ACTIEPLAN SSZ 1998 MET TOELICHTING. Novern. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -1-

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ACTIEPLAN SSZ 1998 MET TOELICHTING. Novern. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -1-"

Transcriptie

1

2 ACTIEPLAN SSZ 1998 MET TOELICHTING Actieplan SSZ 1998 met toelichting -1- Novern

3 ~~ ~ ~~ Actieplan 'Stiller, Schoner, Zuiniger 1998' Het ondersteuningsprogramma "Stiller, Schoner en Zuiniger Verkeer en Vervoer in het Stedelijk Gebied" (SSZ) van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat stimuleert de ontwikkeling en toepassing van innovatieve voertuigtechnieken en vervoersystemen in het stedelijk gebied, die schoner, zuiniger, en stiller zijn. Het programma moedigt marktpartijen aan om met voorstellen voor dergelijke innovaties te komen. Het programma wordt beheerd door Novem. Het programma SSZ kent drie onderdelen: de subsidieregeling SSZ, de regeling MIBU voor de stimulering van de aanschaf van extra milieuvriendelijke bussen voor het collectief personenvervoer, en een onderdeel waarbinnen de ondersteuning en de uitvoering van het programma zijn ondergebracht. In het actieplan zijn de doelstellingen van het programma voor 1998 uitgewerkt voor wat betreft de subsidieregeling SSZ. Daarnaast worden in dit actieplan binnen de grenzen van de functionaliteit ook de beide andere onderdelen behandeld. De uitvoering van het programma is gebaseerd op de subsidieregeling Stiller, Schoner en Zuiniger Verkeer en Vervoer in het Stedelijk Gebied. Deze regeling legt vast welke projectcategorieën in welke mate ondersteund kunnen worden. In het algemeen kunnen projecten in elke fase van een innovatietraject ondersteund worden, dus haalbaarheidsonderzoeken, onderzoeks- of ontwikkelingsprojecten, praktijkexperimenten, demonstratieprojecten, en tenslotte kennisoverdracht. Het aan SSZ gelieerde MIBU-programma ondersteunt marktintroductie met investeringssubsidies, vooralsnog alleen voor milieuvriendelijke bussen. Inhoudelijk vallen te ondersteunen projecten binnen de SSZ 'technologievelden': vervoersystemen, voertuigenkomponenten, aandrijfsystemen, of energiedragers. Binnen het programma is het jaarlijkse actieplan in de eerste plaats een kader voor partijen die voor ondersteuning in aanmerking willen komen. Volgens de subsidieregeling worden projectvoorstel len namelijk inhoudelijk getoetst aan het actieplan voor het betreffende jaar. Een tweede, en minstens zo belangrijke functie van het actieplan is die van een oproep aan marktpartijen om het programma met gedegen projecten te vullen. In het actieplan zijn de inhoudelijke zwaartepunten voor de programma-uitvoering in i998 aangegeven. Die hebben de vorm van thematische aandachtsgebieden, en daarbinnen, speerpunten voor actie. In onderstaande tabel is een en ander kort aangegeven. Aandachtsgebied innovatieve systemen Mechanische en elektrische componenten Speerpunt voor actie Haalbaarheidsstudies, samenwerking met Platform Stedelijke Distributie, voertuigen Nabehandeling uitlaatgassen, motor elektronica, on-board diagnosticr, toepassing verworvenheden van het gedragsbeïnvloedingsprogramma Koop Zuinik Rij Zuinig (KZRZ) Geluid Gasvormige brandstoffen Onderzoeksprojecten geluid, anti-geluid, follow-up resultaten inventariserend onderzoek, i.v.m. AMvB voertuigen voor reinigingsdiensten Toepassing op grote schaal van alternatieve materialen en componenten, ontwikkeling voorbeelden voenuigen I en componenten, voorlichting 11 Gewicht II Ontwikkeling motoren, gasinstallaties (goederenvervoer) en randapparatuur, praktijkproeven en demonstraties, goedkooplsnellveilig tanken (incl. regelgeving), bevordering marktintroductie (convenant?) Elektrische en hybride tractie Gemeenten Praktijkproeven in nieuwe toepassingen, praktijkproef goederenvervoer gekoppeld met techniekontwikkeling, ontwikkeling hybriden, laadinfrastructuur, continue kennisopbouw; onder voorbehoud: 'masterplan'- categorieën Onderzoek naar vraag, opbouw van doelgroepgerichte acties Actieplan SSZ 1998 met toelichting -2- Novern

4 Naast bovengenoemde punten zullen het gebruik van convenanten, het aanstellen van mm. overheden als launching customers en uitbreiding van de MIBU-regeling in 1998 extra aandacht krijgen. De zwaartepunten voor 1998 zijn richtinggevend voor aanvragers. Ook projecten die niet direct vallen onder de zwaartepunten maar wel vallen binnen de doelstellingen van het programma en het actieplan worden op hun merites beoordeeld, en kunnen gehonoreerd worden. De mate waarin een project bijdraagt aan de realisering van de doelstellingen van het programma wordt tevens bepaald door de volgende aspecten: de bijdrage aan de kerndoelstellingen van het programma: stiller, schoner en zuiniger verkeer en vervoer, met name voorkomend in het stedelijk gebied, en het vigerende actieplan de mate waarin toepassing van de voorgestelde techniek innovatief is voor Nederland de relevantie voor het collectief personenvervoer en/of het stede1 ijk goederenvervoer de relatie met overig beleid van de overheid de slaagkans van het project de marktpotentie van de te ondersteunen innovatie de verhouding van kosten van het project en (milieu-)opbrengsten van de innovatie de mate waarin het project ondersteunend is voor het midden- en kleinbedrijf, aansluit bij doelstellingen van Europese werkprogramma s en/of de samenwerking tussen ondernemingen en openbare onderzoeksinstellingen bevordert. - ~~ Actieplan SSZ 1998 met toelichting -3- Novem

5 inhoud Actieplan Stiller, Schoner en Zuiniger Toe1 ichting 1. Een kader en een oproep - een inleiding op het Actieplan SSZ Doel en functie van het actieplan 1.2 Leeswijzer Een innoverende aanpak - over de contouren van het SSZ programma 2.1 Focus en karakter 2.2 Projecten die ondersteund worden 2.3 De weg naar ondersteuning 3. Een veld in beweging - trends en ontwikkelingen: overwegingen bij het actieplan Een plan in actie - prioriteiten en activiteiten in SSZ aandachtsgebieden 1998: status, knelpunten en speerpunten 4.2 Specifieke programma-ondersteuning Bijlagen: 1 : Tot nu toe gehonoreerde SSZ projecten per hoofdlijn 22 Actieplan SSZ 1998 met toelichting -4- Novem

6 i. Een kader en een oproep - een inleiding op het SSZ Actieplan 1998 Tientallen projecten leverden sinds 1992 via het Programma SSZ een bijdrage aan het stiller, schoner en zuiniger maken van verkeer en vervoer in het stedelijk gebied. Ook in 1998 kan een groot aantal nieuwe initiatieven opbloeien met steun vanuit het programma. De sinds 1997 operationele regeling biedt daartoe een groot aantal mogelijkheden. In 1998 worden voorbereidingen getroffen om het fundament van het programma, het Meerjarenprogramma SSZ, te vernieuwen. Hoewel de uiteindelijke vorm daarvan nog niet bekend is, geeft dit Actieplan voldoende aanwijzingen voor een succesvolle verdere verbetering van het stedelijk leefklimaat op basis van het vigerende Meerjaren programma. Het programma zorgt ervoor in te spelen op die ontwikkelingen die zich in de markt als kansrijk aandienen, maar geeft tevens aan op welke gebieden de overheid vanuit een beleidsoogpunt een versterkte inzet van middelen, zowel van de kant van de overheid als van de kant van de marktpartijen, noodzakelijk acht. Dit Actieplan vormt een oproep aan alle partijen om in de volle breedte in te zetten op de nog altijd in noodzaak toenemende veranderingen in het stedelijk leefklimaat. 1.1 Doel en functie van het actieplan. Die uitdagingen zijn in dit 'SSZ Actieplan' vertaald naar aandachtsgebieden en speerpunten voor de programma uitvoering in Het plan schept zo kader en richting voor marktpartijen die aanvragen willen indienen. Het scheppen van zo'n kader is de eerste belangrijke functie van dit actieplan. Immers, de uitvoering van het programma SSZ is gebaseerd op de "Subsidieregeling Stiller, Schoner en Zuiniger Verkeer en Vervoer in het Stedelijk Gebied", waarin gesteld wordt dat projectvoorstellen worden getoetst aan het actieplan voor het betreffende jaar. De tweede functie die dit actieplan vervult is die van uitnodiging. Het plan is nadrukkelijk een oproep aan geihteresseerden om de aandachtsgebieden met gedegen projecten te 'vullen'. SSZ is afhankelijk van de markt. De impact van het programma wordt bepaald door de kwantiteit en kwaliteit van projecten die daaruit voortkomen. Inhoudelijk is het actieplan tot stand gekomen in nauw overleg met de programmacommissie SSZ. Hierin zijn vertegenwoordigd branche-organisaties en overheden, ten einde de programmaleiding van het ministerie van Verkeer en Waterstaat te adviseren over het programma SSZ. Het is gebaseerd op een analyse van de stand van zaken met betrekking tot de verschillende speerpunten. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -5- Novem

7 1.2 leeswijzer In hoofdstuk 2 van dit plan worden de contouren van het programma SSZ geschetst. Het karakter en de structuur van het programma komen aan de orde, er wordt een globaal overzicht gegeven van het type projecten dat voor ondersteuning in aanmerking komt, mét de aandachtsgebieden en speerpunten voor 1998, en er wordt aangegeven hoe de ondersteuning voor projecten verworven kan worden. Hoofdstuk 3 presenteert een aantal trends en ontwikkelingen, die als overwegingen een rol hebben gespeeld bij de formulering van de aandachtsgebieden en speerpunten voor In hoofdstuk 4, de eigenlijke kern van dit actieplan, worden alle aandachtsgebieden nader besproken. Steeds worden de stand van zaken, en de daaruit afgeleide speerpunten voor acties aangegeven. Afzonder1 ijk wordt het aandachtsgebied kennisoverdracht gepresenteerd. Ter verdere ondersteuning van geïnteresseerden bevat dit actieplan een bijlage waarin ter illustratie een overzicht van al onder CSZ gerealiseerde of gehonoreerde projecten is opgenomen. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -6- Novem

8 2. Een innoverende aanpak - over de contouren van het SSZ programma Het ondersteuningsprogramma SSZ stimuleert de ontwikkeling en toepassing van innovatieve voertuigtechnieken en vervoersystemen, die schoner, zuiniger, en stiller in het stedelijk gebied zijn. Het programma moedigt marktpartijen aan om met voorstellen voor dergelijke innovaties te komen, en ondersteunt ook de verspreiding van de kennis die nodig is om innovaties tot toepassing te brengen. 2.1 Focus en karakter Aangezien de middelen voor ondersteuning niet onbeperkt zijn, is een geconcentreerde inzet daarvan nodig. Een eerste beperking vloeit voort uit de aandacht voor het stedelijk gebied, waar naar verhouding zowel de emissie als de hinder van geluid en schadelijke stoffen het hoogst zijn. Er zijn, in mindere mate weliswaar, ook mogelijkheden voor vervoer dat zich deels buiten de stadsgrenzen begeeft. Verder is gekozen voor nadruk op het collectief personenvervoer en het stedelijk goederenvervoer. Met name in het elektrisch veivoer ontstaan evenwel mengvormen van collectief en individueel personenvervoer, waar deze begrenzing minder telt. Tenslotte ligt de nadruk op voertuig- en systeemtechnologie, en niet op infrastructurele aspecten. Voor wat betreft het karakter van SSZ kan nog opgemerkt worden dat de ondersteuning van SSZ er op gericht is om ontwikkelingen uiteindelijk op eigen benen, en dus tot commerciële zelfstandigheid te brengen. Projecten worden niet te snel losgelaten. Een traject kan beginnen met een haalbaarheidsonderzoek, dan ontwikkelingssteun en demonstratie, vervolgens kennisoverdracht, en, in het kader van de MIBU-regeling, implementatie subsidie. Recent is steeds duidelijker geworden, dat er behoefte bestaat aan een mogelijkheid voor grootschalige proeven dan wel ondersteuning bij marktintroductie. Het SSZprogramma voorziet in dit laatste met de gelieerde MIBU-regeling, vooralsnog alleen voor innovatieve milieuvriendelijke bussen. Plannen voor het toevoegen van enkele andere categorieën zijn in de maak. Voor kleine demonstraties, van maximaal ca. 1 O gelijksoortige voertuigen, biedt het SSZ-programma mogelijkheden. In andere gevallen zal, waar mogelijk, een beroep op andere programma s moeten worden gedaan. Gestreefd wordt naar structurele ondersteuning door het gehele proces heen, om de risicodrempel voor deelnemers te verlagen. Zo komt er ruimte voor innovatieve en daardoor inherent risicovolle activiteiten. Het programmabureau is in dit verband de aangewezen verkeersleider. Marktwerking is de centrale motor van de beoogde vernieuwing De huidige SSZ projectenportfolio is meer het resultaat van market-pull dan van policy-push. Te verwachten is, dat meer en meer activiteiten hun basis zullen vinden in beleid dat door overheid en gebruikers gezamenlijk is geformuleerd en waarvan deze partijen vaststellen dat ontwikkeling of toepassing van technologische maatregelen bevorderd moeten worden. Voorbeelden hiervan zijn o.a. te vinden in de projecten samenhangend met de activiteiten van het Platform Stedelijke Distributie. Uiteindelijk wordt gestreefd naar een situatie waarin market-pull en policy-push beide evenwichtig tot projecten leiden Het programmabureau zal in beide gevallen actief meewerken aan de totstandkoming. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -7- Novem

9 2.2 Projecten die ondersteund worden De projecten die in aanmerking komen voor ondersteuning door SSZ, kunnen worden gerubriceerd in categorieën op basis van de fase in een innovatietraject. De subsidieregeling onderscheidt op die manier: I. Haalbaarheidsonderzoek li. Onderzoek of ontwikkeling I I. Praktij kexperimenten IV. Demonstratieprojecten V. Ken n isoverd rach tprojecten Dwars daarop staat een technisch inhoudelijke rubricering, die duidelijk maakt in welk technologieveld een te ondersteunen project moet vallen. Dit leidt tot 'hoofdlijnen', en onderscheiden worden: 1. Ve rvoe rs y s te m e n 2. Voertuigen/Componenten 3. Aandrijfsystemen 4. Energiedragers 5. Kennisoverdracht Binnen de hoofdlijnen 1-4 kunnen communicatie-activiteiten worden ondergebracht die gerelateerd zijn aan de betreffende projecten. Ook separate kennisoverdrachtprojecten kunnen worden ondersteund, binnen de daarvoor openstaande hoofdlijn 5. Voor 1998 is een aantal aandachtsgebieden vastgesteld, die in hoofdstuk 4 nader worden uitgewerkt. Dit zijn de volgende: a. Voertuigen in innovatieve systemen b. Mechanische en elektrische componenten C. Geluid d. Gewicht e. Gasvormige brandstoffen (LPG, aardgas) f. Elektrisch en hybride tractie Sommige aandachtsgebieden zijn relevant voor meerdere technologievelden; zo kan bijvoorbeeld de aandacht voor elektrische en hybride tractie zowel projecten in het veld van 'aandrijfsystemen' opleveren, als in het veld 'energiedragers'. In de bijgaande figuur zijn de projectcategorieën, hoofdlijnen en aandachtsgebieden geschetst, en is aangegeven wat voor typen projecten ondersteund worden. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -8- Novem

10 r Roofdiijqcn Anndnchfsgebieden c otegorie Figuur 1 : SSZ hoofdlijnen, aandachtspunten en projectcategorieën. De '+'-en geven aan welke projecten met name ondersteund worden. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -9- N ovem

11 2.3 De weg naar ondersteuning Voor aanvragers van subsidie is enig inzicht in de programmastructuur zinvol. Aanspreekpunt voor potentiële contractanten is het programmabureau Novem. Daar kunnen zij advies en informatie inwinnen. Projectvoorstellen, met de aanvraag voor ondersteuning, worden ingediend bij Novem. Novem toetst en analyseert de aanvraag, en adviseert de programmaleiding omtrent het voorstel. De programmaleiding beslist over eventuele honorering, na advies van de programmacommissie. Aanvragen dienen door de programmabeheerder te zijn ontvangen in de periode vanaf publikatie van de subsidieregeling voor 1998 tot 16 november 1998, of conform de subsidieregeling voor 1998 en de publikatie daarvan in de Staatscourant indien deze hiervan afwijkt. In het kort worden hieronder de taken en rollen van de belangrijkste SSZ partijen genoemd. Deze zijn ook in de figuur geillustreerd. De vetgedrukte nummers verwijzen naar de nummers in figuur 2. I I I 1 4./ 1. 15& H I Ad+ Novem I Rogràmmabeheerder m I J Project - b Aanvragers I I I V Uitvoering SSZ Projecten 1 1. Programmasturing 2. Actieplan en informatie 3. Proj. Voorstel 4. Pre-advies 5. Besl. Indiv. Projecten 6. Ondersteuning Figuur 2: SSZ uitvoeringsstructuur Actieplan SSZ 1998 met toelichting -10- Novem

12 De programmaleiding is eindverantwoordelijk voor het totale SSZ programma. Zij is aangesteld door de Directie Innovatie en Omgeving van het Directoraat Generaal Personenvervoer binnen het ministerie van V&W. De programmaleiding neemt de operationele en strategische sturing van het programma voor haar rekening (1). Uiteindelijk beslist de programmaleiding over het ondersteunen van individuele projecten (5). Novem beheert het programma SSZ, in opdracht van het ministerie van V&W. Jaarlijks wordt het actieplan SSZ opgesteld op basis van de sturing door de programma leiding, en Novem zorgt voor een adequate communicatie naar potentiële contractanten (2). Ook behandelt, analyseert en toetst Novem projectvoorstel len en subsidie-aanvragen, en geeft een preadvies aan de programmaleiding over eventuele honorering (4). Na een positieve beslissing van de programmaleiding draagt Novem zorg voor de ondersteuning van projecten (6). Aanvragers dienen projectvoorstellen in, met een aanvraag voor ondersteuning (3). Zij baseren zich op de subsidieregeling SSZ en het actieplan De noodzakelijke informatie voor het indienen van hun aanvraag kunnen zij bij Novem verkrijgen (zoals de precieze voorwaarden uit de subsidieregeling). De programmacommissie SSZ, onder voorzitterschap van de programmaleider, speelt een belangrijke adviserende rol. Deze commissie bestaat uit betrokkenen en deskundigen uit de verkeer- en vervoerwereld, en vertegenwoordigers van de ministeries van V&W, EZ en VROM. Novem voert het secretariaat van de commissie. De programmacommissie adviseert over voorstellen en aanvragen aan de hand van voorbereidende analyses van Novem. Tevens adviseert de programmacommissie over bijstellingen van het programma en over de jaarlijkse actieplannen. Rond onderwerpen die daarvoor door hun omvang en samenhang in aanmerking komen kunnen coördinatiecommissies worden gevormd. In hun veld van competentie adviseren de commissies programmaleiding, programmacommissie en Novem. Voor de begeleiding van individuele projecten kan de programmaleiding begeleidingscommissies in het leven roepen. Bovengenoemde partijen hebben expliciet of impliciet bijgedragen aan de totstandkoming van het actieplan, dat uiteindelijk door de programmaleiding is geaccordeerd. Naast de programmatische benadering van SSZ bestaat nog de mogelijkheid om investeringen van busbedrijven in milieuvriendelijke bussen te ondersteunen. De daarvoor geldende MIBU-regeling wordt beheerd door Senter. Er wordt overwogen om met de regeling in de toekomst ook andere voertuigcategorieën te ondersteunen. Via de regeling kan de toepassing van onder SSZ ontwikkelde technologieën worden gestimuleerd. In het ontwikkelingstraject is dit de fase na 'demonstratie'. In het volgende hoofdstuk komen enkele meer generieke overwegingen bij dit actieplan aan de orde. In hoofdstuk 4 wordt een en ander geconcretiseerd naar aandachtsgebieden en speerpunten. Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

13 3. Een veld in beweging - trends en ontwikkelingen: overwegingen bij het actieplan 1998 Het actieplan 1998 is mede gebaseerd op de inbreng van o.a.branche-organisaties,en overheden. Hun inbreng werd expliciet geleverd door hun vertegenwoordigers in de programmacommissie. Het plan reflecteert zo een groot aantal relevante maatschappelijke en beleidsmatige ontwikkelingen. Hieronder worden er daar acht van geschetst, die een generieke invloed op het totale SSZ programma hebben. Steeds wordt de ontwikkeling puntsgewijs aangeduid, met daaropvolgend een indicatie van de voorgenomen "SSZ respons". De respons vindt in de praktijk zijn uitdrukking in de keuze van aandachtsgebieden, en vooral speerpunten daarbinnen (zie hoofdstuk 4). Achter elke respons is aangegeven met welk aandachtsgebied de geschetste ontwikkeling samenhangt. 1. De uitstoot van NO, en deeltjes in het stedelijk gebied neemt relatief nog maar langzaam en onvoldoende af. Onderkend wordt, dat wat dit betreft relevante technologische ontwikkelingen pas na jaren flinke resultaten op zullen leveren. Respons: Projecten met een duidelijk potentieel voor emissiereductie zullen worden ondersteund. Deze overweging leidt tot acties binnen de aandachtsgebieden voertuigen in innovatieve systemen, gasvormige brandstoffen, en elektrischdhybride tractie. 2. De aandacht voor het langere termijn perspectief neemt voortdurend toe. Dit komt onder meer tot uitdrukking in de beleidsmatig richtinggevende conceptstudies die onder INIT (Innovatie Inland Transport) van V&W worden uitgevoerd. Duurzaamheid van verkeer en vervoer wordt daarin steeds belangrijker. Respons: SSZ is innovatief, en draagt zo bij aan het realiseren van concepten. Tegelijkertijd blijft SSZ gericht op het binnen afzienbare termijn realiseerbare. De nadruk ligt op toepasbaarheid op de middellange termijn (ca. 5 jaar). Een minimum voorwaarde is wel dat innovaties die ondersteund worden niet belemmerend mogen zijn voor geaccepteerde lange termijn visies. Op bescheiden schaal zullen verkenningen voor de lange termijn ondersteund worden. 3. Na een periode van een zekere terughoudendheid wordt de rol van de overheid als initiator voor techniekontwikkelingen weer benadrukt. Dit blijkt uit diverse overheidsmaatregelen, nota's en programma's (o.m. EET, VROM nota 'voertuigtechniek en brandstoffen: CO,-reductieplan, Platform Stedelijke Distributie, Nota Milieu en Economie etc.). Ook voor wat betreft het aanpakken van de 'leefbaarheidsnadelen' (geluid, emissies) van stedelijk vervoer is de markt alléén onvoldoende innovatief (zie ook 2.1). Respons: SSZ sluit hier uitstekend bij aan. Het programma is gericht op technologische innovaties, en geeft zo vorm aan de geschetste overheidsrol. Tegelijkertijd maximaliseert de marktgeoriënteerdheid van SSZ de kans op commercialisering en brede implementatie van innovaties. Deze overweging speelt een rol bij acties binnen alle aandachtsgebieden. SSZ zal inspelen op de vraag naar grootschaliger proeven, hetzij via eigen wegen, hetzij via daartoe nog in te stellen programma's, zoals m.n. de grootschalige demonstraties van VROM. Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

14 4. De aandacht voor duurzaam transport neemt toe. Respons: Belangrijk is dat SSZ nadrukkelijk twee belangrijke routes naar duurzaamheid ondersteunt: elektrische tractie en gasvormige brandstoffen. "Zuinigheid", tenslotte, is de derde pijler onder het programma, en dat is een noodzakelijke voorwaarde voor een ontwikkeling naar duurzaamheid. Deze overweging ondersteunt m.n. de acties binnen het aandachtsgebied elektrisch/hybride tractie. Via het 'Masterplan Elektrische Hybride Voertuigen' wordt het kader geschapen waarbinnen de gewenste activiteiten zich geconcentreerd kunnen afspelen. Als volgende stap op weg naar duurzaam vervoer geldt de toepassing van brandstofcellen. De ontwikkeling hiervan kent een fundamenteel traject. Sinds kort is ook een toepassingstraject in voertuigen zichtbaar. Aan dit laatste kan SSZ op Nederlandse schaal bijdragen. 5. De belangstelling voor geïntegreerde vervoersystemen en vervoersketens (met optimale voertuigen, knooppunten en eventuele overslag) blijft hoog, ook in het licht van lange termijn vervoersconcepten. Respons: SSZ speelt in op deze structureel grote belangstelling. Er zal vooral aandacht zijn voor de voertuigcomponent in ketens en systemen. Acties binnen het aandachtsgebied voertuigen in innovatieve systemen. 6. Er zijn steeds meer kansen voor geavanceerde elektronica in voertuigen. Respons: Onder SSZ kunnen ontwikkelingen op het gebied van 'on board diagnostics' ondersteund worden. Regelgeving-aspecten spelen naast techniekontwikkeling een rol. Een andere respons is nadere aandacht voor motor en driveline management. Deze overweging leidt tot acties binnen het aandachtsgebied mechanische en elektrische componenten. 7. Gemeenten spelen een steeds belangrijker rol in de realisatie van verkeersafhankel ij ke m i I ieudoelstell ingen (die overigens wel van rijkswege gesteld kunnen worden). Zowel regulerende als stimulerende beleidsinstrumenten worden in toenemende mate op gemeentelijk niveau ingezet. Respons: SSZ voert gerichte communicatie naar gemeenten toe. Dit betreft zowel de aansporing gebruik te maken van de in SSZ ontwikkelde produkten, als de uitnodiging om mee te werken aan projecten. Meer en meer zullen de zelf uitgesproken wensen van de gemeenten vorm en inhoud van projecten gaan bepalen. De dialoog met de gemeenten zal aanzienlijk geïntensiveerd worden met als doel meer initiatieven uit die kring te verkrijgen. 8. Op velerlei gebied dienen zich telkens weer nieuwe technieken en systemen aan. Respons: Rekening houdend met de primaire middellange termijn-doelstelling van SSZ, zal toch anticiperend studie worden verricht naar kansrijke nieuwe concepten, met name waar andere subsidie-mogelijkheden te kort schieten. Mogelijke gebieden zijn o.a. applicatie van brandstofcellen, ondergrondse logistiek en telematicdinformatica applicaties voor het stedelijk verkeer. Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

15 Uiteraard beschrijven de genoemde ontwikkelingen de dynamiek van het stedelijk transport slechts zeer ten dele. Wel is gei llustreerd hoe de voortgang van het programma steeds tegen het licht van de actualiteit gehouden wordt. In het volgende hoofdstuk worden de aandachtsgebieden en speerpunten nader besproken, en worden concrete handvatten gegeven voor potentiële indieners van projectvoorstel len. Actieplan SSZ 1998 met toelichting -14- Novem

16 4. Een plan in actie - prioriteiten en activiteiten in i SSZ Aandachtsgebieden 1998: Status, knelpunten en speerpunten In deze paragraaf zijn de aandachtsgebieden zoals die gei'ntroduceerd zijn in hoofdstuk 2 nader uitgewerkt. Elk van de aandachtsgebieden wordt met enkele zinnen ingeleid. in een tabel daaronder wordt van elk gebied eerst de stand van zaken geschetst (toegespitst op de rol van SSZ daarin, en eventuele knelpunten), en vervolgens een aantal speerpunten voor actie. Van die speerpunten is in de laatste kolom aangegeven binnen welk 'technologieveld' (i.e. SSZ hoofdlijn) zij gerealiseerd kunnen worden. De speerpunten per aandachtsgebied zijn in nauw overleg met de programmacommissie en coördinatiecommissies geselecteerd. Zij komen voort uit een afgewogen reflectie op de stand van zaken zoals die in de tabel is aangeduid, en een brede overeenstemming over de mogelijkheden van SSZ die stand van zaken te beïnvloeden. De zes aandachtsgebieden zijn: (a) Voertuigen in innovatieve systemen, (b) Mechanische en elektrische componente?, (c) Geluid, (d) Gewicht, (e) Gasvormige brandstoffen, en (f) Elektrisch en hybride tractie. in het algemeen, en in aansluiting op de eerste overweging van hoofdstuk 3, dient te worden onderstreept dat acties die deeltjes en NOx-emissies reduceren van groot belang worden geacht. Acties binnen een aantal aandachtsgebieden dragen bij aan een dergelijke reductie. De tabellen vormen de basis voor presentatie van activiteiten per hoofdlijn in paragraaf 4.2. Daar worden de acties, nu ingedeeld per technologieveld, gerecapituleerd. a. Innovatieve systemen Binnen dit aandachtsgebied ligt het grootste potentieel voor verbetering. Tegelijkertijd is het zeer complex, zijn veranderingen kostbaar, en bestaat er een grote afhankelijkheid van ontwikkelingen waar SSZ geen invloed op heeft. Binnen het aandachtsgebied concentreert SSZ zich op haalbaarheidsonderzoeken en de 'voertuigkant'. Veelal bestaat er een verband met andere programma's. Zo is in 1997 een samenwerking tot stand gekomen met het Platform Stedelijke Distributie (PSD). Projecten die daarin gegenereerd worden, kunnen doorgaans via SSZ voor subsidie in aanmerking komen. Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

17 ~ Stand van Zaken. Grootste potentieel, grote belangstelling (geïntegreerde vervoersystemen, vervoerketens)..... Forse mogelijkheden om emissies (NO,, deeltjes) terug Ie brengen Stelselmatige aandacht voor dit onderwerp binnen SSZ, zowel voor OV als CV Moeizame invoering van transferia voor personen en goederen Toenemende aandacht voor combinatie voertuiglsysteem Voertuig én systeem moeten tegelijk worden 'omgezet' Projecten zijn complex, veel partijen, grote samenwerkingsverbanden Hoge kosten Grote afhankelijkheid van ontwikkelingen die niet met SSZ te kinvloeden zijn Speerpunten I Ondersteuning aan andere programma's, m.n. projeoen rnet verwijzing naar het Platform Stedelijke Distributie Technologieveld voor actie per speerpunt (hoofdlijn nummer) Vervoersystemen (1) Vervoersystemen (1). voenuigenlcomponenten (2) b. Mechanische en Elektrische componenten Gezien de aard en focus van SSZ liggen hier vele aangrijpingspunten, onder andere voor de reductie van deeltjes- en NOx-emissie. Belangrijk is de al in hoofdstuk 3 genoemde overweging dat steeds meer mogelijkheden worden gezien voor het gebruik van geavanceerde elektronica in voertuigen. Een goed voorbeeld is 'on board diagnostics'. Naast de vereiste produktontwikkeling vraagt de ontwikkeling van emissieregelgeving om aandacht voor dit onderwerp. Stand van zaken. Gevarieerde projecten gerealiseerd onder SSZ.... Goede koppeling met Nederlandse toeleverende industrie Gebied heeh een redelijk potentieel om projecten te verwerven en SSZ doelstellingen naderbij te brengen Beperkt aantal mogelijkheden door beperkt aantal 'original equipment manufacturers' in Nederland Veel buitenlandse onhvikkelingen die niet of nauwelijks door Nederland te beïnvloeden zijn Speerpunten Fundamenteel onderzoek en toepassen nabehandeling uitlaatgassen. Motor-elektronica (on board diagnostics) Toepassen van componenten die naar voren komen uit het gedragsbeïnvloedingsprogramma Koop Zuinig, Rij Zuinig (KZRZ), zoals econometers en boordcomputers, rnet name voor het OV. Technologieveld voor actie per speerpunt (hoofdlijn nummer) Voertuigenkomponenten (2) Voertuigenkomponenten (2) Voertuigenkomponenten (2) Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

18 C. Geluid Geluidsoverlast blijft wellicht de voornaamste directe aanslag op de leefbaarheid in het stedelijk gebied. Veel resultaten komen voort uit de ontwikkelingen op het gebied van elektrische voertuigen en gasvormige brandstoffen. Daarnaast wordt inmiddels ook veel aandacht gevraagd voor projecten die geluid als hoofdzaak behandelen. In 1997 is uit een voornemen middels de AMvB voor winkelcentra goederendistributie na aan te pakken, een aantal activiteiten gestart, mede onder begeleiding van het Platform Stedelijke Distributie. Een technologiespoor zal in de komende jaren technieken en maatregelen genereren, die met behoud van de distributiefunctie een aanzienlijke reductie in geluidshinder geven. Veel aandacht zal dan ook gegeven moeten worden aan projecten die in dit spoor passen. 11 Stand van zaken.. Inventariserend e onderzoeken afgerond.. Tot nu toe vooral als 'spin off meegenomen (EV, Gas) Ade dringend gewenst i.v.m. druk AMvB (Winkelcentra) Onvoldoende kennis over de prijs van maatregelen (in gewicht, en in geld) I 1 Onderzoeksprojeaen geluid, antigeluid als vervolg op resultaten van inventariserend onderzoek Maatregelen aan voertuigen uit de dienstensedor Vermindering piekgeluiden distributie I Technologieveld voor actie per speerpunt (hoofdlijn nummer) voertuigedcomponenten (2) voertuigedcomponenten (2) Vervoensrytemen (1) Voertuigcomponenten (2) d. Gewicht Een lager voertuig gewicht kan fors bijdragen aan de zuinigheid van het stedelijk vervoer. In de praktijk resulteren de 'SSZ aanpassingen' aan voertuigen echter in een hoger gewicht. Dit punt verdient daarom specifiek aandacht. Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

19 Stand van zaken Enige aandacht besteed aan ontwikkeling Vanuit SSZ activiteiten is er een opwaartse druk op gewicht Veel onbenut potentieel, er is Nederlands know-how op het gebied van aluminium en kunststof Sterke afhankelijkheid van het buitenland (batterijen, chassis, etc.) Weinig innovatie gerichte Nederlandse carrosseriebouw (wel tot op zekere hoogte als toeleverancier) Performance van alternatief materiaal niet altijd adequaat Door kleine series hoge kosten, R&D last, duurder materiaal Kosten vaak nog hoger dan opbrengsten Speerpunten Toepassen op grote schaal van alternatieve materialen, met oog voor de economische aspecten Technologieveld voor actie per speerpunt (hoofdlijn nummer) Voenuigenlcomponenten (2) Ontwikkelen componenten en I Voenuigenicomponenten (2) integratie in voertuigen Voorlichting over mogelijkheden en milieutechnische en financiële aspecten Kennisoverdracht (5) e. Gasvormige brandstoffen Gasvormige brandstoffen kunnen vooral een bijdrage leveren aan een veel schonere vorm van vervoer (in het bijzonder ten aanzien van NO, en deeltjes), en hebben daarom vanaf het begin veel aandacht gekregen in SSZ. In het algemeen zal gelden dat CNG vooral daar zal worden ingezet, waar de inzet van LPG op bezwaren stuit (bijvoorbeeld beschikbaarheid, regelgeving). Meer recent wordt duidelijk dat gasvormige brandstoffen ook een bijdrage kunnen leveren aan de verduurzaming van het transport. Het synthetisch maken van gas uit duurzaam gewonnen waterstof en biomassa wordt als onderdeel gezien van een innovatief energiesysteem. De aandacht voor gasvormige transport brandstoffen blijft groot. Gezien het vele dat al bereikt is verschuift het zwaartepunt van techniekontwikkeling naar praktijkproeven en demonstraties. Marktintroductie rondt het proces af. Inmiddels is al een groot aantal projecten met LPG in het goederenvervoer van start gegaan: te verwachten is dat in 1998 een representatief deel geëvalueerd kan worden. Vanuit het programma zal daartoe het initiatief genomen worden. Met steun van het REV-programma van het Ministerie van Economische Zaken wordt onderzoek verricht naar de mogelijkheden van DME als voertuigbrandstof. In overeenstemming met de huidige toekomstverwachting voor DME, kunnen in beperkte mate toepassingsprojecten in het kader van SSZ overwogen worden. Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

20 ~~~ ~~~ Stand van zaken Onder SSZ is een grote inspanning geleverd -eerst voor het openbaar vervoer (OV), nu ook het goederenvervoer (C) Goede mogelijkheden erkend Voor CNC zijn de verbeterings mogelijkheden nu bekend OV is positief, gas is nu reële optie. Projectgroep Verkeer, Milieu en Technologie werkt samen met SSZ een grootschalige toepassing uit. Voor G heeft motor ontwikkeling, plaatsgevonden praktijkproef CNG vuilnisauto s Voor OV is marktintroductie zonder ondersteuning moeilijk Aantonen bedrijfszekerheid in heavyduty toepassingen van LPG en CNC is nog nodig Tankinfrastructuur CNC kostbaar Regelgeving in ontwikkeling Nog grote acceptatidimplementatiedrempel voor taxi s op gas Speerpunten Ontwikkelen motoren en gasinstallaties (vooral voor het lichte goederenvervoer) en randapparatuur Technologieveld voor actie per I speerpunt (hoofdlijn nummer) Voertuigenkomponenten (2); Energiedragers (4) Bestelwagensegment heeft nog weinig belangstelling Financiële drempels (m.n. investeringen) zijn hoog Praktijkproeven en demonstraties I Energiedragers (4) tankinstallaties - inclusief reaekevina Bevorderen marktintroductie (convenantlmiûu1 Combinatie projecten met meerdere iypen voertuigen I f. Elektrische en hybride tractie Voor de lokale emissies van geluid en schadelijke stoffen (met name ook NOx- en deeltjes) bieden elektrische en hybride tractie een duidelijke oplossing. Vanuit een groeiend besef dat deze technieken een nationaal draagvlak en bundeling van krachten nodig hebben om in Nederland tot bloei te kunnen komen, is in 1997 een Masterplan ontwikkeld. Dit plan zal in 1998 de leidraad zijn voor de SSZ-activiteit op dit gebied, onder het voorbehoud dat de officiële acceptatie in1 998 nog dient plaats te vinden. De lopende projecten kunnen overigens doorgaan, aangezien zij de ingeslagen weg ondersteunen. Wel is voor het Masterplan steun voor een aanzienlijke verbreding van taken nodig, waarvan op dit ogenblik niet volledig zeker is dat alles zich binnen het SSZ-kader zal gaan afspelen. Dit is evenwel van ondergeschikt belang voor het ontwikkelen van projecten, omdat er naast SSZ ook andere programma s bestaan of aangekondigd zijn, waaruit ondersteuning mogelijk kan zijn. Totdat de bundeling geëffectueerd is zal schriftelijke informatie schaars zijn, waardoor het programmabureau de aangewezen gids is. Actieplan SSZ 1998 met toelichting Novem

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer StadsOntwikkeling Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer Raadsinformatieavond 4 januari 2011 6-1-2011 1 Schoon vervoer en goederenvervoer in Collegeprogramma 2010 2014 OV én fiets Zo schoon

Nadere informatie

Hoe kan innovatie helpen?

Hoe kan innovatie helpen? Themabijeenkomst 16 december: Luchtvervuiling, en hoe houden wij Nederland mobiel? Verkeer Toenemende en invloed luchtvervuiling: van milieu-eisen op de sector hoe kan 2 Inhoud Waar komen verkeersemissies

Nadere informatie

1.6 Alternatieve aandrijving

1.6 Alternatieve aandrijving 1.6 Alternatieve aandrijving In deze paragraaf worden alternatieve aandrijvingen behandeld. Er wordt dieper ingegaan op elektrische aandrijving waarbij batterijgestuurde aandrijving en aandrijving door

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 25 887 Derde Nationaal Milieubeleidsplan Nr. 17 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek EFRO project Factsheets rondvaart Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek 2 Inhoud Inleiding Technische opties voor een schonere vloot Emissie in de praktijk Overzicht Conclusies

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ sformulier voor de projectvoorstellen. sformulier projectvoorstellen KFZ Callronde: Versie 14-02-13 Instelling: Naam project: 1) Algemeen Het beoordelingsformulier wordt gebruikt om de projectvoorstellen

Nadere informatie

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Studiedag elektrische wagens en laadpalen 31 mei 2012 Overview Mobimix.be? Duurzaam vlootbeheer? Technologie Milieuprestaties Financieel Conclusies + vragen Overview

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt. Vrijwilligersbeleid binnen de schaatsvereniging Van beleid tot uitvoering in de praktijk Schaatsverenigingen en de vrijwilligersproblematiek De doorsnee schaatsvereniging in Nederland is een vrijwilligersorganisatie:

Nadere informatie

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat Werkwijze 2004 publicatienr. 04-03 Ad Graafland Paul Schepers 3 maart 2004 abcdefgh Rijkswaterstaat Werkwijze 2/16 I Inleiding Verandering In 2003 is de organisatie van de ingrijpend veranderd. Twee belangrijke

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

3.3 Straddle Carriers

3.3 Straddle Carriers 3.3 Straddle Carriers 3.3.1 Inleiding Straddle carriers worden aangedreven door dieselmotoren (6 of 8 cilindermotoren). Deze motoren voldoen allen aan de Tier 3 standaard, de nieuwere uitvoeringen aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 000 Kerncentrale Borssele Nr. 44 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT ir. Bart Vuijk TNO: MISSIE TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving

Nadere informatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie Een nieuw Fries programma voor innovatie Om innovatie in Fryslân een impuls te geven hebben de en de Europese Commissie het Regionaal Innovatie Programma Fryslân (RIPF) opgezet. Dit programma wil de in

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente 1. Achtergrond Uit de klimaatvoetafdruk zoals dat voor het jaar 2013 is opgesteld, bleek dat de klimaatvoetafdruk van de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief)

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 2.1 Activiteiten 4 2.2 Bedrijfsonderdelen 4 2.3 Factoren die het energieverbruik beïnvloeden 4 3.

Nadere informatie

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Ludo Sweron 29 februari 2012 slide 1 Visie duurzaam ondernemen Colruyt Group Samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven vakmanschap

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

(autogas en propaan)

(autogas en propaan) Petitie Geen accijnsverhoging LPG (autogas en propaan) De Vereniging Vloeibaar Gas (VVG) vraagt u de voorgenomen accijnsverhoging op LPG met 0,07 per liter naar 0,18 per liter per 1 januari 2014 niet door

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Als het schoner kan, moet het schoner. Felix Guttmann

Als het schoner kan, moet het schoner. Felix Guttmann Als het schoner kan, moet het schoner Felix Guttmann Plaatjes vieze boten, HIR, BBA Plaatjes schone boten Monne, Hopper, City Tender, Canal Bus Historisch perspectief 1990 eerste aanzet milieubeleid (electrisch,

Nadere informatie

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen December 2012 1. Inleiding In de algemene programmatekst Kwaliteit van Zorg zijn drie programmalijnen

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Satish K. Beella, René van Someren september 2008 Inhoudsopgave Introductie 3 Schematisch overzicht transportpreventie (goederen)

Nadere informatie

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief)

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 2.1 Activiteiten 4 2.2 Bedrijfsonderdelen 4 2.3 Factoren die het energieverbruik beïnvloeden 4 3.

Nadere informatie

(Deel B: Energie-Sleutelacties 5 en 6) (1999/C 77/13)

(Deel B: Energie-Sleutelacties 5 en 6) (1999/C 77/13) bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C 77 van 20/03/99 Eerste uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor OTO-werkzaamheden in het kader van het specifiek programma voor onderzoek,

Nadere informatie

Milieuvriendelijke havenwerktuigen: inspirerende voorbeelden. 23 september 2015. Mark Pecqueur Tom Van Den Noortgaete

Milieuvriendelijke havenwerktuigen: inspirerende voorbeelden. 23 september 2015. Mark Pecqueur Tom Van Den Noortgaete Milieuvriendelijke havenwerktuigen: inspirerende voorbeelden Mark Pecqueur Tom Van Den Noortgaete Situatieschets NOx probleem Situatieschets NOx probleem Situatieschets NOx probleem Diesel: hoog rendement

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep Van Gelder Groep B.V. Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Van Gelder Groep 1 2015, Van Gelder Groep B.V. Alle rechten voorbehouden. Geen enkel deel van dit document mag worden gereproduceerd in welke

Nadere informatie

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1)

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Het CO 2 -reductiebeleid van

Nadere informatie

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Energie auditverslag 2014... 4 Bedrijfsgrootte en organisatiegrenzen... 4 Inzicht... 5 CO2 Emissies onderverdeeld naar

Nadere informatie

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder?

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? Programma elektrisch rijden Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? André de Boer Senior Adviseur Vervoersmobiliteit Verantwoordelijk voor uitvoering tactisch en strategisch wagenparkbeheer. Operationeel

Nadere informatie

De auto als actuator

De auto als actuator De auto als actuator Martie van der Vlist Goudappel Coffeng BV mvdvlist@goudappel.nl Rolf Krikke Quest-TC rolf@quest-tc.nl Samenvatting De auto als actuator Communicatiemiddelen in de auto worden gebruikt

Nadere informatie

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Als bijlage bij de subsidieaanvraag moet u een projectplan bijvoegen. Dit projectplan dient een beschrijving te geven

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen Arnold Maassen Holding BV Verslag energieaudit Verslag over het jaar 2014 G.R.M. Maassen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Inventarisatie van energieverbruik en emissiebronnen... 3 3 Energieverbruik en CO 2 Footprint...

Nadere informatie

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan 2015 CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan Goedgekeurd door: H. van Wijk Auteurs: Y. van der Vlies & L. van Wijk Bedrijf: H. van Wijk transport- en Handtekening: aannemersbedrijf & H. van Wijk

Nadere informatie

Gelet op artikel 3, van de Algemene subsidieverordening gemeente Haarlem,

Gelet op artikel 3, van de Algemene subsidieverordening gemeente Haarlem, Uitvoeringsregeling Subsidiëring innovatieve projecten algemene voorzieningen en integratie algemene voorzieningen met specialistisch aanbod ingaande 1 april 2015 Het college van Burgemeester en Wethouders

Nadere informatie

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 INLEIDING 3 01. HET CO2-REDUCTIEBELEID VAN ONS BEDRIJF 3

Nadere informatie

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden Maart 2011

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden Maart 2011 Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden Maart 2011 1. LANDELIJK Subsidieprogramma Proeftuinen duurzame mobiliteit: rijden op biogas en hogere blends biobrandstoffen Bedrag personenauto

Nadere informatie

Energie Management Actie Plan Swietelsky Rail Benelux B.V.

Energie Management Actie Plan Swietelsky Rail Benelux B.V. Energie Management Actie Plan Swietelsky Rail Benelux B.V. Opgesteld door: Kader B.V. Versie: 1.0 Datum: 1 juni 2013 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Plan-Do-Check-Act... 3 2.1 Plan (Doelstellingen)... 3 2.2

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Energie Management Actieplan 2015

Energie Management Actieplan 2015 Energie Management Actieplan 2015 Aannemingsbedrijf K. Dekker B.V. Opgesteld door: Gecontroleerd door: Vrijgave door: D. Blank H. Groenenberg A.A. Kirstein Versie: Juni 2015 Energie management actieplan

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Energie Management Actieplan Aannemingsbedrijf K. Dekker B.V. Opgesteld door: Gecontroleerd door: Vrijgave door: D. Blank H. Groenenberg M.J.M. Stoop Versie: augustus 2014 1 Voorwoord In onze missie staat

Nadere informatie

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen!

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! (Bijdragenr. 56) DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! Bert van der Veen Advin b.v. Rien Borhem Gemeente Amsterdam 1. Inleiding Om het verkeer in goede banen te leiden wordt steeds

Nadere informatie

Projectplan Duurzame Utrechtse Evenementen

Projectplan Duurzame Utrechtse Evenementen Projectplan Duurzame Utrechtse Evenementen De weg naar samenwerken, kennis en inkoopkracht Utrecht februari 2012 Betreft: Projectvoorstel en financiersingsaanvraag verduurzaming van de evenementen branche

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s In Nederlandse stedelijke gebieden bestaan problemen voor wat betreft de luchtkwaliteit. Overheden hebben de verplichting om de lokale luchtkwaliteit

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2

Communicatieplan Energie- & CO 2 Communicatieplan Energie- & CO beleid Versie 9 - Januari 013 Akkoord Directie: Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1. Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en voorgenomen acties in 01 1.4

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 1375 (2011-2012) Nr. 7 15 februari 2012 (2011-2012) stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 1375 (2011-2012) Nr. 7 15 februari 2012 (2011-2012) stuk ingediend op stuk ingediend op 1375 (2011-2012) Nr. 7 15 februari 2012 (2011-2012) Ontwerp van decreet houdende de wijziging van diverse bepalingen van het Wetboek van de met de inkomstenbelastingen gelijkgestelde

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

CONCEPT SUBSIDIEVERORDENING VERGROENEN WAGENPARK BEDRIJVEN IN BEVERWIJK 2014

CONCEPT SUBSIDIEVERORDENING VERGROENEN WAGENPARK BEDRIJVEN IN BEVERWIJK 2014 CONCEPT SUBSIDIEVERORDENING VERGROENEN WAGENPARK BEDRIJVEN IN BEVERWIJK 2014 Hoofdstuk 1: Algemene Bepalingen Artikel 1 Begripsbepalingen In deze regeling wordt verstaan onder: 1. aanvrager: bedrijf (ingeschreven

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 Aannemings- en wegenbouwbedrijf Verdam B.V. Auteur(s): Dhr. S. van Dam,

Nadere informatie

Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols over goederentreinen rijden

Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols over goederentreinen rijden gemeente Eindhoven Openbare Ruimte, Verkeer lk Milieu Raadsnummer 0 9. RQQ7$. QOI Inboeknummer o9bstoat46 Beslisdatum B&W 9 november 2009 possiernummer 945 55> Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1

Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1 v Wij helpen u op weg! Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1 Hans van Wermeskerken Ballast Nedam Ballast opgericht in 1877, Nedam in 1899 Fusie Ballast Nedam 1969 4000 medewerkers

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Tarievenlijst Oude bpm tarieven (vanaf 1993)

Tarievenlijst Oude bpm tarieven (vanaf 1993) Belastingdienst Tarievenlijst Oude bpm tarieven (vanaf 1993) BPM 065 1Z*2FD Oude bpm-tarieven (vanaf 1993) Moet u voor een gebruikt motorrijtuig (personen auto, motor of bestelauto) bpm betalen? Dan hoeft

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Reductiebeleid en reductiedoelstellingen

CO2 prestatieladder Reductiebeleid en reductiedoelstellingen CO2 prestatieladder Reductiebeleid en doelstellingen Versie: Definitief Datum: februari 2015 Eis: 2.C.3 Westgaag 42b - 3155 DG Maasland Postbus 285-3140 AG Maassluis Telefoon: 010-5922888 Fax: 010-5918621

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

De Auto van de Toekomst Gaat Rijden

De Auto van de Toekomst Gaat Rijden De Auto van de Toekomst Gaat Rijden SBIR oproep sluitingsdatum: 16 oktober 2009 om 17.00 uur In opdracht van: SBIR Auto van de Toekomst 1 AANKONDIGING Minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat nodigt

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Ouderraad Lindenborg Bevordering van ouderbetrokkenheid door uitwisseling van ideeën, informatie en inspiratie

Ouderraad Lindenborg Bevordering van ouderbetrokkenheid door uitwisseling van ideeën, informatie en inspiratie Meerjaren ontwikkelplan 2014-2016 Ouderraad Lindenborg Bevordering van ouderbetrokkenheid door uitwisseling van ideeën, informatie en inspiratie Januari 2014 Opbouw 1. OUDERRAAD LINDENBORG... 3 1.1 DUIDELIJKHEID

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

1 Plan van aanpak. 1.1 Maatregelen Scope 1: - Het nieuwe rijden voor bedrijfs- en leasewagens

1 Plan van aanpak. 1.1 Maatregelen Scope 1: - Het nieuwe rijden voor bedrijfs- en leasewagens Pagina 1 van 5 1 Plan van aanpak Het plan van aanpak beschrijft de maatregelen die in de periode 2012-2015 genomen gaan worden teneinde de reductiedoelstellingen zoals beschreven in Bijlage 0220.1 CO2-

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10.

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: Doc.nr: 10.A0320 CO 2 -reductierapport Distributielijst Naam B.Bor (Alf) M. Roeleveld (ALF) Accorderingslijst

Nadere informatie

Introductie. ir. Frank Rieck

Introductie. ir. Frank Rieck Schone mobiliteit vanuit marktperspectief Sprekers: Frank Rieck, Hogeschool Rotterdam John Akkerhuis, Gemeentewerken Rotterdam Otto Friebel, Van Gansewinkel Ad van Merrienboer, VDL Bus&Coaches Time keeper:

Nadere informatie

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak KIvI Jaarcongres Sustainable Mobility,6 november 2013 Pieter Tanja Leefbaarheid en gezondheid in stad en regio verkeersveiligheid geluidoverlast

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994 1995 22 112 Ontwerp-Richtlijnen Europese Commissie Nr. 48 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid Economische groei Meer economische activiteit Hoger inkomen Meer consumptie veroorzaakt Vraag naar vervoer Woon-werkverkeer Goederenvervoer Consumptief vervoer

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

SBO economisch programmadeel Handleiding voor de participatie van bedrijven (versie januari 2016)

SBO economisch programmadeel Handleiding voor de participatie van bedrijven (versie januari 2016) SBO economisch programmadeel Handleiding voor de participatie van bedrijven (versie januari 2016) 1. Situering van deze handleiding Voorliggende handleiding is bedoeld voor bedrijven die wensen betrokken

Nadere informatie

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Datum behandeling OVW i : 1 juni 2005 Kenmerk: OVW-2005-484 Aanleiding Het ministerie heeft het Overlegorgaan Goederenvervoer (OGV) advies gevraagd over

Nadere informatie

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van Inter-Steunpunten Transitieplatform Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van belang in transport Hilde Meersman, Cathy Macharis, a Christa Sys, Eddy Van de Voorde, Thierry Vanelslander, Ann Verhetsel

Nadere informatie

1 Inzet duurzaam busmaterieel

1 Inzet duurzaam busmaterieel 1 Inzet duurzaam busmaterieel Een samenvatting van dit artikel is gepubliceerd in Verkeerskunde 3/2010 David Aulman, Stadsregio Amsterdam / Fredo Schotanus, Significant / Casper Stelling, MuConsult Begin

Nadere informatie

Waterstof als transportbrandstof

Waterstof als transportbrandstof Waterstof als transportbrandstof Valkuilen en aanbevelingen Hans van Wermeskerken Rotterdam, 9 oktober 2013 NWBA/Ecomobiel Discipline naam [1] Ballast Nedam Oorsprong Ballast (1877) en Nedam (1899) Fusie

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Aan de leden van Provinciale Staten Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Behandeld door : Schouwstra, P. Telefoonnummer : (050) 3164080 Antwoord op : Bijlage : Onderwerp : digitale

Nadere informatie

De overheid als launching customer

De overheid als launching customer De overheid als launching customer Julia Williams Project leader elektrisch rijden Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie Waarom elektrisch rijden? Klimaat Het duurzame energiesysteem

Nadere informatie

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden September 2010

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden September 2010 Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden September 2010 1. PROVINCIE UTRECHT Subsidieverordening stimulering aardgasvoertuigen Provincie Utrecht (tot 7,5 ton) 5.000 (vanaf 7,5 ton)

Nadere informatie

Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen

Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen Eric van den Heuvel 18 maart 2015 Presentatie tijdens het Truck van de Toekomst evenement - Hardenberg Inpakken

Nadere informatie

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Rucphen, 7 november 2012 INHOUD; 1. Procedure 2. Ingediende zienswijzen 3. Inhoud zienswijzen en inhoudelijke

Nadere informatie

De auto van de toekomst is voor vandaag

De auto van de toekomst is voor vandaag De auto van de toekomst is voor vandaag Woensdag 7 mei 2014 Belgian Platform on Alternative Transport Fuels #8 Agenda 1. Inleiding 2. Belgische cijfers over de markt en het park 3. Andere Europese landen

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie