectief: dit kan de investeringsruimte voor KvO en/of ADR verkleinen. Als de huidige portefeuille voortijdig moet worden geliquideerd om geforceerd te worden omgezet naar schatkistbankieren, kan dit ten slotte leiden tot (extra) verliezen / kosten die de opbrengst verlagen. Dit hangt af het overgangsregime dat aan de wet wordt gekoppeld. Echter om verplicht schatkistbankieren op te kunnen leggen is een wetswijziging noodzakelijk. Een wetswijziging die naar verwachting niet voor 1/1/2013 van kracht zal worden. Daarnaast zijn aan de wetswijziging diverse (EU-)juridische consequenties verbonden zodat daadwerkelijke effectuering van de wet op korte termijn niet door ons wordt verwacht. Als wij meer duidelijkheid hebben over de invoering van het verplicht schatkistbankieren, wordt u hierover geïnformeerd en ontvangt u tevens een procesvoorstel hoe wij willen omgaan met de daadwerkelijk gevolgen voor de begroting. Gevolgen Wet HOF De huidige situatie in Europa laat zien dat door het ontbreken van begrotingsdiscipline in een aantal landen in de eurozone, serieuze risico s voor de economische groei en de financiële stabiliteit zijn opgetreden voor alle Europese lidstaten. Een van de belangrijke elementen om in de toekomst dergelijke situaties te voorkomen, is strengere maatregelen treffen tegen landen die het Stabiliteitspact en Groeipact (SGP) niet of onvoldoende naleven en het begrotingsdiscipline steviger te verankeren op nationaal niveau. Met het oog daarop heeft de Europese Raad in maart 2011 afgesproken om de vereisten uit het SGP te verankeren in nationale wetgeving. In de huidige Nederlandse situatie ontbreekt op dit moment nationale wetgeving over de Europese en nationale begrotingsregels. Met de Wet Houdbare Overheidsfinanciën gaat Nederland in deze lacune voorzien en worden de recente Europese afspraken ten aanzien van begrotingsdiscipline verankerd in de nationale regelgeving. Ook de belangrijkste uitgangspunten en randvoorwaarden van het Nederlandse budgettaire beleid zoals de begrotingsregels zijn onderdeel van het wetsvoorstel. Omdat ook gemeenten, provincies en waterschappen bijdragen aan het begrotingstekort van de collectieve sector, bepaalt het wetvoorstel dat niet alleen het Rijk maar ook de decentrale overheden zich moeten houden aan de doelstellingen uit het aangescherpte Stabiliteitspact en Groeipact. De wet HOF gebiedt decentrale overheden om een gelijkwaardige inspanning te leveren aan de EU-normen door het treffen van adequate maatregelen. In de wet HOF wordt het budgettaire beleid van provincies, gemeenten en waterschappen genormeerd. Dat gebeurt door aan het begin van elke kabinetsperiode normen op te leggen voor het maximum aandeel in het EMU-tekort, het aandeel in het terugbrengen van het totale EMU-tekort tot de middellangetermijndoelstelling én het maximum aandeel in de EMU-schuld van 60% bbp. Hoewel Overijssel een sluitende structurele begroting kent op basis van het batenlastenstelsel, hebben wij toch een EMU-tekort. Dit komt met name door de reserve die is gevormd bij de verkoop van de Essent-aandelen. De dekking uit de reserve wordt in de EMUregels niet aan de inkomstenkant meegerekend, maar de bestedingen hieruit tellen wel mee aan de uitgavenkant. Hierdoor ontstaat een hoog (negatief) EMU-saldo. Om aan de EMU-norm te voldoen, zullen wij onder deze wet moeten gaan sturen op de investeringen (versnellen, uitstellen of afstellen) en de uitgaven (verlagen of verhogen). Daarnaast is ook de wijze van investeren en de manier waarop dat wordt georganiseerd van invloed op het EMU-saldo. Statenvoorstel nr. PS/2012/275 7

9 Subsidies belasten het EMU-saldo op een andere wijze dan bijvoorbeeld participaties en revolverende fondsen. Al eerder heeft de ministerraad ingestemd met het wetsvoorstel. De Wet HOF is ter consultatie voorgelegd aan de decentrale overheden. Dat gebeurt via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW). Eind mei is in gezamenlijkheid met het VNG en de UvW een bestuurlijke reactie aan de minister verstuurd. De reactie van de Raad van State op het wetsvoorstel was bij het schrijven van dit stuk nog niet bekend. Ook is op dit moment nog niet duidelijk of de wet HOF nog door het huidige kabinet aan de kamer zal worden aangeboden. Zeer waarschijnlijk zal dit worden overgelaten aan het nieuwe kabinet. De gevolgen van de EMU-normering zijn naar verwachting groot voor de Kerntakenbegroting Bij daadwerkelijke inwerkingtreding van de wet zoals nu is voorgesteld, ligt een heroverweging van het investeringsprogramma KvO voor de hand. Ook kan dit gevolgen hebben voor de projecten die wij samen met de gemeenten en het Rijk via co-financiering uitvoeren. Als wij meer duidelijkheid hebben over de Wet HOF en mogelijke mitigerende maatregelen, dan wordt u hierover geïnformeerd en ontvangt u tevens een procesvoorstel over hoe wij willen omgaan met de daadwerkelijke gevolgen van deze wet. 1.4 Huidige stand van de ADR De meerjarige ruimte in de Algemene Dekkingsreserve (ADR) zal richting het einde van deze coalitieperiode zeer beperkt zijn (zie tabel op bladzijde 9). Gezien deze beperkte ruimte in de ADR en de verwachte financiële ontwikkelingen, in combinatie met de ontwikkeling van het weerstandsvermogen, wordt in deze Perspectiefnota zeer terughoudend omgegaan met nieuwe beleidsvoorstellen- en intensiveringen. Ook vangen wij autonome ontwikkelingen zo veel mogelijk op binnen de huidige Kerntakenbegroting. In de stand van de ADR zijn alle onderwerpen uit het Investeringsprogramma verwerkt, inclusief de eerder aangekondigde p.m.-posten. Wij stellen voor al deze p.m.-posten nu toe te voegen aan de Investeringsimpuls en de budgetten toe te voegen aan de reserve Kracht van Overijssel. De eventueel vrijvallende middelen worden toegevoegd aan de Algemene Dekkingsreserve ter versterking van het weerstandsvermogen (zie hierna). Het voorstel tot het toevoegen van de p.m.-posten en de overige claims aan de Investeringsimpuls is opgenomen in paragraaf 3.5 (Beleidsintensiveringen). 8 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

10 BUDGETTAIR PERSPECTIEF - STAND VAN DE ADR (Bedragen * 1.000) Stand Algemene Dekkingsreserve 1. Vrije ruimte ADR per eind 2015 conform Kerntakenbegroting Besluitvorming nog niet opgenomen in begroting 2a. Door PS vastgesteld: - Jaarstukken Uitwerking Energiefonds Overijssel Najaarsnota 2011, bestaande uit: - Opcenten MRB volumeontwikkeling Voorziening grondexploitatie RBT Vermogensbeheer Vrijval investeringsprogramma's DIA en IIO Overige posten Najaarsnota Investeren met Gemeenten; aanvullingen na 3 e ronde Investeringsimpuls Nederlands Symfonie Orkest / Orkest van het Oosten (dec. 2011) - Investeren met gemeenten; Derde diverse postenwijziging 2011, bestaande uit: - Brutering rentebaten langlopende geldleningen Financiën Ruimte voor Ruimte Interim-dividenden PBE en CBL Wegvallen dividend PBE Overige posten 3 e DPW Mutatie vrije ruimte e DPW Subsidie Sociaal Flankerend Beleid steunfuncties 2e helft Vrijval reserve sanering Asbest Wonen Pact van Twickel [KvO] Transitie en transformatie Jeugdzorg [KvO] Jaarrekening 2011 (waaronder EHS 22,3 miljoen en 1000 jongerenplan 0,75 miljoen) Vervolg onderzoek randen arbeidsmarkt en regionale bureau's toerisme [KvO] jongerenplan [KvO] Subtotaal 2a b. Begrotingswijziging door GS aan PS voorgelegd / nog te leggen: - Bestuurlijke verplichtingen Landinrichting (PS besluit 26/10/11) Mutatie vrije ruimte ADR (zie budgettair perspectief vd Perspectiefnota 2013) Subtotaal 2b c. p.m.-posten opgenomen in Hoofdlijnenakkoord - Spoor nachttrein Spoor Zwolle-Enschede (Erratum bij Kerntakenbegroting 2012) Gebiedsontwikkeling Noordoost-Twente Subtotaal 2c d. Nagekomen p.m.-posten - Breedband Cultuurparticipatie Orkest van het Oosten ( 5 miljoen reeds toegekend) Subtotaal 2d e. Overige claims op de ADR - ADT Risico reservering algemeen Risico reservering grond p.m. - Voorlopige reservering voor PAS Subtotaal 2e Vrije ruimte ADR per eind Statenvoorstel nr. PS/2012/275 9

11 1.5 Weerstandsvermogen De investeringsimpuls doet een stevig beroep op ons eigen vermogen. Gecombineerd met de risico s die dergelijke investeringen met zich meebrengen, alsook de onzekere financiële ontwikkelingen (zie paragraaf 1.3), dwingen ons tot een nadere blik op ons weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de provincie Overijssel in staat is om financiële tegenvallers op te vangen. Het weerstandsvermogen wordt berekend door de benodigde weerstandscapaciteit (de risico s) af te zetten tegen de beschikbare weerstandscapaciteit (de middelen). De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door de omvang en impact van de risico s. Onder beschikbare weerstandscapaciteit verstaan wij die middelen en mogelijkheden waarover de provincie beschikt om risico s te kunnen dekken. De hoogte van de beschikbare weerstandscapaciteit wordt bepaald door de reserves van de provincie, zoals de saldireserve en diverse bestemmingsreserves. In het beleid rondom risicomanagement (juni 2009) is de norm voor weerstandsvermogen vastgesteld op 1, wat staat voor voldoende weerstandsvermogen. Dat wil zeggen dat de omvang van de financiële risico s gelijk is aan de aangehouden reserves. Wanneer het weerstandsvermogen onder deze norm komt, is aanzuivering van de reservepositie vereist. Eens per vier jaar dient volgens BBV vaststelling van deze norm plaats te vinden. In 2013 is vaststelling wederom aan de orde. Landelijk wordt voor het weerstandsvermogen de volgende tabel gehanteerd: Norm Weerstandsvermogen Weerstandsvermogen (>1) > 2,0 Uitstekend 1,4 < x < 2,0 Ruim voldoende 1,0 < x < 1,4 Voldoende 0,8 < x < 1,0 Matig 0,6 < x < 0,8 Onvoldoende x < 0,6 Ruim onvoldoende In onderstaande tabel is de ontwikkeling van het weerstandsvermogen over de afgelopen jaren in kaart gebracht. Jaarverslag Weerstandsvermogen (norm: >1) Uit deze tabel blijkt dat het weerstandsvermogen de afgelopen drie jaar kleiner is geworden, door de inzet van de ADR voor de Kracht van Overijssel. De komende jaren zet deze trend zich hoogstwaarschijnlijk nog sterker door. De benodigde weerstandscapaciteit zal sterk groter worden door de risico s die de investeringsopgaven uit de Kracht van Overijssel met zich meebrengen. De beschikbare weerstandscapaciteit zal daarentegen fors kleiner worden door de gedane investeringen. De vrije ruimte in de ADR zal dalen. Gegeven de geplande investeringen met bijbehorende risico s behoort een daling tot onder de 1 (huidige norm weerstandsvermogen) binnen deze coalitieperiode tot de mogelijkheden, indien niet tijdig preventieve maatregelen worden getroffen. De benodigde weerstandscapaciteit is op dit moment 66 miljoen. Dit bedrag is opgebouwd uit risico s die voortkomen uit het reguliere proces en uit de opgaven uit de Kracht van Overijssel. De benodigde weerstandscapaciteit zal verder stijgen door het vaststellen van de overige opgaven uit de KvO. Ook zal aanscherping van het beeld dat de organisatie heeft op de uitvoeringsfase van projecten invloed hebben op de benodigde weerstandscapaciteit. De omvang van de risico s kunnen namelijk beter bepaald worden naarmate de realisatiefase dichterbij komt. Gedurende de realisatiefase worden risico s verminderd of komen ze tot uiting. Op dit moment bevinden een groot aantal opgaven zich in de plannings- en voorbereidingsfase. 10 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

12 Bij de vaststelling van de norm van 1 is destijds uitgegaan van regulier structureel beleid. Incidenteel hebben we echter de komende jaren te maken met meer risicovolle activiteiten met een grotere financiële omvang dan voorheen. Dit in ogenschouw nemende geeft de norm van 1 weinig tot geen ruimte tussen het moment dat de norm overschreden wordt en het moment dat risico s daadwerkelijk niet meer afgedekt kunnen worden (met de daarvoor beschikbare risicoreservering). Dit achten wij onwenselijk. Er is meer ruimte nodig om te anticiperen op grootschalige risico s. Wij stellen ook voor om gedurende de looptijd van KvO het weerstandsvermogen te verhogen naar 1,6. Wanneer het weerstandsvermogen gedurende deze looptijd onder de 1,6 komt, volgt een voorstel tot aanzuivering van de saldireserve (risicoreserve). Het weerstandsvermogen blijft daardoor boven de 1,6. Risico s veranderen in de tijd. Het weerstandsvermogen is daardoor dynamisch. Effecten van veranderende risico s worden meegenomen in het weerstandsvermogen en geactualiseerd in de paragraaf weerstandsvermogen van de Planning & Controldocumenten. Tot nu toe werden de risico s afgedekt door de vrije ruimte in de ADR, de saldireserve en diverse bestemmingsreserves. Dit was toereikend voor het opvangen van de risico s. Dit gaat echter veranderen. De vrije ruimte in de ADR wordt namelijk fors kleiner. Om in de toekomst de risico s ruim voldoende te kunnen afdekken is het noodzakelijk een bedrag af te zonderen. Daarvoor kan naast de bestemmingsreserves de saldireserve gebruikt worden. Deze bevat op dit moment 7 miljoen. In de volgende tabel wordt het beeld gegeven wat het aanhouden van een weerstandsvermogen van 1,6 betekent voor de saldireserve. Voor het Energiefonds wordt een specifieke risicoreservering aangehouden, daarom wordt het Energiefonds afzonderlijk in het overzicht opgenomen. Tabel 1: Aanvulling saldi reserve door verhogen weerstandsvermogen Benodigde weerstandscapaciteit (* 1 miljoen) Weerstands -vermogen Weerstands-capaciteit die beschikbaar dient te zijn (=benodigde weerstandscapaciteit * weerstandsvermogen) (* 1 miljoen) Reeds afgedekt (* 1 miljoen) Aanvulling saldireserve (* 1 miljoen) Algemeen 35 1, Energiefonds 31 1, Nihil Totaal Uitgaande van een weerstandsvermogen norm van 1,6 dient een weerstandscapaciteit beschikbaar te zijn van 106 miljoen. Hiervan is reeds 76 miljoen afgedekt in de saldireserve ( 7 miljoen), diverse bestemmingsreserves ( 3 miljoen), risico reserveringen die binnen de projecten worden aangehouden ( 16 miljoen) en binnen de reserve Energiefonds (circa 50 miljoen). Om een beschikbare weerstandscapaciteit te bereiken van 106 miljoen zal de saldireserve aangevuld moeten worden met 30 miljoen. Voorgesteld wordt om 30 miljoen over te hevelen van de ADR naar de saldireserve, zodat de saldireserve 37 miljoen zal bedragen. Het voorstel is opgenomen onder 3.5 Beleidsintensiveringen. Gezien de eerder geschetste ontwikkelingen zal het bedrag dat nodig is voor de weerstandscapaciteit de komende tijd toenemen. Bij de behandeling van de Kerntakenbegroting 2013 wordt een beeld gegeven van de benodigde stand van de saldireserve voor de komende jaren. Vooralsnog stellen wij voor om ter versterking van het weerstandsvermogen alle vrijvallende incidentele middelen ten gunste te laten komen van de Algemene Dekkingsreserve en deze middelen afhankelijk van de benodigde stand van de saldireserve voor de komende jaren bij de Kerntakenbegroting 2013 toe te voegen aan de saldireserve. Statenvoorstel nr. PS/2012/275 11

13 Voorstel: 1. Gedurende de looptijd van het investeringsprogramma Kracht van Overijssel een weerstandsvermogen aan te houden van 1,6. 2. Op basis van de huidige inzichten een benodigde weerstandscapaciteit van 106 miljoen aan te houden via: a. 3 miljoen diverse bestemmingsreserves. b. 16 miljoen risicoreserveringen binnen projecten. c. 50 miljoen risicoreservering in Energiefonds. d. 7 miljoen Saldireserve. e. 30 miljoen van de ADR over te hevelen naar de Saldireserve (Zie ook 3.5 Beleidsintensiveringen). 3. Alle vrijvallende incidentele middelen ten gunste te laten komen van de Algemene Dekkingsreserve in eerste instantie ter versterking van het weerstandsvermogen en daarna voor de financiering van de PAS en het beheer en onderhoud van de provinciale infrastructuur. 1.6 Organisatieontwikkeling Doorontwikkeling organisatie In de Perspectiefnota 2012 is aangegeven dat de Directie een veranderplan opstelt om de provinciale organisatie in te richten naar de ambities van het College, zoals verwoord in het Hoofdlijnenakkoord Hierbij wordt, conform de opgave uit de Kerntakenbegroting 2012, invulling gegeven aan de opdracht om de formatie te verkleinen van 831 fte naar 738 fte (exclusief 15 fte van incidenteel naar structureel ten laste van OV-bureau, Europaloket en NB-wet, in totaal 753 fte 3 ) aan het eind van deze Statenperiode (exclusief toevoegingen als gevolg van verder decentralisaties en overdracht mobiliteitstaken regio Twente). In de Kerntakenbegroting 2012 hebben wij aangegeven welke veranderstrategie we nastreven; het realiseren van de opgaven vanuit het Hoofdlijnenakkoord en tegelijkertijd het incrementeel veranderen van de organisatie. Onze veranderopgave vindt zijn weerslag in de volgende doelen: - Het versterken van de focus op de kerntaken. - Het verbeteren van het opgavengericht werken. - Het bevorderen van collectief bestuurlijk-ambtelijk leiderschap. - Het verbeteren van de inhoudelijke, strategische sturing. - Het verkleinen van de omvang van de ambtelijke organisatie. - Het verbeteren van de match tussen opgaven en personeel. - Het bevorderen van het gewenste gedrag van bestuur en medewerkers. - Het optimaliseren van de bedrijfsvoering. Om bovengenoemde veranderdoelen te realiseren zijn inmiddels de nodige stappen gezet. Zo is de nieuwe Hoofdstructuur operationeel, is er een nieuw besturings- en managementconcept vastgesteld, zijn de nieuwe hoofden eenheid en adjunct hoofden eenheid benoemd, heeft de Directie een voorgenomen reorganisatiebesluit genomen en is er een bedrijfsplan voor de organisatie vastgesteld. In dit bedrijfsplan is beschreven hoe de realisatie van de opgaven uit het Hoofdlijnenakkoord is geborgd, op welke wijze de verkleining van de ambtelijke organisatie wordt gerealiseerd en hoe tegelijkertijd een kwaliteitsimpuls aan de organisatie kan worden gegeven. Het bedrijfsplan kent een scope van tien jaar zodat de ambtelijke organisatie ook voor de langere termijn voldoende robuust is. Uiterlijk 1 november zijn de personele consequenties van het bedrijfsplan bekend en zal er gestart worden met de implementatie van het bedrijfsplan. 3 Cijfers conform Kerntakenbegroting 2012, p Statenvoorstel nr. PS/2012/275

14 Kansen voor Partnerschap De provincie Overijssel zoekt nadrukkelijk mogelijkheden tot samenwerking met andere overheden. Dit om de realisatie van onze ambities zo effectief en efficiënt mogelijk te bewerkstelligen. Kansen voor partnerschap vormt hiervan een voorbeeld. Dit is een samenwerkingsvorm met de gemeenten Zwolle en Kampen rondom bedrijfsvoering. Personeelsadministratie en salarisadministratie, ICT en inkoop worden samengevoegd in een Shared Service Centrum (SCC). Begin 2012 is door de drie partners de intentie uitgesproken om per 1 januari 2013 met het SCC van start te gaan. 2. Kerntaken Per kerntaak wordt aangegeven welke specifiekere externe ontwikkelingen, naast de ontwikkeling die in de voorgaande paragraaf reeds zijn benoemd, invloed hebben op het werken aan de betreffende kerntaak. Daarnaast geven wij inzicht in wat we komend jaar willen bereiken op de betreffende kerntaak. 2.1 Duurzame ruimtelijke ontwikkeling en inrichting, waaronder waterbeheer Ruimtelijke ontwikkeling vraagt om een samenhangende afweging van opgaven op het (boven)regionale niveau. De provincie is verantwoordelijk voor deze afweging en voor een integrale aanpak van de ruimtelijke ontwikkeling in de regio. De provincie legt de koppelingen tussen fysieke, sociaaleconomische en sociaal-culturele activiteiten. De ruimtelijke ontwikkeling is in kerntaak 1 nauw verbonden met het waterbeheer en het beheer van de ondergrond. Externe ontwikkelingen De invulling van provinciale taken in de ruimtelijke ontwikkeling en het waterbeheer is mede afhankelijk van een aantal externe ontwikkelingen. Het Rijk heeft met de vaststelling van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte zich grotendeels teruggetrokken uit de ruimtelijke ordening. Het aantal nationale belangen is teruggebracht naar dertien en deze belangen worden in principe alleen nog sectoraal behartigd. Het zal aan de provincies zijn om van hun rol als gebiedsregisseur en gebiedsontwikkelaar sectoroverstijgend te blijven denken. Bij onze provincie komt dit onder meer tot uiting in de actualisering van de Omgevingsvisie, de uitwerking van de Gebiedsagenda en de gebiedsontwikkelingen. Het Rijk werkt aan een nieuwe Omgevingswet waarin toetsingskaders voor ontwikkelingen in het fysieke domein worden geïntegreerd. Dit moet niet alleen procedurele winst opleveren, maar ook meer afwegingsruimte op lokaal en regionaal niveau. Overijssel beschikt met de Omgevingsvisie over een geïntegreerd beleidskader. De nieuwe Omgevingswet moet voor de provincie het instrumentarium opleveren om invulling te kunnen geven aan haar rol als gebiedsregisseur. Bij de vormgeving van de Omgevingswet vraagt de doorwerking van het Bestuursakkoord Water (april 2011) om afgestemde besluitvorming in IPO-verband. Vertrekpunt van het IPO is het kunnen realiseren van provinciale doelen via een programmatische aanpak. Onze inzet is dat de Omgevingswet en onze provinciale kaderstelling van omgevingsactiviteiten (ruimte, water en ondergrond) op elkaar aan blijven sluiten. Het Deltaprogramma bestudeert op nationale schaal de gevolgen van de klimaatverandering op te veel water (waterveiligheid) en te weinig water (droogte). De dynamiek en methodeontwikkeling van het Deltaprogramma zijn op onderdelen mede tempobepalend voor de uitvoering van het programma gebiedsontwikkeling IJssel-Vechtdelta. Vanuit dit programma leveren we inbreng in het Deltaprogramma en bijbehorende deltabeslissingen die in 2015 worden genomen door de Tweede Kamer (zie verder bij kerntaak 9). De toename van het aantal aanvragen voor boringen naar schalie- en steenkoolgas loopt vooruit op een nog door ons op te stellen beleidskader in de Omgevingsvisie en om een inbreng in de Rijksstructuurvisie diepe ondergrond. Onze inzet is om de wettelijke mogelijkheid te versterken tot provinciale advisering over activiteiten in de diepe ondergrond (bijvoorbeeld via een koppeling van Omgevingswet en Mijnbouwwet). Statenvoorstel nr. PS/2012/275 13

15 Voortgang realisatie Hoofdlijnenakkoord Kerntaak 1, Duurzame ruimtelijke ontwikkeling en inrichting, waaronder waterbeheer, kent de volgende opgaven uit het Hoofdlijnenakkoord: Nummer Omschrijving GS lid PS planning Fase 1 Wonen - starterleningen Bakker R 2 Leefbaarheid, stadsrandzones, groene omgeving Boerman R 3 Ruimtelijke kwaliteit Boerman Samen met 2 R 4 Woonomgeving Bakker R 5 Uiterwaarden Olst Boerman N.v.t. R 6 Actualisatie Omgevingsvisie Boerman 3e kwartaal 2012 P 7 Invulling waterkwaliteit en -kwantiteit Boerman N.n.b. N.v.t. 8 Samenwerking uitvoeringskracht waterschappen Boerman N.n.b. N.v.t. 12 Project Zoetwatervoorziening Oost-Nederland (ZON) Boerman R 60 Netwerksteden inclusief spoorzone Zwolle GS P Opgave 1 en 4: Wonen starterleningen en woonomgeving Het programma Wonen wordt voortgezet in In 2013 zetten we vooral in op het verbeteren van de regionale samenwerking. Wij hebben de gemeenten gestimuleerd om de starterleningen voor de komende bestuursperiode opnieuw in te dienen. Door de stagnatie op de woningbouwmarkt worden de woningbouwafspraken neerwaarts bijgesteld. Hierdoor voorzien wij een verschuiving in de inzet van de stedelijke vernieuwingsgelden die nu gekoppeld zijn aan de gerealiseerde woningen binnenstedelijk. De middelen die voor stedelijke vernieuwing bestemd zijn, blijven wij inzetten voor stedelijke vernieuwing. De subsidieregeling wordt reeds in 2012 aangepast, om beter te kunnen inspelen op de veranderende woningmarkt. Opgaven 2 en 3: Stadsrandzones en de groene omgeving met Kwaliteit In het Hoofdlijnenakkoord is de investeringsimpuls Leefbaarheid, stadsrandzones en groene omgeving opgenomen. Daarnaast is de opgave Ruimtelijke Kwaliteit benoemd. In het investeringsbesluit van 16 mei 2012 zijn beide opgaven geïntegreerd. Conform dit besluit werken we aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit en investeren we in 2013 met name in stadsrandzones, de groenblauwe hoofdstructuur en energielandschappen. Opgave 5: Uiterwaarden Olst Het project vormt onderdeel van de Nadere Uitwerking Rivierengebied (NURG-programma) van het Rijk. Het op basis van de m.e.r. uit te werken planalternatief omvat een minder ingrijpende (kleiner van omvang) herinrichting van het plangebied dan oorspronkelijk gepland. De investering vanuit de provincie Overijssel in recreatie en ruimtelijke kwaliteit neemt door de minder ingrijpende herinrichting af van 6,7 miljoen naar 2,2 miljoen. De vrijkomende middelen worden overgeheveld naar de Algemene Dekkingsreserve. Het voorstel voor de vrijval is opgenomen in paragraaf 3.4 Actualisering bestaand beleid. Voor het overige wordt het project conform eerdere besluitvorming uitgevoerd. Opgave 6: Actualisatie Omgevingsvisie In 2009 hebben uw Staten de Omgevingsvisie vastgesteld. Deze visie is het centrale provinciale beleidsplan voor het fysieke leefmilieu in Overijssel en heeft ook de status van structuurvisie op grond van de Wro. In het Hoofdlijnenakkoord Kracht van Overijssel is een aantal onderwerpen opgenomen die aanleiding geeft tot een actualisering van de Omgevingsvisie. Vervolgens zijn op 8 november 2011 de kaders opgesteld voor de actualisering / verduidelijking van de Omgevingsvisie en verordening. Deze aanpak is erop gericht om de Omgevingsvisie en verordening om het zo te zeggen Hoofdlijnenakkoord-proof te maken. De actualisering is daarom beperkt tot de volgende onderwerpen: 1. Herijking EHS. 2. Wegencategorisering. 3. Windenergie (rol provincie). 4. Agrarische bouwpercelen / LOG s. 5. Kantorenbeleid. 6. Lokaal gewortelde bedrijvigheid. 14 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

16 7. Geluidscontour gebiedsontwikkeling Luchthaven Twente e.o. 8. Aanpassing verordening op basis van eerder uitgevoerde evaluatie. Het betreft voor de meeste onderwerpen kleine aanpassingen en verduidelijkingen. De herijking van de EHS en de begrenzing van LOG s zijn onderwerpen met een diepgaander karakter. Hiervoor hebben wij dan ook aparte trajecten opgestart. De werkzaamheden voor de aanpassingen worden in 2012 uitgevoerd. Vooralsnog willen wij de actualisering in december 2012 aan u aanbieden. Vanwege de voortgang van de herijking EHS kan het echter nodig zijn de planning aan te passen. In 2013 starten we het proces voor de evaluatie / Midterm Review en de brede herziening van de Omgevingsvisie. Hierbij gebruiken we de uitgevoerde planm.e.r. uit 2009 als nulmeting. Deze eerste brede herziening van de Omgevingsvisie is eind 2014 afgerond. Door de herijking EHS zullen de provinciale ambities voor delen van de Groen-Blauwe Hoofdstructuur met private middelen, nieuwe verdienmodellen en nieuwe vormen van samenwerking gerealiseerd gaan worden. Deze nieuwe uitvoeringsstrategie zal vanaf 2013 verder vorm krijgen. Opgave 7: Invulling waterkwaliteit en -kwantiteit In 2012 en 2013 worden de voorbereidingen getroffen voor de Stroomgebiedbeheerplannen Kaderrichtlijn water (KRW) en de Overstromingsrisicobeheerplannen (ROR) die in 2015 op stroomgebiedsniveau (i.c. Rijn-Oost) gereed moeten zijn. Het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur en de herijking van de EHS zet financiële druk op de uitvoering van maatregelen door de waterschappen. Verder wordt realisatie van KRW-maatregelen bemoeilijkt wanneer gronden niet langer een EHS-functie hebben. De geactualiseerde doelstellingen en maatregelen voor de KRW worden in 2014 geïntegreerd in de ontwerp Omgevingsvisie naar aanleiding van de brede herziening van de Omgevingsvisie. Opgave 12: Zoetwatervoorziening Oost-Nederland (ZON) In het Hoofdlijnenakkoord is onder de oude benaming Klimaat en Droogte geld beschikbaar gesteld voor dit project. In december 2011 heeft u middels een investeringsbesluit ingestemd met de richting en uitvoering. In 2013 wordt conform besluit gewerkt aan de inbreng in het deelprogramma Zoetwater (van het Deltaprogramma), de selectie van kansrijke strategieën en maatregelen, de inpassing in het huidige waterbeheer en intensivering van de benodigde communicatie en het overleg met regionale bestuurders over de te maken keuzes. Opgave 60: Netwerksteden inclusief spoorzone Zwolle Binnen deze opgave ontwikkelen wij voor elke netwerkstad (en provincie) een gezamenlijke toekomstbestendige ontwikkelagenda, een provinciaal afwegingskader en een uitvoeringsprogramma met een doorkijk naar de langere termijn. Hier wordt duidelijk wat gezamenlijke projecten en programma s van provincie en netwerkstad zijn, wie welke rol daarin heeft en wat de bijdrage (instrumenten, geld) van de provincie en/of de netwerkstad in kwestie is. Op basis van het eindresultaat van de strategische verkenning 'Schaalsprong in de IJssel- Vechtdelta' is in Zwolle Kampen Netwerkstad-verband (ZKN) gewerkt aan een uitvoeringsprogramma (werkprogramma Sterke Steden ZKN ). Dit werkprogramma met ZKN en provinciale bijdragen voor besluitvorming worden nog in 2012 voorgelegd aan uw Staten. In het uitvoeringsprogramma wordt onder andere voorgesteld welke bijdrage (instrumenten, investeringsimpuls netwerksteden) de provincie en de netwerkstad leveren aan welke projecten. Hieraan wordt in 2013 uitvoering gegeven. De integrale gebiedsontwikkeling Spoorzone Zwolle krijgt in dit uitvoeringsprogramma Zwolle Kampen Netwerkstad een prominente plek. Gedeputeerde Staten en de burgemeester en wethouders van Zwolle hebben afgesproken om gezamenlijk te werken aan een integrale visie waarin de ruimtelijk-economische ontwikkeling van dit gebied centraal staat. Deze visie wordt vertaald in een uitvoeringsprogramma voor Voor de Spoorzone Zwolle wordt aan uw Staten een separaat investeringsbesluit voorgelegd. De uitvoeringsprogramma s van de Netwerkstad Twente en Stedendriehoek-Deventer, beide onderdeel van het programma De kracht van de netwerksteden, worden in het voorjaar van 2013 voorgelegd aan de Staten. In deze programma s wordt voorgesteld welke bijdragen (inzet instrumenten en investeringsimpuls netwerksteden) wij als provincie aan de projecten in de netwerksteden leveren. Statenvoorstel nr. PS/2012/275 15

17 2.2. Milieu en Energie Bij de uitvoering van deze kerntaak hebben wij te maken met externe ontwikkelingen in wetgeving, zoals de m.e.r. in de Omgevingswet en vergunningverlening en handhaving in de natuurwetten. De uitvoering van de kerntaak op het gebied van energie, bodem en het programma Gezond en Veilig Leefmilieu verloopt volgens planning. Externe ontwikkelingen m.e.r.-regelgeving in de Omgevingswet In de nieuwe Omgevingswet wordt de m.e.r.-regelgeving opgenomen. Tegelijk wil de landelijke commissie voor de milieueffectrapportage via proefprojecten de m.e.r. meer inzetten als procesinstrument in plaats van toetsinstrument. Binnen Overijssel doen we aan deze vernieuwing mee met de inzet van het instrument m.e.r. en maken we gebruik van nieuwe systematieken (zoals de ervaring bij de digitale kansenkaart bij de A1-zone) teneinde het proces aanzienlijk te versnellen. Belangrijke resultaten van deze vernieuwing die van belang zijn voor Overijssel zijn: het proces van m.e.r. versnellen, integrale beoordeling van kwaliteiten en toegevoegde waarde zichtbaar maken. Vergunningverlening en nieuwe regelgeving Voor de uitvoering van de wettelijk verplichte taak van vergunningverlening in het kader van de Natuurbeschermingswet (Nb-wet) gaan wij voor 2013 voorlopig uit van de aantallen die in 2011 zijn verwerkt: 440 vergunningaanvragen en 120 verklaringen van geen bedenkingen. Totaal waren er 560 aanvragen waarvan 440 tot een beschikking hebben geleid. Eind 2012 verwachten wij PAS. Onder de PAS zal de toetsing van de agrarische vergunningaanvragen worden aangepast. Mede met het oog op het in werking treden van de nieuwe Wet Natuur in 2013, zullen wij een nieuwe inschatting maken van de benodigde inzet voor de vergunningverlening en behandeling van bezwaarschriften. De stikstofgerelateerde activiteiten (zoals agrarische bedrijven) blijven onverminderd vergunningplichtig. Hetzelfde geldt voor de Flora en Faunawet en de Boswet. Wij zullen eerst een analyse maken van de gevolgen van de decentralisatie, om een goede inschatting te kunnen maken van de benodigde inzet voor de nieuwe bevoegdheden en het beleid dat hiervoor ingezet moet worden. Tot die tijd gaan wij ervan uit dat de inzet uit bestaande middelen kan worden gedekt. Handhaving Op basis van het nalevingbeleid leunt het toezicht en de handhaving binnen deze provincie op drie sporen. Het eerste spoor is het opleveren van alle beschikkingen die worden afgegeven. Het tweede spoor is het periodiek controleren van alle vergunde locaties. Het derde spoor is het zoeken naar illegaliteiten c.q. onvergunde locaties. In het kader van de Nb-wet betreft dit een doelgroep van ongeveer agrariërs in Overijssel. Per jaar worden ongeveer 440 vergunningen aangevraagd en door de provincie verleend. Tot nog toe werd het werk dat hieruit voortkomt in het kader van handhaving bekostigd vanuit bestaande (incidentele) middelen. In lijn met de hiervoor beschreven werkwijze bij vergunningverlening maken wij eerst een analyse van de gevolgen van de decentralisatie en nieuwe regelgeving om een goede inschatting te kunnen maken van de benodigde inzet vanuit de nieuwe bevoegdheden, het beleid dat hiervoor ingezet moet worden en de behandeling van mogelijke bezwaarschriften. Tot die tijd gaan wij ervan uit dat de benodigde inzet uit bestaande middelen kan worden gedekt. Energie De doelstelling om in % hernieuwbare energie te hebben, krijgt toenemende steun uit de markt. De prijzen voor fossiele energie blijven stijgen. De omzet in duurzame energie stijgt met dubbele cijfers en zowel consumenten als bedrijven hebben een toenemende belangstelling. Tegelijkertijd hebben nieuwe projecten voor hernieuwbare energie het moeilijk, omdat het investeringsklimaat in Nederland als weinig stabiel wordt gezien. Met name de fiscale behandeling van groene energie is daarbij een knelpunt. 16 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

18 Voortgang realisatie Hoofdlijnenakkoord Kerntaak 2, Milieu en Energie, kent de volgende opgaven uit het Hoofdlijnenakkoord: Nummer Omschrijving GS lid PS planning Fase 9 Sanering bodem en asbest Bakker R 10 Gezond en Veilig Leefmilieu Bakker R 11 Programma duurzame leefomgeving Bakker R 13 Doorgaan verbeteren luchtkwaliteit Bakker R 14 2e tranche uitvoeringsprojecten geluid langs provinciale wegen Bakker R 42 Energiefonds Rietkerk R 43 Energiepact Rietkerk N.v.t. R Opgave 9: Sanering - bodem en asbest Het projectplan van de investeringsprestatie Sanering asbest en bodem heeft u in december 2011 vastgesteld inclusief de financiering van 13 miljoen. Op dit moment worden de werkzaamheden voorbereid voor de sanerings- en onderzoeksopgaven voor de met asbest verontreinigde bodemlocaties. De aanpak van de spoedlocaties is gestart in 2009 en loopt conform planning door. Hiervoor zal een deel van de 13 miljoen zowel voor de sanering van de met asbest verontreinigde locaties als voor de spoedlocaties worden ingezet. Opgave 10, 11, 13 en 14: Gezond en Veilig Leefmilieu In het Hoofdlijnenakkoord is voor Gezond en Veilig Leefmilieu een bedrag van 8 miljoen en voor Duurzame Ontwikkeling een bedrag van 2 miljoen opgenomen. Voor uitvoering van de twee ontwikkelingen is een gezamenlijk programmaplan opgesteld. De uitvoeringsstrategie en activiteiten zijn in april 2012 vastgesteld door uw Staten, waarbij een totaal budget van 10 miljoen beschikbaar is gesteld. In 2013 zal de uitvoering conform het besluit van uw Staten worden doorgezet. Opgave 42 en 43: Energie De doelstelling om in % hernieuwbare energie te hebben, krijgt toenemende steun uit de markt. De prijzen voor fossiele energie blijven stijgen. De omzet in duurzame energie stijgt met dubbele cijfers en zowel consumenten als bedrijven hebben een toenemende belangstelling. Tegelijkertijd hebben nieuwe projecten voor hernieuwbare energie het moeilijk, omdat het investeringsklimaat in Nederland als weinig stabiel wordt gezien. Met name de fiscale behandeling van groene energie is daarbij een knelpunt. Met het Energiefonds Overijssel, dat naar verwachting in de tweede helft van 2012 operationeel zal zijn, willen wij voor projecten in Overijssel een gunstiger investeringsklimaat bereiken. Projecten voor bio-energie hebben daarnaast echter te kampen met stijgende prijzen voor biomassa en regelgeving (t.a.v. co-substraten en digistaat) die achterloopt bij de ontwikkelingen. De realisatie van zonne-, bodem- en windenergie verloopt volgens planning of beter. Voor energiebesparing bij bedrijven en woningeigenaren zijn nieuwe uitvoeringsmaatregelen vormgegeven, waarvan het effect in de loop van het jaar duidelijk zal worden. Lokale initiatieven van bedrijven en inwoners zijn in opkomst, bijvoorbeeld energiecoöperaties in Nieuwleusen, Hellendoorn en Hoonhorst. Wij hebben bij de landelijke wetgever gevraagd regelgeving zodanig aan te passen, dat deze stimulerend is voor dergelijke initiatieven (motie Van der Werf). In 2013 wordt de uitvoering conform het eerdere besluit doorgezet. 2.3 Inrichting landelijk gebied Externe ontwikkelingen die van invloed zijn op het uitvoeren van de kerntaak inrichting landelijk gebied zijn het gemeenschappelijk landbouwbeleid, ontwikkelingen in gelijkberechtiging van particulieren en terreinbeherende natuurbeschermingsorganisaties. Externe ontwikkelingen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid In het najaar van 2011 heeft de Europese Commissie haar voorstellen voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) inclusief het Plattelandsontwikkelingsbeleid (POP) voor de periode gepresenteerd. De voorstellen voor het markt- en prijsbeleid, de eerste pijler van het GLB, behelzen een wijziging van het stelsel van directe betalingen Statenvoorstel nr. PS/2012/275 17

19 (inkomenssubsidies) aan agrariërs en de afschaffing van het melkquotum in De voorstellen voorzien in een (op termijn) afbouw van generieke inkomensubsidies en een omvorming naar doelgerichte betalingen. In de voorstellen krijgen de agrariërs voortaan een basissubsidie per hectare, aangevuld met een subsidie voor vergroeningsmaatregelen. Verder voorzien de voorstellen erin dat het totale budget voor de directe betalingen voor Nederland met 8% verlaagd wordt. 30% hiervan dient te worden aangewend voor vergroeningsmaatregelen. De voorstellen hebben grote gevolgen voor de landbouw en het landelijk gebied. In totaal ontvangt de Overijsselse landbouw jaarlijks een bedrag van circa. 113 miljoen aan directe betalingen ( ), oftewel gemiddeld 495 per ha per jaar bij een Nederlandse gemiddelde van 425 per ha per jaar. Het aandeel van de directe betalingen in de agrarische inkomens in Overijssel is hoog: in van gemiddeld 30% in de melkveehouderij tot 50% - 100% in de akkerbouw en de kalverhouderij. Met deze voorstellen van de Europese Commissie (EC) zullen de directe betalingen aan agrariërs in Overijssel gemiddeld met 20 tot 35% afnemen. Dit leidt waarschijnlijk tot versnelling van het aantal bedrijfsbeëindigingen, verdere schaalvergroting van de blijvende bedrijven en intensivering van de productie. Deze laatste ontwikkeling krijgt ook een impuls door het voorstel van de EC het melkquotum in 2015 af te schaffen. Hierdoor zou de melkproductie in Overijssel kunnen uitbreiden. In de komende periode zullen wij de ontwikkelingen omtrent het GLB nauwgezet blijven volgen om te bepalen of, en zo ja op welke wijze wij op het gewijzigde GLB dienen in te spelen. De voorstellen voor het POP, de tweede pijler van het GLB, zijn veel minder ingrijpend en sluiten inhoudelijk aan op het huidige POP. In IPO-verband bereiden wij met de andere provincies en het Rijk de komende periode het POP-3 voor de periode voor. Naar verwachting vindt de besluitvorming over de voorstellen van de EC voor het GLB (inclusief POP) eind 2012-voorjaar 2013 plaats, waarna de uitvoering in 2014 aanvangt. Gelijkberechtiging De Verenging Gelijkberechtiging Grondbezitters (VGG) heeft in 2009 met succes een staatssteunklacht ingediend. Er is beroep gedaan bij de Europese Commissie voor gelijkberechtiging van particulieren en terreinbeherende natuurbeschermingsorganisaties (TBO s) bij doorlevering van gronden en subsidieverlening voor realisatie van de EHS. De essentie was dat TBO s de gronden voor realisatie van de EHS met 100% subsidie verkregen (gratis), terwijl particulieren de waardedaling van deze grond gesubsidieerd krijgen (landbouwgrondprijs minus de natuurgrondprijs). Als reactie hierop is door het Rijk, in overleg met de provincies, een nieuwe subsidieregeling ontwikkeld, waarbij gelijkberechtiging van TBO s en particulieren een belangrijk uitgangspunt is. Deze modelregeling is medio 2011 door de Europese Commissie goedgekeurd. De klacht van de VGG loopt nog bij de Europese Commissie. Het gevolg is dat particulieren gelijk behandeld moeten worden als terreinbeherende natuurbeschermingsorganisaties (TBO s). TBO s krijgen gronden voor realisatie van de EHS met 100% financiering, terwijl particulieren alleen de waardedaling van deze grond gesubsidieerd kregen (landbouwgrondprijs minus de natuurgrondprijs). Dit heeft ertoe geleid dat wij eind vorig jaar onze subsidieregeling grondverwerving realisatie nieuwe natuur hebben ingetrokken (zie PS-brief 2011/ dd ). Na de herijking van de EHS zullen wij een nieuwe subsidieregeling voor grondaankopen EHS vaststellen. In de nieuwe regeling worden particulieren en TBO s gelijkgesteld. Omgevingswet Evenals bij de twee voorgaande kerntaken, is de Omgevingswet ook van belang bij de kerntaak Inrichting Landelijk Gebied. Bepalingen in alle wetten die gevolgen (kunnen) hebben voor de fysieke leefomgeving worden gebundeld in de Omgevingswet. Dit betreft in elk geval de Wet Natuurbescherming, de Reconstructiewet en de Wet Ammoniak en Veehouderij. Uitgangspunten zijn integraal en doelgericht, decentraal, tenzij en aansluiten bij Europa. De planning is dat de wet in 2014 in werking zal treden. De wet heeft gevolgen voor de wijze van uitvoering van de prestaties inrichting landelijk gebied. Zodra hier meer duidelijkheid over is, zullen wij uw Staten informeren. Nieuwe natuurwet Op basis van een evaluatie van de werking van de drie groene wetten, (Natuurbeschermingswet, Flora- en Faunawet en Boswet) heeft het kabinet besloten de wetten te herzien en te integreren in één Natuurwet, de wet Natuurbescherming (die op termijn opgenomen zal worden in de nieuwe Omgevingswet). Naast het samenvoegen van de drie groene wetten, regelt de wet ook de verdeling van bevoegdheden zoals overeengekomen in het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur. In de planning wordt uitgegaan van 18 Statenvoorstel nr. PS/2012/275

20 inwerkingtreding van de wet op 1 januari Naar verwachting gaat het wetvoorstel deze zomer ter instemming naar de Tweede en de Eerste Kamer. In het wetsvoorstel staan nog een aantal bestuurlijke bespreekpunten over de juiste implementatie van het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur en de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de wet. De provincies blijven zich inzetten in IPO-verband om de bespreekpunten op te lossen. Voor de nieuwe wet Natuurbescherming in Overijssel in werking kan treden zullen wij naast het opstellen van beleidskaders ook een aangepast instrumentarium opstellen en onze handhavingstrategie op de nakoming van de groene wetten herzien. Wij komen hier bij u op terug. De nog vast te stellen nieuwe wet Natuur is tevens de basis voor de in het Onderhandelingsakkoord opgenomen nog te decentraliseren taken. Daarbij moet op basis van de Financiële verhoudingswet worden getoetst of er voldoende Rijksmiddelen worden overgeheveld om de taken te kunnen uitvoeren of dat er aanvullende maatregelen nodig zijn. De diverse bij de uitvoering van het natuurbeleid betrokken uitvoeringsorganisaties worden (deels) overgeheveld naar de provincies. Het tijdstip waarop varieert. De Dienst Landelijk Gebied komt per 1 januari 2015 over naar de provincies, de delen van de Dienst Regelingen en de nieuwe Voedsel en Warenautoriteit de komende jaren. Als gevolg van deze decentralisatie (en het vervroegd afrekenen van de ILG-bestuursovereenkomsten, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2011) zijn frictiekosten voorzien. Zodra de uitwerking en financiële consequenties beschikbaar zijn, zullen uw Staten nader worden geïnformeerd. Nieuwe WILG De Wet Inrichting Landelijk Gebied (WILG) wordt aangepast. De nieuwe wet is grotendeels een uitwerking van het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur. Het wetsvoorstel betreft de volgende wijzigingen: het schrappen van de programmeringsystematiek van het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG), de afrekening van de ILGbestuursovereenkomsten en een kleine aanpassing van het landinrichtingsinstrumentarium. In de planning wordt uitgegaan van inwerkingtreding van de wet op 1 januari Het is van groot belang dat de afspraken uit het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur goed in de WILG komen. De provincies zullen zich in IPO-verband hiervoor inzetten. Prestatieafspraken Naar aanleiding van het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur en het Coalitieakkoord hebben wij besloten de meerjarige prestatieafspraken met Landschap Overijssel te beëindigen. In het traject van de verdeling en invulling van het KvO-budget wordt bezien of het noodzakelijk is om prestaties uit de beëindigde prestatieafspraken op enige manier te laten continueren. Voortgang realisatie Hoofdlijnenakkoord Kerntaak 3, inrichting landelijk gebied, kent de volgende opgaven uit het Hoofdlijnenakkoord: Nummer Omschrijving GS lid PS planning Fase 15A Investeringen natuur en landschap (best verpl. pmjp) Maij R 15B Frictiekosten decentralisatie natuurbeleid Maij R 16 Investeringen landbouw (herverkaveling) Maij P 17A Beheer natuur Maij P 17B Nationaal Landschap IJsseldelta Rietkerk P 17C Nationaal Landschap Noordoost-Twente Bakker P 18 Groen Blauwe diensten Maij P 19 Natura 2000 / PAS (incl. herijking EHS) Maij P Voor de voortgang van de uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord wordt kortheidshalve verwezen naar de inleiding van deze Perspectiefnota, waar uitgebreid is stilgestaan bij het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur. Statenvoorstel nr. PS/2012/275 19

Statenvoorstel nr. PS/2012/275 (2 e versie)

Statenvoorstel nr. PS/2012/275 (2 e versie) Statenvoorstel nr. PS/2012/275 (2 e versie) Perspectiefnota 2013 Datum GS-kenmerk Inlichtingen bij 29 mei 2012 2012/0144730 dhr. B. Zinger, telefoon 038 499 82 13 e-mail B.Zinger@overijssel.nl Aan Provinciale

Nadere informatie

Agenda vergadering Provinciale Staten op 14 november 2012

Agenda vergadering Provinciale Staten op 14 november 2012 Agenda vergadering Provinciale Staten op 14 november 2012 Hierbij wordt u uitgenodigd voor de openbare vergadering van de Provinciale Staten Datum: woensdag 14 november 2012 Aanvang: 10:00 uur (de vergadering

Nadere informatie

2 6 MRT 2009. Twee Voor mogelijke risico's in de diverse gebiedsontwikkelingen wordt zo nodig een buffer aangehouden.

2 6 MRT 2009. Twee Voor mogelijke risico's in de diverse gebiedsontwikkelingen wordt zo nodig een buffer aangehouden. Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 provincje.overijssel.nl postbus@overijssel. nl RABO Zwolle 39 73 41 121 Provinciale Staten van Overijssel VAN Reg.nr.

Nadere informatie

Investeringsbesluit Nederlands Symfonie Orkest/het Orkest van het Oosten

Investeringsbesluit Nederlands Symfonie Orkest/het Orkest van het Oosten Statenvoorstel nr. PS/2011/886 Investeringsbesluit Nederlands Symfonie Orkest/het Orkest van het Oosten Datum GS-kenmerk Inlichtingen bij 15 november 2011 2011/0224060 dhr. W.RJ. de Haas, telefoon 038499

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Datum: 18 mei 2012 Afdeling: Bestuur, team ontwikkeling Afdelingshoofd:

Nadere informatie

Provinciale Staten. Vergadering 6 november 2013.

Provinciale Staten. Vergadering 6 november 2013. Provinciale Staten Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel.nl RABO Zwolle 39 73 41 121 Inlichtingen bij dhr. J.J. Wezenberg

Nadere informatie

Financiële vertaling Profiel provincies

Financiële vertaling Profiel provincies Financiële vertaling Profiel provincies De provincies leveren al een forse bijdrage aan het op orde brengen van de overheidsfinanciën. In de periode 2008-2011 wordt jaarlijks 200 miljoen euro bijgedragen

Nadere informatie

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Portefeuillehouder: mevrouw J.A. de Vries Baten en lasten Bedragen x 1.000 Realisatie 2011 2012 2013 2014 2015 2016 - Baten 10.1 Provinciefonds

Nadere informatie

Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving

Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving Joop Pennings Directie Woon- en Leefomgeving DG Wonen en Bouwen 20 maart 2013 Inhoud 1. Wet hof 2. Schatkistbankieren 3. BTW-compensatiefonds 4. Ten

Nadere informatie

Bijlage 05 Stad en Regio Sleutelprojecten

Bijlage 05 Stad en Regio Sleutelprojecten Bijlage 05 Stad en Regio Sleutelprojecten Toelichting sleutelprojecten programma Stad en Regio 2012-2015/17 1 1 Inlichtingen bij dhr. A.J.H.P. Elferink, (026) 3599756, e-mailadres a.elferink@gelderland.nl

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2016 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2016 1 2. Beleidsbegroting 2016 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Rekenkamerbrief betreffende vertaling coalitieakkoord 2007-2011 Vertrouwen verbinden versnellen in programmabegroting 2008

Rekenkamerbrief betreffende vertaling coalitieakkoord 2007-2011 Vertrouwen verbinden versnellen in programmabegroting 2008 Provincie Overijssel Luttenbergstraat 2 8012 EE Zwolle Aan: Provinciale Staten van Overijssel In kopie aan: Commissaris van de Koningin, dhr. G. Jansen Gedeputeerde Staten van Gelderland Betreft: Rekenkamerbrief

Nadere informatie

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling Statenvoorstel P r o v i n c i e F l e v o l a n d Statenvoorstel *450788* Aan: Provinciale Staten Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Nadere informatie

Mededeling. Dotum. Onderwerp P3-samenwerking. Registratienummer 1405330. 9 Oktober 2012 Auteur mr. E.M. Straling Afdelingl Bureau KBJZ

Mededeling. Dotum. Onderwerp P3-samenwerking. Registratienummer 1405330. 9 Oktober 2012 Auteur mr. E.M. Straling Afdelingl Bureau KBJZ PROVINCIE FLEVOLAND Mededeling Onderwerp P3-samenwerking Doel van deze mededeling: Ter informatie. Toezegging/ motie/ amendement: Niet van toepassing. Inleiding: Deze mededeling is een vervolg op de mededeling

Nadere informatie

*ZEA006D8E93* Raadsvergadering d.d. 30 juni 2015

*ZEA006D8E93* Raadsvergadering d.d. 30 juni 2015 *ZEA006D8E93* Raadsvergadering d.d. 30 juni 2015 Agendanr. 13. Aan de Raad No.ZA.15-33292/DV.15-498, afdeling Samenleving. Sellingen, 18 juni 2015 Onderwerp: Jaarverslag en jaarrekening 2014, Actualisatie

Nadere informatie

Aanleiding en probleemstelling

Aanleiding en probleemstelling No.: Portefeuillehouder: Wethouder Harmsen Afdeling: Welzijn en Onderwijs Behandelaar: C.H.A.M. Weterings De raad van de gemeente Tholen Tholen, 16 juni 2015 Onderwerp: voorstel om in te stemmen met de

Nadere informatie

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel.

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Gedeputeerde Staten van Fryslan Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Datum 18 december 2014 Betreft Begroting

Nadere informatie

a a o~co zo1~ provincie HOLLAND ZUID Gedeputeerde Staten 11 DECEMBER 2014 Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Gemeente Molenwaard

a a o~co zo1~ provincie HOLLAND ZUID Gedeputeerde Staten 11 DECEMBER 2014 Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Gemeente Molenwaard 11 DECEMBER 2014 De raad van de gemeente MOLENWAARD Postbus 5 2970 AA BLESKENSGRAAF Gemeente Molenwaard N OW N Gedeputeerde Staten Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Contact A. van den Berg

Nadere informatie

Tegen de achtergrond hiervan zijn de minister van BZK en het dagelijks bestuur van het KBB i.o. het volgende overeengekomen.

Tegen de achtergrond hiervan zijn de minister van BZK en het dagelijks bestuur van het KBB i.o. het volgende overeengekomen. Onderhandelingsakkoord tussen de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het dagelijks bestuur van het Korpsbeheerdersberaad i.o. inzake het pakket aan maatregelen en afspraken in het

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen RMH

Nota Reserves en Voorzieningen RMH Nota Reserves en Voorzieningen RMH 1. Inleiding De reserves en voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de vermogenspositie van de Regio Midden Holland (RMH). Zowel vanuit bestuurlijk als bedrijfseconomisch

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 48 20 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum MI/2004/1381

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

*1518441* Statenvoorstel

*1518441* Statenvoorstel Statenvoorstel ** Aan Provinciale Staten Onderwerp Zomernota 2013 Besluitvormingsronde Statendag 25 september 2013 (ov) / 16 oktober 2013 Agendapunt 1. Beslispunten 1. De Zomernota 2013 vast te stellen;

Nadere informatie

Bestedingsplan mobiliteit 2016

Bestedingsplan mobiliteit 2016 Bestedingsplan mobiliteit 2016 Provincie Zuid-Holland Status: bestedingsplan exclusief de vastgestelde projectenlijst (bijlage 1) Datum: 22 september 2015 BESTEDINGSPLAN MOBILITEIT 3 TOELICHTING BESTEDINGEN

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Provincie Zuid Holland Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Versie GS 26 mei 1 1. Inleiding en achtergrond Deze nota gaat in op het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen van de provincie

Nadere informatie

Bestuurlijke P&C-kalender 2014

Bestuurlijke P&C-kalender 2014 Bestuurlijke P&C-kalender 2014 Inleiding Voor u ligt de P&C-kalender voor de bestuurlijke Planning en Control cyclus 2014. In deze kalender is van elk document binnen deze cyclus de planning opgenomen

Nadere informatie

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF i^v gemeente WOERDEN Van: college van burgemeester en wethouders Datum: 1 november 211 Portefeuillehouder(s): B. Duindam Portefeuille(s): Financiën Contactpersoon: Ivonne Mellema-Moor Tel.nr.: 843 E-mailadres:

Nadere informatie

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET)

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) BOB 14/001 BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) Aan de raad, Voorgeschiedenis / aanleiding Per 1 januari 2015 worden de volgende taken vanuit het rijk naar de gemeenten gedecentraliseerd:

Nadere informatie

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?S/Z^1S/SO%,

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?S/Z^1S/SO%, PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?S/Z^1S/SO%, Dat. ontv.: 1 5 JUN 2015 _J Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel.

Nadere informatie

Voorstellen waarover geen consensus bestaat (categorie 1) Onderwerp Standpunten Reactie dagelijks bestuur 1 Vorming frictiekostenreserve (voorstel 20) 1.1 De hoogte van de standpunten te zien als een geoormerkte

Nadere informatie

documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel

documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel *Z01633AB306* documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel Onderwerp : Jaarrekening 2015 en begroting 2017 ODBN Datum college : 21 juni 2016 Portefeuillehouder : G.M.P. Stoffels Afdeling

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Provincie Groningen December 2014 1. Inleiding Op basis van de Financiële Verordening Provincie Groningen dienen Gedeputeerden Staten (GS) ten minste eenmaal

Nadere informatie

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder Voorstel Steenbokstraat 10 Postbus 4142 7320 AC Apeldoorn [T] (055) 527 29 11 [F] (055) 527 27 04 [E] waterschap@veluwe.nl [I] www.veluwe.nl Aan Portefeuillehouder algemeen bestuur 22 april 2009 V. Doorn

Nadere informatie

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015.

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Van: B.J. Zondag Tel.nr. : Datum: 25 september 2014 8416 Team: Financiën Tekenstukken: Nee Bijlagen: 2 Afschrift aan: N.a.v. (evt. briefnrs.): B.Duindam, V. Griessler,

Nadere informatie

ALGEMENE VERGADERING. Relevante kaders - Waterwet - Verordening voor de Fysieke Leefomgeving Flevoland (VFL) Lelystad, 21 maart 2013

ALGEMENE VERGADERING. Relevante kaders - Waterwet - Verordening voor de Fysieke Leefomgeving Flevoland (VFL) Lelystad, 21 maart 2013 VERGADERDATUM 23 april 2013 SSO SECTOR/AFDELING STUKDATUM NAAM STELLER 3 april 2013 R.J.E. Peeters ALGEMENE VERGADERING AGENDAPUNT 12 Voorstel Kennisnemen van het projectplan voor Waterbeheerplan 3 waarin

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

Investeren in ontwikkelingen. De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd.

Investeren in ontwikkelingen. De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd. Investeren in ontwikkelingen De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd. B&W 11 februari 2003 1. INLEIDING 1.1. Algemeen In de notitie Ruimte voor ontwikkelen van de ruimte voorstel tot het

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 10 mei 2012 Agendapuntnummer : VIII, punt 6 Besluitnummer : 389 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma Decentralisaties.

Nadere informatie

4.2 Weerstandsvermogen

4.2 Weerstandsvermogen 4.2 Weerstandsvermogen 4.2.1 Inleiding Deze paragraaf handelt over de hoogte van de algemene reserve en andere weerstandscapaciteit waarover de gemeente Spijkenisse beschikt om calamiteiten en andere tegenvallers

Nadere informatie

*1288038* Statenvoorstel. 1. Beslispunten. In de begroting 2012 en volgende jaren:

*1288038* Statenvoorstel. 1. Beslispunten. In de begroting 2012 en volgende jaren: ** Aan Provinciale Staten Onderwerp Herziening budget PS 2012 en volgende jaren Opinieronde /Besluitvormingsronde(o.v.) Statendag 28 maart 2012 Agendapunt 1. Beslispunten In de begroting 2012 en volgende

Nadere informatie

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting Haarlem, 23 augustus 2011 2011 77 Onderwerp: Begroting 2012 Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting 1 Inleiding De voor u liggende begroting 2012-2015 is de eerste begroting van het nieuwe college na de verkiezingen

Nadere informatie

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

Aan Provinciale Staten van Overijssel

Aan Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Aan Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 48 52 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth De taak van de raad onder het dualisme Kaders stellen (WMO, Jeugdwet, handhaving) Budgetteren (begroting) Lokale wetgeving

Nadere informatie

Rijnwaarden llllllllllllllllllilllllllllllllllllli

Rijnwaarden llllllllllllllllllilllllllllllllllllli Aan de leden van de raad. Betreft: Voorstel met toelichting Agendering: 26 mei 2015 GEMEENTE Rijnwaarden llllllllllllllllllilllllllllllllllllli GEMEENTE RUNWAAROEN *0m1MMXIt Ontvangstdatum: 4-6-2015 Behandelend

Nadere informatie

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen)

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) 2 januari 2014 2 Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland Nota Reserves en voorzieningen Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland 2015 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2 Begripsbepalingen... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2

Nadere informatie

Actuele financiële en vermogenspositie

Actuele financiële en vermogenspositie Actuele financiële en vermogenspositie werk aan de winkel Presentatie voor Auditcommissie 5 maart 2012 Actuele financiële positie (1) Nr. Ontwikkeling Mutatie 2012 2013 2014 2015 Saldo na besluitvorming

Nadere informatie

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER agendapunt 06.06 1008936 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 25-09-2014 Kennis te nemen van de evaluatie van de beleidsnota grondwaterbeheer.

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

(pagina 3) (pagina 6)

(pagina 3) (pagina 6) JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 416 Wet inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën) Nr. 5 BRIEF VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR FINANCIËN

Nadere informatie

Begrotingswijziging Provinciale Staten Behandeling bij jaarstukken 2012

Begrotingswijziging Provinciale Staten Behandeling bij jaarstukken 2012 Begrotingswijziging Provinciale Staten Behandeling bij jaarstukken 2012 Programma: 6. Economie, toerisme en recreatie Onderwerp : Stimulering werkgelegenheid jongeren Toelichting: Door de economische recessie

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, gemeente Amsterdam De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan en de Wethouder voor Cultuur van de gemeente Amsterdam, drs. J.H. Belliot

Nadere informatie

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw mr. M.C. van der Laan

Nadere informatie

AGENDAPUNT 3.3 ONTWERP. Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110. Voorstel

AGENDAPUNT 3.3 ONTWERP. Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110. Voorstel VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 3.3 Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110 ONTWERP In D&H: 30 september 2014 Steller: A Peek In Cie: BMZ 29 oktober 2014 Telefoonnummer: 6013 SKK

Nadere informatie

: financiële stukken van de Gemeenschappelijke Regeling Publieke Gezondheid en Zorg Groningen (PG&Z-regeling) Stadskanaal, 5 juni 2015

: financiële stukken van de Gemeenschappelijke Regeling Publieke Gezondheid en Zorg Groningen (PG&Z-regeling) Stadskanaal, 5 juni 2015 Voor het kiezen van de datum voor de raadsvergadering --> Klik op het knopje ernaast om een raadsvergaderdatum te selecteren.onderstaande velden worden door tekstverwerking ingevuld!!!stuur DIT RAADSVOORSTEL

Nadere informatie

Graag vernemen wij uw advies ter zake. Het dagelijks bestuur, 120138/LUT 4/4

Graag vernemen wij uw advies ter zake. Het dagelijks bestuur, 120138/LUT 4/4 Het bijgevoegde rapport geeft u een beeld van de berekening van de omvang van de (financiële) risico s 2011 volgens de vastgestelde methodiek. Ook verschaft het rapport informatie over de opbouw van de

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Stelselwijziging leningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Bestuurlijk behandelvoorstel (2013/367273) CS/CC Collegebesluit 1. Kennis te nemen van het eindrapport

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar:

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar: Advies aan burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld Datum advies: 6 mei 2015 Financiële consequenties: Afdeling: Bedrijfsvoering Zaakkenmerk: 47584 Openbare besluitenlijst: ja Behandelend ambtenaar:

Nadere informatie

3 Q NOV. 2010. 2010-62.458/48/A.20, LGW 284674 Galen Last L.J. van (050)316 4193

3 Q NOV. 2010. 2010-62.458/48/A.20, LGW 284674 Galen Last L.J. van (050)316 4193 o [p[r vdöi] De /& groningen o Martinikerkhof 12 Postbus 610 9700 AP Groningen Aan de leden van Provinciale Staten, de heren Luitjens en Blom. a- C/) 050 316 49 33 Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld

Nadere informatie

ZIENSWIJZEN N.A.V. RUD-BEGROTING 2014

ZIENSWIJZEN N.A.V. RUD-BEGROTING 2014 ZIENSWIJZEN N.A.V. RUD-BEGROTING 2014 Terneuzen Afgelopen woensdag is de begroting besproken in de vergadering van de commissie Omgeving. Aldaar is men unaniem akkoord gegaan met de door het college van

Nadere informatie

Wet houdbare overheidsfinanciën

Wet houdbare overheidsfinanciën Wet houdbare overheidsfinanciën Foto: Fred van Assendelft, bron: Panoramio In Europees verband is afgesproken dat een lidstaat een maximum begrotingstekort heeft van 3% en een staatsschuld van 60%. In

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop aandelen Bouwfonds

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop aandelen Bouwfonds r p gemeente Eindhoven Concernstaf Raadsbijlage nummer 135 Inboeknummer OOQ001816 Beslisdatum BBrW 30 mei 2000 Dossiernummer 022.305 Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop

Nadere informatie

Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 17 juli 2012 17 juli 2012 1 5 vertrouwelijke bijlages

Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 17 juli 2012 17 juli 2012 1 5 vertrouwelijke bijlages Raadsvoorstel Agendapunt: 16 Onderwerp risicomanagement grondexploitaties Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 17 juli 2012 17 juli 2012 1 5 vertrouwelijke bijlages Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 290 Besluit van 16 juli 2014, houdende wijziging van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten in verband met de rapportageverplichting

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9 Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 Portefeuillehouder: College datum: 6 mei 2009 Samengevat voorstel 1. Het jaarverslag 2008

Nadere informatie

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Zaaknummer : Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Beleid overschotten Collegevergadering : 15 maart 2016 agendapunt : 10 Portefeuillehouder : J.B. Boer

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad,

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad, Raadsvoorstel Griffiersnummer: Onderwerp: Vaststelling herindelingsontwerp Datum B&W-vergadering: 17 juli 2012 Datum raadsvergadering: 30 juli 2012 Datum politieke avond: 11 juli 2012 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel GEMEENTE SCHERPENZEEL Raadsvoorstel Datum voorstel : 18 augustus 2015 Raadsvergadering : 29 september 2015 Agendapunt : Bijlage(n) : 8 Kenmerk : Portefeuille : wethouder H.J.C. Vreeswijk Behandeld door:

Nadere informatie

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter.

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Overzicht alle risico s Zoals ook in de paragraaf weerstandsvermogen

Nadere informatie

Onderwerp Ontwikkelingsvisie en uitvoeringsprogramma Amstelland

Onderwerp Ontwikkelingsvisie en uitvoeringsprogramma Amstelland Adviescommissie 17 maart 2009 Dagelijks bestuur 26 maart 2009 Dagelijks bestuur 28 mei 2009 (schriftelijk) Algemeen bestuur 18 juni 2009 Aantal bijlagen: 5 Agendapunt: 9 Onderwerp Ontwikkelingsvisie en

Nadere informatie

Begrotingswijziging 2011. Jaarstukken 2010

Begrotingswijziging 2011. Jaarstukken 2010 Bijlage IV Provincie Fryslân Begrotingswijziging 211 Jaarstukken 21 1 Behandeling bij Jaarstukken 21 Vaststelling bij 1 e Berap 211 Programma: 1. Algemene dekkingsmiddelen Onderdeel: 1. Decembercirculaire

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

Nota van aanbieding. Natuur & landbouw 4. Investeren in fietsnetwerk (toeristisch-recreatief) 5. Duurzame krimpregeling 6. Natuurontwikkeling

Nota van aanbieding. Natuur & landbouw 4. Investeren in fietsnetwerk (toeristisch-recreatief) 5. Duurzame krimpregeling 6. Natuurontwikkeling Nota van aanbieding Inleiding Focus en verbinding zijn de uitgangspunten voor dit college van Gedeputeerde Staten. Wij willen verder focussen op de speerpunten uit ons collegeprogramma: economie, natuur

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren INHOUDSOPGAVE I. Inleiding II. Voorjaarsnota 2014 III. Uitgangspunten voor de begroting 2015 IV. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren 4.1. Uitgangspositie 4.2. Toelichting op de mutaties 4.3. Overige

Nadere informatie

Provinciale Staten VOORBLAD

Provinciale Staten VOORBLAD Provinciale Staten VOORBLAD Onderwerp SIS-nummer Agendering (advies griffie) Behandelwijze Overlegpunten/ beslispunten Context Agendaverzoek GS: Gelders Provinciaal Ambitie Statement leren voor Duurzame

Nadere informatie

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2014 bij te stellen.

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2014 bij te stellen. Raadsvoorstel Agenda nr.7 Onderwerp: Vaststellen wijziging begroting 2014 Soort: Besluitvormend Opsteller: J.H.M. Sonnemans Portefeuillehouder: W.L.G. Hanssen Zaaknummer: SOM/2014/013591 Documentnummer:

Nadere informatie

Uitvoeringsovereenkomst Gebiedsontwikkeling Ruimte voor de Vecht Agendapunt 6 Kenmerk

Uitvoeringsovereenkomst Gebiedsontwikkeling Ruimte voor de Vecht Agendapunt 6 Kenmerk Voorstel voor algemeen bestuur Vergaderdatum 26 maart 2014 Onderwerp Uitvoeringsovereenkomst Gebiedsontwikkeling Ruimte voor de Vecht Agendapunt 6 Kenmerk B2014/u73 Portefeuillehouder/Aandachtsveldhouder

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer Advies B&W B&W Registratienummer 2 2 OXT.?W Beslissing Burgemeester Gelok Raadsinformatiebijeenkomst 7 november 203 Secretaris Van den Berge Gemeenteraadsbijeenkomst n.v.t. Wethouder Schenk T Bespreken

Nadere informatie

Bestuur. 15 april 2011 MK/mh/BS 2011-96499 M.F. Kreuk 023-5159 741 mfkreuk@vrk.nl 7 Financiële stukken VRK. Geacht college,

Bestuur. 15 april 2011 MK/mh/BS 2011-96499 M.F. Kreuk 023-5159 741 mfkreuk@vrk.nl 7 Financiële stukken VRK. Geacht college, Bestuur Aan de colleges van: Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort Datum Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer

Nadere informatie

Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale overheid Op verzoek van het Ministerie van Financiën

Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale overheid Op verzoek van het Ministerie van Financiën CPB Notitie 10 oktober 2012 Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale Op verzoek van het Ministerie van Financiën Aan: Overleg Ministerie van Financien en lokale overheden Centraal

Nadere informatie

PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Programmabegroting 2009, posten voorjaarsnota. Aan Provinciale Staten,

PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Programmabegroting 2009, posten voorjaarsnota. Aan Provinciale Staten, PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 7 oktober 2008 Nummer PS : PS2008BEM32 Afdeling : Financiën Commissie : alle Registratienummer : 2008INT228103 Portefeuillehouder

Nadere informatie

Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018

Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018 Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018 Bezuinigingsvoorstel fase IVa In het kader van de bezuinigingen is met de raad afgesproken dat om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting 2015-2018 omkeerbare

Nadere informatie

Gedeputeerde Staten. 1. de Gemeentewet; 2. de Algemene wet bestuursrecht; Gemeenteraad van Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE

Gedeputeerde Staten. 1. de Gemeentewet; 2. de Algemene wet bestuursrecht; Gemeenteraad van Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE Gedeputeerde Staten Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Contact J. van Kranenburg T 070-441 80 85 j.van.kranenburg@pzh.nl Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070-441

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

HoogheemTaadschapvanDelfland

HoogheemTaadschapvanDelfland U,f% HoogheemTaadschapvanDelfland Voortgang Waterbeheerplan 2006-2009 Beleidsveld: Aard voorstel: Planvorming Besluitvormend Vergaderdatum: Kenmerk VV: Aantal bijlagen: 10 mei 2007 631999 3 Aan de Verenigde

Nadere informatie

Nota reserves, weerstandsvermogen en solvabiliteit 2015. RAD Hoeksche Waard

Nota reserves, weerstandsvermogen en solvabiliteit 2015. RAD Hoeksche Waard Nota reserves, weerstandsvermogen en solvabiliteit 2015 Inhoud Samenvatting... 3 Inleiding Risicomanagement... 4 Doel risicomanagement Stappen risicomanagement Risicobeheersing Taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie