Veelgestelde vragen naar aanleiding van aanpassing Pensioenreglement 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Veelgestelde vragen naar aanleiding van aanpassing Pensioenreglement 2011"

Transcriptie

1 Veelgestelde vragen naar aanleiding van aanpassing Pensioenreglement 2011 De vragen zijn gecategoriseerd naar de volgende onderwerpen: Algemeen en huidige situatie Aanleiding en mogelijkheden aanpassing regeling Indexering Effecten nieuwe regeling Evenwichtige belangen Invoering nieuwe regeling Bijspaarmodule Doorkijk naar de toekomst ALGEMEEN EN HUIDIGE SITUATIE Hoe worden de pensioenen ingekocht? De Onderneming betaalt jaarlijks de overeengekomen pensioenpremie aan het Pensioenfonds (bedrag 2010: 18,6 mln). De Onderneming betaalt zelf 2/3 van dit bedrag, 1/3 wordt ingehouden op de salarissen van de deelnemers. Het Pensioenfonds koopt met dit bedrag de jaarlijkse pensioenopbouw in bij Nationale-Nederlanden, de verzekeraar van het Pensioenfonds. Het restant tussen de ontvangen premie (van de Onderneming) en de te betalen premie (aan Nationale-Nederlanden) bedraagt in 2010 circa 6 mln. Van dit resterende bedrag worden: de uitvoeringskosten van het Pensioenfonds betaald (ruim 2 mln), de benodigde reserves voldaan (circa 1 mln) en wordt het eigen vermogen versterkt (circa 3 mln). Welke instelling betaalt de pensioenen uit? Nationale-Nederlanden keert namens het Pensioenfonds de pensioenen uit aan de gepensioneerden en pensioengerechtigden (waaronder nabestaanden). Waaruit bestaan de uitvoeringskosten van het Pensioenfonds? Onder de uitvoeringskosten vallen de kosten die het Pensioenfonds aan Nationale- Nederlanden verschuldigd is voor de uitvoering van de pensioenregeling (circa 1,7 mln). Hieronder vallen de garantiekosten, kosten pensioenadministratie, beheerskosten, beleggingskosten etc.. Ook de kosten die het Bestuur zelf maakt (circa 0,6 mln) maken deel uit ven de uitvoeringskosten, waaronder bestede tijd bestuursleden en kosten adviseurs. In het jaarverslag zijn deze kosten van ruim 2 mln nader beschreven. Zijn de kosten die ons Pensioenfonds maakt voor de uitvoering van de pensioenregeling relatief hoog? Het bestuur heeft in 2010 een benchmark onderzoek laten uitvoeren naar de kosten van pensioenfondsen met vergelijkbare omvang. Vergeleken zijn pensioenfondsen die de regeling rechtstreeks door een verzekeringsmaatschappij laten uitvoeren én pensioenfondsen van andere grotere ingenieursbureaus (DHV, Grontmij, Arcadis). Uit het onderzoek blijkt dat ons Pensioenfonds relatief lage uitvoeringskosten kent. Waarom mag de dekkingsgraad van een herverzekerd pensioenfonds lager zijn dan 100%? De verzekeraar heeft tegenover haar pensioenverplichtingen (pensioenaanspraken) beleggingen staan die de pensioenverplichtingen moeten dekken. De waarde van die beleggingen variëren. Door de wijzigingen in rentestand en tegenvallende beleggingsopbrengsten kunnen de beleggingen zelfs lager zijn dan de waarde van de 1

2 verplichtingen. Gedurende de looptijd van het garantiecontract ligt het risico hiervan bij de verzekeraar. Dit betekent dat de boekhoudkundige dekkingsgraad gedurende het garantie contract loopt altijd minimaal 100% is. In ons geval heeft het Pensioenfonds eigen vermogen zodat onze boekhoudkundige dekkingsgraad hoger dan 100% is. Na afloop van het contract kan het Bestuur besluiten het garantiecontract niet te verlengen. In dat geval ontvangt zij de waarde van de beleggingen van de verzekeringsmaatschappij, tenzij het Bestuur besluit de tot dan toe opgebouwde verplichtingen achter te laten bij de verzekeraar. De hoogte van feitelijke dekkingsgraad manifesteert zich dus alleen bij het einde van het garantiecontract en kan op dat moment een probleem vormen voor de continuïteit van de pensioenregeling. Wordt behaalde overrente altijd aan het Pensioenfonds uitgekeerd? De garantie die de verzekeraar biedt is dat de beleggingsportefeuille gemiddeld gesproken 4% oplevert. Behaalde overrente (boven 4%) wordt door de verzekeraar uitgekeerd, mits de in het verleden behaalde beleggingsresultaten onder de 4% zijn aangezuiverd. Op deze wijze beperkt de verzekeringsmaatschappij zoveel mogelijk haar beleggingsrisico. Wordt het eigen vermogen van het Pensioenfonds voldoende geborgd? Het eigen vermogen wordt volledig risicovrij belegd in de vorm van deposito s en vermogensbeheerrekeningen bij gerenommeerde Nederlandse bankinstellingen. Hoe wordt intern toezicht uitgeoefend binnen ons Pensioenfonds en zijn de rapportages inzichtelijk voor de deelnemers? Sinds de nieuwe pensioenwet uit 2007 zijn alle pensioenfondsen verplicht een vorm van Intern Toezicht te regelen. Het Bestuur heeft ervoor gekozen 1 maal per 3 jaar een onafhankelijke Visitatiecommissie te benoemen. De Visitatiecommissie rapporteert een samenvatting van hun bevindingen in het jaarverslag, hetgeen openbaar is. Het Bestuur geeft in het jaarverslag en via andere vormen van communicatie aan wat zij met de aanbevelingen van de Visitatiecommissie doet. Waarom hanteerde men vroeger als norm dat pensioen inclusief AOW op 65 jaar ongeveer 70% moest zijn van het laatst verdiende loon? Deze regel dateert uit de jaren negentig van de vorige eeuw, toen de meeste pensioenfondsen nog een eindloonregeling kenden. Deze regeling zorgde ervoor dat deelnemers na 40 jaar dienstverband een pensioen genoten dat gelijk was aan 70% van het laatst verdiende loon. Hoeveel scheelt het in pensioenopbouw wanneer men één jaar langer doorwerkt? Het Pensioenfonds gaat er vanuit dat één jaar langer doorwerken leidt tot circa 8% meer pensioen. Waarom is er sprake van een lager opbouwpercentage bij een lagere pensioenleeftijd? Uitgaande van de hoeveelheid opgebouwd pensioenkapitaal ontvangt de deelnemer een hoger pensioen wanneer hij later met pensioen gaat. Immers er wordt geen pensioen uitgekeerd over de jaren dat hij langer doorwerkt, bovendien bouwt de deelnemer over de werkzame jaren nog extra pensioen op. Daarom is er een rechtstreekse relatie tussen het opbouwpercentage, de hoogte van het uiteindelijke pensioen en de leeftijd dat men met pensioen gaat. 2

3 AANLEIDING EN MOGELIJKHEDEN AANPASSING REGELING Is er van één scenario uitgegaan bij het maken van prognoses? Uitgaande van een reeks van aannames is in een zogeheten ALM studie (via stochastische methode) berekend hoe groot de kans is dat de dekkingsgraad zich boven of onder de 100% ontwikkelt. Op basis van talloze scenario s is bekeken wat naar alle waarschijnlijkheid de consequenties zijn van ongewijzigd beleid en wat de effecten zijn van diverse beleidswijzigingen (waaronder minder opbouw of geen indexatie). Deze studie vormde de basis voor de voorliggende aanpassing van de pensioenregeling. Had men de stijgende levensverwachting niet eerder kunnen voorzien? Door actuarissen worden de sterftetafels regelmatig bijgesteld. Ons Pensioenfonds heeft in overleg met de actuaris altijd een prudent beleid gevoerd en zijn de prognoses regelmatig bijgesteld. In 2010 bleek echter op landelijk niveau dat de werkelijkheid de erkende (vastgestelde) prognoses ruimschoots had achterhaald. Dit fenomeen doet zich in de hele westerse wereld voor. Waarom heeft indexatie de prioriteit bij herstelmogelijkheden? Indexatie (toeslag) van de opgebouwde rechten is bij een middelloonregeling essentieel voor de deelnemers en gepensioneerden. Zonder indexatie ontvangen deelnemers bij pensionering een relatief laag pensioen ten opzichte van hun laatst verdiende inkomen. Voor gepensioneerden is indexatie van groot belang in verband met het behoud van hun koopkracht. Waarom zijn niet eerder maatregelen genomen om de beoogde dekkingsgraad van 112% eind 2014 te bereiken? Voor de financiële crisis (2008) was de werkelijke dekkingsgraad ruim voldoende (eind 2007 circa 120%). Sinds 2008 heeft door de stijging van de levensverwachting en de historisch lage rente in 2010 de waarde van de verplichtingen zich veel sneller ontwikkeld dan het herstel van de beleggingen. In de eerste helft van 2010 werd zichtbaar dat de dekkingsgraad zich, naar alle waarschijnlijkheid, zonder extra ingrepen niet zou herstellen tot een acceptabel niveau. Vanaf half 2010 is er gewerkt aan de ontwikkeling van de voorgestelde wijzigingen inclusief het daarbij behorende overleg en procedures. Waarop is de op eind 2014 beoogde dekkingsgraad van 112% gebaseerd? Dit is de dekkingsgraad die De Nederlandsche Bank op basis van het bestaande Financieel Toetsingskader (FTK) eist voor een pensioenfonds dat in eigen beheer de pensioenregeling uitvoert. Daarbij uitgaande van de huidige beleggingsmix van 70% obligaties, 20% aandelen en 10% onroerend goed. Waarom besteedt de Onderneming niet (eenmalig) een deel van haar winst aan versterking van de financiële positie van het Pensioenfonds? Zodra de Onderneming buiten de afgesproken premie het Pensioenfonds financieel op ander wijze gaat ondersteunen, is de Onderneming verplicht de mee- en tegenvallers van het Pensioenfonds in haar boeken te verwerken. De consequentie daarvan is dat de winstgevendheid en eigen vermogen van de Onderneming primair bepaald gaat worden door de financiële situatie van het Pensioenfonds en niet meer door de gemeenschappelijke inspanning van alle medewerkers. De resultaten van het Pensioenfonds hangen sterk af van beleggingsresultaten (koersen) en de waarden van de verplichtingen (afhankelijk van de rentestand). Daarnaast is de omvang van het Pensioenfonds qua vermogen en verplichtingen vele malen groter dan het eigen vermogen van de Onderneming. Zo n situatie kan de continuïteit van onze Onderneming bedreigen en dat is uiteraard onacceptabel. 3

4 Waarom is er niet gekozen voor een pensioenleeftijd van 66 jaar? Op dit moment kent de wet een pensioenleeftijd van 65 jaar. Nu een pensioenleeftijd introduceren van 66 jaar leidt tot onoverkomelijke juridische en fiscale bezwaren. Het is wel de verwachting dat de wetgeving op dit punt de komende jaren wordt aangepast. In onze pensioenregeling geldend na 2015 is verhoging van de pensioenleeftijd waarschijnlijk wel een optie. Waarom is er een koppeling tussen de verhoging van de AOW leeftijd en de pensioenleeftijd? Iedere pensioenregeling gaat ervan uit dat het basispensioen verzekerd wordt via de AOW. Dit betekent dat als de AOW-leeftijd wordt verhoogd automatisch de pensioenleeftijd ook mee naar boven gaat. Wordt het nabestaandenpensioen op kapitaalbasis t.z.t. niet gewijzigd in nabestaandenpensioen op risicobasis? Dit is een mogelijkheid. Nabestaandenpensioen op kapitaalbasis is niet meer echt nodig wanneer vrouwen soortgelijke pensioenen opbouwen als mannen door eenzelfde mate van deelname in het arbeidsproces. Dat is op dit moment nog niet het geval, maar dat zal zich in de toekomst hoe langer hoe meer gaan voordoen. INDEXERING Waarom is voor de deelnemer in de nieuwe indexatieregeling gekozen voor de loonindex? Bij de middelloonregeling gaat het erom dat de opgebouwde rechten van de deelnemers worden aangepast aan hun loonontwikkeling. Daardoor ontstaat een redelijke verhouding tussen het inkomen dat men genoot voordat men met pensioen ging en het pensioeninkomen daarna. Waarom wordt er voor gekozen niet te indexeren totdat de dekkingsgraad van 112% is bereikt? Jaarlijks is er een fors bedrag gemoeid met de indexatie van de reeds opgebouwde rechten. Hiervoor wordt het premieoverschot en de overrente gebruikt. Deze gelden willen wij de komende jaren juist gebruiken om het eigen vermogen te versterken. Bevriezen van indexatie is daarom onontkoombaar. Waarom is er een indexatie verleend van 1,7% per 1 april 2011, terwijl er sprake is van een te lage dekkingsgraad? Het gaat hier om het uitkeren van een voorziening toeslagen die gevormd is tussen 2005 en Deze gelden komen rechtens toe aan de deelnemers krachtens het reglement en zijn niet alleen voorzien als verplichting, maar de daarbij behorende middelen zijn ook belegd. Deze gelden komen de bestaande deelnemers toe (actieve deelnemers, gepensioneerde en slapers) en uitkering beïnvloed niet de dekkingsgraad. Langer uitstel zou ertoe leiden dat niet meer die deelnemers de gelden ontvangen die daar recht op hebben i.v.m. de verschuiving in het bestand. Wordt er automatisch weer geïndexeerd wanneer de dekkingsgraad van 112% is bereikt? Het Bestuur heeft de verplichting een reserve toeslagen te vormen uit de beschikbare middelen (premieoverschot en overrente) wanneer de dekkingsgraad van 112% is bereikt en er sprake is van structureel herstel. Het Bestuur is bevoegd bij de beoordeling van de vraag 4

5 of er sprake is van structureel herstel, de omvang van het eigen vermogen van het Pensioenfonds (en de verwachte ontwikkeling hiervan op langere termijn) mee te wegen. Er is dus geen sprake van een automatisme. Het Bestuur dient een weloverwogen beslissing te nemen, kijkend naar de financiële positie van het fonds op de langere termijn. De nieuwe indexeringsregeling biedt meer zekerheid dan de bestaande regeling en geeft aan welke indexatie men kan verwachten. EFFECTEN NIEUWE REGELING Wordt de bestaande pensioenopbouw niet aangetast? Alle bestaande opgebouwde rechten blijven onverkort bestaan, alleen de pensioenrekenleeftijd zal wijzigen van 62 naar 65 jaar. Wat is het effect van de hogere werknemerspremie op het netto inkomen? De verhoging met 0,5% is beperkt komt bovendien ten laste van het bruto inkomen. Daarom is het effect beperkt en afhankelijk van de hoogte van het inkomen. Wat gebeurt er met deeltijdpensioen? Deeltijdpensioen blijft op dezelfde wijze mogelijk zoals dat nu het geval is. Hoe wordt in de nieuwe regeling omgegaan met de reeds opgebouwde rechten in de TOP-regeling? De TOP rechten (tijdelijk ouderdomspensioen) bedoeld om uit te keren tussen 62 en 65 jaar ter compensatie van de AOW, worden omgezet in levenslang pensioen. Dit betreft circa 100 oudere deelnemers. Vervolgens is in het reglement de mogelijkheid gecreëerd om via de z.g. hoog/laag constructie een uitkering van het fonds te ontvangen ter hoogte van de AOW. Op grond van deze nieuwe regeling kunnen ouderen er toch nog voor kiezen eerder dan 65 jaar met pensioen te gaan. Uiteraard ontvangen zij dan na 65 jaar een wat lager pensioen. Wat gebeurt er met het extra eigen vermogen van het Pensioenfonds als in 2015 blijkt dat dit extra vermogen niet nodig is? Mocht het zo zijn, dat wij in 2015 kunnen volstaan met een gering eigen vermogen zonder dat indexatie op langere termijn onzeker wordt of vervalt, dan komt het extra vermogen de deelnemers ten goede. Dit is krachtens de doelstelling die in onze statuten staat omschreven. Praktisch gezien betekent het dat dan het Bestuur besluit hoe deze gelden de deelnemers ten goede komen: in de vorm van meer zekerheid, extra opbouw of meer indexatie. Hoe worden de correctiemaatregelen vastgelegd in de nieuwe regeling? In het pensioenreglement, dat een looptijd kent tot 2015, zijn de correctiemaatregelen expliciet opgenomen. Het pensioenreglement maakt onderdeel uit van de z.g. pensioenovereenkomst waarin expliciet staat beschreven dat de pensioenregeling volgens het pensioenreglement moet worden uitgevoerd. De deelnemer heeft dus een formeel recht op deze correctiemaatregelen af te dwingen wanneer de betreffende omstandigheden (sneller structureel herstel dan verwacht) zich daadwerkelijk voordoen. Wat gebeurt er als onverhoopt de dekkingsgraad van 112% eind 2014 niet wordt bereikt? Als het Pensioenfonds kiest voor eigen beheer, zal voor via een herstelplan alsnog de minimumgrens van 112% moeten worden bereikt. Hopelijk is de impact van zo n herstelplan tegen die tijd gering. Kiest het fonds voor andere uitvoeringsvormen (zoals wederom een garantiecontract of aansluiting bij derden) dan kunnen we naar het zich nu 5

6 laat aanzien volstaan met een wat lagere dekkingsgraad dan 112%. In dat geval zijn er dus geen consequenties als de beoogde dekkingsgraad van 112% niet volledig wordt bereikt. Welke besparing is indertijd bereikt in premiebetaling door overgang van eindloonsysteem naar middelloonsysteem? Deze besparing is toen fors geweest en leidde tot minder premieafdracht aan Nationale- Nederlanden. De reden is dat vanaf dat moment niet ieder jaar weer de z.g. backservice ingekocht moest worden over de jaren dat de deelnemers reeds in dienst waren. Hoeveel verminderde de pensioenopbouw door introductie van de middelloonregeling in 2005? Dit is moeilijk aan te geven. Van belang hierbij is of iemand carrière maakt of niet. Bij geen of beperkte carrière is het verschil gering, uitgaande van de veronderstelling dat opgebouwde rechten regelmatig geïndexeerd worden. Bij een forse carrièrestijging is het verschil veel groter. Dat neemt niet weg dat men algemeen van oordeel is dat een middelloonregeling een alleszins redelijk pensioen oplevert, aannemend dat de opgebouwde rechten regelmatig geïndexeerd worden. Geeft de tabel in de pensioenkrant een reëel beeld van de verminderde pensioenopbouw voor deelnemers jonger dan 35 jaar? Uitgangspunt bij de berekeningen die in de tabel zijn opgenomen, is dat de voorgestelde nieuwe pensioenregeling tot in lengte van dagen wordt voortgezet. Deze aanname is echter niet realistisch. De voorgestelde nieuwe regeling loopt van 1 april 2011 tot 1 januari Begin 2015 ontstaat weer een nieuwe situatie, omdat het huidige garantiecontract dan afloopt. Het is nadrukkelijk het streven van de Onderneming om dan, indien mogelijk, een pensioenregeling te creëren die een goede balans biedt tussen de belangen van de verschillende leeftijdscategorieën. Hierbij wordt ook het perspectief van de jongeren nadrukkelijk meegenomen. Met de huidige pensioenwetgeving is dit (nog) niet realiseerbaar, daarin ligt nog het solidariteitsbeginsel ten grondslag. Dit betekent dat de pensioenregeling voor alle actieve deelnemers hetzelfde moet zijn (jongeren, ouderen). Hopelijk wordt in de nabije toekomst de wetgeving zodanig gewijzigd dat differentiatie mogelijk is tussen verschillende leeftijdscategorieën. In de bijspaarmodule hebben wij deze differentiatiemogelijkheid wel en hebben dan ook zoveel mogelijk rekening gehouden wat betreft hoogte van premie-inleg en de wijze van beleggen (al dan niet risicovoller) Zie hierover ook andere vragen over de Bijspaarmodule. EVENWICHTIGE BELANGEN Wat wordt bedoeld met gelijkwaardigheid wat betreft evenwichtige belangbehartiging? Het Pensioenfonds kent de volgende drie deelnemers: de actieve deelnemers, de slapers en de gepensioneerden. De wet stelt als eis dat bij versoberingen in de pensioenregeling alle drie de deelnemers een evenwichtige bijdrage leveren in de realisatie van deze versobering. De Nederlandsche Bank toetst of aan deze eis wordt voldaan. Wat is het effect van de wijzigingen voor deelnemers die nog weinig pensioenrechten bij het Pensioenfonds hebben opgebouwd, zoals oud-van Heugten medewerkers of oud-iwaco medewerkers? Bij een relatief geringe pensioenopbouw is het effect van de beperking op de opbouw en het bevriezen van de indexatie beperkt. Het grootste deel van de pensioenopbouw heeft tot nu toe immers plaatsgevonden via de vorige pensioenregeling. De opbrengst daarvan zal mede de hoogte van het te zijner tijd te ontvangen pensioen bepalen. 6

7 Is het gevolg van de verminderde pensioenopbouw dat de jongeren te zijner tijd een lager pensioen ontvangen? De verminderde opbouw heeft inderdaad het grootste effect op jongeren, omdat die nog de meeste jaren pensioen moeten opbouwen. Bij 50 plussers is het effect gering omdat zij het grootste deel van hun opbouw in het verleden al gerealiseerd hebben. Echter als we geen maatregelen nemen zullen alle actieve deelnemers (waaronder de jongeren) tot 2015 meer pensioenrechten opbouwen. Maar het is de vraag of deze hogere pensioenopbouw uiteindelijk ook resulteert in een hoger pensioen als na verloop van tijd de indexatie wegvalt. In een middelloonsysteem is indexatie voor alle deelnemers essentieel om uiteindelijk een pensioen te ontvangen dat in redelijke verhouding staat tot het laatstgenoten salaris. Het veilig stellen van indexatie na 2015 is dan ook de hoofdreden om nu op de pensioenopbouw te bezuinigen. Is er gekeken naar de mogelijkheid om het effect van de mindere pensioenopbouw voor jongeren te beperken? Onderzocht is in hoeverre er verschil gemaakt mag worden in pensioenopbouw tussen verschillende leeftijdscategorieën, c.q. in de manier waarop belegd wordt. Bijvoorbeeld het geld voor jongeren risicovoller beleggen met door lange doorlooptijd een grotere kans op beter rendement en daarmee een hogere pensioenopbouw. De wetgeving staat vanwege het solidariteitsbeginsel het maken van onderscheid naar leeftijdscategorieën momenteel niet toe. Naar verwachting wordt de wetgeving op dit punt de komende jaren aangepast. De Onderneming heeft de intentie in de regeling na 2015 hiervan gebruik te maken. In de bijspaarmodule kunnen jongeren wel meer risicovol beleggen. INVOERING NIEUWE REGELING Waarom wordt de aanpassing van de regeling per 1 april 2011 ingevoerd? Het premiejaar van het Pensioenfonds loopt van 1 april tot 1 april. Om de beoogde versterking van het eigen vermogen te bereiken (112% eind 2014) is de maximale periode nodig. Anders worden de maatregelen te rigoureus. Welke pensioenleeftijd staat op het pensioenoverzicht (UPO) eind 2011? De pensioenadministratie wordt per 1 januari 2012 omgezet van een pensioenleeftijd op 62 jaar naar één op 65 jaar. Dit betekent dat de UPO van 31 december 2011 nog de pensioenrechten weergeeft gebaseerd op een pensioenleeftijd van 62 jaar. Is goedkeuring van De Nederlandsche Bank (DNB) voor deze wijziging vereist? DNB toetst de versobering van de pensioenregeling en kan aanwijzingen geven indien zij van mening is dat de wijziging niet in overeenstemming is met de wet. Dit speelt ondermeer als er geen sprake is van evenwichtige belangenbehartiging, het reglement in strijd is met de wetgeving of de premie ontoereikend is. Moeten gepensioneerden ook goedkeuring geven aan de wijziging van de pensioenregeling? Het Bestuur is van mening dat goedkeuring van belang is, zeker nu de indexatieregeling ingrijpend gewijzigd wordt ten opzichte van de toeslagregeling die gold toen men met pensioen ging. Net als bij de actieve deelnemers kunnen de gepensioneerden de wijziging van de regeling tegenhouden als meer dan éénderde gemotiveerd van oordeel is dat de wijziging in deze vorm niet moet plaatsvinden. 7

8 Wie beoordeelt in het kader van de goedkeuringsprocedure of een bezwaar inhoudelijk is of niet? Deze beoordeling ligt bij het Bestuur. Daarbij gaat het met name om de vraag of het bezwaar beargumenteerd is of niet. Waarom zouden gepensioneerden geen bezwaar maken? Voor gepensioneerden is indexatie belangrijk in verband met behoud van de koopkracht. Als zij de wijziging van de pensioenregeling tegenhouden dan is de kans groot dat ook zij na verloop van tijd geen indexatie meer ontvangen. Dat is nadelig voor hen. De tabel in de pensioenkrant laat duidelijk een verminderde pensioenopbouw zien voor deelnemers jonger dan 35 jaar. Waarom zouden de jongere deelnemers met de nieuwe regeling akkoord gaan? Centraal staat dat de Onderneming en het Pensioenfonds zoveel mogelijk veilig willen stellen dat er na 2015 indexatie van opgebouwde pensioenrechten mogelijk is. Hiervoor moet het Pensioenfonds haar eigen vermogen tot begin 2015 verder uitbouwen zodat dan hopelijk een dekkingsgraad aanwezig is van 112% of meer. Om deze reden is nu een versobering van de regeling noodzakelijk. Indexatie is essentieel voor de uiteindelijke hoogte van het ouderdomspensioen dat de deelnemers ontvangen. Het positieve effect van een redelijke indexatie van alle opgebouwde rechten bij jongeren is veel groter dan het negatieve effect van verminderde opbouw tot 1 januari Bovendien kan die verminderde opbouw relatief goedkoop gecompenseerd worden middels extra bijsparen. Niet akkoord gaan is dus niet in het belang van de jongeren. BIJSPAARMODULE Hoe komt de nieuwe bijspaarmodule eruit te zien? De bijspaarmodule betreft een aanvullende pensioenregeling die voor de deelnemers de mogelijkheid biedt fiscaal voordelig extra ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen boven op de pensioenregeling op te bouwen. Jaarlijks geeft het Pensioenfonds aan welk bruto bedrag een deelnemer uit zijn inkomen maximaal hiervoor kan aanwenden. De deelnemer bepaalt zelf ieder jaar of hij hiervan gebruik wil maken en zo ja voor welk bedrag. De ingelegde bedragen worden belegd, waarbij enige keuzevrijheid is. Op het moment dat de deelnemer tussentijds uit dienst of met pensioen gaat, wordt met de belegde gelden (binnen het pensioenfonds) extra ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen aan te kopen. Het aantrekkelijke van de bijspaarmodule is dat het fiscaal voordelig is. Over de op het salaris ingehouden premie wordt geen doorbelasting ingehouden. Bovendien komen de administratiekosten geheel voor rekening van het Pensioenfonds. In september/oktober vindt speciale voorlichting plaats over de bijspaarmodule en andere mogelijkheden om extra voorzieningen te treffen voor de oude dag. Wat is de orde van grootte van het bedrag dat men jaarlijks in de bijspaarmodule kan sparen? Uitgaande van de huidige fiscale normen is de omvang van dat bedrag sterk afhankelijk van leeftijd en hoogte van inkomen. In onderstaande tabel is de fiscale ruimte opgenomen voor een volledig fiscaal jaar. Omdat onze pensioenregeling per ingaat, moeten over het jaar 2011 de getallen met een factor 0,75 worden vermenigvuldigd. 8

9 Kan de bijspaarmodule eerder tot uitkering komen dan 65 jaar? De gelden van de bijspaarmodule (zowel de oude als de nieuwe) worden omgezet in extra pensioenrechten bij het fonds bij tussentijdse uitdiensttreding, op 62 jarige leeftijd of eerdere pensionering (oude gelden) of bij pensionering voor 65 jarige leeftijd (nieuwe gelden). Hoe wordt in de nieuwe regeling omgegaan met de reeds opgebouwde rechten in de bijspaarmodule? We zullen ervoor kiezen dat op de opgebouwde gelden het bestaande reglement van toepassing blijft. De bijspaarmodule (reeds bestaande rechten) kent als regel dat als men 62 wordt, het opgebouwde kapitaal aangewend moet worden voor aankoop van extra pensioenrechten bij het Pensioenfonds. Deze regel blijft onverkort gehandhaafd. Kunnen gelden die oud-iwaco medewerkers hebben gespaard in de toen geldende vroegpensioenregeling van Aegon worden ingebracht in de bijspaarmodule? Dat is helaas niet mogelijk. De Aegon gelden komen vanaf het 60 ste jaar beschikbaar en de medewerker dient deze aan te wenden voor een tijdelijk of levenslang pensioen. Deze gelden kunnen bij Aegon desgewenst blijven staan tot maximaal het 65 ste levensjaar. Voordeel daarvan is dat men in de tussentijd wellicht nog beleggingswinst incasseert, voordat men het belegde bedrag omzet in pensioen. DOORKIJK NAAR DE TOEKOMST In de presentatie is aangegeven dat vanaf 1 april 2011 circa 34 miljoen extra eigen vermogen opgebouwd moet worden, uitgaande van een dekkingsgraad van 112% eind In hoeverre is de koersontwikkeling van belang voor het bereiken van dit bedrag? In onze berekeningen zijn wij uitgegaan van een gemiddelde beleggingsopbrengst van 4% over de beschikbare periode tot eind Dit is een conservatieve inschatting, maar naar het oordeel van de Onderneming en Bestuur realistisch, gegeven de verwachte economische ontwikkelingen de komende jaren. Mochten de beleggingsinkomsten hoger uitvallen dan zal de 112% eerder worden bereikt. Vallen zij tegen dan zal het lastig worden de beoogde doelstelling eind 2014 te bereiken. In die situatie zullen er tussentijds aanvullende maatregelen overwogen moeten worden. Het spreekt vanzelf dat in die situatie vele andere pensioenfondsen hun herstelplannen ook niet kunnen realiseren. Alsdan zullen er hoogstwaarschijnlijk op landelijk niveau ook aanvullende maatregelen worden geïnitieerd. Hoe heeft de lange rente zich in het verleden ontwikkeld en wat is de prognose? De lange rente (dit is de 10 jaarsrente) is historisch gezien erg laag. In de gehele 20 ste eeuw lag de lange rente boven de 4%. Sinds geruime tijd (financiële crisis) ligt de lange rente tussen de 3% en 3,4% met een uitschieter naar beneden van 2,5%. De inschatting is dat de lange rente de komende jaren onder de 4% zal blijven. 9

10 Zijn de beoogde besparingsmogelijkheden voldoende om de dekkingsgraad van 112% eind 2014 te bereiken? Dat is het geval wanneer de beleggingsopbrengsten tot 2015 gemiddeld 4% zijn en de rente niet veel lager zakt dan nu reeds het geval is. Wat is het belangrijkste risico waardoor de 112% niet behaald kan worden? Het grootste risico is dat de komende jaren de beleggingsopbrengsten veel lager uitvallen dan gemiddelde beleggingsopbrengst van 4% of dat de lange rente verder daalt. Doet zich die situatie voor, dan ontstaat er een nieuwe hevige pensioencrisis. Dan zullen er door de pensioenfondsen aanvullende maatregelen (lees versoberingen) genomen moeten worden, waarbij opnieuw centrale afspraken zullen worden gemaakt en wetgeving zal worden aangepast. Bij welk rentepercentage wordt relatief snel de dekkingsgraad van 112% weer bereikt? Onze inschatting is dat bij een lange rente van meer dan 4% de dekkingsgraad van 112% weer relatief snel bereikt zal zijn. Hoe zeker is de AOW? De AOW is de eerste en belangrijkste pijler van ons pensioenstelsel. Gegeven het grote maatschappelijke belang zal de regering er alles aan doen om de AOW op een redelijk niveau in stand te houden. Wij zullen dat terug zien in stijgende AOW premies ten laste van de algemene middelen en beperkte kapitaalvorming. De verwachting is dan ook dat de AOW redelijk zeker is. Bestaat er een kans dat er na 2015 een nieuw garantiecontract wordt afgesloten? Het is denkbaar dat er na 2015 een nieuw garantiecontract wordt afgesloten. Echter de kans daartoe is minder reëel als de rente zo laag blijft en de garantiekosten bij verzekeraars daardoor zo hoog blijven als nu het geval is. 10

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Ballast Nedam Pensioenfonds. Informatiebijeenkomst Premievrijen en gepensioneerden. Theo Bruijninckx 1 november 2004

Ballast Nedam Pensioenfonds. Informatiebijeenkomst Premievrijen en gepensioneerden. Theo Bruijninckx 1 november 2004 Ballast Nedam Pensioenfonds Informatiebijeenkomst Premievrijen en gepensioneerden Theo Bruijninckx 1 november 2004 Onderwerpen Agendapunt 1: Jaarverslag 2003 Overzicht 2003 Herstelplan 2002 Agendapunt

Nadere informatie

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling 1. Waarom wordt het nieuwe pensioenreglement pas later uitgereikt? Antwoord: De pensioenregeling is gebaseerd

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

stichting jan huysman wz.fonds

stichting jan huysman wz.fonds Koog aan de Zaan, mei 2015 Beste deelnemer van Stichting Jan Huysman Wz. Fonds, In deze brief willen wij uw aandacht voor de volgende drie items: 1 Nieuw mailadres en nieuwe naam voor de uitvoerder van

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014

Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014 Jouw Cosun pensioen Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014 1 Agenda Pensioen in Nederland Onze regeling Keuzemogelijkheden Vragen 2 Pensioen in Nederland Nederlands pensioenstelsel

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 16 > JAARGANG 12 > APRIL 2015 INHOUD > Hoe is de nieuwe pensioenregeling tot stand gekomen? [p.1] Fiscaal kader per 1 januari 2015 [p.2]

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Presentatie met uitleg per slide

Presentatie met uitleg per slide Presentatie met uitleg per slide 1 Terug- en vooruitblik In het principe cao-akkoord van december 2012 hebben we afspraken gemaakt over de noodzaak van een nieuwe en toekomstbestendige pensioenregeling

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Nieuwe pensioenregeling per 1 januari 2006 PENSIOENBELEGGEN Wie een dienstverband heeft, bouwt onder voorwaarden vanaf zijn 18 e pensioen op. Elke maand

Nadere informatie

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p.

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Agenda VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Waarom UPO Pensioen in Nederland Wijziging Pensioen 1 januari 2012 Het UPO Partner, pensioen en scheiding Waarom UPO Iedereen die deelneemt aan een pensioenregeling

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

BeterExcedent. Pensioen Werknemer 2015

BeterExcedent. Pensioen Werknemer 2015 BeterExcedent Pensioen Werknemer 2015 BeterExcedent Pensioen Werknemer 2015 Als u via uw werkgever deelneemt in de pensioenregeling BeterExcedent, kunt u pensioen opbouwen over het deel van uw salaris

Nadere informatie

Uitgangspunten. Nettopensioenregeling

Uitgangspunten. Nettopensioenregeling Uitgangspunten Nettopensioenregeling Laatst gewijzigd op 20 februari 2015 Uitgangspunten nettopensioenregeling Algemeen De nettopensioenregeling is een vrijwillige regeling, in aanvulling op de basisregeling

Nadere informatie

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW?

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW? Start Deze Argumentenkaart laat zien wat vanuit het perspectief van een nieuwe deelnemer bij PFZW de belangrijkste argumenten individuele naar PFZW zijn. Een pensioenuitvoerder kan zowel een pensioenfonds

Nadere informatie

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen PENSIOENBROCHURE Pensioensparen Pensioenbrochure Pensioensparen Waarom deze brochure? Deze brochure geeft antwoord op de vraag hoe u kunt sparen voor extra pensioen. En wat er met het gespaarde pensioenkapitaal

Nadere informatie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Pensioennieuws December 2014 Nummer 17 Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Het Baksteenpensioenfonds

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Extra uitgave nieuwe pensioenregeling

Extra uitgave nieuwe pensioenregeling Extra uitgave nieuwe pensioenregeling Nieuwsbrief april 2011 PDN heeft een nieuwe pensioenregeling Bij PDN is vanaf 1 januari 2011 een nieuwe pensioenregeling van kracht. De afgelopen tijd ben je daarover

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG 2013

POPULAIR JAARVERSLAG 2013 POPULAIR JAARVERSLAG 2013 2 Het herstel van onze financiële positie blijft absolute topprioriteit. Twee gezichten Het jaar 2013, maar ook 2014 dat nog grotendeels voor ons ligt, kent twee gezichten. Enerzijds

Nadere informatie

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1.B Jouw Cosun pensioen Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1 Agenda Pensioen in Nederland Waarom een nieuwe regeling bij Cosun? Pensioenpremie Toeslagverlening (indexatie) Discussie

Nadere informatie

Pensioen Informatie sessie

Pensioen Informatie sessie Pensioen Informatie sessie Pensioenreglement B Oktober 2013 Voorbehoud De tekst in deze presentatie is louter ter informatie bedoeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Bij onduidelijkheden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling

JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling INHOUD 2 Wie voert de pensioenregeling uit? Het pensioengebouw in Nederland De pensioenregelingen van RELX in Nederland Vergelijking CDC en IDC Welke

Nadere informatie

Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL.

Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL. AZL NV Pensioenregeling met ingang van 2013 Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL. We kunnen

Nadere informatie

Beleid bij collectieve waardeoverdracht

Beleid bij collectieve waardeoverdracht Beleid bij collectieve waardeoverdracht Voor een collectieve waardeoverdracht zijn geen wettelijke of gemeenschappelijke rekenregels, daarom stelt FNV Bondgenoten haar eigen uitgangspunten vast. FNV Bondgenoten

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

februari 2015 Pensioenactualiteiten

februari 2015 Pensioenactualiteiten februari 2015 Pensioenactualiteiten Onderwerpen 1. Wijziging ABP pensioenregeling 2015 2. Financieel Toetsingskader (nftk) per 1-1-2015 (vernieuwde regels voor pensioenfondsen) 3. Indexatie en premie ABP

Nadere informatie

Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK

Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK Gevolgen voor jouw pensioen bij PPF APG Henk Bruins Actuarieel adviseur PPF APG Informatiebijeenkomsten 28-30 oktober Agenda 1. Witteveen 2: versobering toekomstige pensioenopbouw

Nadere informatie

Verslag Mandema Update mei 2014

Verslag Mandema Update mei 2014 Verslag Mandema Update mei 2014 Terwijl de leden van de Eerste Kamer zich op 20 mei jl. bogen over de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen, kregen onze relaties te horen wat de consequenties

Nadere informatie

Nettopensioenregeling

Nettopensioenregeling Nettopensioenregeling 1 Uitgangspunten nettopensioenregeling Algemeen De nettopensioenregeling is een vrijwillige regeling, in aanvulling op de basisregeling van SPW. SPW probeert de nettopensioenregeling

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen Algemeen 1 Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiële situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

BIJLAGE 1: Vergelijking Nettopensioen ABP en Nettolijfrente Loyalis

BIJLAGE 1: Vergelijking Nettopensioen ABP en Nettolijfrente Loyalis Loyalis Netto lijfrente (3 e pijler) Naam Netto pensioenregeling Loyalis Top ouderdoms lijfrente Loyalis Top nabestaanden lijfrente werknemer Productvorm / modules Soort product Opbouw pakket (OP) Risicopakket

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Brochure voor u als werkgever Als werkgever hebt u behoefte aan een betaalbare pensioenregeling. Tegelijkertijd wilt u een regeling die past in een goed arbeidsvoorwaardenbeleid.

Nadere informatie

Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Allianz. Netto Pensioen. Dé pensioenoplossing voor werknemers die meer dan 100.

Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Allianz. Netto Pensioen. Dé pensioenoplossing voor werknemers die meer dan 100. Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Allianz Netto Pensioen Dé pensioenoplossing voor werknemers die meer dan 100.000,- verdienen Dé pensioenoplossing bij een salaris boven 100.000,- Pensioen opbouwen

Nadere informatie

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Vrouw en Pensioen anno 2015 e.v. Balans tussen werk, zorg en invloed ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Mr. Caroline Jones Groeneweg RB Even voorstellen 3 pijlers Nederlands pensioenstelsel 3.Privé 2.De werkgever

Nadere informatie

Keuzemogelijkheden rond uw pensioen. In deze brochure gaan we in op vijf flexibiliseringsmogelijkheden. rondom uw pensionering.

Keuzemogelijkheden rond uw pensioen. In deze brochure gaan we in op vijf flexibiliseringsmogelijkheden. rondom uw pensionering. Keuzemogelijkheden rond uw pensioen In deze brochure gaan we in op vijf flexibiliseringsmogelijkheden rondom uw pensionering. 1 Introductie De pensioenregeling van het Pensioenfonds TNO biedt u veel keuzevrijheid.

Nadere informatie

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Ingang Ouderdomspensioen

Ingang Ouderdomspensioen Stichting Pensioenfonds TNO DE TNO-PENSIOENREGELING IN HET KORT Ingang Ouderdomspensioen Vanaf 65 jaar januari 2008 Wat vindt u in deze brochure? bladzijde Binnenkort met pensioen 2 De pensioenberekening

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW

Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW Inleiding Op verzoek van de NVZ heeft PFZW een vergelijking op hoofdlijnen gemaakt tussen beide pensioenregelingen in samenspraak

Nadere informatie

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING 1- Waarom heeft het ABP een herstelplan opgesteld? ABP is, evenals vele andere pensioenfondsen, zwaar geraakt door de crisis op de financiële

Nadere informatie

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet?

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet? U kunt vanaf 1 januari 2015 nettopensioen bij ons opbouwen. In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in deze nettopensioenregeling. Dat is belangrijk om te weten, bijvoorbeeld als u van baan

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw,

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Pensioenfonds Hoogovens! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft zijn eigen regeling. In dit

Nadere informatie

Wijziging pensioenregeling

Wijziging pensioenregeling Stichting Pensioenfonds TNO Wijziging pensioenregeling 2014 Wat vindt u in deze brochure? In deze brochure vindt u een overzicht van de wijzigingen van de pensioenregeling per 1 januari 2014. Introductie

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

DE NETTO PENSIOEN REGELING WAT U MOET WETEN OVER DE NETTO PENSIOENREGELING

DE NETTO PENSIOEN REGELING WAT U MOET WETEN OVER DE NETTO PENSIOENREGELING DE NETTO PENSIOEN REGELING WAT U MOET WETEN OVER DE NETTO PENSIOENREGELING Vanaf 2015 bouwt u minder pensioen op in de basispensioenregeling. Daarom kunt u extra pensioen opbouwen. Hiervoor biedt het pensioenfonds

Nadere informatie

Pensioenfonds Deloitte.

Pensioenfonds Deloitte. Pensioenfonds Deloitte. In de afgelopen weken heeft het bestuur van het pensioenfonds van meerdere (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden vragen ontvangen over de toekomst van pensioenfonds Deloitte.

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (BPF Baksteen) is opgericht op 1-4-1957.

Nadere informatie

Pensioenen Oktober 2015

Pensioenen Oktober 2015 Pensioenen Oktober 2015 Agenda Waarom deze bijeenkomst? Waarom Pensioenfonds PGB? Pensioenregelingen 2016 Volgende stappen Vragen 2 Waarom deze bijeenkomst? Informeren over veranderingen op pensioengebied

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over de aanvullende vrijwillige pensioenregeling

Veelgestelde vragen over de aanvullende vrijwillige pensioenregeling Veelgestelde vragen over de aanvullende vrijwillige pensioenregeling De vragen zijn gecategoriseerd naar de volgende onderwerpen: Algemeen NN Prestatie Pensioen Na garantiecontract Bij uitdiensttreding

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67)

Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67) Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67) artikel 1. Algemeen Deze regeling is een bijlage bij het pensioenreglement van 1 van Stichting Pensioenfonds General Electric Nederland,

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt.

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Startbrief Deelnemen aan de pensioenregeling van bpf GBP Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Pensioen bestaat

Nadere informatie

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012 De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt Workshop 9 mei 2012 Programma De aanleiding en het pensioenakkoord op hoofdlijnen Aanpassingsmechanismes Fiscale pensioenkader

Nadere informatie

Let op: Alle vermelde uitkeringen zijn bruto bedragen per jaar. Hierover moeten dus nog premies en belasting worden betaald.

Let op: Alle vermelde uitkeringen zijn bruto bedragen per jaar. Hierover moeten dus nog premies en belasting worden betaald. Uw vermogen om te leven Postbus 4806, 6401 JL Heerlen De heer A Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, 18 april 2014 Uniform Pensioenoverzicht 2014 Stand per 31 december 2013 Pensioenovereenkomst

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

UW SHELL NETTO PENSIOEN

UW SHELL NETTO PENSIOEN UW SHELL NETTO PENSIOEN als u een jaarinkomen hebt boven het fiscale maximum Welkom bij de Shell netto pensioenregeling. De overheid heeft een fiscale grens gesteld aan het jaarinkomen waarover vanuit

Nadere informatie

Pensioenoverzicht beschikbare premieregeling

Pensioenoverzicht beschikbare premieregeling Pensioenoverzicht beschikbare premieregeling Rapportnummer: 200909012126 Rapport ten behoeve van: de heer B.P.R. Pensioencheck BPR-pensioenrapport d.d. 01 september 2009: 21:26 uur Versienummer rapport:

Nadere informatie

MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie

MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie Arthur Theunissen, juni 2010 Deze slides zijn in juni 2010 gepresenteerd aan deelnemers aan de informatiesessies 3 modules: algemene informatie / Werking beschikbare

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Stichting Pensioenfonds DHV Informatiebijeenkomst 24 september 2013 2013 Royal HaskoningDHV, All rights reserved Alleen voor intern gebruik Agenda Opening Jaarverslag 2012 Paul Canisius Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 2.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting... 4 3 Pensioenleeftijd... 6 3.1

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7 Jaarbericht 2014 Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3 2014 in cijfers 5 Wijzigingen in de pensioenregeling 7 De organisatie Pensioenfonds Forbo 8 Kerncijfers 11 2014 stond vooral in het teken van gewijzigde

Nadere informatie

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen PENSIOENBROCHURE Pensioensparen Pensioenbrochure Pensioensparen Waarom deze brochure? Deze brochure geeft antwoord op de vraag hoe u kunt sparen voor extra pensioen. En wat er met het gespaarde pensioenspaarkapitaal

Nadere informatie

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding Uw Pensioen Waardeoverdracht bij indiensttreding In deze brochure over waardeoverdracht staat algemene informatie en is bedoeld om deelnemers aan het Stichting Pensioenfonds SNT (STPS) algemene informatie

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

BeterExcedent pensioen werknemer BeterExcedent pensioen

BeterExcedent pensioen werknemer BeterExcedent pensioen BeterExcedent werknemer BeterExcedent wrkn.2014.0201 Deze brochure gaat over de Pensioenregeling BeterExcedent, de excedentregeling van het Bedrijfstakfonds voor de Bouwnijverheid (bpfbouw). Wanneer u

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012 Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers April 2012 Agenda Kenmerken SPNG Aanleiding Uitgangspunten en ondernomen stappen Wijzigingen in de regeling en premie Intermezzo: de pensioendriehoek Stappen

Nadere informatie