werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering"

Transcriptie

1 werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering Bestemd voor het kwalificatiedossier ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie BV ISBN Duijzings-Biermans M.J. Duijzings M.W.M Esch, de F.L.J. 1e druk 2008 Druk: Ontwerp omslag/opmaak: Keulers BV, Geleen P&P Company BV, Jan Wijnen, Beek 2008 EIW BV Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie BV Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden (www.eiw-ondernemendleren.nl). Voor alle kwesties inzake het kopiëren van een of meer pagina s uit deze uitgave: Stichting Reprorecht, Amstelveen. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 1

2 woord vooraf Het werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering is in eerste instantie geschreven voor deelnemers die in het middelbaar beroepsonderwijs een niveau 4 opleiding volgen. De oefenstof is geschreven voor de economische leerstof van kerntaak 1 van het kwalificatiedossier Ondernemer detailhandel. De thema s die in dit werkschrift centraal staan, hebben betrekking op de werkprocessen bewaakt en interpreteert de financiële situatie en maakt een investeringsbegroting en een financieringsplan. In het werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering worden vier thema s behandeld. Geadviseerd wordt de volgorde van de thema s aan te houden. Dit is van belang omdat het ene thema voorwaardelijk is voor het volgende thema. In de thema s behandelen we geen theorie. Alleen het rekenwerk wordt toegelicht. De gegevens die in de opgaven verstrekt worden zijn afkomstig van de diverse branches. Ze passen dus in het beeld van de branche. De theorie van de vier thema s wordt uitgebreid behandeld in de hoofdstukken 2 tot en met 6 van het bronboek (retail)economie. Bij het thema investeren ga je een investeringsbegroting maken. Hiervoor is het van belang dat je weet hoe je de gemiddelde vermogensbehoefte kunt berekenen. Je gaat het gemiddelde debiteuren- en crediteurensaldo berekenen. Ook ga je de aflossingscapaciteit van een onderneming bepalen. Als extra training voor het berekenen van de gemiddelde vermogensbehoefte, als gevolg van het aanhouden van voorraden, kun je opgaven maken uit het werkschrift rekenen met voorraden. Het investeren en financieren eindigt met opgaven die gaan over het presenteren van een balans. Bij het thema onderneming en financiering ga je de financiering beoordelen van de verschillende ondernemingsvormen. Ook ga je aan de hand van het financieringsplan de openingsbalans samenstellen. Tenslotte ga je de kosten berekenen die financiering met zich meebrengt. Bij het thema budgettering ga je een liquiditeitsbudget opstellen voor een winkel of afdeling in een winkel. Dit thema is een vervolg op het gelijknamige thema in het werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten. Bij het thema financiële kengetallen ga je, aan de hand van gegevens uit de jaarrekening, beoordelen of de onderneming in staat is op tijd aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Dit doe je door het berekenen van de solvabiliteit en de liquiditeitskengetallen. Ook ga je, aan de hand van de verschillende rentabiliteiten, de winstgevendheid van een onderneming beoordelen. De opdrachten in het werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering zijn geschikt om individueel aan te werken. Voordat je aan een thema begint, kun je het beste een rekentest doen op de website: Deze rekentest geeft aan wat je rekenbehoefte is, als het gaat om de vier thema s van dit werkschrift. Je bepaalt uiteindelijk zelf (in jouw persoonlijke activiteitenmatrix) met welk thema je aan de slag gaat. Stein, zomer 2008 Frans L.J. de Esch werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 2

3 inhoud investeren 4 goodwill 4 debiteurensaldo 7 crediteurensaldo 9 gemiddelde vermogensbehoefte 16 cashflow 24 presentatie balans 33 onderneming en financiering 39 eigen vermogen eenmanszaak 39 kredietprijs 49 voorbeelduitwerking: financiering en plan 55 financieringskosten 72 winstverdeling openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid 82 eigen vermogen en winstverdeling besloten vennootschap 97 budgettering 108 liquiditeitsbudget 108 financiële kengetallen 152 solvabiliteit 152 liquiditeit 160 rentabiliteit in de niet rechtspersoon 175 rentabiliteit in de rechtspersoon 185 hefboomeffect 189 totaalopgaven 191 werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 3

4 investeren goodwill moet ik daar ook voor betalen Goodwill is de som geld die je moet betalen als vergoeding voor de gevestigde klantenstroom en/of voor het recht de naam van de vroegere onderneming te blijven voeren. Voor het vaststellen van de hoogte van de goodwill kan onder andere één van de drie volgende criteria gelden: het gemiddelde economisch resultaat van de afgelopen jaren, toekomstige winstverwachtingen, het verschil tussen de rentabiliteitswaarde en het eigen vermogen van de onderneming. De rentabiliteitswaarde wordt berekend door het gemiddelde rendement eigen vermogen van de afgelopen jaren te delen door het gemiddelde percentage van het rendement eigen vermogen van de branche. voorbeeld Het gemiddelde rendement eigen vermogen van een onderneming gedurende de laatste vijf jaar bedraagt ,-. Soortgelijke ondernemingen behalen een gemiddeld rendement van het eigen vermogen van 8% per jaar. Het eigen vermogen van de onderneming bedraagt bij de overname ,-. De rentabiliteitswaarde van deze onderneming is: ,- 0,08 = ,- De goodwill bedraagt dan = , ,- = ,-. opgaven 1. Het gemiddelde rendement eigen vermogen van een detailhandelsonderneming gedurende de laatste vijf jaar bedraagt ,-. Soortgelijke detailhandelsondernemingen behalen een rentabiliteit over het gemiddelde geïnvesteerde eigen vermogen van 5%. Het eigen vermogen van de detailhandelsonderneming bedraagt ,-. a. Bereken de rentabiliteitswaarde van deze detailhandelsonderneming. Rentabiliteitswaarde is ,- 0,05 = ,- b. Bereken het bedrag dat aan goodwill betaald kan worden. Goodwill = ,- -/ ,- = ,- 2. Het gemiddelde rendement eigen vermogen van een delicatessenzaak gedurende de laatste vijf jaar bedraagt 7.500,-. Soortgelijke levensmiddelenwinkels behalen een rentabiliteit over het gemiddelde geïnvesteerde eigen vermogen van 6%. Het eigen vermogen van deze delicatessenzaak bedraagt ,-. a. Bereken de rentabiliteitswaarde van deze delicatessenzaak. Rentabiliteitswaarde is 7.500,- 0,06 = ,-. b. Bereken het bedrag dat aan goodwill betaald kan worden. Goodwill = ,- -/ ,- = ,-. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 4

5 3. Het gemiddelde rendement eigen vermogen van een detailhandelsonderneming gedurende de laatste vijf jaar bedraagt 9.500,-. Soortgelijke detailhandelsondernemingen behalen een rentabiliteit over het gemiddelde geïnvesteerde eigen vermogen van 8%. Het eigen vermogen van de detailhandelsonderneming bedraagt ,-. a. Bereken de rentabiliteitswaarde van deze detailhandelsonderneming. Rentabiliteitswaarde is 9.500,- 0,08 = ,-. b. Bereken het bedrag dat aan goodwill betaald kan worden. Goodwill = ,- -/ ,- = ,-. 4. De heer P. Bosman bereikt binnenkort de pensioengerechtigde leeftijd en wil daarom zijn onderneming verkopen aan de heer P. Keymes. De heer P. Keymes neemt de volgende bezittingen en schulden van de heer P. Bosman over: winkelpand ,- inventaris ,- voorraad ,- crediteuren ,- overige kortlopende schulden 5.000,- De goodwill die de heer P. Keymes moet betalen, wordt berekend door het verschil te nemen tussen de rentabiliteitswaarde en het eigen vermogen van de heer P. Bosman. Dit laatste bedraagt ,-. Voor de berekening van de rentabiliteitswaarde worden de volgende gegevens gebruikt: het gemiddelde rendement eigen vermogen in de laatste vijf jaar bedraagt ,-, het rentepercentage is 5%. a. Bereken het bedrag aan goodwill dat de heer P. Keymes moet betalen. Rentabiliteitswaarde is ,- 0,05 = ,- Eigen vermogen ,- Goodwill ,- b. Bereken de totale overnamesom. Winkelpand ,- Inventaris ,- Goodwill ,- Voorraad ,- + Totaal ,- Crediteuren Overige kortlopende schulden 5.000, ,- - Overnamesom ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 5

6 5. De heer J. Janssen overweegt zijn damesmodezaak te verkopen aan zijn neef B. Janssen. Als de verkoop doorgaat moet neef B. Janssen de volgende bezittingen en schulden van zijn oom overnemen: winkelpand ,- inventaris ,- voorraad ,- debiteuren 1.000,- crediteuren ,- overige kortlopende schulden ,- Het geïnvesteerde eigen vermogen van de heer J. Janssen in de damesmodezaak bedraagt ,-. De heer J. Janssen vindt dat hij recht heeft op een bedrag aan goodwill, ter grootte van het verschil tussen de rentabiliteitswaarde en het eigen vermogen van de damesmodezaak. Voor de berekening van de rentabiliteitswaarde beschikt de heer J. Janssen over de volgende gegevens: het gemiddelde rendement eigen vermogen van de laatste vijf jaar bedraagt 7.600,-, het rentepercentage is 4%. a. Bereken het bedrag aan goodwill dat d neef B. Janssen moet betalen. Rentabiliteitswaarde is 7.600,- 0,04 = ,- Eigen vermogen ,- Goodwill 5.000,- b. Bereken de totale overnamesom. Winkelpand ,- Inventaris ,- Goodwill 5.000,- Voorraad ,- Debiteuren 1.000,- + Totaal ,- Crediteuren Overige kortlopende schulden , ,- - Overnamesom ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 6

7 debiteurensaldo opgaven moet ik daar ook voor betalen In sommige branches betalen de klanten niet altijd contant. Voor het bepalen van de vermogensbehoefte zal er rekening gehouden moeten worden met het te verwachten gemiddelde debiteurensaldo. Dit is het te verwachten gemiddeld uitstaand bedrag aan debiteuren. Voor de berekening van het te verwachten gemiddelde debiteurensaldo zijn de volgende gegevens nodig: het gedeelte van de consumentenomzet dat op rekening verkocht wordt: CO rek, het gemiddeld aantal dagen dat de afnemer krediet krijgt: de gemiddelde krediettermijn aan debiteuren ofwel de debiteurentermijn: D t. Voor het berekenen van het gemiddelde debiteurensaldo kun je de volgende formule gebruiken: GDS = CO rek x D t 360 opmerking De debiteurentermijn in hele dagen moet altijd naar boven afgerond worden; D t = 3,2 wordt dan 4. voorbeeld De te verwachten consumentenomzet van een woonwinkel is ,-, waarvan 40% op rekening. De debiteurentermijn is 15 dagen. Verondersteld wordt dat de omzet op rekening gelijkmatig over het jaar verdeeld is. Voor de berekening van het GDS moet eerst de consumentenomzet op rekening vastgesteld worden. Deze bedraagt 40% van ,-, ofwel ,-. Het GDS is dan: ,- x = , In dit voorbeeld moet de eigenaar van de woonwinkel in zijn investeringsbegroting dus rekening houden met een gemiddeld bedrag van ,- dat hij nog tegoed heeft van zijn klanten. 6. Gegevens van een detailhandelsonderneming: de consumentenomzet op rekening bedraagt ,-, de debiteurentermijn is 10 dagen, de omzet op rekening is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Bereken het gemiddelde debiteurensaldo van deze detailhandelsonderneming. GDS: ,- x 10/360 = 4.000,-. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 7

8 7. Gegevens van een detailhandelsonderneming: de consumentenomzet is ,-, de contante consumentenomzet bedraagt 94% van de consumentenomzet, de debiteurentermijn is 12 dagen, de omzet op rekening is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Bereken het gemiddelde debiteurensaldo van deze detailhandelsonderneming. GDS: 0,06(op rekening) x ,- x 12/360 = ,-. 8. Gegevens van een detailhandelsonderneming: de omzet op rekening bedraagt ,-, de debiteurentermijn is 14 dagen, de omzet op rekening is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken het gemiddelde debiteurensaldo van deze detailhandelsonderneming (afronden op hele euro s nauwkeurig). GDS: 1,21 x ,- x 14/360 = 2.117,50, afgerond op hele euro s 2.118,- 9. Gegevens van een vlees- en vleeswarenzaak: de omzet bedraagt ,-, de verkopen op rekening zijn 4% van de omzet, de debiteurentermijn is 14 dagen, de omzet op rekening is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Voor de btw geldt het l-tarief. Bereken het gemiddelde debiteurensaldo van deze vlees- en vleeswarenzaak (afronden op hele euro s nauwkeurig). GDS: 1,06 x 0,04 x ,- x 14/360 = 1.649,- 10. Gegevens van een zelfbedieningszaak: consumentenomzet op rekening ,- gemiddelde debiteurensaldo 600,- de omzet op rekening is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Bereken de debiteurentermijn van deze zelfbedieningszaak in hele dagen. 600,- = x D t /360 D t = ( 600,- x 360) ,- = 3,66; dus 4 dagen 11. Gegevens van een banketzaak: de consumentenomzet is ,-, de contante consumentenomzet bedraagt 96% van de totale consumentenomzet, het gemiddelde debiteurensaldo bedraagt 475,-, de omzet op rekening is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Bereken de debiteurentermijn van deze banketzaak in hele dagen. 475,- = x D t /360 D t = ( 475,- x 360) ,- = 6,2 dagen, dus 7 dagen. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 8

9 crediteurensaldo moet ik daar ook voor betalen Het te verwachten gemiddeld te betalen bedrag aan de leveranciers wordt het te verwachten gemiddelde crediteurensaldo genoemd. Dit gemiddelde crediteurensaldo wordt in het financieringsplan opgenomen. De hoogte van het gemiddelde crediteurensaldo wordt bepaald door: de inkopen op rekening, inclusief btw: INK rek, het gemiddeld aantal dagen dat de ondernemer krediet krijgt van zijn leveranciers: de gemiddelde krediettermijn van crediteuren ofwel de crediteurentermijn: C t. Bij een startende ondernemer is er geen informatie bekend over de gemiddelde crediteurentermijn. Meestal worden met de leveranciers afspraken gemaakt over het moment van betalen van de ingekochte beginvoorraad. Voor het berekenen van het gemiddelde crediteurensaldo kun je de volgende formule gebruiken: GCS = INK rek x C t 360 opmerking De crediteurentermijn in hele dagen moet altijd naar beneden afgerond worden; C t = 13,7 wordt dan 13. voorbeeld De te verwachten inkopen op rekening, inclusief btw, van een woonwinkel zijn ,-. De crediteurentermijn is 75 dagen. Verondersteld wordt dat de inkopen op rekening gelijkmatig over het jaar verdeeld zijn. Het GCS is dan: ,- x = , opgaven 12. Gegevens van een doe-het-zelfzaak: inkopen tegen inkoopfactuurprijs: ,-, crediteurentermijn: 3 dagen, alle inkopen geschieden op rekening, de inkopen op rekening zijn gelijkmatig over het jaar verdeeld. Bereken het gemiddelde crediteurensaldo van deze doe-het-zelfzaak. GCS: ,- x 3/360 = 6.500,- 13. Gegevens van een supermarkt: de agf-inkopen bedragen ,-, de contante inkopen bedragen 10% van de totale agf-inkopen, de crediteurentermijn is 7 dagen, de inkopen op rekening zijn gelijkmatig over het jaar verdeeld. Voor de btw geldt het l-tarief. Bereken het gemiddelde crediteurensaldo van deze supermarkt. GCS: 0,9 x 1,06 x ,- x 7/360 = 3.988,25 werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 9

10 14. Gegevens van een detailhandelsonderneming: de inkopen op rekening, inclusief btw bedragen ,-, het gemiddelde crediteurensaldo is ,-, de inkopen op rekening zijn gelijkmatig over het jaar verdeeld. Bereken de crediteurentermijn van deze detailhandelsonderneming in hele dagen ,- = x C t /360 C t = ( ,- x 360) ,- = 5,31 dagen, dus 5 dagen. 15. Gegevens uit een bepaald jaar van een detailhandelsonderneming: voorraad per 1 januari ,- voorraad per 31 december ,- consumentenomzet ,- brutowinst 37% crediteurentermijn 24 dagen de inkopen die geheel op rekening geschieden, zijn gelijkmatig over het jaar verdeeld Voor de btw geldt het h-tarief. a. Bereken de inkoopwaarde van de omzet van deze detailhandelsonderneming ,- x 100/121 x 0,63 = ,21 b. Bereken de inkopen tegen inkoopfactuurprijs van deze detailhandelsonderneming. Inkopen op rekening zijn: Beginvoorraad ,00 Inkopen Inkoopwaarde ,21 Eindvoorraad ,00 Uit het bovenstaande staatje kun je de inkopen bereken door: , , ,- = ,21 De inkopen tegen inkoopfactuurprijs zijn dan: ,21 x 1.21 = ,75 c. Bereken het gemiddelde crediteurensaldo van deze detailhandelsonderneming (afronden op veelvouden van 500,-). GCS: ,75 x 24/360 = ,45 afgerond , Gegevens van een kleine supermarkt van een bepaald jaar: consumentenomzet ,- brutowinst 18,5% voorraad per 1 januari ,- voorraad per 31 december ,- crediteurentermijn 6 dagen gemiddelde btw 7% a. Bereken de inkopen, exclusief btw, van deze supermarkt. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 10

11 Beginvoorraad Inkopen Inkoopwaarde ( x 81,5) ,00 Eindvoorraad ,00 Uit het bovenstaande staatje kun je de inkopen bereken door: , , ,- = ,- b. Bereken het gemiddelde crediteurensaldo van deze supermarkt (in hele euro s nauwkeurig). ( ,- x 1,07) x 6/360 = ,12 x 6/360 = ,80, = ,- 17. De heer J. Crutzen is van plan een supermarkt te openen. Hij begroot de omzet op ,-. Hij verwacht in het eerste jaar een brutowinst te realiseren van 17%. In de branche hanteert men een gemiddelde omzetduur van 30 dagen. Bij het opstellen van de investeringsbegroting gaat de heer J. Crutzen ervan uit dat de beginvoorraad gelijk is aan 1,5 keer de gemiddelde voorraad. De btw is gemiddeld 7%. Bereken het bedrag van de voorraad dat de heer J. Crutzen moet opnemen op de investeringsbegroting (afronden op 1.000,- nauwkeurig). Als de omzetduur 30 dagen is, dan is de omzetsnelheid = 12 IWO is 0,83 x ,- = ,- Voorraad 1,07 x 1,5 x ,- 12 = ,13 ofwel , Begrote gegevens met betrekking tot de overname van een goedlopende detailhandelsonderneming: consumentenomzet: ,-, omzetsnelheid: 1,8, debiteurentermijn 24 dagen, brutowinst 40%, verkopen op rekening 20% van de consumentenomzet, crediteurentermijn 60 dagen, de beginvoorraad is gelijk aan de gemiddelde voorraad, de voorraad blijft op hetzelfde niveau gehandhaafd, de inkopen geschieden geheel op rekening. Bereken het bedrag dat door eigen geld en door de bank gefinancierd moet worden om in de vermogensbehoefte, die uit de bovenstaande gegevens voortvloeit, te voorzien. Het betreft hier een vermogensbehoefte per datum, dus alle bedragen inclusief btw. Gemiddelde voorraad: IWO OS = ( ,- x 0,6) 1, ,- GDS: 0,20 x ,- x 24/ , ,- Inkopen zijn 60% van ,- = ,- GCS: ,- x 60/ ,- Door de bank te financieren en door eigen geld ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 11

12 19. John Dassen, eigenaar van een doe-het-zelfzaak, ontleent de onderstaande gegevens aan zijn administratie. 1 januari x 1,- 31 december x 1,- debiteuren crediteuren voorraad De consumentenomzet bedraagt ,-, waarvan 10% verkocht is op rekening. Verdere gegevens het gerealiseerde brutowinstpercentage is 36%, de inkopen geschieden geheel op rekening. Voor de btw geldt het h-tarief. a. Bereken de debiteurentermijn van deze doe-het-zelfzaak in dagen nauwkeurig. b. Bereken de inkopen op rekening, inclusief btw, van deze doe-het-zelfzaak. c. Bereken het bedrag dat door deze doe-het-zelfzaak betaald is aan crediteuren. d. Bereken de crediteurentermijn van deze doe-het-zelfzaak in dagen nauwkeurig. a. Bereken de debiteurentermijn van deze doe-het-zelfzaak in dagen nauwkeurig. GDS: ( , ,-) 2 = ,- D t = ,- x 360 0,10 x ,- = 17,14 dagen = 18 dagen. b. Bereken de inkopen op rekening, inclusief btw, van deze doe-het-zelfzaak. IWO = 0,64 x ,- 1, ,50 Voorraadmutatie minus ,00 Inkopen ,41 Inkopen inclusief btw ,41 x 1,21 = ,59 c. Bereken het bedrag dat door d deze doe-het-zelfzaak betaald is aan crediteuren. Toename crediteurensaldo 3.200,- Inkopen op rekening ,59,- - Betaalde crediteuren ,59,- d. Bereken de crediteurentermijn van deze doe-het-zelfzaak in dagen nauwkeurig. C t = ,- x = 14,46, 14 dagen 20. De eigenaar van een detailhandelsonderneming verstrekt de volgende gegevens. per crediteurensaldo x 1,- debiteurensaldo x 1,- voorraad x 1,- 1 januari april juli oktober december De in de tabel genoemde bedragen van het crediteurensaldo en het debiteurensaldo zijn inclusief btw; de voorraadbedragen zijn exclusief btw. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 12

13 Verdere gegevens consumentenomzet: ,-, verkopen op rekening 40% van de consumentenomzet, inkopen, inclusief btw : ,-, de inkopen geschieden geheel op rekening, Voor de btw geldt het h-tarief. a. Bereken het gemiddelde debiteurensaldo van deze detailhandelsonderneming. GDS (0,5x , , , , + 0,5 x ,-) 4 = ,- b. Bereken het gemiddelde crediteurensaldo van deze detailhandelsonderneming. GCS (0,5 x , , , ,- + 0,5 x ,- ) 4 = ,- c. Bereken de gemiddelde voorraad van deze detailhandelsonderneming. Gemiddelde voorraad (0,5 x , , , ,- + 0,5 x ) 4 = ,- d. Bereken het bedrag dat op basis van de hiervoor vermelde gegevens per saldo gefinancierd moet worden door eigen en/of vreemd vermogen. Gemiddeld debiteurensaldo (debet) ,- Gemiddelde voorraad (debet) ,- + Gemiddeld crediteurensaldo (credit) ,- - Gemiddelde vermogensbehoefte ,- e. Bereken de debiteurentermijn van deze detailhandelsonderneming in dagen nauwkeurig. Verkopen op rekening zijn 40% van ,- = ,- D t = ( ,- x 360) ,- = 25,3 26 dagen. f. Bereken de crediteurentermijn van deze detailhandelsonderneming in dagen nauwkeurig. Ct = ( ,- x 360) ,- = 49,8 49 dagen. 21. Van een op te richten woonwinkel zijn de volgende gegevens bekend: verwachte omzet: ,-, brutowinst 40%, omzetsnelheid 1,5, verkopen op rekening 30% van de omzet, beginvoorraad 120% van de gemiddelde voorraad, inkopen op rekening (exclusief btw): ,-, debiteurentermijn 20 dagen, crediteurentermijn 80 dagen. Voor de btw geldt het h-tarief. Verondersteld wordt, dat de in- en verkopen op rekening gelijkmatig over het jaar verdeeld zijn. Er zijn geen contante inkopen. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 13

14 a. Bereken het gemiddelde debiteurensaldo van deze woonwinkel. GDS: ,- x 0,3 x 1,21 x 20/360 = ,- b. Bereken het gemiddelde crediteurensaldo van deze woonwinkel (afronden op veelvouden van 500,-). GCS: ,- x 1,21 x 80/360 = ,67, afgerond ,- c. Bereken het bedrag van de voorraad dat op de investeringsbegroting van deze woonwinkel staat (afronden op veelvouden van 500,-). Gemiddelde voorraad: ( ,- x 0,6) 1,5 = ,- Beginvoorraad investeringsbegroting: ,- 100 x 120 x 1,21 = ,-; afgerond ,- 22. Supermarkteigenaar R. Gommers ontleent de onderstaande gegevens aan zijn administratie. 1 januari x 1,- 31 december x 1,- debiteuren crediteuren voorraad De consumentenomzet bedraagt ,-, waarvan 15% verkocht is op rekening. De omzet bedraagt ,-. Verdere gegevens het gerealiseerde brutowinstpercentage is 19,2%, de inkopen geschieden geheel op rekening, het gemiddelde btw-percentage op de inkopen is gelijk aan het gemiddelde btw-percentage op de verkopen. a. Bereken de debiteurentermijn van deze supermarkt in dagen nauwkeurig. GDS: ( , ,-) 2 = 8.060,- D t = 8.060,- x 360 0,15 x ,- = 16 dagen. b. Bereken de inkopen op rekening, inclusief btw, van deze supermarkt. IWO = 0,808 x ,- = ,47 Voorraadmutatie minus 4.822,00 Inkopen ,47 De btw bedraagt ( / ) x 100% = 7% Inkopen inclusief btw ,47 x 1,07 = ,05 c. Bereken het bedrag dat door deze supermarkt betaald is aan crediteuren. Toename crediteurensaldo 8.586,00 Inkopen op rekening ,05 - Betaalde crediteuren ,05 d. Bereken de crediteurentermijn van deze supermarkt in dagen nauwkeurig. C t = ,- x ,05 = 10,4; 10 dagen werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 14

15 23. Kruidenier P. van Roon ontleent de onderstaande gegevens aan zijn jaarrekening: 1 januari x 1,- 31 december x 1,- debiteuren crediteuren voorraad EIW BV De consumentenomzet bedraagt ,-, waarvan 1% op rekening. De omzet bedraagt ,-. Verdere gegevens het gerealiseerde brutowinstpercentage is 19,2%, de inkopen geschieden geheel op rekening, het privéverbruik aan goederen uit de winkel bedraagt ,- (dit is tegen inkoopwaarde en exclusief btw), het gemiddelde btw-percentage op de inkopen is gelijk aan het gemiddelde btw-percentage op de verkopen, de in- en verkopen zijn gelijkmatig over de dagen van het jaar verspreid. a. Bereken de debiteurentermijn van deze kruidenier in dagen nauwkeurig. ( 4.400, ,-) 2 = ,90 x D t /360; D t = 32 dagen. b. Bereken de inkopen, inclusief btw, van deze kruidenier (in euro s nauwkeurig). Voorraadafname 4.875, Btw% = 7 % Inkopen (0,808 x ,- -/ , ,-) x 1,07 = c. Bereken het bedrag dat deze kruidenier betaald heeft aan crediteuren ,- -/ ,- = ,- d. Bereken de crediteurentermijn van deze kruidenier in dagen nauwkeurig. GCS = ( , ,-) 2 = , ,50 = x C t /360; C t = 10 dagen werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 15

16 gem iddelde vermogensbehoefte hoezo behoefte aan vermogen Als je de gemiddelde vermogensbehoefte van een bepaalde periode wil berekenen, dan moet je de administratieve waarde van de bedrijfsmiddelen als basis nemen. Bij het bepalen van die administratieve waarde moeten de afschrijvingen berekend worden. voorbeeld Op de investeringsbegroting van een detailhandelsonderneming staan de volgende investeringsbedragen: bedrag x 1,- (excl. btw) investeringen afschrijvingen x 1,- datum dit jaar volgend jaar dit jaar omschrijving computerkassa s juli software juli magazijninventaris oktober kassatoonbank mei totaal Verdere gegevens de te verwachten waarde van de voorraad per: 31 december dit jaar ,- 31 december volgend jaar ,- het gemiddelde bedrag dat geïnvesteerd is in liquide middelen bedraagt 1.500,- De vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming van dit jaar is ,-. Dit bedrag is als volgt opgebouwd: duurzame bedrijfsmiddelen ,- ( , ,-) voorraad ,- liquide middelen 1.500,- Voor het berekenen van de gemiddelde vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming voor het komende jaar, moet het gemiddelde berekend worden van de investeringsbedragen per 31 december van dit jaar en per 31 december van het komende jaar. Voor de duurzame bedrijfsmiddelen is dit: ( , ,-) 2 = ,-. Voor de voorraad is dit: ( , ,-) 2 = ,-. De gemiddelde vermogensbehoefte van het komende jaar is dan: duurzame bedrijfsmiddelen ,- voorraad ,- liquide middelen 1.500,- Totaal ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 16

17 opgaven 24. De waarde van de voorraad in een speciaalzaak in luxe verlichtingsartikelen is per 1 januari ,- en per 31 december ,-. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van het aanhouden van voorraden in deze speciaalzaak. ( , ,-) 2 = ,- 25. De afdelingsmanager van de afdeling zuivel en diepvries van een supermarkt in Terneuzen leest in de voorraadadministratie de volgende voorraadwaarden. 1 januari ,- 1 februari ,- 1 maart ,- 1 april ,- Voor de btw geldt het l-tarief. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van het eerste kwartaal die uit de gegevens van deze afdeling voortvloeit. (0,5 x , , ,- + 0,5 x ,-) 3 = , Gegevens van een sportzaak: omzet ,-, omzetsnelheid 4,2, brutowinst 41%, de omzet is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van het aanhouden van voorraden in deze sportzaak. Gemiddelde voorraad: IWO = 0,59 x ,- = ,- Gemiddelde voorraad is nu ,- 4, ,- Vermogensbehoefte is dan ,- Let op: Omdat hier de gemiddelde vermogensbehoefte gevraagd wordt, hoeft de btw op de voorraad niet meegenomen te worden. Wordt de vermogensbehoefte per datum gevraagd dan moet de btw wel meegenomen worden. In de opgave moet dan wel vermeld worden hoe groot de voorraad op die datum is, bijvoorbeeld 80% van de gemiddelde voorraad. 27. Gegevens van een speelgoedzaak: consumentenomzet ,-, omzetsnelheid 5,2, brutowinst 34%, de omzet is gelijkmatig over het jaar verdeeld. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 17

18 Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van het aanhouden van voorraden in deze speelgoedzaak. (0,66 x ,- 1.21) 5,2 = , Gegevens van een modezaak: omzet ,-, brutowinst 37%, omzetduur 110 dagen, debiteurentermijn 6 dagen, verkopen op rekening 10% van de omzet, de omzet op rekening is gelijkmatig over het jaar verdeeld. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte die uit de gegevens van deze modezaak voortvloeit. Gemiddelde voorraad: O.s. = = 3.27 IWO = 0,63 x ,- = ,- Gemiddelde voorraad is nu , ,00 G.D.S. = 1,21 x 0,1 x ,- x 6/360 = 1004,30 + Vermogensbehoefte is dan , Gegevens van een willekeurige detailhandelsonderneming: omzet ,-, brutowinst 42%, omzetsnelheid 3,5, debiteurentermijn 14 dagen, de omzet op rekening is 5% van de consumentenomzet. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming die uit de bovenstaande gegevens voortvloeit. IWO = 0,58 x ,- = ,- Gemiddelde voorraad is nu , ,86 G.D.S. = 1,21 x 0,05 x ,- x 14/360 = 2.940,97 + Vermogensbehoefte is dan , Gegevens van een willekeurige detailhandelsonderneming: omzet ,-, brutowinst 19%, omzetsnelheid 8, debiteurentermijn 10 dagen, de omzet op rekening is 3% van de consumentenomzet. Voor de btw geldt een gemiddeld tarief van 8%. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 18

19 Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming die uit de bovenstaande gegevens voortvloeit. IWO = 0,58 x ,- = ,- Gemiddelde voorraad is nu , ,50 G.D.S. = 1,08 x 0,03 x ,- x 10/360 = 5.085,00 + Vermogensbehoefte is dan , Gegevens van een willekeurige detailhandelsonderneming: consumentenomzet ,-, brutowinst 38%, omzetsnelheid 4, debiteurentermijn 9 dagen, de omzet op rekening is 10% van de consumentenomzet. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming die uit de bovenstaande gegevens voortvloeit. IWO (incl. btw) = 0,62 x ,- = ,55 Gemiddelde voorraad is nu , ,64 G.D.S. = 0,10 x ,- x 9/360 = 1.756,63 + Vermogensbehoefte is dan , Per 31 december bedragen de totale bezittingen van een detailhandelsonderneming ,-. Het eigen vermogen per die datum bedraagt ,-. a. Hoe groot is de vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming? ,- b. Hoe groot is het totale vermogen van deze detailhandelsonderneming? ,- c. Bereken het vreemd vermogen van deze detailhandelsonderneming per 31 december , ,- = ,- 33. Per 31 december bedragen de totale bezittingen van een detailhandelsonderneming ,-. Het eigen vermogen per die datum bedraagt ,-. a. Hoe groot is de vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming? ,- b. Hoe groot is het totale vermogen van deze detailhandelsonderneming? ,- c. Bereken het vreemd vermogen van deze detailhandelsonderneming per 31 december , ,- = ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 19

20 34. Mevrouw M. Rauw start per 1 oktober een detailhandelsonderneming, waarin de volgende bedragen geïnvesteerd worden: verbouwing winkelpand ,- inventaris ,- voorraad ,- aanloopkosten ,- liquide middelen ,- De bovenstaande bedragen zijn inclusief btw h-tarief, met uitzondering van de aanloopkosten en de liquide middelen. De verbouwing van het winkelpand en de inventaris moeten binnen vijf jaar terugverdiend worden. De restwaarde na vijf jaar is nihil. Er wordt afgeschreven met een vast bedrag per jaar. a. Stel de investeringsbegroting van de detailhandelsonderneming op per 1 oktober. Verbouwing pand ,- Inventaris ,- Voorraad ,- Aanloopkosten ,- Liquide middelen ,- Vermogensbehoefte ,- b. Bereken de boekwaarde van de duurzame bedrijfsmiddelen per 31 december van dat jaar. Aanschafprijs duurzame bedrijfsmiddelen: ( , ,- ) x 100/121= ,32 Af te schrijven in vijf jaar, per jaar ,26- Waarde 31 december ,32,- -/- 0,25 x ,26 = , Op de investeringsbegroting van een detailhandelsonderneming staan de volgende investeringsbedragen: omschrijving investeringsbedrag (exclusief btw) x 1,- investeringsdatum dit jaar afschrijvingen dit jaar x 1,- afschrijvingen volgend jaar x 1,- winkelinventaris september transportmiddelen april bedrijfskleding oktober kasregister mei totaal Verdere gegevens de te verwachten waarde van de voorraad per: 31 december dit jaar ,- 31 december volgend jaar ,- het gemiddelde bedrag dat geïnvesteerd is in liquide middelen bedraagt 7.500,- a. Bereken de vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming per 31 december van dit jaar. Waarde bedrijfsmiddelen ,- Waarde voorraad ,- Waarde liquide middelen 7.500,- Vermogensbehoefte 31 december ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 20

21 b. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van deze detailhandelsonderneming in het volgende jaar. Gemiddelde waarde bedrijfsmiddelen: ( , , ,-) ,- Gemiddelde waarde voorraad ,- Waarde liquide middelen 7.500,- Gemiddelde vermogensbehoefte ,- 36. Op de investeringsbegroting van een doe-het-zelfzaak staan de volgende investeringsbedragen: omschrijving investeringsbedrag (exclusief btw) x 1,- investeringsdatum dit jaar afschrijvingen dit jaar x 1,- afschrijvingen volgend jaar x 1,- bestelauto juni transportmiddelen juli check-outs oktober kantine-inventaris maart Verdere gegevens investeringen in overige bedrijfsmiddelen per: 31 december dit jaar ,- 31 december komend jaar ,- de te verwachten waarde van de voorraad per: 31 december dit jaar ,- 31 december komend jaar ,- het gemiddelde bedrag dat geïnvesteerd is in liquide middelen bedraagt 7.500,- a. Bereken de totale vermogensbehoefte, exclusief btw, per 31 december van dit jaar van deze doe-het-zelfzaak. Waarde bedrijfsmiddelen ,- Waarde overige bedrijfsmiddelen ,- Waarde voorraad ,- Waarde liquide middelen 7.500,- Vermogensbehoefte 31 december ,- b. Bereken de gemiddelde totale vermogensbehoefte van deze doe-het-zelfzaak in het komende jaar. Gemiddelde waarde bedrijfsmiddelen ,- Gemiddelde waarde overige bedrijfsmiddelen ,- Gemiddelde waarde voorraad ,- Waarde liquide middelen 7.500,- Gemiddelde vermogensbehoefte ,- 37. Supermarkteigenaar G. Kertzman overweegt om via internet te gaan verkopen. Dit betekent dat hij op korte termijn een nieuwe bestelauto moet aanschaffen. Hiermee gaat een investering gepaard van ,- (inclusief 2.750,- btw). Per jaar wordt er 2.000,- op de bestelauto afgeschreven. Andere kostensoorten worden in deze opgave buiten beschouwing gelaten. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 21

22 a. Hoe groot is de vermogensbehoefte op het moment van aanschaf van de bestelauto? Bij aanschaf inclusief btw ,- b. Bereken de gemiddelde vermogensbehoefte van de bestelauto in het eerste jaar. Gemiddeld is exclusief btw Aanschafprijs bestelauto , , ,- Afschrijvingen 2.000,- Waarde aan het einde van het jaar ,- Gemiddelde vermogensbehoefte , ,- = ,- 38. De heer H. Galens is van plan een textielzaak te openen. Hij begroot de omzet op ,-. Hij verwacht een brutowinst te kunnen realiseren van 37%. In de branche hanteert men een gemiddelde omzetsnelheid van 3,8. Bij het opstellen van de investeringsbegroting gaat de heer H. Galens ervan uit, dat de beginvoorraad gelijk is aan de gemiddelde voorraad. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken het bedrag van de voorraad dat de heer H. Galens moet opnemen op de investeringsbegroting (afronden op 500,- nauwkeurig). Eerst wordt de inkoopwaarde berekend, deze is 0,63 x ,- = ,- Vervolgens wordt met behulp van de omzetsnelheid de gemiddelde voorraad berekend: OS = IWO Gem. Voorraad. Dus de gemiddelde voorraad is de inkoopwaarde gedeeld door de omzetsnelheid, ofwel ,- 3,8 = ,74 Echter op de investeringsbegroting moet ook de btw meegenomen worden. Dus op de investeringsbegroting staat de voorraad, inclusief btw: 1,21 x ,74 = ,64, afgerond , De heer L. Seyer te Dalsum wil zich als zelfstandig ondernemer vestigen. Hij kan een bestaand winkelpand kopen of huren. De huur bedraagt 2.000,- per maand. De koopprijs van het winkelpand bedraagt ,- kosten koper. Bij de aankoop van het winkelpand moeten 6% overdrachtsbelasting en 2.475,- voor de kosten van koopakte betaald worden. De heer L. Seyer kan een 5%-geldlening sluiten van ,-. De afsluitprovisie van deze lening bedraagt 1,5%. De overige kosten die verbonden zijn aan het afsluiten van deze lening bedragen 1.500,-. a. Bereken over hoeveel eigen middelen de heer L. Seyer moet beschikken om het winkelpand te kunnen kopen. Koopsom ,- Belasting 6% ,- Kosten 2.475, ,- Lening ,- Provisie 2.025,- Kosten 1.500, ,- - L. Seyer moet beschikken over ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 22

23 Tot nu toe heeft de heer L. Seyer de onder vraag a. berekende eigen middelen belegd à 5% per jaar. Behalve met de derving van rente over de eigen middelen, moet hij rekening houden met: de rente van de geldlening, de onroerendzaakbelasting ad 645,- per jaar, de afschrijvingskosten ad 4.000,- per jaar, de overige kosten, zoals onderhoud en reparatie, worden voor het eerste jaar geschat op 1.700,-. b. Bereken de kosten per maand van het eerste jaar indien de heer L. Seyer besluit het winkelpand te kopen. Rentederving 5% van ,- Rente 5% 6.750,- Onroerende zaakbelasting 645,- Afschrijvingskosten 4.000,- Overige kosten 1.700,- Totale kosten per jaar ,- Per maand 1.547,50 c. Wat is voordeliger, kopen of huren? Kopen d. Hoeveel bedraagt het verschil per jaar? 12 x 2000,- -/ ,- = 5.430,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 23

24 ca shflow ik moet kunnen aflossen De cashflow van een onderneming kun je berekenen door de afschrijvingen op te tellen bij de winstreservering van het afgelopen boekjaar. De winstreservering is het bedrag van de winst dat niet uitgekeerd is aan de eigena(a)r(en) van de onderneming. Bij de ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid is dat de nettowinst gecorrigeerd met de privéuitgaven. Dus: cashflow = afschrijvingen + winstreservering voorbeeld 1 Het eigen vermogen van een speciaalzaak per 31 december bedraagt ,-. Het eigen vermogen van deze speciaalzaak per 1 januari van datzelfde jaar bedraagt ,-. Uit het resultatenoverzicht van deze speciaalzaak blijkt dat er voor 6.255,- is afgeschreven. De cashflow van deze speciaalzaak is: Eigen vermogen per 31 december ,- Eigen vermogen per 1 januari ,- - Winstreservering ,- Afschrijvingen 6.255,- + Cashflow ,- Moet je cashflow berekenen voor ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid, dan is de winstreservering de opbrengst van de eigen vermogenverschaffers. Dit is het dividend + de winstinhouding; ofwel het winstsaldo gecorrigeerd met de uitkeringen aan derden (belastingen en tantièmes). Dus: cashflow = afschrijvingen + dividend + toevoeging winstreserve voorbeeld 2 Het geïnvesteerde eigen vermogen van de Parketreus BV per 31 december bedraagt ,-. Het geïnvesteerde eigen vermogen van deze BV per 1 januari van datzelfde jaar bedraagt ,-. Uit de winstverdeling van de Parketreus BV blijkt dat er aan dividend 1.700,- uitgekeerd is. Uit het resultatenoverzicht van deze BV blijkt dat er voor ,- is afgeschreven. In het betreffende jaar is er geen aandelenvermogen bijgestort. De cashflow van deze BV is: Geïnvesteerd eigen vermogen per 31 december ,- Geïnvesteerd eigen vermogen per 1 januari ,- - Toevoeging winstreserve 6.300,- Dividend 1.700,- + Afschrijvingen ,- + Cashflow ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 24

25 opgaven 40. Gegevens van een eenmanszaak: eigen vermogen per 31 december vorig jaar ,- eigen vermogen per 31 december dit jaar ,- afschrijvingskosten dit jaar 5.360,- Bereken de cashflow per 31 december van dit jaar. Eigen vermogen 31 december vorig jaar ,- Eigen vermogen 31 december dit jaar ,- Winstreserve 5.625,- Afschrijvingen 5.360,- Cashflow ,- 41. Gegevens van een eenmanszaak: eigen vermogen per 31 december vorig jaar ,- eigen vermogen per 31 december dit jaar ,- afschrijvingskosten dit jaar ,- Bereken de cashflow per 31 december van dit jaar. Eigen vermogen 31 december vorig jaar ,- Eigen vermogen 31 december dit jaar ,- Winstreserve 6.380,- min Afschrijvingen ,- Cashflow ,- 42. Gegevens van een eenmanszaak: eigen vermogen per 1 januari ,- nettowinst ,- privéopnamen ,- afschrijvingskosten 7.890,- a. Bereken de winstreservering van deze eenmanszaak. b. Bereken de cashflow van deze eenmanszaak. Nettowinst ,- Privéopnamen ,- a. Winstreserve 6.700,- Afschrijvingen 7.890,- b. Cashflow ,- 43. Gegevens van een eenmanszaak: eigen vermogen per 1 januari ,- nettowinst ,- privéopnamen ,- afschrijvingskosten ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 25

26 a. Bereken de winstreservering van deze eenmanszaak. b. Bereken de cashflow van deze eenmanszaak. Nettowinst ,- Privéopnamen ,- a. Winstreserve ,- Afschrijvingen ,- b. Cashflow ,- 44. Gegevens van dit jaar van een eenmanszaak: eigen vermogen per 31 december ,- nettowinst ,- privéopnamen ,- afschrijvingskosten 7.300,- a. Bereken het eigen vermogen van deze eenmanszaak per 31 december vorig jaar. Eigen vermogen dit jaar ,- Privéopnamen , ,- Nettowinst ,- + Eigen vermogen vorig jaar ,- b. Bereken de cashflow van deze eenmanszaak. Eigen vermogen 31 december vorig jaar ,- Eigen vermogen 31 december dit jaar ,- Winstreserve 500,- min Afschrijvingen 7.300,- Cashflow 6.800,- 45. Gegevens van een eenmanszaak: nettowinst ,- privéopnamen ,- privéstortingen 5.000,- afschrijvingskosten ,- a. Bereken de winstreservering van deze eenmanszaak. b. Bereken de cashflow van deze eenmanszaak. Nettowinst ,- Privéopnamen ,- - Privéstortingen 5.000,- + a. Winstreserve ,- Afschrijvingen ,- b. Cashflow ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 26

27 46. Op de balans van supermarkteigenaar P. Stallinga staat per 1 januari aan vaste activa ,- en per 31 december ,-. In dat jaar is er niet in nieuwe vaste activa geïnvesteerd. De nettowinst in dat jaar is ,-, terwijl in dat jaar ,- aan privé is opgenomen. Bereken de cashflow van deze supermarkt per 31 december van dat jaar. Nettowinst ,- Privéopnamen 63027,- Winstreserve 8.594,- min Afschrijvingen ,- Berekening afschrijvingskosten: Waarde vaste activa per 31 december vj ,- Waarde vaste activa per 31 december dj ,- -/- Waardevermindering ,- Cashflow ,- 47. René Gritt, eigenaar van een sportzaak, behaalt in een bepaald jaar een bedrijfsresultaat van ,-. De bijzonderde baten van dat jaar bedragen 1.500,-, terwijl de overige lasten 2.755,- bedragen. Op de balans van de sportzaak staat per 1 januari een eigen vermogen van ,-. In dat jaar is ,- voor privé opgenomen. Op de vaste activa van de sportzaak wordt ,- afgeschreven. Bereken de cashflow van deze sportzaak. Bedrijfsresultaat ,- Bijzondere baten 1.500,- Overige lasten 2.755, ,- - Nettowinst ,- Privéopnamen ,- Winstreserve ,- Afschrijvingen ,- Cashflow ,- 48. Van een speciaalzaak in lederwaren en reisartikelen zijn de volgende gegevens bekend: bijzondere baten 1.850,- overige lasten 2.750,- economisch resultaat, negatief 9.200,- gewaardeerd loon ,- gewaardeerde interest 4.560,- afschrijvingskosten ,- privéopnamen ,- Bereken de cashflow van deze speciaalzaak in lederwaren en reisartikelen. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 27

28 Economisch resultaat ,- Gewaardeerde interest 4.560,- Rendement eigen vermogen ,- Gewaardeerd loon ,- Bedrijfsresultaat ,- Bijzondere baten 1.850,- Overige lasten 2.750, ,- - Nettowinst ,- Privéopnamen ,- Winstreserve 3.900,- - Afschrijvingen ,- Cashflow 8.900,- 49. Karin en Petra Trityul hebben hun speelgoedzaak ondergebracht in een openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (OV). Van deze OV zijn de volgende gegevens bekend: privéopnamen Karin ,- privéopnamen Petra 6.450,- winstsaldo ,- afschrijvingskosten 6.200,- Bereken de cashflow van deze OV per 31 december. Winstsaldo ,- Privéopnamen Karin ,- Privéopnamen Petra 6.450, ,- - Winstreserve 9.050,- Afschrijvingen 6.200,- Cashflow ,- 50. Jan en Fred Baltussen hebben hun bouwmarkt ondergebracht in een openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (OV). Van deze OV zijn de volgende gegevens bekend: privéopnamen Jan Baltussen ,- privéopnamen Fred Baltussen ,- winstsaldo ,- afschrijvingskosten ,- Bereken de cashflow van deze OV. Winstsaldo ,- Privéopnamen Jan ,- Privéopnamen Fred , ,- - Winstreserve 1.250,- min Afschrijvingen ,- Cashflow ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 28

29 51. Gegevens van een doe-het-zelfzaak die ondergebracht is in de Klus BV : het geïnvesteerde eigen vermogen per 1 januari bedraagt ,-, het geïnvesteerde eigen vermogen per 31 december bedraagt ,-, uit de winstverdeling blijkt dat er aan dividend 8.450,- uitgekeerd zal worden, uit het resultatenoverzicht blijkt dat er voor ,- is afgeschreven. Bereken de cashflow van de Klus BV. Eigen vermogen 31 december ,- Eigen vermogen 1 januari ,- Winstinhouding ,- Dividend 8.450,- Afschrijvingen ,- Cashflow ,- 52. De Bartels-Knoops BV exploiteert een supermarkt met de winkelformule van Albert Heijn. Van deze BV zijn de onderstaande gegevens bekend: het geplaatste en gestorte aandelenvermogen per 31 december bedraagt ,-, de winstreserve per 31 december vorig jaar bedraagt ,- en op 31 december dit jaar is deze aangegroeid tot ,-, de Bartels-Knoops BV heeft besloten om dit jaar 10% dividend (van het geplaatste en gestorte aandelenvermogen per balansdatum) uit te keren, uit het resultatenoverzicht van dit jaar blijkt dat er voor ,- is afgeschreven. Bereken de cashflow van dit jaar van de Bartels-Knoops BV. Winst 31 december dit jaar ,- Winst 31 december vorig jaar ,- Winstinhouding 7.650,- Dividend 5.500,- Afschrijvingen ,- Cashflow ,- 53. Op de balans van de damesmodezaak Van Golde staan de volgende vaste activa: per 31 december dit jaar x 1,- per 31 december vorig jaar x 1,- immateriële vaste activa goodwill materiële vaste activa winkelpand verbouwing inventaris vervoermiddelen werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: financiering UITWERKINGEN Pagina 29

investeren goodwill EIW BV

investeren goodwill EIW BV investeren goodwill moet ik daar ook voor betalen Goodwill is de som geld die je moet betalen als vergoeding voor de gevestigde klantenstroom en/of voor het recht de naam van de vroegere onderneming te

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten Bestemd voor de kwalificatiedossiers manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

onderneming en financiering

onderneming en financiering onderneming en financiering eigen verm ogen eenmanszaak mijn eigen geld wordt steeds meer Het eigen vermogen van een persoonlijke ondernemingsvorm is het geld dat die persoon of personen in de onderneming

Nadere informatie

werkschrift: bedrijfsadministratie Bestemd voor het kwalificatiedossier ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel

werkschrift: bedrijfsadministratie Bestemd voor het kwalificatiedossier ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel werkschrift: bedrijfsadministratie Bestemd voor het kwalificatiedossier ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Meppel: Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie ISBN: 978

Nadere informatie

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen.

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Hoofdstuk 3 Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte Extra opgaven Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Opgave 3.6a Vazzo bv koopt en verkoopt

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Beoordeling financieel Financiële kengetallen Activiteitskengetallen Rentabiliteitskengetallen Liquiditeitskengetallen Solvabiliteitskengetallen Productiviteitskengetallen Beleggingskengetallen

Nadere informatie

Inventaris Kassa 1.500 Keuken 55.000 Beelden om de inrichting gezelliger te maken 5.000 Tafels en stoelen 12.000 Totaal 81.500

Inventaris Kassa 1.500 Keuken 55.000 Beelden om de inrichting gezelliger te maken 5.000 Tafels en stoelen 12.000 Totaal 81.500 Opgave 1 a. Het winkelpand staat niet op de investeringsbegroting omdat Egbert dit winkelpand huurt. Alleen aankopen staan bij de vaste activa. b. De verbouwing moet in één keer door Egbert betaald worden.

Nadere informatie

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 T/m 19.12 zijn activiteitskengetallen. Vanaf 19.13 Rentabiliteitskengetallen Opgave 19.3 A. Bereken de gemiddelde voorraad over 2013 Q1 1-1

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. Werkschrift rekenen met verkoopcijfers Bestemd voor de kwalificatiedossiers verkoopspecialist, manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Noordhoff Uitgevers bv

Noordhoff Uitgevers bv Netto investering Verbouwing -- 5.500,- Computerapparatuur -- 2.800,- Inventaris -- 25.200,- Waarborgsom -- 5.100,- Vaste activa 38.600,- Voorraad 43.400,- Liquide middelen -- 2.750,- Aanloopkosten --

Nadere informatie

Antwoorden hoofdstuk 4

Antwoorden hoofdstuk 4 Antwoorden hoofdstuk 4 Opgave 4.1 Vaste activa Eigen Vermogen Pand 42.000 Aandelenvermogen 78.000 Inventaris 22.000 Reserves 37.000 Overige vaste activa 17.000 115.000 81.000 V.V. lang Vlottende activa

Nadere informatie

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 Docentenhandleiding Hoofdstuk 25 9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 a Per november 2008 wordt aan huur vooruitontvangen: 400 3 650 = 780.. b Per december wordt achteraf ontvangen: 25 3 720 = 270..

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie

Appendix Bedrijfseconomie Appendix Bedrijfseconomie De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het

Nadere informatie

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten Bestemd voor de kwalificatiedossiers manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Financiële analyse van de jaarrekening

Financiële analyse van de jaarrekening 17 hoofdstuk Financiële analyse van de jaarrekening 17.1 B 17. C 17.3 C 17.4 A 17.5 A 17.6 C 17.7 D 17.8 D 17.9 B 17.10 D 17.11 D 17.1 C 17.13 A 17.14 C 17.15 B 17.16 C 1.000.000 / 1.500.000 = 0,08 17.17

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie Opgaven

Appendix Bedrijfseconomie Opgaven Appendix Bedrijfseconomie Opgaven De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB).

Nadere informatie

Jaarrekeninglezen voor non-financials. Ruitenburg University 15 november 2016

Jaarrekeninglezen voor non-financials. Ruitenburg University 15 november 2016 Jaarrekeninglezen voor non-financials Ruitenburg University 15 november 2016 Introductie Welkom Voorstelronde sprekers Doel Eerst even dit! Inhoud Waarom een jaarrekening? Onderdelen van de jaarrekening

Nadere informatie

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I.

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I. Opdracht 1 De Wilde en Timmer De dames De Wilde en Timmer gaan een autobedrijf beginnen: zij kopen auto s en accessoires in en verkopen die. Om het autobedrijf te kunnen openen op 1 januari 2006 zijn in

Nadere informatie

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven.

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven. Management en Organisatie VWO 6 Herhaling CE Begrotingen nummer 2 Opgave 1 Gegeven is de volgende balans van Fitna bv: Balans per 1/1 2008 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

De resultatenrekening

De resultatenrekening De resultatenrekening format resultatenrekening kosten/uitgaven en opbrengsten/ontvangsten afschrijvingen rente eindbalans Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl www.jooplengkeek.nl 1 De

Nadere informatie

Bedrijfseconomisch rekenen in de retail 1

Bedrijfseconomisch rekenen in de retail 1 Bedrijfseconomisch rekenen in de retail 1 niveau 4 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit boek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235

Nadere informatie

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,-

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,- Meerkeuzevragen: 1. John maakt voetballen in Afrika. Hij verdient netto 45,- per week. Hij krijgt een loonsverhoging tijdens het WK voetbal van 1,5 %. Hoeveel verdient deze jongen dan netto per kwartaal?

Nadere informatie

Kennis Bedrijfseconomie. Werkboek

Kennis Bedrijfseconomie. Werkboek Kennis Bedrijfseconomie Werkboek Kennis Bedrijfseconomie Werkboek Ad Bakker Opmaak: Sander Pinkse Boekproductie, Amsterdam ISBN 978 90 3723 456 5 2016 uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan www.jooplengkeek.nl Ondernemingsplan Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan Persoonlijk plan Persoonsgegevens Motivatie om ondernemer te worden Sterke punten & zwakke punten 1 Ondernemingsplan

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 25 januari 2011 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Handelsonderneming Astan bv heeft gegevens verzameld. Deze gegevens zijn nodig voor het opstellen van de

Nadere informatie

Beginner. Beginner. Beginner

Beginner. Beginner. Beginner Beginner Nummer 1 Beginner Nummer 2 Beginner Antwoordmodel Antwoordmodel Antwoordmodel Nummer 3 2014: uitgave 0/kosten 30 Afschrijving De waardevermindering van de auto (een onderdeel van de vaste activa)

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Liquide en Solvabel Voldoende werkkapitaal Voldoende eigen vermogen 2 1 Kasstromen Operationele cashflow Investeringscashflow Financieringscashflow 3 Liquiditeit Mate waarin schulden

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

EENMANSZAAK DEEL 1. Periode 3 Hoofdstuk 2

EENMANSZAAK DEEL 1. Periode 3 Hoofdstuk 2 EENMANSZAAK DEEL 1 Periode 3 Hoofdstuk 2 Opgaven 35 t/m 58 HOOFDSTUK 2 Maak opgaven 35 t/m 40 STARTEN VAN EEN ONDERNEMING Onderzoek welke vergunningen je nodig hebt & welke wetgeving op jouw onderneming

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2014 OEFENEXAMEN BALANSLEZEN

NIBE-SVV, 2014 OEFENEXAMEN BALANSLEZEN NIBE-SVV, 2014 OEFENEXAMEN BALANSLEZEN 1. De volgende balansposten komen voor op de balans van een onderneming (in EUR 1.000,-). Gebouwen 500 Pensioenvoorziening 190 Winstreserve 270 Goodwill 240 Lening

Nadere informatie

1 Het kasstroomoverzicht

1 Het kasstroomoverzicht Oefeningen Kasstroomoverzicht 1 Het kasstroomoverzicht De gegevens van een bedrijf zijn: Balans per 31 december 2011 en 2012 dec-12 dec-11 dec-12 dec-11 Vaste Activa 1.000.000 1.200.000 Eigen Vermogen

Nadere informatie

Een lening met een onroerend goed als onderpand. 5. Waarom is het handig een boekhouding bij te houden (noem 2 redenen).

Een lening met een onroerend goed als onderpand. 5. Waarom is het handig een boekhouding bij te houden (noem 2 redenen). Sectie economie 2012-2013 1 Antwoorden opgave 1 1. Wat zijn crediteuren? Leveranciers op rekening 2. Wat zijn debiteuren? Afnemers op rekening 3. Wat is een hypotheek? Een lening met een onroerend goed

Nadere informatie

Uitwerkingen PDB Financiering met resultaat hoofdstuk 6. Opgave 6.1 a. Gemiddeld eigen vermogen = ( ) / 2 =

Uitwerkingen PDB Financiering met resultaat hoofdstuk 6. Opgave 6.1 a. Gemiddeld eigen vermogen = ( ) / 2 = Opgave 6.1 a. Gemiddeld eigen vermogen = ( 2.600.000 + 3.000.000) / 2 = 2.800.000 REV na belasting = 400.000 100% = 14,29% 2.800.000 b. Gemiddeld totaal vermogen = ( 7.150.000 + 7.200.000) / 2 = 7.175.000

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Financiering niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Vraag 1 Toetsterm 6.4 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Voor welke

Nadere informatie

Acumulus & Co. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2013 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen - Bijlagen BTW-nummer Van 01-01-2013 Tot en met 31-12-2013

Nadere informatie

kolommenbalans persoonlijke ondernemingsvorm Gedeeltelijke kolommenbalans

kolommenbalans persoonlijke ondernemingsvorm Gedeeltelijke kolommenbalans kolommenbalans kolommenbalans persoonlijke ondernemingsvorm het einde komt in zicht Nadat het grootboek gedurende de boekingsperiode is bijgewerkt, kun je een nieuwe balans maken. Je kunt dan ook de resultatenrekening,

Nadere informatie

Acumulus & Co. Bijlage 2. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Bijlage 2. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Bijlage 2 Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2014 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen - Bijlagen BTW-nummer Van 01-01-2014 Tot

Nadere informatie

exploitatiekosten en -overzicht

exploitatiekosten en -overzicht exploitatiekosten en -overzicht exploitatiekosten wat is het ook weer In een detailhandelsonderneming worden alle kosten samen de exploitatiekosten genoemd. De inkoopwaarde van de omzet wordt daarbij als

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DE LEKKERE HAP PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010 1. Met behulp van de volgende grootboekrekeningen kan het verkoopresultaat worden

Nadere informatie

a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318.

a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318. PDB Financiering Uitwerkingen Hoofdstuk 7 Opgave 7.1 a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318.900 Krediettermijn

Nadere informatie

fun house fun house fun house Pink

fun house fun house fun house Pink fun house fun house fun house Pink financieringsbegroting bezit en vermogen vaste activa - vlottende activa eigen vermogen - vreemd vermogen voorbeelden Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl

Nadere informatie

Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Werkboek

Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Werkboek Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Werkboek Inleiding financiële administratie ondersteunende administratieve beroepen Werkboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

Eigen vermogen Hypothecaire lening o/g Crediteuren Te betalen belastingen

Eigen vermogen Hypothecaire lening o/g Crediteuren Te betalen belastingen Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 ( 1,-) Balans per 1 januari 2016 van Grutter Gebouw Bestelauto Voorraad Debiteuren Bank Kas 367.200 28.500 43.240 15.740 10.330 1.240 Eigen vermogen Hypothecaire lening o/g Crediteuren

Nadere informatie

Noordhoff Uitgevers bv

Noordhoff Uitgevers bv HET BOXEN SYSTEEM BOX 1 INKOMEN UIT WERK WINST ONDERNEMING BOX 2 INKOMEN UIT AANMERKELIJK BELANG BOX 3 INKOMEN UIT SPAREN & BELEGGEN DE NETTOWINST = ONDERNEMERSINKOMEN = 20.100,- - AFTREKPOSTEN = BELASTBARE

Nadere informatie

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Knip & Go. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Knip & Go. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Examen HAVO 2017 Voorbeeldopgaven Knip & Go Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen bij Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële

Nadere informatie

Acumulus & Co. Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2015 uit Acumulus. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2015 uit Acumulus. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2015 uit Acumulus Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2015 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen

Nadere informatie

Overzicht formules. Copyright OVD Educatieve Uitgeverij bv Pagina 1 van 6 VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER

Overzicht formules. Copyright OVD Educatieve Uitgeverij bv Pagina 1 van 6 VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER Overzicht formules Dit hoofdstuk geeft een overzicht van alle rekenformules die aan bod komen in de hoofdstukken Voorraadbeheer, Bestellen, Voorraadinventarisatie en

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 16 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Hartenstijn bv heeft op 1 januari de volgende balans opgesteld: Balans 1 januari 2009 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Financieel economisch management Examennummer: 11344 Datum: 21 november 2009 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Financieel economisch management Examennummer: 11344 Datum: 21 november 2009 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Financieel economisch management Examennummer: 11344 Datum: 21 november 2009 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - een case met 12 open

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 5 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Financiering niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de

Nadere informatie

1 De inventarislijst en de balans

1 De inventarislijst en de balans 1 Kennisvragen 1. Geef een definitie van het begrip administreren. 2. Geef een omschrijving van het begrip boekhouden. Kennisvragen paragraaf 1.1 en 1.2 1. Wat verstaan we onder een inventarislijst? 2.

Nadere informatie

Examen VWO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid. Voorbeeldopgaven Händel

Examen VWO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid. Voorbeeldopgaven Händel Examen VWO 2017 Voorbeeldopgaven Händel Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Händel Voorbeeldopgave VWO.doc - 23-6-2016 1 / 12 lees verder Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen

Nadere informatie

11 Kasstroomoverzicht

11 Kasstroomoverzicht 11.2 Van de nv Bergsma worden de volgende gegevens verstrekt. Balansen ultimo ( 1.000): Terreinen 120 120 Geplaatst kapitaal 600 600 Gebouwen - 575-530 Algemene reserve - 525-570 Machines - 430-450 Eigen

Nadere informatie

Q1 Q2 Q3 Q4. Liquide middelen begin kwartaal 290.000 1.011.500 1.012.000 947.500. Verkopen 1.140.000 880.000 1.020.000 1.435.000

Q1 Q2 Q3 Q4. Liquide middelen begin kwartaal 290.000 1.011.500 1.012.000 947.500. Verkopen 1.140.000 880.000 1.020.000 1.435.000 Uitwerkingen opgaven Brugboek hoofdstuk 20 Opgaven 20.2 t/m 20.4 en 20.7 t/m 20.9 Opgave 20.2 Liquiditeitsbegroting 2013 gesplitst per kwartaal Onderdeel Q1 Q2 Q3 Q4 Liquide middelen begin kwartaal 290.000

Nadere informatie

Basisprognose

Basisprognose Bedrijfsnaam: RestauRanto Vestigingsplaats: Voorwoord Opsteldatum: 28 oktober 216 Periode: 1 januari 215 t/m 31 december 217 Bedrijfsnaam: Vestigingsplaats: Opsteller: Telefoonnummer: E-mail adres: RestauRanto

Nadere informatie

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Examen : Professional Controller 2 Vak : Accounting 2 Datum : 22 juni 2015 Examen PC 2 Accounting 2 Instructieblad Tijd : 13.30-15.00 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie PDB Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie berekeningen Antwoordenboek PDB Praktijkdiploma boekhouden Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie berekeningen Antwoordenboek drs. H.H. Hamers drs. W.J.M. de Reuver

Nadere informatie

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo Sectie economie 2012-2013 1 Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo In de bovenbouw kunnen jullie in de vrije ruimte het vak M&O opnemen. Het is daarom handig om dit jaar al een aantal lessen

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden 1 / 15 Vraag 1 Toetsterm

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Noordhoff Uitgevers bv

Noordhoff Uitgevers bv EEN INVESTERINGSBEGROTING WELKE BEDRIJFSMIDDELEN HEB JE NODIG? HOEVEEL KOSTEN DEBEDRIJFSMIDDELEN? HOEVEEL BEDRAAGT MIJN VERMOGENSBEHOEFTE? EEN FINANCIERINGSBEGROTING HOE KOM JE AAN HET GELD OM ALLE INVESTERINGEN

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Werkboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden ISBN 978 90 3723 449 7 2016 Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2009 - II

Eindexamen m&o vwo 2009 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. In deze opgave blijft btw buiten beschouwing. De HockeyWinkel bv, gevestigd in Amsterdam, is een winkel die gespecialiseerd is in alle

Nadere informatie

Acumulus & Co. Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2016 uit Acumulus. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB)

Acumulus & Co. Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2016 uit Acumulus. Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) Bijlage 2 - Jaarrekening IB-aangifte 2016 uit Acumulus Jaarrekening t.b.v. aangifte inkomstenbelasting (IB) 2016 Acumulus & Co Inhoud: - Verlies- en Winstrekening - Balans - Priveonttrekkingen/-stortingen

Nadere informatie

de basis van bedrijfsadministratie

de basis van bedrijfsadministratie hoofdstuk 1 de basis van bedrijfsadministratie In het eerste hoofdstuk wordt inzicht gegeven in het voeren van een administratie. Hierbij worden de basisbegrippen zoals de balans, resultatenrekening en

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Periodeafsluiting als module

Nadere informatie

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,-

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,- Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Debet 020 Inventaris Credit 1 feb Van balans 78.200,- Debet 060 Eigen vermogen Credit 1 feb Van balans 86.180,- Debet 071 4% Onderhandse lening o/g Credit 1 feb Van balans 44.000,-

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA)

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) onderdeel Bedrijfseconomie Dit examen bestaat uit 4 opgaven. De beschikbare tijd is 3¾ uur. De antwoorden dienen uitsluitend op de uitwerkingenvellen te

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Jaarrekening Test BV 2015

Jaarrekening Test BV 2015 Jaarrekening Test BV 2015 Aan: t.a.v. Test BV De heer Test Teststraat 20 1234 TT Testdorp Pagina 1 van 17 Inhoudsopgave Inhoudsopgave/Voorwoord Pagina 2 Bedrijfsinformatie Pagina 4 Balans: Activa Pagina

Nadere informatie

2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 13

2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 13 Financiering niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 13 Vraag 1 Toetsterm 6.4 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Voor welke

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2009 - I

Eindexamen m&o havo 2009 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Kapsalon Vink en Janssen (V&J) is gevestigd in een pand gelegen in een buitenwijk van Nijmegen. In het najaar van 2008 komt er in het

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2003-II

Eindexamen m&o vwo 2003-II 4 Antwoordmodel Opgave 1 1 voorbeelden van juiste antwoorden: kosten voor de winkelier bij de administratieve afhandeling; interestvergoeding voor het verstrekte krediet; vergoeding voor het risico van

Nadere informatie

Jaarrekening Stichting Vrije Christelijke School Westerlee Galgeweg MT 's-gravenzande

Jaarrekening Stichting Vrije Christelijke School Westerlee Galgeweg MT 's-gravenzande Jaarrekening 2013 Stichting Vrije Christelijke School Westerlee Galgeweg 57 2671MT Voorblad 0 Inhoud Opdracht 2 Resultaatvergelijk 3 Financiele positie 5 Grondslagen 7 Balans 9 V en W 11 Materiele activa

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Deze examenopgave bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgave bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave FISCALE JAARREKENING MAANDAG 22 JUNI 2015 09:00-11:30 UUR Belangrijke informatie Deze examenopgave bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle

Nadere informatie

Vereniging Wereldwinkel Alphen aan den Rijn Financieel jaarverslag 2013

Vereniging Wereldwinkel Alphen aan den Rijn Financieel jaarverslag 2013 Financieel jaarverslag 2013 Balans per 31 december 2013 2012 Vaste activa Inventaris en inrichting 0 0 Voorraad winkelgoederen 10.494 10.784 Vorderingen Debiteuren 968 0 Overige vorderingen en vooruitbetaalde

Nadere informatie

Dit examen bestaat uit een casus, 8 vragen en 4 bijlagen (10 pagina s)

Dit examen bestaat uit een casus, 8 vragen en 4 bijlagen (10 pagina s) ! Dit examen bestaat uit een casus, 8 vragen en 4 bijlagen (10 pagina s) Er is GEEN grafische rekenmachine toegestaan. In totaal kunnen voor het examen 100 punten worden behaald. 55 punten of meer is voldoende.

Nadere informatie

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen Financieel verslag 2011/2012 Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Voorblad 0 Inhoud Bestuursverslag 2 Algemeen 3 Resultaatvergelijk 4 Financiele positie 5 Jaarrekening 7 Balans 8 Staat

Nadere informatie

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 Wat gaan we doen? Wat zijn je verwachtingen? Stukje theorie Oefencasus Afronding Handel en boekhouding Zo lang er handel wordt gedreven

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

De diverse onderdelen van de fiscale jaarrekening

De diverse onderdelen van de fiscale jaarrekening 3 De diverse onderdelen van de fiscale jaarrekening 301 a Machines (vennootschappelijk) 1/1 Balans d 220.000 1/7 Verkoop machine PX17 d 80.000 1/7 Aankoop machine SF08-160.000 31/12 Balans - 300.000 d

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Vorige week Introductie financieel management Investeringsplan, financieringsplan en exploitatiebegroting Balans Liquiditeitsbegroting (meer in week 6) Berekening inkomen en vermogen

Nadere informatie

1 De inventarislijst en de balans

1 De inventarislijst en de balans 1 Kennisvragen paragraaf 1.1 1. Geef een definitie van het begrip administreren. 2. Geef een omschrijving van het begrip boekhouden. 3. Noem een aantal functies van boekhouden. 4. In de Wet op de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

Stel voor de eenmanszaak Grutter de balans per 1 januari 2016 op in scontrovorm. Balans per 1 januari 2016 van Grutter

Stel voor de eenmanszaak Grutter de balans per 1 januari 2016 op in scontrovorm. Balans per 1 januari 2016 van Grutter Hoofdstuk 1 Opgaven Opgave 1.1 Stel voor de eenmanszaak Grutter de balans per 1 januari 2016 op in scontrovorm. Balans per 1 januari 2016 van Grutter Totaal Totaal Opgave 1.2 1. In welke andere vorm dan

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Hoofdstuk 22. De kosten van duurzame productiemiddelen. Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit!

Hoofdstuk 22. De kosten van duurzame productiemiddelen. Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit! www.jooplengkeek.nl De kosten van duurzame productiemiddelen Hoofdstuk 22 Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit! Duurzame bezittingen gaan we afschrijven in meerdere jaren. (niet in

Nadere informatie

Optiek Het Oog De kritieke financiële situatie De onderneming

Optiek Het Oog De kritieke financiële situatie De onderneming ! "## $ % %& % %& Optiek Het Oog Anneth en Karel Brinke, beiden opticien, zijn de eigenaren van Optiek het Oog, gevestigd in het centrum van s-hertogenbosch, vlakbij de Sint Janskathedraal. Anneth en Karel,

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2009 - II

Eindexamen m&o vwo 2009 - II Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 massacommunicatie. Uit de motivering moet blijken dat er geen directe persoonlijke benadering is. 2 maximumscore 1 promotiebeleid. Er is sprake van communicatie

Nadere informatie

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken.

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Informal investors: informele investeerders, bv particulieren Gebruiken is vast. Verbruiken is vlot. Materieel: tastbaar Immaterieel:

Nadere informatie