Infectiebeleid en laboratorium

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Infectiebeleid en laboratorium"

Transcriptie

1 Infectiebeleid en laboratorium Capita selecta in de infectiologie Studienamiddag ziekenhuisapothekers Jerina Boelens Microbiologie-ziekenhuishygiëne UZ Gent

2 Inhoud 1. Commensale flora 2. Staaltypes 3. Correcte staalname 4. Beschikbare laboratoriumtechnieken 5. Gevoeligheidsbepaling 6. Multidisciplinair overleg

3 1. Commensale flora Richard P. Wenzel: Some experts estimate that the total number of human cells is and the total number of colonizing microbes is Despite this 10-to-1 inequity, the balance of power is influenced by an intact human immune system and the integrity of the skin and mucous membranes. Elk lichaamsoppervlak dat in contact staat met de buitenwereld heeft een eigen commensale flora Al tijdens de geboorte begint de opbouw van de eigen commensale flora

4

5 1. Commensale flora

6 1.1 De normale gastro-intestinale flora

7 1.1 De normale gastro-intestinale flora

8 Residente flora 1.2 Huidflora In de microscopische huidplooien In de lumina van de talgklieren en de haarfollikels Lage virulentie behalve bij invasieve procedures waar ze ingebracht wordt in normaal steriele plaatsen of bij aanwezigheid van vreemd materiaal Transiënte flora Oppervlakkige epitheellagen Opgestegen residente flora + micro-organismen die tijdens de zorg of bij contact met personen en/of voorwerpen Wisselende samenstelling Bron van kruisinfecties Goede handontsmetting elimineert de transiënte en vermindert de residente flora Pittet et al. Arch Internal Med 1999

9 2. Types stalen Lipsky & Plorde, Postgraduate Medicine, 1978

10 2.1 Type 1 stalen Staal afkomstig uit een steriele plaats Afwezigheid van normale commensale flora bij aseptische afname is elke gevonden kiem significant en belangrijk

11 2.1 Type 1 stalen Cerebrospinaal vocht bij kliniek van meningitis Grampositieve diplococcen Belang: vermoeden S. pneumoniae Gramnegatieve diplococcen Belang: vermoeden N. meningitidis R/ penicilline Preventie van secundaire gevallen Verplichte aangifte bij Toezicht volksgezondheid

12 2.2 Type 2 stalen Belang van de staalkwaliteit en correcte afnameprocedure! Q-score: epitheelcellen als merker van contaminatie Bijvoorbeeld sputumstalen: zelden homogeen: etter vermengd met speeksel Bijvoorbeeld urinestalen: midstream urine

13 2.3 Type 3 stalen Pathogenen in normale flora van de keel, de vagina, faeces, open wondes, Belang van microscopie is hier wisselend Voorbeelden: faeces keel (Plaut-Vincent) vagina (bacteriële vaginose, gisten) urethraal uitstrijkje (N. gonorroea)

14 3. Correcte staalname 4 0 pre-pre- 1 pre- 2 analytische fase 3 post- 0 4 post-post Bartlett, Medical Microbiology. Quality cost and clinical relevance. 1974

15 3. Correcte staalname Vragen van de arts: Heeft mijn patiënt een infectie? Wat is de verwekker van deze infectie? Welke antibiotica kan ik eventueel gebruiken? Welke stalen moet ik afnemen en naar het lab sturen? Wat doet de microbioloog/het lab daarmee? Combinatie van technieken Geduld Het resultaat van de ene stap, bepaalt de volgende stappen Interpretatie o.b.v. kennis van commensalen en pathogenen Interpretatie o.b.v. klinische informatie

16

17 Man, 76 jaar Spoedopname Strangurie Casus 1 Frissons en koorts tot 39 C Verder geen klachten Pijnlijke prostaat bij rectaal toucher Klinisch onderzoek verder normaal

18 Urinesediment 3000 WBC/µL Urinekweek Hemoculturen PBO Casus WBC/µL met linksverschuiving Instellende trombopenie CRP normaal, PSA wordt bijbepaald Tavanic wordt opgestart

19 Casus 1 Hemoculturen positief

20 Casus 1 Hemoculturen positief Welke kiem?

21 Casus 1 Hemoculturen positief met een gramnegatieve staaf Telefonisch contact met behandelende arts Antibiotica-advies WIV sepsisregistratie Instellen antibiogram Identificatie

22 Vrouw, 72 jaar Spoedopname Casus 2 Hoest met witte sputa Geen koorts Dyspnoe Longauscultatie: bilateraal inspiratoire crepitaties met ronchi Klinisch onderzoek verder normaal

23 Sputumkweek Hemoculturen PBO normaal CRP 31,3 mg/l Casus 2 RX thorax: geen infiltraten Tentatieve diagnose: COPD-exacerbatie Bij koorts: nieuwe hemoculturen en start Augmentin

24 Casus 2 Hemoculturen positief Staphylococcen Klinisch beter, geen koorts meer, geen AB gestart Staphylococ: vermoeden contaminatie bij afname Geen CVC, geen prothesen,

25 Identificatie Casus 2 Staphylococcus epidermidis Typische huid -staphylococ Klassieke contaminant bij afname Coagulase-negatieve staphylococcen Propionibacterium acnes

26 3. Correcte staalname van hemoculturen Aerobe en anaerobe fles Steeds afname van een set of koppel Eventuele uitzondering neonatologie Flessen bewaren afgeschermd van de zon Visuele inspectie van fles voor gebruik. Is de sensor geel: NIET GEBRUIKEN Vervaldatum controleren

27 3. Correcte staalname van hemoculturen Dop van de fles verwijderen Ontsmet rubber op de fles en arm patiënt (70% alcoholische oplossing). Respecteer de contacttijd = laten drogen Vlindernaald of spuit (10 of 20 ml) Optimale hoeveelheid:10 ml voor volwassen flessen Gebruik geen bloed uit tubes!

28 3. Correcte staalname van hemoculturen Met naald en spuit In 1 keer 20 ml afnemen Eerst anaerobe, dan aerobe fles Reden: er kan zuurstof in de spuit zitten Met adaptor Gebruik een vlindernaald Eerst aeroob, dan anaeroob Reden: er kan zuurstof in de leiding zitten De flessen blijven vacuüm zuigen!

29 3. Correcte staalname algemeen Vooral bij type 1 stalen: belangrijk niet te contamineren Ontsmetten met ontsmettingsmiddel op alcoholische basis of iodinepreparaat Klassieke type 1 stalen: lumbaalvocht, ventrikelvocht, ascites, pleuravocht, gewrichtsvocht, Snel transport: bepaalde kiemen overleven zeer slecht (S. pneumoniae, N. meningitidis) Persoonlijk afleveren? Communicatie!

30 3. Correcte staalname: uitstrijkjes Eswab

31 4. Beschikbare laboratoriumtechnieken 1. Microscopisch onderzoek 2. Kweek 3. Antigendetectie 4. PCR 5. Antilichamen (immuunrespons)

32 4.Laboratoriumdiagnostiek Vergroting 10x Microscopie Zonder kleuring: nat preparaat beweeglijkheid Na kleuring: gramkleuring grotere micro-organismen zuurvaste kleuring andere (fluorescente) kleuringen

33 H. pylori; kommavormig (in maagbiopt bij maagulcus)

34 4.2 Kweek Logaritmische vermenigvuldiging naar grote aantallen Wanneer de groeiomstandigheden gunstig zijn, deelt een bacterie zich elke 10 tot 20 minuten. Gevolg: in ideale omstandigheden groeit het aantal bacteriën gigantisch snel Optimale groei-omstandigheden: Voedingsbron: suikers, soms bloed, mineralen, Temperatuur: 36 C Optimale atmosfeer (aeroob, capnofiel, anaeroob) Vloeibare versus vaste milieus (kwalitatief versus kwantitatief)

35 4.2 Kweek: belang keuze media Selectiviteit onderdrukken van sommige soorten : met bv kristalviolet, azide, antibiotica, NaCl Rijkdom Toevoegen van bloed voor moeilijke groeiers Differentiatie ph-indicatorsystemen, chromogene stoffen Gefundeerde combinatie van media afhankelijk van type staal en verwachte verwekkers Voorbeelden: lumbaal vocht versus faeces

36 4.2 Kweek: belang keuze media CRE Selectiviteit: antibiotica (carbapenem) In combinatie met een chromogeen substraat Screeningsbodem

37 4.2 Kweek: identificatie Biochemische systemen Groot nadeel: groei nodig en dus (vaak) overnacht incubatie

38 4.2 Kweek: identificatie MALDI-TOF MS: Matrix Assisted Laser Desorption/Ionisation Time-Of-Flight Mass Spectrometry Krishnamurthy & Ross, Rapid communications in mass spectrometry 1996

39 4.2 Kweek Identificatie met MALDI-TOF MS Belang van matrix Spectrum tussen en Da Spectrum is proteïneprofiel Fenotypische techniek Universele techniek Directe vs indirecte methode

40 5.2 Kweek Identificatie met MALDI-TOF MS

41 4.2 Kweek Identificatie met MALDI-TOF MS Impact: Snelheid Eenvoud: universele techniek voor alle kiemen, voor moeilijke en eenvoudige groeiers, zelfs gisten Zeer nauwkeurig Opgelet: Precisie bij uitvoering (staalverwisselingen controlemechanismen inbouwen) Belang expertise Zwaktes (S. pneumoniae vs banale orale streptococ, E. coli vs Shigella spp.)

42 Legionella spp. Antigen in urine 4.3 Antigendetectie Enkel serotype 1 (niet 2-14) Kan langdurig positief blijven S. pneumoniae RSV Giardia lamblia Adenovirus Toxinedetectie C. difficile

43 Casus 3 Man, 45j, varkenskweker Spoedopname, beeld van septische artritis Gewrichtspunctie Na overnacht incubatie: groei van staphylococcen Identificatie MALDI-TOF MS: S. aureus Was reeds opgestart op Floxapen Cave MRSA? PBP2a-test

44 Casus 3 PBP2a-test Positieve test Negatieve test Snel resultaat Goede specificiteit (100%) en sensitiviteit (97%) Casus: PBP2a-test negatief: AB-gram afgewacht Van Leeuwen et al, JCM 1999

45 4.4 PCR Rechtstreeks op staal of op kolonies (meerwaarde) Specifieke aanvraag bij monoplex PCR (bv Chlamydia trachomatis) Kan breder zijn: pathologie-gerichte PCR (bv respiratoire pathogenen) (multiplex PCR) of pan-bacteriële PCR Kwalitatief versus kwantitatief Resistentiegenen Turn-around-time kan enorm variëren Veel manuele stappen versus eenvoudige dummy-proof systemen Fingerprinting bij vermoeden van outbreaks

46 Casus 4 Vrouw, 53 jaar Sinds enkele maanden vermagering, nachtzweten, hoest CT thorax: massa re long en mediastinale klieren, PET positief Mediastinoscopie met bioptname Auraminekleuring negatief GeneXpert MTB/RIF: positief zonder Rifampicineresistentie Behandeling met triple therapie (Rifampicine, Pyrazinamide en Isoniazide) Boehme et al, NEJM 2010

47 Casus 4: GeneXpert MTB/RIF Amplificatie van rpob-gen (specifiek voor M. tuberculosis complex) Mutaties in de RRDR van het rpob-gen Boehme et al, NEJM 2010 Helb et al, JCM 2010

48 5. Gevoeligheidsbepaling en resistentie Alexander Flemming De slordige onderzoeker: Schimmels uit de lucht besmetten en doodden zijn bacteriën Eerste antibiotica: de microorganismen produceren zelf moleculen om hun concurrenten uit te schakelen Penicillium Penicilline! (eerste gebruik vanaf 1942 )

49 5. Gevoeligheidsbepaling en resistentie

50 5. Gevoeligheidsbepaling en resistentie M.I.C.: Minimale Inhiberende Concentratie Dilutie-antibiogram

51 5. Gevoeligheidsbepaling en resistentie Diffusie-antibiogram

52 Vrouw, 27 jaar Dialyse (in Brussel) Casus 5 Vorige zomer verblijf in Turkije Opname op IZ postoperatief na lever- en niertransplantatie Aspiraat: Klebsiella pneumoniae ook isolatie uit keel, abdominaal wondvocht en urine

53 Casus 5 Ampicilline: Cotrimoxazol: Fosfomycine: Cefuroxime: Gentamycine: Colimycine: Temocilline: Ofloxacine/Levofloxacine: Amoxy-clavulaanzuur: Amikacine: Piperacilline/Tazobactam: Cefotaxime/ceftriaxone: Ceftazidime: Meropenem: R (6 mm) S (16 mm) S (20 mm) R (13 mm) S (26 mm) S (15 mm) R (6 mm) R (17 mm) R (6mm) S (25 mm) R (6 mm) S (21 mm) S (24 mm) S (22 mm)

54 1. Disk diffusie EUCAST breekpunten: meropenem CPE-detectie S 22 mm (99% Enterobacteriaceae mm) R < 16 mm 2. E-test meropenem S 2 mg/ml R > 8 mg/ml 3. Fenotypische bevestiging: Hodge test 4. Genotypische bevestiging: Referentielaboratorium

55 Principe Omnigevoelige E. coli (ATCC 25922) groeit door in de inhibitiezone van carbapenemschijfje waar het carbapanemase van het testorganisme diffundeert Problemen Hodge test - Vals positief resultaat bij ESBL en/of AmpC met porineprobleem - Vals negatief bij VIM en NDM metallo-b-lactamasen (Ambler klasse B) en te klein inoculum Testorganismen B en D zijn positief; A en C zijn negatief Bruikbaarheid Goed voor detectie van KPC en OXA-48 ( % gevoeligheid) Birgy et al. J Clin Microbiol 2012; 50: 1295.DOI: /JCM

56 Casus 5 Verdacht voor CPE, type OXA-48 Actie! Isolatie Antibioticabeleid

57 Casus 5: antibioticabeleid Multidisciplinair overleg Kolonisaties niet behandelen Gevoeligheid aan bijkomende antibiotica wordt pro-actief uitgetest Stam wordt doorgestuurd naar het referentielab ter moleculaire bevestiging/uitsluiting

58 Casus 5 OXA48

59 Casus 1: antibioticabeleid Multidisciplinair overleg Kolonisaties niet behandelen Gevoeligheid aan bijkomende antibiotica wordt pro-actief uitgetest

60 6. Multidisciplinair overleg Infectiologen, klinisch apothekers en microbiologen Dagelijks overlegmoment Wekelijkse items Wekelijks overleg met hematoloog Bij noodzaak overleg met pediaterinfectioloog of andere collega s met infectievragen Yeo et al, Antimicrobial resistance and infection control 2013

61 6. Multidisciplinair overleg

62 Infectiebeleid en laboratorium: take home messages Communicatie Structurele overlegmomenten, eventueel met vaste items Kennis Gezamenlijk doel

63 Farmaceutische aspecten die colistine therapie beïnvloeden Isabel Spriet, UZ Leuven VZA

64 Many thanks to J. Wauters, UZ Leuven, Belgium J. Verhaegen, UZ Leuven, Belgium R. Nation, Monash University, Australia J. Li, Monash University, Australia L. Friberg, Uppsala Univeristy, Sweden M. Paul, Tel Aviv University, Israel P. Dickens, Forest Laboratories Benelux

65 Inhoud Inleiding CMS vs. colistine: wat dienen we toe? samenstelling van en twijfels bij verschillende merken labeling en publicaties: grote verwarring Colistine - hoe werkt het en hoe onstaat resistentie? Farmacodynamiek Farmacokinetiek en optimalisatie dosering Toxiciteit Plaats voor TDM? Aandachtspunten bij toediening Toekomstperspectieven

66 Inleiding (1) - Bad bugs, no drugs - 3 superbugs op de IDSA hit list: - P. aeruginosa - A. baumanii (USA, Azië, Midden Oosten) - K. pneumonia - Toename in ESBL/CPE (India, UK, cases in Brussel/St Niklaas) - Geen nieuwe antibiotica in de pipeline POLYMYXINES (colistine en polymyxine B) 50 jaar oude antibiotica geen vereisten qua drug development procedure, PK,.

67 Inleiding (2) - Polymyxines in de wereld Polymyxines groep van 5 producten (A, B, C, D, E) Polymyxine B: enkel gebruik in Singapore, Brazilië, sommige delen USA Polymycine E (= colistine): wereldwijd gebruik

68 Inleiding (3) - Herontdekking en ontwikkeling van colistine Gelanceerd in 1959 Verdwenen in jaren 80 naar aanleiding van fatale nefrotoxiciteit en beschikbaarheid minder toxische alternatieven Hergebruik sinds , getriggerd door MDR pathogenen vooral bij CF en ICU patiënten vooral bij VAP/sepsis intraveneus / aerosol (CF) Gebruik in UZ Leuven: ± 70 ICU patiënten per jaar op IV colistine Klinisch gebruik: J. Wauters Veel aandacht en financiële ondersteuning (NIH, NIAID) voor herontwikkeling Roger Nation en Jian Li (Monash University) - zowel preklinisch als klinische studies Lena Friberg (Uppsala) populatiekinetiek William Couet (Poitiers) - klinische studies

69 Inleiding (3) - Herontdekking en ontwikkeling van colistine Doelstelling: - Consensusmeeting - Recent onderzoek voorgesteld door experts - Consensus bereiken ivm: - Dosering/laaddosis - Klinisch gebruik (combinatietherapie) - TDM - Gevoeligheidsbepaling - Nefrotoxiciteit - Toekomstig onderzoek - Consensustekst wordt binnenkort gepubliceerd

70 Inleiding (3) - Herontdekking en ontwikkeling van colistine

71 CMS vs. colistine (1) wat dienen we toe? Polymyxines Groep van 5 actieve producten: A, B, C,D, E Enkel polymyxine B (B1,B2) en E (E1, E2) commercieel beschikbaar Colistine = polymyxine E, is een multicomponent mengsel van zowel E1 (=colistine A) en E2 (colistine B) Polycation bij fysiologische ph (zie werking) Farmacopee: exacte samenstelling van multicomponent mengsel niet goed beschreven, ratio colistine A/B verschilt van lot tot lot of van merk tot merk

72 CMS vs. colistine (1) wat dienen we toe? Colistine wordt toegediend als prodrug, nl. CMS CMS is minder acuut toxisch CMS = colistine methaansulfonaat=colistimethaat=colistinesulfomethaat= sulfomehtylcolistine 5 amines zijn gesulfomethyleerd = penta-methaansulfonaatvorm CMS = poly-anion bij fysiologische ph Farmacopee: niet beschreven of alle 5 aminozuren gesulfomethyleerd moeten zijn

73 CMS vs. colistine (1) wat dienen we toe? Conversie van CMS tot colistine via spontane hydrolyse in waterig milieu Gebeurt in water, bloed, plasma, urine Gebeurt traag, sulfomethylgroepen hydrolyseren één voor één, in bloed circuleert CMS, colistine en intermediairen Gebeurt ook in stalen bloed/urine/plasma, en groeimedia labo Implicaties: Omzetting naar actief colistine is kritisch voor werking PK/PD studies: kritisch omgaan met stalen (zie verder) Gevoeligheidsbepaling labo: gebruik van actief colistine(sulfaat) voor MIC bepaling Publicaties: duidelijke vermelding of men spreekt over CMS vs. colistine

74 CMS vs. colistine (1) wat dienen we toe? CMS: geen antimicrobiële activiteit Colistine A en B: antimicrobiële activiteit

75 CMS vs. colistine (2) is alle CMS hetzelfde? CMS is een complexe prodrug (met 5 te derivatiseren amines) Niet duidelijk of alle 5 amines gederivatiseerd zijn (geen duidelijke farmacopee eisen) Conversie naar colistine lijkt simpel maar is tamelijk ingewikkeld. Er zijn 2 5 (32) mogelijke verschillende intermediaire componenten Werking en effectiviteit wordt bepaald door de conversiesnelheid naar colistine, en is dus is afhankelijk van de samenstelling, de compleetheid van derivatisatie

76 CMS vs. colistine (2) is alle CMS hetzelfde? 4 brands beschikbaar (X-Gen, Atlantic, Paddock en Forest) In België (Europa) enkel Colistineb van Forest (Colobreathe voor inhalatie, binnenkort Colinject voor IV toediening) Geen klassieke generieken met klassieke eis naar bio-equivalentie Klassieke bio-equivalentie moeilijk gezien prodrug en spontane conversie naar colistine Equivalentie wordt in vitro microbiologisch aangetoond op basis van antimicrobiële activiteit Elementaire analyse (C, H, N, S, O) Gelijkaardig voor alle merken Duidelijk niet volledig gederivatiseerd: gemeten atomaire massa komt niet overeen met theoretische te verwachten massa voor complete penta-sulfomethylatie He et al. JAC 2013

77 CMS vs. colistine (2) is alle CMS hetzelfde? Resultaat van RP-HPLC - Gelijkaardig voor 3 merken, Atlantic afwijkend - Meerdere piekjes wijzen op andere vormen CMS dan exclusief penta-sulfomethyl CMS He et al. JAC 2013

78 CMS vs. colistine (2) is alle CMS hetzelfde? PK studie: 4 CMS merken IV toegediend aan ratten bepaling plasmaconcentratie tijdscurve CMS en gevormd colistine

79 CMS vs. colistine (2) is alle CMS hetzelfde? Duidelijk lagere AUC voor gevormd colistine voor Paddock en Forest product Wellicht door meer gederivatiseerd CMS in Paddock en Forest product Onduidelijk welke implicaties dit heeft voor klinische praktijk, en naar vergelijking publicaties toe in België/Europa enkel Forest product beschikbaar Aanwezigheid Prato schrijvers Farmacopee: gevolgen?

80 CMS vs. colistine (2) is alle CMS hetzelfde?

81 CMS vs. colistine (3) over welke dosis spreken we? Equivalentie van de verschillende producten gestandaardiseerd op basis van activiteit van colistine (CBA = colistin base activity) gegenereerd in vitro uit CMS gedurende de microbiologische standaardisatie procedure Flacons gelabeld in mg CBA (USA) of in international units CMS (IU) (Europa) Omrekening: 1 MIU = 80 mg CMS Na = 30 mg CBA of IU/mg CMS

82 CMS vs. colistine (3) over welke dosis spreken we? 1 MIU = 80 mg CMS Na = 30 mg CBA Factor 2,7 verschil in mg! Bij voorschrijven in mg moet duidelijk gespecifieerd worden waarover het gaat!

83 CMS vs. colistine (3) over welke dosis spreken we? Extra verwarring: mg colistine base activity (CBA) komt niet overeen met mg colistine base! 400 mg CMS komt chemisch gezien overeen met 267 mg colistine base en microbiologisch gezien overeen met 150 mg colistine base activiteit

84 Bevat deze vial 100 mg CMS? 100 mg colistine base? 100 mg CBA? of gewoon. 150 mg antibioticum

85 Sommige publicaties Starten met vermelding van toediening van aantal IU in methods, met vermelding van omrekening naar mg CBA Bespreken resultaten in mg CMS, met verkeerde omrekening naar mg CBA Conclusies. waardeloos! FDA warning fataal incident!

86 Hoe werkt colistine polycation bindt elektrostatisch/hydrofobisch aan anionische LPS op buitenmembraan van Gramkiemen Ca2+ en Mg2+ worden verplaatst van fosfaatgroepen van membraanlipiden (lipid A): bacterial killing ook de cytoplasmatische membraan wordt aangetast door colistine door opening van de bacteriele membraan kunnen andere antibiotica zoals rifampicine, meropenem, beter werken (synergisme) zie verder Joost

87 en via hetzelfde mechanisme ontstaat resistentie Resistentie ontstaat door wijzigingen in lipid A (vermindering netto negatieve lading), waardoor geen elektrostatische interactie meer ontstaat Ook LPS verlies of inkapseling van buitenste membraan werd gedocumenteerd Resistentie rates zijn laag Toename in resistentie vooral bij K. pneumoniae. Kruisresistentie tussen poly B en colistine Resistentie duidelijk gelinkt aan suboptimale dosering In China geen poly B of colistine beschikbaar National surveillance chinese ziekenhuizen: Gevoeligheid: P. aeruginosa (4925 stammen) en A. baumanii (3490 stammen) gevoelig aan poly B 96,4% en 97,2 %

88 Farmacodynamiek Excellente in vitro activiteit Spp. MIC90 CLSI breekpunt gevoeligheid CLSI breekpunt resistentie Acinetobacter spp K. pneumoniae E. coli P. aeruginosa PK/PD parameter Dosisfractionneringsstudies in muismodellen met dij- en longinfecties fauc/mic best correlerende parameter, quasi geen PAE Langdurige voldoende blootstelling is belangrijk! fauc/mic grootte orde nog niet goed gekend Ergens tussen 25-50? Zie verder Dudhani et al AAC 2010 Bergen et al., Curr Opin Pharmacol 2011 Bergen et al., Curr Opin Infect Dis 2012 Bergen et al., Diagn Microbiol Infect. Dis 2012

89 Farmacokinetiek (1) - bepalingsmethode Tot : gehaltebepaling via microbiologische assay Lange incubatieduur bij 37 C Sterk verdund Conversie CMS colistine gaat gewoon door tijdens gehaltebepaling Overschatting colistineconcentratie Alle PK studies (inclusief PK in bijsluiter) gedaan met microbiologische methode zijn waardeloos Pas in 2005 ontwikkeling en validatie van HPLC-UV en LC- MS/MS met scheiding CMS en colistine, en veel snellere doorlooptijd

90 Farmacokinetiek (2) 3 recente belangrijke grote PK studies Tot 2009 case reports en kleine studies Na 2009 gebruik van standaarddoseringen (3 x 2 MIU/dag), PK gevolgd door populatiekinetiek met analyse van covariaten Plachouras (AAC 2009) 18 ptn, met klaringen tussen ml/min Garonzik (AAC 2011) 105 ptn met klaringen tussen 3 en 169 ml/min, waarvan 16 op RRT NIH gesponsorde studie (nog niet gepubliceerd) 228 ptn met klaringen tussen 6 en 171 ml/min, waarvan 66 op RRT

91 Farmacokinetiek (3) partiële opheldering van de klaring 70% 10% 20% <1% Onduidelijk wat other clearance is Rol van de lever? Enzymen? Interacties?

92 Farmacokinetiek (4) Belang van ladingsdosis Vermijdt onderbehandeling tijdens de eerste 48-72u oplaad Vermijdt ontstaan van resistentie tijdens de eerste 48-72u Vd correleert goed met lichaamsgewicht Plachouras, AAC 2009

93 Farmacokinetiek (5) klassieke dosering van 3 x 2 MIU bereikt gewenste spiegel niet (NIH studie)

94 Lange t1/2 Toedienings frequentie speelt niet zo n grote rol Cfr ook AUC/MIC PKPD target

95

96

97

98 Farmacokinetiek (6): doseringsschema UZ Leuven CrCl (ml/min) Dag 1 (= eerste 24u) Vanaf dag 2 > 50 ml/min Ladingdosis: 9 MIU (< 50 kg: 6 MIU) Vanaf 12h: 4 x 2 MIU ml/min Ladingsdosis: 9 MIU (< 50 kg: 6 MIU) Vanaf 12h: 3 x 2 MIU ml/min Ladingsdosis: 9 MIU (< 50 kg: 6 MIU) Vanaf 12h: 2 x 2 MIU < 10 ml/min Ladingsdosis: 9 MIU (< 50 kg: 6 MIU) Vanaf 12h: 1 x 2 MIU 4 x 2 MIU 3 x 2 MIU 2 x 2 MIU 1 x 2 MIU

99 Farmacokinetiek (6): doseringsschema UZ Leuven CrCl (ml/min) Dag 1 (= eerste 24u) Vanaf dag 2 IHD Ladingdosis: 9 MIU (<50 kg: 6 MIU) Vanaf 12h: 1 x 2 MIU CVVH Ladingsdosis: 9 MIU (<50 kg: 6 MIU) Vanaf 12h: 4 x 2 MIU > 120 ml/min Ladingdosis: 9 MIU (<50 kg: 6 MIU) Vanaf 12h: 4 x 2 MIU 1 x 2 MIU (non-ihd) 1 x 3 MIU (IHD) 4 x 2 MIU op te drijven naar 12 MIU/dag 4 x 2 MIU op te drijven tot 12 MIU/dag

100 Toxiciteit (1): nefrotoxiciteit - mechanisme CMS sterk renaal geklaard, gefilterd en tubulair gesecreteerd Colistine wordt gefilterd maar bijna volledig tubulair gereabsorbeerd Colistine leidt tot oxidatieve stress door vrijzetting van vrije zuurstofradicalen uit tubulaire mitochondria te stimuleren Leidt uiteindelijk tot renale cel apoptose en nierdysfunctie (Partieel)reversibel wanneer colistine wordt stopgezet maar geen alternatieve therapie beschikbaar stopzetten vaak onmogelijk Mechanisme vergelijkbaar met dat van vancomycine, cisplatinum en gentamicine

101 Toxiciteit (2): nefrotoxiciteit - incidentie Oude studies rapporteren incidentie 45-55% Nieuwere studies rapporteren incidentie 10-30% Verschil mogelijk te verklaren: - meer gezuiverde colistine - gebruik van minder toxische CMS ipv toxische colistine - meer adequate dosisaanpassingen - betere zorg/ondersteuning op ICU N AKI (RIFLE) Pogue, CID % Hartzell, CID % Sorli, BMC Inf % Nieuwste studies gebruiken RIFLE criteria - zeer streng en zeer gevoelig - recent opnieuw hogere incidenties gerapporteerd

102 Toxiciteit (3): nefrotoxiciteit - risicofactoren Dose dependent Time dependent Partially reversible

103 Toxiciteit (4): nefrotoxiciteit - risicofactoren Obesitas (BMI > 31.5) Patiënten behandeld op actual bodyweight! Indien ideaal gewicht << actual gewicht: behandelen op ideaal gewicht! Hyperklaren? Meer filtratie colistine, meer tubulaire reabsorptie, meer schade Zie NIH studie: suggereert hele hoge dosering bij hyperklaren Geen literatuur Na te kijken op eigen ICU Gauthier T et al AAC 2012

104 Toxiciteit (5): ascorbinezuur als protectie Studie in ratten Behandeld met placebo, colistine, colistine + lage dosis vit C, colistine + hoge dosis vit C Opvolging nierschade: histologisch, serum creatinine en NAG (specifieke marker voor tubulaire schade) Ratten behandeld met hoge dosis vitamine C: significant minder nierschade Klinische studie is lopende (2 armen, ICU, colistine vs colistine + 2 x 2g vit C per dag), opvolging adhv RIFLE criteria

105 Toxiciteit (5): neurotoxiciteit Rate: 0-7%, reversibel Dosisafhankelijk, komt voor in beginfase van therapie Dizziness, weakness, facial and peripheral paresthesia, vertigo, confusion, ataxianeuromuscular blockade, acute respiratory failure and apnea Patient met MDR E. coli Behandeld met combinatietherapie Dosis CMS: 3*3 MIU/d Gegeneraliseerde epilepsie Creat 1,2 mg/dl, CrCl 50 ml/min Voorspelde Css,avg: 3 mg/ml Gemeten concentratie: 8,1 mg/l Verklaard door niet gekende afname in klaring van colistine Falagas, CCM 2006 Spaepen, J Infection 2011

106 Plaats voor TDM? Argumenten pro TDM target concentratie gekend: Css,avg van 2 mg/l dosering in specifieke groepen nog niet goed gekend grote variabiliteit gerapporteerd (zie Garonzik, zie NIH studie) oorzaken variabiliteit (nog) niet gekend non renal clearance nog niet gekend (toch de lever) potentiële geneesmiddeleninteracties (nog) niet gekend nauwe TT marge: toxiciteit gerapporteerd bij spiegels > 6 mg/l, potentieel fataal gebruikt als laatste lijn in zeer kwetsbare populatie TDM mogelijk ook benefit op ontstaan resistentie Argumenten contra TDM (nog) geen studies die benefit op outcome of vermijden resistentie aantonen kostprijs aandachtspunten bij staalname en handling Aandachtspunten bij staalname en handling snelle verwerking van stalen (conversie naar colistine gaat door!) invriezen bij -80 C en analyseren binnen 4 maand, bij invriezen bij -20 C slechts 1 maand stabiel (conversie wordt aanzienlijk na 1 maand) colistine is amfifiel (polycation, maar ook vetzuurketen) en plakt aan glas en labmateriaal opgelet met waterige stalen (albumine toevoegen, Tween 80 toevoegen) enkel gebruik LC-MS/MS of HPLC-UV in labo ULB (F Cotton ondersteuning door Forest) Couet W et al. CMI 2011 Dhudani et al. JAC 2010

107 Aandachtspunten bij toediening Gelyofiliseerd poeder Opgelost met 2 ml WFI 7 dagen stabiel bij 4 en 25 C Conversie temperatuur en concentratie-afhankelijk Snelle hydrolyse wanneer hoge temperatuur en sterk gedilueerd Verdund in 100 ml NaCl 0,9% of Glu 5% Snelle vorming CMS, zeker bij kamertemp Advies: meteen todienen, indien niet mogelijk: bewaren bij 4 C

108 - Bereiden net voor toediening - Geen vials combineren, vandaar keuze voor 4 x 2 MIU ipv 2 x 4,5 MIU

109 Toekomstperspectieven Wachten op NIH publicatie Wachten op consensuspaper Prato (na NIH publicatie ) Wachten op ervaring en studies met TDM Verder uitklaren Non-renal clearance colistine (rol van de lever? Interacties?) Nefrotoxiciteit? Rol voor TDM? Rol voor vitamine C? Andere cotherapie? Meer data nodig in specifieke subgroepen Brandwonden Obesen Hyperklaarders Niervervangende therapie Kinderen Nieuwe formuleringen op komst. liposomaal colistine.

110 Conclusie Bereiden net voor toediening Adequaat opladen Adequate (hoge) onderhoudsdosis Spiegelen bij moeilijke patiënten correcte staalname en handling enkel door betrouwbare labs Vials niet bijhouden Nog veel niet gekend

111

112 CVVH

113

114

Correcte staalafname: de sleutel tot succesvolle laboanalyse. Symposium HoGent 19 december 2013 Jerina Boelens Lab microbiologie UZ Gent

Correcte staalafname: de sleutel tot succesvolle laboanalyse. Symposium HoGent 19 december 2013 Jerina Boelens Lab microbiologie UZ Gent Correcte staalafname: de sleutel tot succesvolle laboanalyse Symposium HoGent 19 december 2013 Jerina Boelens Lab microbiologie UZ Gent INHOUD Commensale flora Types stalen Correcte staalname Dringende

Nadere informatie

TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek

TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek Jan J. De Waele MD PhD Surgical ICU Ghent University Hospital Ghent, Belgium. Jan.DeWaele@UGent.be @CriticCareDoc TDM OUTCOME Agenda Het concept

Nadere informatie

Resistentie. Toegespitst naar onze regio. Een internationaal probleem

Resistentie. Toegespitst naar onze regio. Een internationaal probleem Resistentie Toegespitst naar onze regio Een internationaal probleem 19 e Grande Conférence Verona 2013 Indeling bacteriën Indeling bacteriën Coccen Staven Gram positief Staphylococcen Streptococcen Pneumococ

Nadere informatie

Algemene kennis over farmacokinetiek (PK)

Algemene kennis over farmacokinetiek (PK) Algemene kennis over farmacokinetiek (PK) C max, klaring, Vd, halfwaardetijd, AUC, biologische beschikbaarheid, proteinebinding Watis ditjargon? Is dit belangrijk voor mij? 2-1 Algemene kennis over farmacokinetiek

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID 26 JANUARI 2009. - Koninklijk besluit tot wijziging van het artikel 24, 1, van de bijlage bij het koninklijk besluit van 14 september 1984 tot vaststelling van

Nadere informatie

Zinvol rapporteren in microbiologie : EUCAST. J. Van Eldere

Zinvol rapporteren in microbiologie : EUCAST. J. Van Eldere Zinvol rapporteren in microbiologie : EUCAST J. Van Eldere Inhoud Gevoeligheidsbepalingen in microbiologie Breakpoints en MIC s De oude NCCLS/CLSI en Europese nationale breakpoints PK/PD als objectief

Nadere informatie

Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem

Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) Wat is het probleem Regionale nascholing Samen krachtig tegen BRMO! Hoe pakken we dat aan? 29 januari 2015 dr F. Vlaspolder, arts microbioloog Maasstad ziekenhuis

Nadere informatie

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Casus bespreking Hr M, 1967, SEH op 20 oct 2010 VG -, medicatie - Sinds 1 week niet fit, grieperig.

Nadere informatie

dat lage maximum concentraties (piekspiegels) van pyrazinamide, rifampicine en isoniazide leidden tot resistentie-ontwikkeling van de bacterie.

dat lage maximum concentraties (piekspiegels) van pyrazinamide, rifampicine en isoniazide leidden tot resistentie-ontwikkeling van de bacterie. S AMENVATTING 128 Samenvatting Tuberculose (TB of TBC) is een ernstige infectieziekte veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. Wereldwijd ontwikkelen jaarlijks 9 miljoen mensen TB en overlijden

Nadere informatie

7.13. Koorts bij neutropene patiënt

7.13. Koorts bij neutropene patiënt 7.13. Koorts bij neutropene patiënt 1. Inleiding Deze richtlijnen zijn bedoeld als hulpmiddel bij het maken van een verantwoorde antibioticumkeuze. De richtlijnen zijn slechts indicatief. Het oordeel van

Nadere informatie

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België:

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Jaar 2012 B. Jans en Y. Glupczynski etenschappelijk Instituut Volksgezondheid (IV), OD Volksgezondheid

Nadere informatie

Urineculturen: consensus BILULU (v7)

Urineculturen: consensus BILULU (v7) Urineculturen: consensus BILULU (v7) Voorafgaande opmerkingen: 1) Dit document is guideline a minima. 2) Op vraag van de klinische bioloog kan er in bepaalde gevallen afgeweken worden van dit schema. 3)

Nadere informatie

Overzicht Aanlevering. Onbekende Codes

Overzicht Aanlevering. Onbekende Codes 10:51 dinsdag, juli 21, 2015 1 Overzicht Aanlevering Laboratorium code ISIS005 Maand - Jaar Februari-2015 Aanlever ID 7594 Datum ingelezen 27/05/2015 Aantal patiënten 1208 Aantal isolaten 2056 Aantal isolaten

Nadere informatie

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog

Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC. Jeroen Keijman, arts-microbioloog Kleine beestjes, zwaar gewicht Antibioticumresistentie op de IC Jeroen Keijman, arts-microbioloog Inhoud Wat is resistentie? Hoe komt een resistente bacterie bij patiënten op de IC? Hoe voorkom je resistentie?

Nadere informatie

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending bacteriologie Kweek algemeen 5x Sputum Feces Wond Difterie/Gonorrhoe Legionella/Bordetella Resistentie

Nadere informatie

Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis. Dr. Danielle Van der beek

Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis. Dr. Danielle Van der beek Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis Dr. Danielle Van der beek Huisartsensymposium 12 maart 2016 Bacteriële meningitis Empirische therapie Volwassenen > 18 jaar en < 50 jaar Volwassenen > 50

Nadere informatie

Wat is heden kwaliteitsvolle, tijdige en kostefficiënte laboratoriumdiagnostiek bij mannen en vrouwen met vermoeden van genitale infectie?

Wat is heden kwaliteitsvolle, tijdige en kostefficiënte laboratoriumdiagnostiek bij mannen en vrouwen met vermoeden van genitale infectie? Wat is heden kwaliteitsvolle, tijdige en kostefficiënte laboratoriumdiagnostiek bij mannen en vrouwen met vermoeden van genitale infectie? dr. T. Vanwynsberghe 4 mei 2010 Inleiding Probleemstelling Appraisal

Nadere informatie

HANDLEIDING EN INLEIDING

HANDLEIDING EN INLEIDING HANDLEIDING EN INLEIDING Handleiding Met betrekking tot het gebruik hebben de samenstellers de volgende filosofie in gedachten: - De antibioticumkeuze, doseringen en doseringsintervallen zijn gericht op

Nadere informatie

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog)

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog) Community-acquired pneumonie Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan (artsen-microbioloog) DUO dagen 2014 Casus: 53-jarige vrouw Anamnese: Meer daneenweek

Nadere informatie

Doseren van geneesmiddelen bij morbide obese patiënten. Carli Wilmer MSc AIOS Ziekenhuisfarmacie UMCN / CWZ

Doseren van geneesmiddelen bij morbide obese patiënten. Carli Wilmer MSc AIOS Ziekenhuisfarmacie UMCN / CWZ Doseren van geneesmiddelen bij morbide obese patiënten Carli Wilmer MSc AIOS Ziekenhuisfarmacie UMCN / CWZ Doseren van geneesmiddelen bij morbide obese patiënten Casus- letter to the editor NEJM juni 2013

Nadere informatie

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak Els Van Mechelen 19 december 2013 Micro organismen Overzicht Inleiding Biomoleculen Virussen : Bouw en vermenigvuldiging Bacteriën :

Nadere informatie

Vaginitis. Steven Vervaeke

Vaginitis. Steven Vervaeke Vaginitis Steven Vervaeke Genitale stalen Vrouwen: Cervicitis Vulvovaginitis Urethritis Bacteriële vaginose Salpingitis (PID) Endometritis Ulcera Normale vaginale flora Lactobacillen Corynebacterium spp.

Nadere informatie

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur (Bron: Dr. N.C. Hartwig et al, Vademecum Pediatrische Antimicrobiele therapie, 3 e editie, 2005) In deze tabel wordt, uitgaande van een diagnose

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/6

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/6 BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/6 1 NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL CEFALEXINE Kela 50 mg, tabletten voor honden KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzame bestanddeel: Cefalexinum

Nadere informatie

Afname materialen MMB en bewaarcondities

Afname materialen MMB en bewaarcondities Anus uitstrijk, GBS - BRMO kweek Strijk stevig met de ESwab langs de anus, terwijl de ESwab om zijn lengte-as roteert. Doe de ESwab zover mogelijk in het meegeleverde buisje. Breek de ESwab op het breekpunt

Nadere informatie

Aangrijpingspunten van antibiotica in de prokaryoten. - Celwandsynthese - DNA, RNA en eiwitsynthese

Aangrijpingspunten van antibiotica in de prokaryoten. - Celwandsynthese - DNA, RNA en eiwitsynthese Aangrijpingspunten van antibiotica in de prokaryoten - Celwandsynthese - DNA, NA en eiwitsynthese Dwarsdoorsnede celwand micro-organisme Gram-negatief Gram-positief Algemene mechanismen van antibioticum

Nadere informatie

Disclosure slide. (potentiële) belangenverstrengeling. Geen

Disclosure slide. (potentiële) belangenverstrengeling. Geen BRMO Disclosure slide (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrate (= Amoxicilline 150 mg) Alum. Stearaat gefractioneerde kokosnootolie q.s. ad 1 ml.

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrate (= Amoxicilline 150 mg) Alum. Stearaat gefractioneerde kokosnootolie q.s. ad 1 ml. SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL CLAMOXYL L.A. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Amoxicilline trihydrate (= Amoxicilline 150 mg) Alum. Stearaat gefractioneerde

Nadere informatie

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila, established in 1976 Legionella is een aerobe, gram negatieve bacterie Familie Legionellaceae heeft 50 species, met ruim 70 serogroups.

Nadere informatie

Basale Farmacokinetiek op de Intensive care Armand R.J. Girbes & Noortje Swart

Basale Farmacokinetiek op de Intensive care Armand R.J. Girbes & Noortje Swart Basale Farmacokinetiek op de Intensive care Armand R.J. Girbes & Noortje Swart Intensive Care & Apotheek VU medisch centrum Netherlands Farmaco-terminologie Farmacologie de studie van geneesmiddelen observeerbare

Nadere informatie

Samenvatting van de evaluatie van het Nationaal Referentie Centrum voor invasieve Groep A Streptokokken

Samenvatting van de evaluatie van het Nationaal Referentie Centrum voor invasieve Groep A Streptokokken Samenvatting van de evaluatie van het Nationaal Referentie Centrum voor invasieve Groep A Streptokokken 1. Participatiegraad: Allereerst willen we u bedanken voor de tijd die u hebt besteed aan het invullen

Nadere informatie

Antibiotica voor dummies Annemieke Mes-Rijkeboer infectioloog-intensivist

Antibiotica voor dummies Annemieke Mes-Rijkeboer infectioloog-intensivist Antibiotica voor dummies Annemieke Mes-Rijkeboer infectioloog-intensivist Doel Basisprincipes antibiotica Generaliserend Geen microbioloog/infectioloog Leuk! Puzzel! Centrale vraag Antibiotica: wat dekt

Nadere informatie

Algemeen microbiologisch onderzoek (Materiaal, Wijze van afnemen, verzendmedium, opslag/transport)

Algemeen microbiologisch onderzoek (Materiaal, Wijze van afnemen, verzendmedium, opslag/transport) Algemeen microbiologisch onderzoek (Materiaal, Wijze van afnemen, verzendmedium, opslag/transport) Materiaal Wijze van afnemen Verzendmedium Opslag / Transport Opmerkingen Tractus circulatorius Bloed voor

Nadere informatie

DEFINITIEF JAARRAPPORT MICRO/SERO/PARA 2012

DEFINITIEF JAARRAPPORT MICRO/SERO/PARA 2012 scope EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE

Nadere informatie

Cultuur M/12958 was een Klebsiella pneumoniae die resistentie vertoonde tegen verschillende antibioticaklassen (beta-lactams, aminoglycosiden,

Cultuur M/12958 was een Klebsiella pneumoniae die resistentie vertoonde tegen verschillende antibioticaklassen (beta-lactams, aminoglycosiden, Cultuur M/12958 was een Klebsiella pneumoniae die resistentie vertoonde tegen verschillende antibioticaklassen (beta-lactams, aminoglycosiden, chinolonen, ) waaronder de carbapenems. De stam vertoonde

Nadere informatie

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Legionella Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Indeling Historie Epidemiologie en pathogenese Klinische presentatie en beloop Microbiologische diagnose Behandeling Maatregelen naar aanleiding van een

Nadere informatie

Farmacodynamie: het concept

Farmacodynamie: het concept Farmacodynamie: het concept effect Wat is farmacodynamie dosis-respons modellen het "alles-of-niets" model het lineair model het sigmoidaal model concentratie de invloed van de tijd 2-1 Wat is farmacodynamie?

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 De onderstaande tarievenlijst geeft een zo goed mogelijk beeld van de kosten van de meest aangevraagde onderzoeken. Afwijkingen kunnen voorkomen. Het kan zijn dat

Nadere informatie

ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING

ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING ANTIBIOTICA, NIET IN ONZE VOEDING Jos van der Vossen jos.vandervossen@tno.nl ANTIBIOTICA WAAR HET MEE BEGON De ontdekking van de bacteriegroei remmende schimmel Penicillium (Fleming, 1929). 2 Antibiotica,

Nadere informatie

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Amo-Colmix w.o. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Per gram: Werkzame bestanddelen: Colistinesulfaat 500.000

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29755 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29755 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29755 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Moes, Dirk Jan Alie Roelof Title: Optimizing immunosuppression with mtor inhibitors

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting Bij patiënten die met antikanker geneesmiddelen worden behandeld wordt een grote interindividuele variabiliteit gezien in de antitumor werking en de bijwerkingen. Naast klinische

Nadere informatie

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT MICRO/SERO/PARA ENQUETE 2015/2

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT MICRO/SERO/PARA ENQUETE 2015/2 EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE DEFINITIEF

Nadere informatie

Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring

Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring SKML sectie Pathologie 16-06-2015 Drs. S. Dubois Overzicht Inleiding Aantallen Samples A-D Verdiepingsvragen Inleiding Wereldgezondheidsprobleem 40% van de wereldbevolking

Nadere informatie

Beheersen van BRMO in de regio

Beheersen van BRMO in de regio Beheersen van BMO in de regio Miriam Beerens specialist ouderengeneeskunde Laura van Dommelen arts-microbioloog Danielle van Oudheusden arts infectieziektebestrijding Marjolijn Wegdam- Blans arts-microbioloog

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrat. (= Amoxicilline 150 mg) Polysorbat. 80 Alum. Monostearas Ethyl. oleas q.s. ad 1 ml.

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN. Amoxicilline trihydrat. (= Amoxicilline 150 mg) Polysorbat. 80 Alum. Monostearas Ethyl. oleas q.s. ad 1 ml. SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL CLAMOXYL Ready-To-Use 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Amoxicilline trihydrat. (= Amoxicilline 150 mg) Polysorbat. 80

Nadere informatie

Functie van de nieren en wat kan fout gaan

Functie van de nieren en wat kan fout gaan Functie van de nieren en wat kan fout gaan Dr Lucien Hoekx Kliniekhoofd oncologische urologie Universitair Ziekenhuis Antwerpen 1 staalname MIDSTREAM urine Renogram 1. reinigen met chloramine 2. steriel

Nadere informatie

Dettol Deel IB 1 Samenvatting van productkenmerken. Dettol chloroxylenol 48 mg/ml, concentraat voor oplossing voor cutaan gebruik

Dettol Deel IB 1 Samenvatting van productkenmerken. Dettol chloroxylenol 48 mg/ml, concentraat voor oplossing voor cutaan gebruik 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Dettol chloroxylenol 48 mg/ml, concentraat voor oplossing voor cutaan gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Chloroxylenol 4,8 % g/v Voor hulpstoffen, zie rubriek

Nadere informatie

Instructie bewaren en verzenden materialen. Let op: strip tot 3/4 dopen in urine; geen vloeibare urine in potje!

Instructie bewaren en verzenden materialen. Let op: strip tot 3/4 dopen in urine; geen vloeibare urine in potje! Urinecontainer Bewaren tot transport Afhankelijk van soort patientenmateriaal Lijntips, urine en respiratoir materiaal (sputum, afzuigsel, BAL): koelkast* Alle andere materialen op kamertemperatuur Container

Nadere informatie

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE A SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL SURAMOX 10% 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzaam bestanddeel: amoxicilline (als amoxicillinetrihydraat)

Nadere informatie

1. Deelnemers. 2. Stalen

1. Deelnemers. 2. Stalen Externe kwaliteitsevaluatie in Microbiologie 2012 Identificatie van Mycobacteriën Gevoeligheidsbepaling van Mycobacterium tuberculosis complex isoniazide (INH), rifampicine (RMP), ethambutol (EMB) en facultatief

Nadere informatie

Detectie van pneumocystis in broncheoalveolaire lavage. Rafke Schoffelen 15-12-2015 IC Radboudumc

Detectie van pneumocystis in broncheoalveolaire lavage. Rafke Schoffelen 15-12-2015 IC Radboudumc Detectie van pneumocystis in broncheoalveolaire lavage Rafke Schoffelen 15-12-2015 IC Radboudumc Casus Man, 78 jaar Behandeld met rituximab en prednison Verdenking pneumocystis pneumonie(pcp) Start cotrimoxazol

Nadere informatie

MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge.

MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge. MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge.be 1 Schatting van de impact van verschillende soorten ziekenhuisinfecties

Nadere informatie

De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties

De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties Wanneer moet er getest worden op urineweg infecties? Kinderen. (altijd) Mannen. (altijd) Alle gehospitaliseerde en recent gehospitaliseerde patiënten.

Nadere informatie

Resultaten vragenlijst Mycobacteriën

Resultaten vragenlijst Mycobacteriën FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA VAN KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN DESKUNDIGEN GLOBAAL RAPPORT

Nadere informatie

BIJLAGE. Wetenschappelijke aspecten

BIJLAGE. Wetenschappelijke aspecten BIJLAGE Wetenschappelijke aspecten 3 BIJLAGE Wetenschappelijke aspecten A) INLEIDING Sparfloxacine is een antibioticum van de chinolonengroep dat is geïndiceerd voor de behandeling van: - in gemeenschapsverband

Nadere informatie

Doseren van Antibiotica PK/PD. Dr. Michiel van Agtmael, internist-infectioloog & klinisch farmacoloog

Doseren van Antibiotica PK/PD. Dr. Michiel van Agtmael, internist-infectioloog & klinisch farmacoloog Doseren van Antibiotica PK/PD Dr. Michiel van Agtmael, internist-infectioloog & klinisch farmacoloog 1 Farmacokinetiek: What the body does to the drug Farmacodynamiek: What the drug does to the body Toxicity

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Vancocin CP 250 mg, capsules 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Vancocin CP 250 mg, capsules, bevatten vancomycinehydrochloride,

Nadere informatie

Over kleine dierkens en grote gevolgen

Over kleine dierkens en grote gevolgen Over kleine dierkens en grote gevolgen Paul Savelkoul Dept. medical microbiology VU university medical center Antoni van Leeuwenhoeck 1632-1723 3 Infectie en gezondheid Enorme gezondheidswinst door: I:

Nadere informatie

Schoon is niet schoon genoeg. Julia Kovaleva Arts-microbioloog i.o. UMC Groningen

Schoon is niet schoon genoeg. Julia Kovaleva Arts-microbioloog i.o. UMC Groningen Schoon is niet schoon genoeg Julia Kovaleva Arts-microbioloog i.o. UMC Groningen Introductie Endoscopie-gerelateerde transmissie en infecties Microbiologische controle van van flexibele endoscopen Pseudomonas

Nadere informatie

onzichtbare kwaliteit! R. Lange, ziekenhuisapotheker Meander Medisch Centrum, Amersfoort

onzichtbare kwaliteit! R. Lange, ziekenhuisapotheker Meander Medisch Centrum, Amersfoort Klein maar fijn, als ze er niet zijn - onzichtbare kwaliteit! R. Lange, ziekenhuisapotheker Meander Medisch Centrum, Amersfoort Wetenschap die micro-organismen (eencelligen) bestudeert Micro-organismen

Nadere informatie

SAMENVATTING VOOR NIET-INGEWIJDEN Kattenkrabziekte. Diagnostische en klinische aspecten van Bartonella henselae infectie

SAMENVATTING VOOR NIET-INGEWIJDEN Kattenkrabziekte. Diagnostische en klinische aspecten van Bartonella henselae infectie 166 Samenvatting SAMENVATTING VOOR NIET-INGEWIJDEN Kattenkrabziekte. Diagnostische en klinische aspecten van Bartonella henselae infectie Deel I Introductie In de introductie van dit proefschrift (Hoofdstuk

Nadere informatie

Hoe stuur ik een offertevraag: voorbeelden uit de praktijk.

Hoe stuur ik een offertevraag: voorbeelden uit de praktijk. Hoe stuur ik een offertevraag: voorbeelden uit de praktijk. Jo Swartenbroekx Hoofdapotheker UZ Antwerpen PUO 11 maart 2014 UZA en de wet op de overheidsopdrachten UZ Antwerpen in een notendop: jaarrekening

Nadere informatie

Vroeg-detectie van Invasieve Aspergillose door middel van analyse van uitademingslucht. M.G. Gerritsen, arts-onderzoeker

Vroeg-detectie van Invasieve Aspergillose door middel van analyse van uitademingslucht. M.G. Gerritsen, arts-onderzoeker Vroeg-detectie van Invasieve Aspergillose door middel van analyse van uitademingslucht M.G. Gerritsen, arts-onderzoeker Invasieve Aspergillose Aspergillus Schimmel overal aanwezig in omgevingslucht Bij

Nadere informatie

SYNONIEMEN: 2-Propeennitril, Acrylnitril, Vinylcyanide EINECS nr:203-466-5 CAS nr: 107-13-1 EEG nr: 608-003-00-4

SYNONIEMEN: 2-Propeennitril, Acrylnitril, Vinylcyanide EINECS nr:203-466-5 CAS nr: 107-13-1 EEG nr: 608-003-00-4 BEHANDELINGSKAART CHEMISCHE PRODUKTEN NAAM: ACRYLONITRIL FORMULE: CH 2 =CHCN SYNONIEMEN: 2-Propeennitril, Acrylnitril, Vinylcyanide EINECS nr:203-466-5 CAS nr: 107-13-1 EEG nr: 608-003-00-4 ALGEMENE GEGEVENS:

Nadere informatie

Critically Appraised Topic

Critically Appraised Topic Critically Appraised Topic Waarde van sonicatie in de diagnostiek van prothese-infecties Elke Del Biondo, 7-6-2011 Overzicht 1. Prothese-infecties: epidemiologie classificatie pathofysiologie diagnostiek

Nadere informatie

Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis. IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding

Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis. IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding Casus Man 70 jaar VG: AF, CABG, mitralisring A/ Sinds 2 dagen dyspneu, misselijk, dorst,

Nadere informatie

Bijsluiter NL versie Gabbrovet 70 B. BIJSLUITER - 1 -

Bijsluiter NL versie Gabbrovet 70 B. BIJSLUITER - 1 - B. BIJSLUITER - 1 - BIJSLUITER Gabbrovet 70 Poeder voor gebruik in drinkwater/melk 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE,

Nadere informatie

Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking.

Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking. Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking. Cobactan 2,5% Hersenvliesontsteking is een acuut probleem, dat op elk zeugenbedrijf voorkomt. Nagenoeg ieder zeugenbedrijf is bekend met hersenvliesontsteking.

Nadere informatie

Titel document Afnamematerialen overzicht microbiologie. Wijziging. TB PCR urine toegevoegd. Doel Beschrijven afnamematerialen microbiologie

Titel document Afnamematerialen overzicht microbiologie. Wijziging. TB PCR urine toegevoegd. Doel Beschrijven afnamematerialen microbiologie Titel document Afnamematerialen overzicht microbiologie Wijzigingen Paragraaf Wijziging TB PCR urine toegevoegd Doel Beschrijven afnamematerialen microbiologie Toepassingsgebied Medische microbiologie

Nadere informatie

Samenvatting in. het Nederlands

Samenvatting in. het Nederlands 11 Samenvatting in het Nederlands Chapter Samenvatting 1 in het Nederlands Naast therapeutische effectiviteit zijn kostenbeheersing en het verminderen van onnodig antibioticumgebruik belangrijke aspecten

Nadere informatie

1. Deelnemers. 2. Stalen

1. Deelnemers. 2. Stalen Externe kwaliteitsevaluatie in Microbiologie 2011 Gevoeligheidsbepaling van Mycobacterium tuberculosis complex isoniazide (INH), rifampicine (RMP), ethambutol (EMB) en facultatief pyrazinamide (PZA). Identificatie

Nadere informatie

1.3.1 SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

1.3.1 SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1.3.1 SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Fluomizin 10 mg tabletten voor vaginaal gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elk tablet voor vaginaal gebruik bevat

Nadere informatie

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog CMV, EBV, Toxoplasma Diagnostiek Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog Man, 50 jaar Sinds 8d uit Thailand, 1 maand verblijf (nieuwe partner aldaar) Branderig gevoel ter hoogte van

Nadere informatie

BIJLAGE I. Blz. 1 van 5

BIJLAGE I. Blz. 1 van 5 BIJLAGE I LIJST MET NAMEN, FARMACEUTISCHE VORM, STERKTE VAN HET DIERGENEESMIDDEL, DIERSOORTEN, TOEDIENINGSWEG(EN), HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN IN DE LIDSTATEN Blz. 1 van 5 Lidstaat

Nadere informatie

BIJSLUITER. EQUIOXX 8.2 mg/g orale pasta voor paarden

BIJSLUITER. EQUIOXX 8.2 mg/g orale pasta voor paarden BIJSLUITER EQUIOXX 8.2 mg/g orale pasta voor paarden 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE Houder van de vergunning

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

BIJLAGE 2: DEFINITIES ZIEKENHUISINFECTIES Lijnsepsis PREZIES versie: 2014. Documentversie: 1.0

BIJLAGE 2: DEFINITIES ZIEKENHUISINFECTIES Lijnsepsis PREZIES versie: 2014. Documentversie: 1.0 BIJLAGE 2: DEFINITIES ZIEKENHUISINFECTIES Lijnsepsis PREZIES versie: 2014 Documentversie: 1.0 Samenvatting van wijzigingen De volgende wijzigingen zijn doorgevoerd ten opzichte van de definitieset 2012/2013

Nadere informatie

Meropenem Sandoz 500 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Meropenem Sandoz 1000 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie

Meropenem Sandoz 500 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Meropenem Sandoz 1000 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Sandoz B.V. Page 1/16 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Meropenem Sandoz 500 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie Meropenem Sandoz 1000 mg, poeder voor oplossing voor injectie of infusie 2. KWALITATIEVE

Nadere informatie

Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten. Ad W. van Gorp, oprichter en CEO

Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten. Ad W. van Gorp, oprichter en CEO Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten Ad W. van Gorp, oprichter en CEO Agenda 1. Historie 2. Strategie 3. Projecten 10/28/2013 2 Historie Spin off bedrijf van het Hubrecht

Nadere informatie

What s New Klinische Chemie Bewogen biomarkers

What s New Klinische Chemie Bewogen biomarkers What s New Klinische Chemie Bewogen biomarkers Nascholing Jordanie Rick Brouwer Klinische chemie Meting van endogene biomarkers in lichaamsvloeistoffen routine chemie, hematologie, endocrinologie, immunologie,

Nadere informatie

De behandeling van infecties met multi-resistente Gramnegatieve

De behandeling van infecties met multi-resistente Gramnegatieve De behandeling van infecties met multi-resistente Gramnegatieve kiemen Prof. Dr. Dirk Vogelaers Dienst algemene inwendige ziekten, infectieziekten en psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent 2008 Universitair

Nadere informatie

uw bericht van uw kenmerk ons kenmerk bijlagen CPE-WZC 1 vragen naar / e-mail telefoonnummer datum 26 april 2012

uw bericht van uw kenmerk ons kenmerk bijlagen CPE-WZC 1 vragen naar / e-mail telefoonnummer datum 26 april 2012 Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid Afdeling Toezicht Volksgezondheid Koning Albert II-laan 35 bus 33 1030 BRUSSEL Tel. 02 553 36 71 - Fax 02 553 36 16 toezichtvolksgezondheid@vlaanderen.be www.zorg-en-gezondheid.be

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 1 hoofdstuk 2

Samenvatting Hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de achtergronden van biomateriaalgerelateerde infecties (BAI) en de mogelijke strategieën om deze infecties te voorkomen. De lezer wordt meegenomen in het onderwerp

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers - Commissie Analyse & Toxicologie Fenytoïne Geldt voor Indicatiegebied: Monstermateriaal Afnametijdstip Bewaarcondities Inzending Interpretatie doelgroepen: volwassenen, kinderen, dialysepatiënten, patiënten met lever- en of nierfunctiestoornissen

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Flumiquil 50%, poeder voor oraal gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Flumequine 50,0 g Zie rubriek 6.1

Nadere informatie

Moleculaire diagnostiek

Moleculaire diagnostiek Moleculaire diagnostiek van infectieziekten Arjan de Jong 8 december 2015 Moleculaire diagnostiek Diagnostiek op basis van moleculair biologische (DNA/RNA) technieken Moleculaire diagnostiek van infecties

Nadere informatie

Gegeven Onbekende waarde Aantal Soort. AFDELING E_EZG3 2 monsters 1 1 10E081574-1.1 1 1 10E082902-1.2 1 1 10E079812-1.2 1 1 10E084583-1.

Gegeven Onbekende waarde Aantal Soort. AFDELING E_EZG3 2 monsters 1 1 10E081574-1.1 1 1 10E082902-1.2 1 1 10E079812-1.2 1 1 10E084583-1. Aanlevering Lab-code Maand Juli Jaar Aanlevering-D Datum -- Onbekende sleutelwaarden Gegeven Onbekende waarde Aantal oort AFDELNG E_EZG monsters Totaal Overzichten #solaten #solaten #Patienten #Patienten

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Geen (potentiële) belangenverstrengeling Azacitidine, een gekke oorzaak van crazy paving M. Roeven; M. Cruijsen; W. van der Velden, Casus

Nadere informatie

Infecties op de ICU. Drs. A.A. Rijkeboer Internist-infectioloog Intensivist i.o. VUMC

Infecties op de ICU. Drs. A.A. Rijkeboer Internist-infectioloog Intensivist i.o. VUMC Infecties op de ICU Drs. A.A. Rijkeboer Internist-infectioloog Intensivist i.o. VUMC Inhoud ICU geassocieerde infecties Clostridium difficile Lijninfecties Ventilator associated pneumonia (VAP) Clostridium

Nadere informatie

Vires5 Animal. Technische Informatie. Afrekenen met bacteriën, virussen en schimmels NRA 6781238-2015

Vires5 Animal. Technische Informatie. Afrekenen met bacteriën, virussen en schimmels NRA 6781238-2015 Vires5 Animal Technische Informatie NRA 6781238-2015 Technische Informatie Van product: Vires5 Animal Vires5 Animal is behandeld water. Dit product wordt geproduceerd door negatieve ionisatie. Met negatieve

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Enterol 250 mg harde capsules Enterol 250 mg poeder voor orale suspensie Saccharomyces boulardii Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke

Nadere informatie

Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk. Warffum 2012

Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk. Warffum 2012 Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk Warffum 2012 Onderwerpen CRP, bezinking of beide CRP bij acuut hoesten CRP sneltest voor andere indicaties? CRP, bezinking of beide? Indicaties - infectie/ontsteking

Nadere informatie

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar)

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Koorts bij kinderen van 0 tot 1 maand (0-28 dagen) (n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Betreft: kinderen (jonger dan 1 maand) met koorts, verdacht van een

Nadere informatie

Streptococcus agalactiae

Streptococcus agalactiae Inleiding In hebben 33 Belgische laboratoria 11 stammen van de groep B streptokokken (GBS) naar het referentielaboratorium (C.H.U. Liège) verstuurd. De stammen werden geïsoleerd uit bloed, C.S.V. of normaal

Nadere informatie

Laboratoria Nieuwsbrief September 2011 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium

Laboratoria Nieuwsbrief September 2011 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium Laboratoria Nieuwsbrief September 2011 Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Medisch Microbiologisch Laboratorium In dit nummer: ALLERGIERAPPORTAGE; DETECTIEGRENS VERLAAGD ANTISTOFFEN BIJ DIABETES

Nadere informatie

De relevantie van de Selective Antimicrobial Modulation (SAM)-culturen voor de rectumwissers

De relevantie van de Selective Antimicrobial Modulation (SAM)-culturen voor de rectumwissers De relevantie van de Selective Antimicrobial Modulation (SAM)-culturen voor de rectumwissers Pascale Wallemacq Dr. Assistent in de Klinische Biologie Clinical/ Diagnostic Scenario Neutropene patiënten

Nadere informatie

Oncologie - Nielander

Oncologie - Nielander Oncologie - Nielander Is deze patiënt qua infectie 103 1 Low risk 2 - High risk Is deze patiënt qua infectie 1 Low risk 62% 2 - High risk 38% Wat doen we? 99 1 - kweken afwachten, evt. G-CSF 2 - amoxicilline

Nadere informatie

Patiënteninformatie (CPE)

Patiënteninformatie (CPE) Patiënteninformatie Carbapenemaseproducerende enterobacteriën (CPE) Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over CPE... 3 Wat zijn enterobacteriën?... 3 Wat zijn Carbapenemase-Producerende Enterobacteriën

Nadere informatie