Tweede Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Kerncentrale Borssele Nr. 44 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 4 december 2006 Mede namens de Staatssecretaris van VROM wordt u geïnformeerd over de uitwerking van het duurzaamheidspakket in relatie met de besluitvorming rond de Kerncentrale Borssele zoals toegezegd in de brief van de Staatssecretaris van VROM over het Convenant Kerncentrale Borssele ( , kamerstuk , nr. 18). Eerst wordt kort de achtergrond geschetst. Daarna gaat de brief in op de bijdrage van respectievelijk de overheid en de bedrijven aan het duurzaamheidspakket. De brief eindigt met een korte conclusie. 1. Achtergrond Als onderdeel van het Convenant Kerncentrale Borssele dat op vrijdag 16 juni 2006 getekend is, heeft het Kabinet afgesproken een zogenoemd duurzaamheidspakket van in totaal 500 mln. te ontwikkelen. Met dat pakket zal in de periode een impuls aan de verdere verduurzaming van de energievoorziening gegeven worden met een totale CO 2 -reductie van ruim 1,4 Mton per jaar. Omdat het open houden van de kerncentrale zelf ook ongeveer 1,4 Mton CO 2 per jaar oplevert vergeleken met de situatie dat het elektrisch vermogen door fossiel gestookte centrales overgenomen zou worden, is de totale besparing in termen van CO 2 ongeveer 2,8 Megaton per jaar vanaf Delta en Essent investeren samen in totaal 200 mln. in additionele en innovatieve projecten en steken 50 mln. in een innovatiefonds. Ze zullen daarmee vanaf 2014 structureel 0,47 Megaton CO 2 reduceren. Afgesproken is dat de overheid 250 mln. FES-middelen inzet voor een verduurzaming van de energievoorziening. Voor de besteding van die middelen gelden de hoofdlijnen zoals Staatssecretaris Van Geel die, mede namens de Minister van Economische Zaken, op 17 januari 2006 ( nr. 18) aan u gemeld heeft. Kort samengevat zijn die hoofdlijnen: het stimuleren van innovatieve ontwikkelingen in de energievoorziening en een structurele CO 2 -reductie van 0,94 Mton. Als randvoorwaarde geldt dat de middelen ongeveer gelijk verdeeld worden over de gebieden schoon KST tkkst ISSN Sdu Uitgevers s-gravenhage 2006 Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 44 1

2 fossiel, energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen (waarvan ongeveer 60 mln voor de stimulering van de ontwikkeling van innovatieve brandstoffen). Tenslotte zijn kosteneffectiviteit en efficiency belangrijke criteria bij het uitwerken van de enveloppe. 2. Realisatie van het overheidsdeel van het duurzaamheidspakket Met de overheidmiddelen ( 250 mln.) wordt langs voornoemde lijnen het energietransitiebeleid een impuls gegeven. Dit gebeurt met vier instrumenten: 1. Tenders voor CO 2 -afvang en opslag (schoon fossiel); 2. Extra tenders van de Unieke Kansen Regeling (UKR); 3. Het CO 2 -reductieplan bestaande uit twee delen: a. CO 2 -reductieplan Verkeer en Vervoer (stimulering innovatieve biobrandstoffen) b. De omvorming van het CO 2 -reductieplan van het Ministerie van Economische Zaken tot een instrument met een programmatisch karakter (een regeling voor alle ontwikkelingsfases van idee tot marktrijpe investeringen). 4. Een energieluik in de TechnoPartner Seed Capital regeling waarmee (startende) innovatieve energiegerelateerde bedrijven gestimuleerd kunnen worden. Het Kabinet kiest voor deze vier maatregelen omdat hiermee gegeven de doelen en randvoorwaarden (zoals onder in de voorgaande paragraaf vermeldt) op efficiënte en effectieve wijze het energietransitiebeleid een impuls krijgt. Hieronder worden de vier instrumenten nader toegelicht. Ad 1) Overheidstenders voor CO 2 -afvang en -opslag 1 Bij schoon fossiele projecten wordt de CO 2 -uitstoot afgevangen en opgeslagen waardoor er minder CO 2 -emissies vrijkomen. 2 Zie bijvoorbeeld het rapport Optiedocument energie en emissies 2010/2020 van ECN van eerder dit jaar waarin geconcludeerd wordt dat vroegtijdige investeringen in de ontwikkeling in CO 2 -opvang en opslag in een later stadium kostenvoordelen met zich mee brengen. Met ongeveer 1 3e deel van de middelen van de duurzaamheidsenveloppe zal de ontwikkeling van schoon fossiel projecten worden gestimuleerd. 1 Hoewel nog geen definitieve beslissingen genomen zijn, richten de voorbereidende werkzaamheden zich op twee routes: i) een route die puur is gericht op de reductie van CO 2 ii) een route die meer gericht is op stimulering van innovatieve ontwikkelingen. De eerste route is een Europese aanbesteding door de overheid die gericht is op de realisatie van afvang en (ondergrondse) opslag van 0,4 Megaton CO 2 per jaar. Met een tender zal de overheid bedrijven uitnodigen CO 2 -afvang en -opslagprojecten te realiseren. De CO 2 kan afkomstig zijn van industriële processen (bijvoorbeeld als restproduct bij de fabricage van waterstof) of van elektriciteitsproductie. Criteria die een rol zullen spelen bij de beoordeling van de ingediende voorstellen zijn kosteneffectiviteit en de mate van aandacht voor het genereren van leereffecten. Er worden belangrijke leereffecten verwacht, belangrijk met het oog op de toekomstige potentie en kostenontwikkeling van schoon fossiel. 2 De leereffecten hebben niet alleen betrekking op technologische ontwikkeling, maar ook op het leren van het organiseren van samenwerkingsverbanden tussen verschillende partijen. Ook dragen de projecten bij aan de maatschappelijke acceptatie van deze relatief nieuwe en onbekende techniek. Er wordt op dit moment bezien waar de uitvoering van de regeling en de beoordeling op kosteneffectiviteit en doelmatigheid het beste belegd kan worden. Het traject voor dit soort overheidsaanbestedingen vergt minimaal zes tot negen maanden, mede omdat de Europese regels voor aanbesteding van toepassing zijn. Naar verwachting kan de aanbesteding in de eerste helft van 2007 gerealiseerd worden. Binnen de tweede route is het hoofddoel om innovatieve ontwikkelingen op het gebied van schoon fossiel te stimuleren en niet zo zeer de directe reductie van CO 2. Hiermee heeft dit spoor vooral R&D op het vlak van Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 44 2

3 schoon fossiel tot doel. Het ligt in de bedoeling om ongeveer 20 miljoen uit te trekken voor demonstratieprojecten waarmee de introductie van CO 2 -afvang kan worden bevorderd. Mogelijkheden worden onderzocht om gebruik te maken van de al bestaande Unieke Kansen Regeling (UKR) van EZ. Hierdoor is dit spoor snel en eenvoudig te realiseren. Concreet wordt gedacht aan projecten waar bijvoorbeeld CO 2 -afvang plaatsvindt bij vergassingstechnologie of CO 2 uit de rookgassen van poederkoolgestookte elektriciteitscentrales geconcentreerd wordt. Als de Unieke Kansen Regeling gebruikt kan worden, kan mogelijk de tender in het eerste kwartaal van 2007 geopend worden. Ad 2) Extra tenders van de Unieke Kansen Regeling De UKR is een belangrijk instrument in het energietransitiebeleid. De regeling heeft als doel het stimuleren van transitie-experimenten, gericht op de overgang naar een duurzame energiehuishouding. Voorbeelden van projecten die met UKR geld zijn gefinancierd zijn bijvoorbeeld bussen op aardgas in Haarlem en industriewarmtelevering aan een woonwijk in Eindhoven. Beoordelingscriteria bij de UKR omvatten ecologische (o.a. reductie van CO 2 en andere luchtemissies), economische (o.a. slaagkans en kosteneffectiviteit) en sociale aspecten (afname van hinder en veiligheid) Door middelen uit de duurzaamheidsenveloppe via extra (grote) tenders te besteden via de al bestaande UKR kan relatief snel een extra doelgerichte impuls aan het energietransitiebeleid gegeven worden. Nog dit jaar zal een UKR-tender van 15 mln. geheel met FES-middelen betaald worden. Op basis van actuele (markt-)ontwikkelingen en de kwaliteit van de voorstellen zal voor de komende jaren bekeken worden in hoeverre het zinvol is om meer middelen uit het duurzaamheidspakket in te zetten via extra UKR-tenders. Ad 3) Het CO 2 -reductieplan Het CO 2 -reductieplan bestaat uit twee delen. Ten eerste, het CO 2 -reductieplan Verkeer en Vervoer, met daarin het programma Innovatieve Biobrandstoffen voor transport. Dit programma heeft als doel een CO 2 -reductie te bewerkstelligen voor verkeer en vervoer. Doel van het programma is het stimuleren en ondersteunen van projecten die zich richten op de productie van innovatieve biobrandstoffen voor transport. Innovatieve biobrandstoffen moeten aan nog nader te bepalen duurzaamheidcriteria voldoen. Recent heeft u hiervan een eerste uitwerking ontvangen. De precieze criteria zullen bij ministeriële regeling bekend gemaakt worden en kunnen bij op een volgende tenders aangescherpt worden. Het programma wil de ontwikkeling van zogenaamde innovatieve biobrandstoffen stimuleren. Innovatieve biobrandstoffen hebben een significant betere CO 2 -equivalenten prestatie dan de eerste generatie. De verbetering van de CO 2 -reductie door innovatieve biobrandstoffen moet tenminste 10% bedragen (gestreefd wordt naar meer), vergeleken met de eerste generatie biobrandstoffen, wil een biobrandstof «innovatief» genoemd worden en in aanmerking komen voor honorering in het programma. Het programma staat open voor investerings- en toepassingsprojecten. In aanmerking komen in Nederland gevestigde ondernemingen, andere organisaties, lokale en regionale overheden die investeren in projecten die zich richten op het reduceren van CO 2 -emissies door transport. Het budget is 60 mln. en de eerste tender is 12 mln. Nog in 2006 gaat de eerste tender Innovatieve biobrandstoffen voor transport open. Naast het CO 2 -reductieplan Verkeer en Vervoer komt er een instrument waarmee ondersteuning over de hele innovatieketen gerealiseerd kan worden. Dit betekent dat projecten kunnen worden ondersteund in de Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 44 3

4 fases van idee tot demonstratie en exploitatie. Ook kunnen samenwerkingsprojecten worden ondersteund. Hiermee komt er een integrale aanpak voor energie-innovatie. De inzet is, al dan niet op basis van het «slapende» CO 2 -reductieplan van het Ministerie van Economische Zaken, een kaderregeling waaronder verschillende programma s een plaats kunnen krijgen. Met deze aanpak is het vooral de bedoeling om extra energiebesparing te realiseren. De aandacht zal dan ook vooral uitgaan naar programma s gericht op energie-efficiency in de industrie (ketenefficiency), de gebouwde omgeving en de agrarische sector. Juist in deze sectoren is nog veel winst te boeken qua energiebesparing. Ook een programma voor duurzame mobiliteit met name in relatie met energiebesparing, zou hier onder kunnen passen. De regeling zal zo ingericht worden dat relatief makkelijk nieuwe programma s (thema s) zijn toe te voegen en dat alleen de kaderregeling zelf en niet de onderliggende programma s, getoetst zal moeten worden aan de verschillende Europese steunkaders (milieu-, landbouw-, onderzoek- en ontwikkelingssteunkaders). Vanwege die Europese toetsing zal de regeling naar verwachting niet eerder dan in het najaar van 2007 in werking kunnen treden. Ad 4) Een energieluik in TechnoPartner De regeling TechnoPartner richt zich op het stimuleren van meer en betere technostarters. TechnoPartner kent naast een programma gericht op kennisexploitatie, programma s die het makkelijker maken kapitaal aan te trekken voor technostarters en gericht op kennisexploitatie. Het programma Technopartner Seed-faciliteit maakt het voor kleine technostarters makkelijker kapitaal aan te trekken. Het programma richt zich op de onderkant van de risicokapitaalmarkt door het risico voor kapitaalverstrekkers (participatiefondsen) te verminderen, zodat technostarters in hun kapitaalbehoefte kunnen voorzien. Participatiefondsen die investeren in risicovolle ondernemingen kunnen een lening aanvragen bij de Seedfaciliteit. Een lening die maximaal even groot is als het inlegbedrag in het fonds tot een maximum van 4 miljoen. De gunstige risico-rendementsverhouding maakt het voor fondsmanagements interessant fondsen voor deze doelgroepen op te zetten. Onderzocht wordt of het mogelijk is binnen de Technopartner Seed-faciliteit een tender te organiseren specifiek gericht op fondsen die investeren in innovatieve bedrijven op het terrein van energie. Hiermee krijgen investeringen in deze sector een extra stimulans. Aangezien de energietender zich niet alleen op startende ondernemingen wil richten, maar ook op het bestaande innovatieve midden- en kleinbedrijf in het energiedomein, zal de tender getoetst worden aan de relevante Europese staatssteunkaders. Beoogd wordt in de eerste helft van 2007 de tender uit te voeren. 3. De bijdragen van Delta en Essent aan het duurzaamheidspakket Delta en Essent zijn inmiddels gestart met de realisatie van hun deel van de duurzaamheidsenveloppe. De afgesproken 0,47 Megaton CO 2 -reductie is hierbij uitgangspunt. De eerste gesprekken over invulling van de afspraken tussen vertegenwoordigers van Delta en Essent en VROM en EZ hebben plaatsgevonden en zijn in juli, september en oktober voortgezet. De bedrijven onderzoeken momenteel welke ontwikkelingen kansen bieden voor een goede invulling van het duurzaamheidspakket en wat een geschikte organisatieen governancestructuur voor het nog in 2006 op te richten duurzame energie innovatiefonds is. Conform afspraken in het Convenant is voor de verkenningsfase tot 2008 de tijd. Uiterlijk 2011 zijn de projecten verder uitgewerkt en de benodigde vergunningen aange- Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 44 4

5 vraagd en uiterlijk in 2014 verbinden de bedrijven zich definitief financieel aan de projecten en worden ze uitgevoerd. U wordt over de uitkomsten van de verkenningsfase nog nader geïnformeerd. 4. Slot Het Kabinet is van mening dat met het voorliggende pakket aan maatregelen het energietransitiebeleid een sterke impuls krijgt. Niet alleen zal vanaf 2014 jaarlijks ruim 1,4 Megaton CO 2 gereduceerd worden, ook komen zo extra middelen beschikbaar zoals o.a. aanbevolen door de commissie Willems (de zogenaamde Task Force Energietransitie). Tevens worden knelpunten rond de ontwikkeling van innovatieve biobrandstoffen en bijvoorbeeld het moeizaam tot stand komen van schoon fossiel projecten aangepakt. Daarnaast wordt met name innovatie in de energiehoek een impuls gegeven. Dit geldt met name op het gebied van schoon fossiele energieopwekking, energiebesparing en innovatieve biobrandstoffen. Uiterlijk in de zomer van 2007 wordt u opnieuw geïnformeerd over de voortgang van het duurzaamheidspakket. De Minister van Economische Zaken, J. G. Wijn Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 44 5

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 000 Kerncentrale Borssele Nr. 45 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 16 april 2007 De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 55 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Inleiding Jaarlijks brengt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) in opdracht van het ministerie van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 23199 21 december 2011 Regeling van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 13 december 2011, nr.

Nadere informatie

Pionier: David Rockefeller, grondlegger van o.a. het WTC DE TECHNOPARTNER SEED FACILITEIT

Pionier: David Rockefeller, grondlegger van o.a. het WTC DE TECHNOPARTNER SEED FACILITEIT Pionier: David Rockefeller, grondlegger van o.a. het WTC DE TECHNOPARTNER SEED FACILITEIT TechnoPartner stimuleert en helpt pioniers die een onderneming willen starten op basis van een technische vinding.

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s In Nederlandse stedelijke gebieden bestaan problemen voor wat betreft de luchtkwaliteit. Overheden hebben de verplichting om de lokale luchtkwaliteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 62 BRIEF VAN HET PRESIDIUM Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Innovatie-instrumenten voor bedrijven

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Energiebesparing in de bouw

Energiebesparing in de bouw Energiebesparing in de bouw - Overheidsbeleid - Wettelijke kaders - Praktische omzetting Bijdragen van: ing. W.Baartman ir. J.Ouwehand Wetgeving en overheidsbeleid Transitie naar een duurzame energiehuishouding

Nadere informatie

Ondernemingsfinanciering

Ondernemingsfinanciering Een beknopt overzicht van de financieringsmogelijkheden die de overheid u kan bieden. Ondernemingsfinanciering Introductie Als ondernemer moet u snel en eenvoudig kunnen zien hoe de overheid kan helpen

Nadere informatie

Overheidsregelingen. bij zakelijke kredietverlening. Borgstellingskrediet. De Europese Investeringsbank (EIB)

Overheidsregelingen. bij zakelijke kredietverlening. Borgstellingskrediet. De Europese Investeringsbank (EIB) Overheidsregelingen bij zakelijke kredietverlening De Europese en Nederlandse overheden helpen ondernemers op verschillende manieren om zo economische groei en innovatie te stimuleren. Enkele subsidies

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 Er is de komende jaren een fundamentele verandering van onze energievoorziening nodig om het hoofd te bieden aan de mondiale uitdagingen op energiegebied: de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 50 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 883 Wijziging van de Wet milieubeheer (verbetering kostenvereveningssysteem in titel 15.13) Nr. 4 ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE

Nadere informatie

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Remko Ybema Lezing Den Bosch 12 oktober 2010 www.ecn.nl Inhoud Noodzaak van duurzame energie Een duurzame energievoorziening in 2050 Doelen van het

Nadere informatie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie Irene Mouthaan, themaleider Bio-based Economy, directie Industrie & Handel, ministerie van LNV en IPE 0 Opbouw Presentatie Bio-based Economy

Nadere informatie

P r o v i n c i e F l e v o l a n d

P r o v i n c i e F l e v o l a n d Aan: Provinciale Staten Vergadering commissie: 20 april 2006 Onderwerp: Aanvraag landelijke regeling Seed Capital Technostarters : lening Early Stage Fonds Flevoland Agendapunt: 7.b.1 Lelystad: 17 maart

Nadere informatie

Datum 23 december 2016 Betreft Voortgangsrapportage Energieakkoord 2016 en uitvoering Urgendavonnis

Datum 23 december 2016 Betreft Voortgangsrapportage Energieakkoord 2016 en uitvoering Urgendavonnis > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 121 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 300 IXB Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2006 Nr. 28 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN

Nadere informatie

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Zonder Energieopslag geen Energietransitie Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Duurzame Energie Koepel 6 brancheorganisaties (wind, zon, bodemenergie, bio, warmtepompen,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 34 508 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 28 240 Evaluatienota Klimaatbeleid Nr. 36 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 242 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

9 Pijler 7: Mobiliteit en transport

9 Pijler 7: Mobiliteit en transport 9 Pijler 7: Mobiliteit en transport 9.1 Proces en borging Partijen hebben een groene groei -agenda opgesteld met perspectieven voor de lange termijn en maatregelen voor de korte termijn. In totaal worden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 294 Interpellatie van het lid Kant inzake de eigen bijdrage AWBZ Nr. 8 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

Bijlage 1: Beschrijving Seed Capital

Bijlage 1: Beschrijving Seed Capital Bijlage 1: Beschrijving Seed Capital Doel Het doel van de Seed-faciliteit is: De onderkant van de Nederlandse risicokapitaalmarkt zodanig stimuleren en mobiliseren, dat technostarters in hun kapitaalbehoefte

Nadere informatie

Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard!

Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! > www.vrom.nl Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! 2e Tender Waddenfonds 8 september tot en met 17 oktober 2008 Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! 2e Tender

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Inhoud 1. Samenvatting Miljoenennota en Troonrede 2. Advies Raad van State 3. Budgettair beleid per Ministerie 4. Vervolg 2016 Samenvatting Miljoenennota

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 27 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency 1. Het Convenant Benchmarking energie efficiency Op 6 juli 1999 sloot de Nederlandse overheid met de industrie het Convenant Benchmarking energieefficiency.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 200 XII Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2004 23 645 Openbaar vervoer Nr.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Derde Energienota Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergade~aar1995-1996 24525 Derde Energienota Nr. 2 INHOUDSOPGAVE DERDE ENERGIENOTA 1995 Samenvatting en conclusies Inleiding Hoofdstuk 1 De uitdaging

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 612 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 009 010 31 09 Schoon en zuinig Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 955 Uitbreiding van de mogelijkheid om voorzieningen te verstrekken bij arbeid als zelfstandige Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1. Inleiding

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

Reductieplan 2011-2013 (3-B-1)

Reductieplan 2011-2013 (3-B-1) Gebr. van der Lee Reductieplan 2011-2013 (3-B-1) CO²- Bewust Lelystad, januari 2013 Inhoudsopgave 1. Realisatie doelstellingen... 3 1.1 ontwikkelingen Gebr. van der Lee... 3 1.2 beleid en doelstellingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 600 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het

Nadere informatie

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek!

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! Deze notitie belicht puntsgewijs de grote rol van WKK bij energiebesparing/emissiereductie. Achtereenvolgens worden de volgende punten besproken en onderbouwd:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 733 Beleidsbrief Defensie Nr. 138 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 4 september

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

2. voorbeeld beleidsartikel

2. voorbeeld beleidsartikel Artikel Algemene doelstelling Rol en verantwoordelijkheid minister Beleidsartikel 3. Innovatie (van het fictieve Ministerie van Groei en Geluk) Een relatief sterke positie van Nederland in de EU op het

Nadere informatie

Energieakkoord: Wij zijn aan zet!

Energieakkoord: Wij zijn aan zet! Energieakkoord: Wij zijn aan zet! Energieakkoord in het kort - Akkoord over energiebesparing binnen de SER tussen overheid, natuur- en milieuorganisaties, vakbonden, energieproducenten, netbeheerders,

Nadere informatie

Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid

Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 565 D Wijziging van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2010 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 263 Wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten in verband met onder meer niet-indexering

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Provinciaal blad 2010, 79

Provinciaal blad 2010, 79 ISSN 0920-105X Provinciaal blad 2010, 79 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 26 oktober 2010, nr. 2010INT264154 houdende nadere regels op grond van de Algemene subsidieverordening provincie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 497 Passend onderwijs Nr. 93 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Route naar een Duurzame Energievoorziening

Route naar een Duurzame Energievoorziening Route naar een Duurzame Energievoorziening Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Bijeenkomst: 25 november 2013, Power Lab 5 / USI & KIVI-NIRIA Inhoud Energie-transitie Energieakkoord voor duurzame groei

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 770 Fiscale vergroeningsmaatregelen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en. Koninkrijksrelaties. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Ministerie van Binnenlandse Zaken en. Koninkrijksrelaties. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG Koninkrij ksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Turfmarkt 147 Den Haag Postbus

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 14 maart 2012

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 14 maart 2012 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal voor Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 183 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 20 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Regionaal Energie Convenant 2014-2016

Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Mede mogelijk gemaakt met steun van: Regio Rivierenland Provincie Gelderland RCT-Rivierenland Pagina 1 Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 575 Duurzame energie en energiebesparing Nr. 9 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Hierbij doe ik u toekomen het Jaarverslag 2010, Delfstoffen en aardwarmte in Nederland en het Jaarverslag 2010 van Energie Beheer Nederland B.V.

Hierbij doe ik u toekomen het Jaarverslag 2010, Delfstoffen en aardwarmte in Nederland en het Jaarverslag 2010 van Energie Beheer Nederland B.V. > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal voor Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 463 Regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet) Nr. 95 DERDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 4 april 2000 Het voorstel van wet

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 29 984 Spoor: vervoer- en beheerplan Nr. 488 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 125 Defensie Industrie Strategie Nr. 53 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 13 januari 2015 De vaste commissie voor Defensie heeft een

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 066 Belastingdienst Nr. 28 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5

Nadere informatie

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014 CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014 Verheij Infra b.v. Prisma 89 3364 DJ Sliedrecht Tel : 0184-433095 Getekend: Email Site : info@verheijsliedrecht.nl : www.verheijsliedrecht.nl

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren

Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren Private equity/investeringsfonds Ampere Equity Fonds Aandeelhouders zijn APG, PGGM, Delta Lloyd and Rabobank. Focus op productie duurzame

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 16 september 2014 Betreft Toekomstfonds

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 16 september 2014 Betreft Toekomstfonds > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directie Algemene Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

B-140 Green Deal: Groene Gevangenis Veenhuizen: naar een gevangenis voorzien van duurzame energie uit de regio

B-140 Green Deal: Groene Gevangenis Veenhuizen: naar een gevangenis voorzien van duurzame energie uit de regio B-140 Green Deal: Groene Gevangenis Veenhuizen: naar een gevangenis voorzien van duurzame energie uit de regio Partijen: De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het

Nadere informatie

Pro-Actieve Acceptatie CO 2 -afvang en opslag in Drachten

Pro-Actieve Acceptatie CO 2 -afvang en opslag in Drachten Pro-Actieve Acceptatie CO 2 -afvang en opslag in Drachten Ynke Feenstra (ECN) feenstra@ecn.nl www.createacceptance.net 1 Deze presentatie CO 2 -afvang en opslag in Drachten Wat Waar Waarom Wanneer Wie?

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Het is noodzakelijk om dit proces zorgvuldig te doorlopen en de rapportages en het voorstel voor het alternatief zorgvuldig te beoordelen.

Het is noodzakelijk om dit proces zorgvuldig te doorlopen en de rapportages en het voorstel voor het alternatief zorgvuldig te beoordelen. > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Voorlichtingsbijeenkomst OP EFRO Tender Valorisatie 2015. Joep Hoveling

Voorlichtingsbijeenkomst OP EFRO Tender Valorisatie 2015. Joep Hoveling Voorlichtingsbijeenkomst OP EFRO Tender Valorisatie 2015 Joep Hoveling Inhoud presentatie OP EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Budget en doel van de Tender Valorisatie 2015 Subsidiebedragen en percentages

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 103 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

In het laatste deel van deze brief wordt ingegaan op de aanbevelingen die volgen uit de evaluaties.

In het laatste deel van deze brief wordt ingegaan op de aanbevelingen die volgen uit de evaluaties. > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 29 544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 433 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013 Energieakkoord voor duurzame groei 6 september 2013 Programma perspresentatie Korte toelichting Energieakkoord voor duurzame groei Wiebe Draijer Korte toelichting doorrekeningen ECN/PBL/EIB Maarten Hajer

Nadere informatie

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch:

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: SDE+, TKI en experimenten E-wet 15 april 2015 16 april 2015 Wido van Heemstra Karin Keijzer Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Wat doen wij: (RVO.nl)

Nadere informatie

Minder ammoniak door innovatief voer en management

Minder ammoniak door innovatief voer en management SBIR Oproep Minder ammoniak door innovatief voer en management Openingsdatum: 20 augustus 2014 Sluitingsdatum: 1 oktober 2014 om 17:00 uur Budget: 2,25 mln. De staatssecretaris van Economische Zaken (EZ)

Nadere informatie

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder CO 2 -Prestatieladder Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. BRANDSTOF... 4 REDUCTIEDOELSTELLING... 4 RESULTATEN... 4 3. ELEKTRICITEIT... 5 4. GROENAFVAL... 6 KETENANALYSE... 6 REDUCTIEDOELSTELLING... 6 HOEVEELHEID

Nadere informatie

Subsidies. Energie en Industrie Maurits Clement

Subsidies. Energie en Industrie Maurits Clement Subsidies Energie en Industrie 2016 Maurits Clement Regelingen in de Topsector Energie Topsector en TKI s bepalen prioriteiten en Bugetten RVO voert tenders uit om budgetten toe te kennen aan projecten

Nadere informatie

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Nederland is verslaafd aan fossiele energie, zeker in vergelijking met landen om ons heen, vertelt Paul Korting, directeur van ECN. Er zijn genoeg scenario

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie