Jaar verslag Jaarverslag ING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaar verslag Jaarverslag ING"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2012

2 Jaarverslag 2012 Stichting Pensioenfonds ING Postbus 79160, 1070 NE Amsterdam Telefoon: Telefax: Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer

3 Financiële risico s zullen er altijd blijven. De kunst is, er verstandig en gecontroleerd op te anticiperen. Alfred Pop Heeft gewerkt bij ING Bank als Marktmanager Corporate Clients Nederland

4 INHOUD PROFIEL KERNCIJFERS 6 1. BESTUURSVERSLAG Voorwoord Bijzondere ontwikkelingen in het verslagjaar Uitvoering pensioenregelingen Financiële positie Marktontwikkelingen en financieel beleid Kengetallen kosten Governance Risicomanagement Gebeurtenissen na balansdatum Toekomstparagraaf JAARREKENING Balans per 31 december Staat van baten en lasten over Kasstroomoverzicht over Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december Toelichting op de staat van baten en lasten over Actuariële analyse Risicoparagraaf OVERIGE GEGEVENS Gebeurtenissen na balansdatum Overeenkomsten Bestemming Saldo van baten en lasten Verantwoordingsorgaan Visitatiecommissie Actuariële verklaring Controleverklaring Personalia per 31 december Jaarverslag

5 Pensioenfonds ING PROFIEL 2012 Stichting Pensioenfonds ING (het fonds) is op 1 januari 1995 opgericht en is statutair gevestigd te Amsterdam. De statutaire doelstelling van het fonds luidt als volgt: Het Pensioenfonds heeft ten doel Pensioenen en/of andere uitkeringen te verstrekken ter zake van ouderdom en arbeidsongeschiktheid en ter zake van overlijden van Deelnemers of Gewezen Deelnemers, overeenkomstig de bepalingen van de Pensioenreglementen. Gegeven deze doelstelling streeft het fonds naar het op lange termijn nakomen van de nominale pensioenaanspraken en pensioenrechten tegen een acceptabele premie. Het fonds voert pensioenregelingen uit die gelden voor huidige en voormalige medewerkers van ING in Nederland. Het fonds administreert de pensioenaanspraken, betaalt pensioenen uit en belegt en beheert het fondsvermogen. Bestuur Het Bestuur is verantwoordelijk voor het besturen van het fonds, het voorlichten van de Verzekerden, het uitvoeren van de bij het fonds ondergebrachte pensioenregelingen, het voeren van het financiële beheer en het beheersen van de risico s die het fonds loopt. Het Bestuur bestaat statutair uit acht personen. Per 31 juli 2012 is er één vacature namens de Deelnemers in het Bestuur. ING Nederland (de Werkgever) benoemt vier bestuursleden. De Deelnemers in de Deelnemersraad benoemen drie bestuursleden en de Pensioengerechtigden kiezen één bestuurslid. Leden van het Bestuur worden benoemd voor vier jaar. Deelnemersraad De Deelnemersraad behartigt de belangen van de Deelnemers, de Gewezen Deelnemers en de Pensioengerechtigden van het fonds. De Deelnemersraad brengt gevraagd advies uit over aangelegenheden die het fonds betreffen, zoals advies over wijziging van de pensioenreglementen, de actuariële en bedrijfstechnische nota en over het vaststellen van het jaarverslag. Daarnaast kan de Deelnemersraad uit eigen beweging advies uitbrengen. De Deelnemersraad bestaat uit zestien leden, waarvan elf leden zijn gekozen door en uit de Deelnemers en vijf leden zijn gekozen door en uit de Pensioengerechtigden. In januari 2010 is de Deelnemersraad begonnen aan een zittingstermijn van vier jaar. Verantwoordingsorgaan Het Verantwoordingsorgaan oordeelt over het door het Bestuur van het fonds gevoerde beleid en de gemaakte beleidskeuzes voor de toekomst. Ook oordeelt het Verantwoordingsorgaan of het Bestuur zich aan de Principes voor goed pensioenfondsbestuur houdt en of 4

6 het Bestuur bij het nemen van besluiten op evenwichtige wijze met de belangen van alle belanghebbenden rekening houdt. Het Verantwoordingsorgaan brengt gevraagd advies uit over onder andere de vorm en inrichting van het interne toezicht, de faciliteitenregeling van het Bestuur en het communicatiebeleid. Daarnaast kan het Verantwoordingsorgaan uit eigen beweging advies uitbrengen. In het Verantwoordings orgaan zijn alle bij het fonds betrokken partijen vertegenwoordigd. De Deelnemers, de Pensioengerechtigden en de Werkgever worden elk door twee leden vertegenwoordigd. Leden van het Verantwoordingsorgaan worden benoemd voor vier jaar. Sinds november 2012 is er één vacature in het Verantwoordingsorgaan namens de Deelnemers. Visitatiecommissie De Visitatiecommissie voert het intern toezicht uit op het functioneren van (het Bestuur van) het fonds. In dit kader beoordeelt de Visitatiecommissie de beleids- en de bestuursprocedures en de checks en balances (interne controle) binnen het fonds. Tevens beoordeelt de Visitatiecommissie de wijze waarop door het Bestuur wordt omgegaan met de risico s op de langere termijn. De Visitatiecommissie bestaat uit drie externe, onafhankelijke deskundigen. Bestuursbureau Het Bestuursbureau ondersteunt het Bestuur, de Deelnemersraad, het Verantwoordingsorgaan en de Visitatiecommissie bij de uitoefening van hun taken. Het Bestuursbureau is verantwoordelijk voor de beleidsvoorbereiding en de uitvoerende taken op de gebieden governance en organisatie, risicomanagement, balansbeheer, actuariële zaken, pensioenreglementen, control, communicatie en externe verantwoording. Daarnaast houdt het Bestuursbureau toezicht op de werkzaamheden die zijn uitbesteed aan de diverse uitvoeringsorganisaties. Het Bestuursbureau bestaat uit 21 personen, waaronder financiële specialisten, beleggings deskundigen, risicomanagers, juristen, een actuaris, een communicatie adviseur en een secretariaat. Uitvoeringsorganisaties Het Bestuur heeft de uitvoering van het vermogensbeheer, de beleggings administratie, de bewaarneming van de beleggingen alsmede de pensioenadministratie en de financiële administratie uitbesteed aan partijen die voldoen aan hoge eisen van deskundigheid, integriteit, operationele stabiliteit, efficiency en risicobeheersing. Compliance Officer KPMG Advisory N.V. voert de controle op de naleving van de wet- en regelgeving en de Gedragscode uit. Accountant KPMG Accountants N.V. fungeert als externe accountant en geeft in die hoedanigheid de controleverklaring af bij de gepubliceerde jaarrekening. De accountant voert hiertoe de noodzakelijk geachte controles uit en rapporteert zijn bevindingen aan het Bestuur. Actuaris Mercer Nederland B.V. is belast met de actuariële certificering en brengt verslag uit aan het Bestuur over de controle van de berekeningen van de pensioenverplichtingen, de actuariële analyse van de resultaten en de beoordeling van de financiële positie van het fonds. Adviseurs Het fonds en zijn organen worden bijgestaan door externe adviseurs. Jaarverslag

7 Pensioenfonds ING KERNCIJFERS Balanswaarde en dekkingsgraad (bedragen in miljoenen euro s) Voorziening pensioenverplichtingen Reserves Beleggingen DNB-dekkingsgraad (%) 2 125,4 117,4 118,9 116,7 106,8 Marktwaardedekkingsgraad (%) 3 118,4 113,2 118,9 116,7 106,8 Baten en lasten (in miljoenen euro s) Premiebijdragen Beleggingsopbrengsten Pensioenuitkeringen Resultaat Rendement op beleggingen (%) Totale portefeuille 14,4 15,8 11,3 15,2-12,2 Benchmark 15,1 14,8 10,9 15,2-8,1 DNB-rente van de verplichtingen 2,5 2,8 3,5 3,9 3,5 Aantal Verzekerden einde boekjaar Deelnemers Gewezen Deelnemers Totaal Pensioengerechtigden waarvan Ouderdomspensioen waarvan Nabestaanden- en Wezenpensioen Totaal Verzekerden Kostenratio s Pensioenbeheerkosten (in euro s) Vermogensbeheerkosten (in bps) 28,0 33,5 7 pm Transactiekosten (in bps) 11,9 pm pm 1 Beleggingen voor risico Pensioenfonds ING (inclusief derivaten). 2 De DNB-dekkingsgraad wordt berekend door het totaal van de activa voor risico van Pensioenfonds ING (minus de passiefposten Kortlopende schulden en overlopende passiva) te delen door de Voorziening pensioenverplichtingen (plus Overige technische voorzieningen). 3 De marktwaardedekkingsgraad wordt berekend zoals de DNB-dekkingsgraad, waarbij de Voorziening pensioenverplichtingen (plus Overige technische voorzieningen) wordt berekend op basis van de rentetermijnstructuur zoals die op de balansdatum uit de markt kan worden afgeleid (zonder rentemiddeling en UFR). 4 De Kostendekkende premie voor 2012 bedraagt 563 miljoen (2011: 400 miljoen). 5 Beleggingsopbrengsten inclusief resultaat derivaten ad 521 miljoen ten behoeve van het balansbeheer. 6 Pensioenbeheerkosten hebben betrekking op Deelnemers en Pensioengerechtigden. 7 Op basis van voortschrijdend en verbeterd inzicht zijn de vermogensbeheerkosten 2011 aangepast. 6

8 1 1.1 Bestuursverslag BESTUURSVERSLAG Voorwoord Het jaar 2012 werd gekenmerkt door de stabiele ontwikkeling van de dekkingsgraad, de voorbereiding op de mogelijke splitsing van het fonds en juridische procedures inzake de toeslagen. Het fonds hanteert de marktwaardedekkingsgraad als maatstaf om een goed beeld te vormen van de werkelijke stand en ontwik keling van zijn financiële positie en bij de implementatie van het beleggings- en risicobeleid. De marktwaardedekkingsgraad vertoonde in 2012 een relatief stabiele stijging mede dankzij de renteafdekking. Hierbij is de kanttekening op zijn plaats dat stabiel niet alleen inhoudt dat de marktwaardedekkingsgraad minder daalt als de rente daalt, maar ook dat de dekkingsgraad minder snel stijgt als de rente stijgt. In februari 2012 heeft de Werkgever besloten om geen middelen aan het fonds ter beschikking te stellen voor de verhoging van de pensioenen van de Gewezen Deelnemers en de Pensioengerechtigden op basis van de prijsindex per 1 januari Nadat de vakbonden en de Vereniging Senioren ING (VSI) hadden aangegeven vooralsnog geen stappen te zullen ondernemen, heeft het Bestuur besloten om een arbitrageprocedure te starten. Tijdens de zitting in december 2012 gaven de arbiters aan dat de uitspraak eind januari 2013 zou volgen. Het niet verhogen van de pensioenen leidde net als in de voorgaande jaren tot onrust onder de Gewezen Deelnemers en de Pensioengerechtigden die voor voorwaardelijke verhogingen in aanmerking kwamen. Het Bestuur heeft deze onzekerheid onderkend en heeft in een speciale uitgave van de Pensioenkrant in maart 2012 alle aspecten van de toeslagverlening toegelicht. Het geven van uitleg over de wijze van toeslagverlening bij ING heeft bijgedragen aan een herstel van het vertrouwen onder de Pensioengerechtigden, zo bleek uit het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek. De Werkgever heeft het fonds in mei 2012 verzocht mee te werken aan een splitsing van het fonds per 1 januari Het Bestuur heeft aangegeven aan dit verzoek te willen meewerken onder de voorwaarden dat er duidelijkheid is over de toekomstige verhaalsmogelijkheden bij ING Bank en ING Verzekeren/IM dan wel dat de financiering van de toeslagen aan het fonds is overgedragen of dat er voldoende zekerheid is dat de overdracht hiervan op afzienbare termijn na splitsing zal plaatsvinden. Het fonds en de Werkgever gingen verder in gesprek om te onderzoeken onder welke omstandigheden de toeslagverlening van de Werkgever naar het fonds kan worden overgedragen. Eind 2012 was er nog geen oplossing voor de toeslagverlening Jaarverslag

9 Pensioenfonds ING in zicht en was er geen duidelijkheid over de verhaalsmo gelijkheden, zodat het Bestuur geen besluit kon nemen over het verzoek van de Werkgever om het fonds te splitsen. Desalniettemin is het fonds in 2012 gestart om zich voor te bereiden op een mogelijke splitsing. De Werkgever besloot eveneens in 2012 om geen middelen ter beschikking te stellen voor de verhoging van de pensioenen van de Gewezen Deelnemers en Pensioengerechtigden op basis van de loonindex per 1 juni 2012 (CAO ING Verzekeren/IM) en per 1 oktober 2012 (CAO ING Bank). Omdat er op die momenten nog geen uitspraak van de arbiters was, besloot het Bestuur zijn eigen besluitvorming aan te houden tot de uitspraak bekend was. In juli 2011 hebben de Stichting Collectieve Actie Pensioengerechtigden ING Nederland, FNV Bondgenoten, CNV Dienstenbond en acht individuele Pensioengerechtigden (hierna tezamen Scaping) een aantal Nederlandse ING-vennootschappen en het fonds voor de rechter gedaagd. De belangrijkste vraag in de procedure was of er voor Gewezen Deelnemers en Pensioengerechtigden sprake is van een onvoorwaardelijk recht op indexatie. De kantonrechter heeft in november geoordeeld dat de toezegging om te indexeren voorwaardelijk is. Het Bestuur dankt de leden van de Deelnemersraad, het Verantwoordingsorgaan, de Visitatiecommissie, de externe adviseurs en de medewerkers van het Bestuursbureau voor de bijdragen die zij in 2012 hebben geleverd aan de verdere versterking en het goed functioneren van het fonds. In dit jaarverslag 2012 treft u de verantwoording aan over het afgelopen boekjaar en kunt u meer lezen over de ontwikkeling van de financiële positie en de doelstellingen die zijn gerealiseerd. 8

10 1.2 Bestuursverslag Bijzondere ontwikkelingen in het verslagjaar Dekkingsgraad Het fonds berekent de waarde van de pensioenverplichtingen zowel op basis van de in de markt waargenomen rentetermijnstructuur als op basis van de door De Nederlandsche Bank (DNB) gepubliceerde rentetermijnstructuur. DNB past sinds december 2011 de rentetermijnstructuur aan door uit te gaan van de 3-maands gemiddelde rente. Sinds september 2012 heeft DNB de rentetermijnstructuur bovendien aangepast aan de hand van de zogeheten Ultimate Forward Rate (UFR). Deze twee berekeningsmethoden van de pensioenverplichtingen leiden tot verschillende waarden van de dekkingsgraad. Het fonds refereert derhalve in zijn communicatie op de website naar zowel de DNB-dekkingsgraad als de marktwaardedekkingsgraad. De DNBdekkingsgraad is bepalend voor het voldoen aan de wettelijke vereisten. De marktwaardedekkingsgraad geeft naar de mening van het Bestuur een beter beeld van de werkelijke stand en ontwikkeling van de financiële positie van het fonds en wordt daarom gehanteerd bij de uitvoering van het beleggings- en risicobeleid. In 2012 heeft de dekkingsgraad (zowel de DNB- als de marktwaardedekkingsgraad) de vanaf september 2011 ingezette opgaande lijn verder doorgezet. De DNB-dekkingsgraad is in 2012 gestegen van 117,4% naar 125,4%. De marktwaardedekkingsgraad steeg in dezelfde periode van 113,2% naar 118,4%. In figuur 1 is de ontwikkeling van beide dekkingsgraden van het fonds weergegeven. In deze figuur is een sterke piek zichtbaar van de DNB-dekkingsgraad in mei Deze piek werd veroorzaakt door een scherpe rentedaling aan het eind van die maand. Door de rentemiddeling over drie maanden had deze rentedaling slechts zeer beperkte invloed op de waarde van de pensioenverplichtingen bij de berekening van de DNB-dekkingsgraad. Aangezien de rentedaling wel sterk doorwerkte in de waarde van de beleggingen, gaf de ontwikkeling van de DNB-dekkingsgraad een afwijkend beeld van de ontwikkeling van de marktwaardedekkingsgraad. Vanaf september 2012 steeg de DNB-dekkingsgraad fors als gevolg van de invoering van de UFR voor de bepaling van de pensioenverplichtingen. Jaarverslag

11 Pensioenfonds ING Figuur 1. Ontwikkeling dekkingsgraden Dec Mrt Jun Sept Dec Mrt Jun Sept Dec DNB-dekkingsgraad Marktwaardedekkingsgraad De ontwikkeling van de DNB-dekkingsgraad van het fonds kan worden vergeleken met de gewogen gemiddelde DNB-dekkingsgraad van alle Nederlandse pensioenfondsen (figuur 2). Figuur 2. Ontwikkeling DNB-dekkingsgraad Pensioenfonds ING ten opzichte van de gemiddelde DNB-dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen Dec Mrt Jun Sept Dec Mrt Jun Sept Dec Mrt Jun Sept Dec DNB-dekkingsgraad Pensioenfonds ING Gemiddelde DNB-dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen 10

12 Uit de grafiek blijkt dat het gemiddelde Nederlandse pensioenfonds zich in een dekkingstekortsituatie bevindt. Het verschil tussen de DNB-dekkingsgraad van Pensioenfonds ING en die van het gemiddelde Nederlandse pensioenfonds is groter geworden, met name als gevolg van het gevoerde renteafdekkingsbeleid. Mocht de rente stijgen, dan zal het verschil weer kleiner worden. Bij deze vergelijking past de kanttekening dat bij Pensioenfonds ING de toeslagen, indien toegekend, door ING worden gefinancierd. Bij de meeste andere fondsen worden de toeslagen uit het vermogen gefinancierd. Vanuit een meerjarenperspectief voert het fonds een beleggingsbeleid gericht op het op prudente wijze laten toenemen van de marktwaardedekkingsgraad van het fonds tot ten minste het niveau van een drempelwaarde waarmee wordt voldaan aan de beginselen van veiligheid, kwaliteit en risicodiversificatie. De drempelwaarde is de marktwaardedekkingsgraad waarbij het fonds beschikt over voldoende vermogen om alle bekende risico s te kunnen opvangen ten opzichte van de huidige verplichtingen (zie paragraaf 1.4). In 2011 is de drempelwaarde door het fonds vastgesteld op 135%. In 2012 heeft dit beleid geresulteerd in een relatief stabiele stijging van de marktwaardedekkingsgraad. In 2013 zal de drempelwaarde worden herrekend Toeslagverlening Verhoging pensioenen Gewezen Deelnemers en Pensioengerechtigden De verhoging van de opgebouwde pensioenaanspraken van de Gewezen Deelnemers en de ingegane pensioenen van de Pensioengerechtigden is voorwaardelijk. Overeenkomstig de Uitvoeringsovereenkomst kan het fonds deze pensioenen alleen verhogen indien de Werkgever de daarvoor benodigde middelen aan het fonds ter beschikking stelt. De Werkgever heeft in het verleden aangegeven alleen in geval van zwaarwegende redenen geen middelen voor toeslagfinanciering aan het fonds ter beschikking te stellen. De Werkgever heeft voor de verhoging van de pensioenen van de Gewezen Deelnemers en Pensioengerechtigden per 1 januari 2012, per 1 juni 2012 en per 1 oktober 2012 geen middelen aan het fonds ter beschikking gesteld. Het betrof de verhogingen waarvoor de prijsinflatie als maatstaf dient (2,33% per 1 januari 2012) en de verhogingen conform de CAO ING Verzekeren/IM en de CAO ING Bank waarvoor de looninflatie als maatstaf dient (respectievelijk 2,0% per 1 juni 2012 en 2,0% per 1 oktober 2012). Naar aanleiding van het besluit van de Werkgever heeft het Bestuur de vakbonden en de VSI gevraagd of zij van plan waren stappen te zetten. De vakbonden en de VSI hebben aangegeven vooralsnog geen stappen te ondernemen. Het Bestuur heeft besloten om een arbitrageprocedure te starten met betrekking tot de toeslagverlening per januari Arbitrageprocedure Het Bestuur was van mening dat de door de Werkgever genoemde redenen om geen middelen ter beschikking te stellen voor het verhogen van de pensioenen per 1 januari 2012 niet aan te merken zijn als zwaarwegende redenen en heeft daarom besloten tot arbitrage, zoals vastgelegd is in de Uitvoeringsovereenkomst. Op 21 december 2012 vond de zitting plaats, gevolgd door de uitspraak in januari 2013 (zie paragraaf 1.9.). Scapingprocedure Scaping heeft in juli 2011 de Werkgever en het fonds voor de rechter gedaagd. De Werkgever werd gedaagd over onder andere de voorwaardelijkheid van de indexatie toezegging en over het uitblijven van de indexatie per 1 september 2009, 1 januari 2010 en 1 januari Het fonds werd gedaagd over de vraag of bij het ontbreken van financiering door de Werkgever het fonds dit uit eigen middelen had moeten voldoen. Daarnaast speelde de vraag of het fonds zich voldoende had ingespannen om de Werkgever te bewegen de indexatie te financieren. Op 9 november 2012 is in deze procedure uitspraak gedaan. De kanton rechter heeft geoordeeld dat de toezegging om te indexeren voorwaardelijk is. Dit betekent dat het aan de Werkgever is om te besluiten of hij de middelen voor toeslagfinanciering aan het fonds ter beschikking stelt. De Werkgever stelt de middelen ter beschikking tenzij sprake is van zwaarwegende redenen. De rechter verwijst hierbij ook naar de uitspraak van juli 2011 in de procedure tussen het fonds en de Werkgever. Daarnaast geeft de rechter aan dat de indexatie niet ten laste van de eigen middelen van het fonds mag worden toegekend. De rechter heeft bevestigd dat het fonds zich voldoende heeft ingespannen voor de belangen van de Pensioengerechtigden De voorbereidingen op een mogelijke splitsing van het fonds De Werkgever heeft het fonds in mei 2012 formeel verzocht om in gezamenlijkheid aan Jaarverslag

13 Pensioenfonds ING de slag te gaan om een splitsing van het fonds in een pensioenfonds voor Bank en een pensioenfonds voor Verzekeren/IM te realiseren. Het Bestuur heeft aangegeven aan dit verzoek mee te willen werken, onder de voorwaarden dat er duidelijkheid is over de toekomstige verhaalsmogelijkheden bij ING Bank en ING Verzekeren/IM dan wel dat de financiering van de toeslagen aan het fonds is overgedragen of dat er voldoende zekerheid is dat de overdracht hiervan op afzienbare termijn na splitsing zal plaatsvinden. Zolang deze voorwaarden niet zijn vervuld, kan het Bestuur geen besluit nemen over een mogelijke splitsing van het fonds. De Commissie Splitsing heeft in 2012 de voorbereidingen op een mogelijke splitsing van het fonds voortgezet. Er is verder onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om de indexatieverplichting van de Werkgever door het fonds over te laten nemen en er is onderzocht op welke wijze een splitsing van het fonds te realiseren is. Daarnaast is in dit traject veel aandacht besteed aan het overleg met belanghebbenden en hun vertegenwoordigers zoals de Werkgever, de Deelnemersraad, de Centrale Ondernemingsraad, de vakbonden en de VSI om voor een goede belangen behartiging zorg te dragen Nieuwe pensioenregelingen bij de Werkgever De Werkgever en de vakbonden hebben overeenstemming bereikt over de invoering van een nieuwe pensioenregeling voor de medewerkers die vallen onder de CAO ING Bank en een pensioenregeling voor de medewerkers die vallen onder de CAO ING Verzekeren/IM. De regelingen worden ondergebracht bij twee nieuw op te richten pensioenfondsen, één voor ING Bank en één voor Verzekeren/IM. De ingangsdatum van de nieuwe pensioenregelingen is 1 januari De tot die datum bij het fonds opgebouwde rechten blijven bij het bestaande fonds Transitie van fondsen naar discretionaire mandaten Het Bestuur heeft in 2010 besloten maatregelen te treffen om meer inzicht te verkrijgen in de feitelijke posities en risico s in de beleggingsportefeuilles met als doel deze posities en risico s beter te kunnen monitoren en beheersen. Hiertoe is een aantal fondsbeleggingen omgezet naar discretionaire mandaten. Het belangrijkste voordeel hiervan is dat het fonds meer inzicht heeft in de postities waarin het fonds belegt. Tevens kan het fonds meer invloed uitoefenen op het beleid ten aanzien van maatschappelijk verantwoord beleggen. Daarnaast zijn de gemiddelde vermogensbeheerkosten gedaald Nationale en internationale waardering voor fonds Het fonds heeft tijdens de jaarlijkse uitreiking van de npn prijzen op 1 november 2012 de prijs Pensioenfonds van het jaar 2012 in ontvangst mogen nemen. Deze prijs is een initiatief van het vakblad Nederlands Pensioen & Beleggingsnieuws (npn), een uitgave van de Financial Times. De vakjury oordeelde dat het fonds de afgelopen jaren hard heeft gewerkt om zich volledig te reorganiseren en toonde respect voor de volhardendheid van het Bestuur en de daarmee behaalde resultaten. Op 29 november 2012 is de IPE Award Best Pension Fund in The Netherlands toegekend aan het fonds. De IPE European Pension Funds Awards zijn een initiatief van het maandblad Investment & Pensions Europe. De jury oordeelde dat de governance en het risicomanagement bij het fonds goed op orde zijn. 12

14 1.3 Bestuursverslag Uitvoering pensioenregelingen Pensioenregelingen Het fonds voert pensioenregelingen uit voor (gewezen) werknemers van ING in Nederland. Bij de start van een dienstverband treden medewerkers toe tot de Basisregeling Pensioen 65. Deze Basisregeling Pensioen 65 is een eindloonregeling voor het vaste inkomen tot een grensbedrag en een middelloonregeling voor een aantal in de CAO genoemde variabele beloningscomponenten. De overige pensioenregelingen betreffen gesloten regelingen waartoe geen Deelnemers meer kunnen toetreden. De Verzekerden van het fonds zijn te onderscheiden in Deelnemers, Gewezen Deelnemers en Pensioengerechtigden. Het fonds behartigt de belangen van alle Verzekerden Ontwikkeling aantal Verzekerden Het totaal aantal Verzekerden van het fonds is in 2012 gedaald. Net als in voorgaande jaren daalde het aantal Deelnemers (in 2012: en in 2011: ). Het aantal Gewezen Deelnemers nam in 2012 toe met 682. Het aantal Pensioengerechtigden is gestegen naar (in 2011: ). Opvallend is dat voor het eerst het aantal Gewezen Deelnemers groter is dan het aantal Deelnemers (zie figuur 3). Dit hangt samen met de ontwikkelingen die de Werkgever doormaakt. Eind 2003 bestond 54% van alle Verzekerden uit Deelnemers. Eind 2012 is dit aandeel gedaald tot 37,4% (eind 2011: 39,7%). Figuur 3. Ontwikkeling aantallen Verzekerden (gesplitst naar groep) Deelnemers Gewezen Deelnemers Pensioengerechtigden Dec Dec Dec Dec Dec Dec Dec Dec Dec Dec Jaarverslag

15 Pensioenfonds ING De ontwikkeling van de aantallen Verzekerden heeft als gevolg dat de verhouding tussen de premie-inkomsten en het vermogen van het fonds afneemt. Ook zal de looptijd van de verplichtingen afnemen. In toekomstprojecties (ALM-studies) voor de onderbouwing van het beleggingsbeleid wordt rekening gehouden met deze ontwikkeling. Ook kan de ontwikkeling op termijn gevolgen hebben voor de governance van het fonds. De uitsplitsing van de Verzekerden naar mannen en vrouwen is in tabel 1 weergegeven. Tabel 1. Verzekerden Mannen Vrouwen Totaal Totaal In % In % Deelnemers ,4 39,7 Gewezen Deelnemers ,8 37,3 Pensioengerechtigden ,8 23,0 Totaal Verzekerden ,0 100,0 De uitsplitsing van de Pensioengerechtigden is in tabel 2 weergegeven. Tabel 2. Pensioengerechtigden Mannen Vrouwen Totaal Totaal In % In % Ouderdomspensioen ,0 73,0 Partnerpensioen ,1 25,0 Wezenpensioen ,9 2,0 Totaal Pensioengerechtigden ,0 100, Communicatie met Verzekerden Informatieverstrekking aan Verzekerden dient begrijpelijk, juist en volledig te zijn en op tijd plaats te vinden. Dit zijn de kwalitatieve normen die de Pensioenwet aan informatieverstrekking stelt. Voor 2012 heeft het fonds zich wederom als doel gesteld om de relevantie van de informatie verstrekking aan de Verzekerden te verbeteren. Verzekerden werden in leeftijdsgroepen ingedeeld. De inhoud en opzet van de communicatiemiddelen werden afgestemd op de informatiebehoefte van deze groepen. De communicatie met de Verzekerden vond in 2012 plaats via nieuwsberichten op de website van het fonds, de Pensioenkrant, de digitale nieuwsbrieven, het kwartaalbericht, het 14

16 Pensioenloket en gerichte correspondentie. In 2012 heeft het fonds de Verzekerden onder andere geïnformeerd over: het besluit van de Werkgever om geen middelen ter beschikking te stellen voor de verhoging van de ingegane pensioenen en pensioenaanspraken (januari 2012); de arbitrage over de verhoging van de pensioenen (maart 2012); de administratieve gevolgen van de invoering van gescheiden CAO s voor ING Bank en ING Verzekeren/IM (juni 2012); de nieuwe pensioenregelingen per 1 januari 2014 (juni 2012); de uitspraak in de Scapingprocedure (november 2012); en de ontwikkeling van de financiële positie van het fonds (op maand- en kwartaalbasis) Communicatiemiddelen Om de kwalitatieve normen te behalen heeft het fonds in 2012 diverse communicatiemiddelen ingezet. Pensioenkrant en website In juni 2012 is het Magazine Pensioen vervangen door de Pensioenkrant. Ten behoeve van de relevantie zijn artikelen per leeftijdscategorie gegroepeerd en gekenmerkt. De onderwerpen in de Pensioenkrant sluiten aan op hetgeen op dat moment leeft onder de Verzekerden. Ook op de website staan de Verzekerden en de belangrijke momenten in hun leven centraal. Om de Verzekerden te bereiken heeft het fonds ook in 2012 op verschillende momenten gedurende het jaar digitale nieuwsbrieven gestuurd. Door de link in de digitale nieuws brieven naar de website wordt getracht het websitebezoek te bevorderen. Om de Verzekerden inzicht te geven in de ontwikkeling van de financiële positie, de marktontwikkelingen en het financiële beleid heeft het fonds voor de website een kwartaalbericht ontwikkeld. Uniform Pensioen Overzicht (UPO) en pensioenoverzicht In het tweede kwartaal van 2012 heeft het fonds het UPO, met daarin de stand van zaken per 1 januari 2012, gestuurd aan de Deelnemers. Hiermee voldeed het fonds ruimschoots aan de verplichting jaarlijks voor 30 september de toezending gereed te hebben. In het derde kwartaal zijn pensioenoverzichten naar alle Pensioengerechtigden verzonden. Pensioenloket Het Pensioenloket is ingericht om pensioenvragen van Verzekerden te beantwoorden, bijvoorbeeld over pensioenopbouw of over de consequenties van veranderingen in de persoonlijke omstandigheden. Ook in 2012 hebben de medewerkers van het Pensioenloket veel Verzekerden geholpen. In totaal zijn vragen beantwoord. Dit is een daling ten opzichte van 2011 (67.368). Jaarverslag

17 Pensioenfonds ING Tabel 3. Aantal contacten van Verzekerden met het Pensioenloket Telefonisch Per mail Via de post Subtotaal Pensioenplanner bezoeken Totaal via het Pensioenloket Tabel 4. Soort vragen van Verzekerden aan het Pensioenloket Pensioenregelingen Waardeoverdracht Pensioenplanner UPO Pensioeningang Jaaropgave Toeslagverlening Klachten Overig Totaal Pensioenplanner bezoeken Pensioenplanner Met de Pensioenplanner, die te vinden is op de website van het fonds, kunnen Deelnemers het door hen opgebouwde pensioen op een overzichtelijke wijze in beeld krijgen. Een Deelnemer kan in de Pensioenplanner persoonlijke keuzes invullen waarna de Pensioenplanner uitrekent wat de consequentie is van deze keuze voor de hoogte van het pensioen. De Pensioenplanner is in 2012 minder frequent dan in 2011 bezocht (2012: en 2011: keer). Daarentegen zijn er wel meer vragen over de Pensioenplanner gesteld (2012: en 2011: 1.257), onder andere over het verlenen van toegang daartoe aan Gewezen Deelnemers en Pensioengerechtigden Communicatieresultaten Om te toetsen of de informatieverstrekking van het fonds voldoet aan de verwachtingen van Verzekerden, heeft het fonds diverse onderzoeken uitgevoerd. Deelnemers en Pensioengerechtigden namen deel aan onderzoeken met betrekking tot de 16

18 Pensioenkrant en de reputatie van het fonds. Daarnaast werd in oktober 2012 het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Reputatie-onderzoek In juli 2012 heeft het fonds een online, representatief reputatie-onderzoek uitgevoerd onder abonnees op de digitale nieuwsbrieven. In totaal gaven 573 Deelnemers en 599 Pensioengerechtigden gehoor aan de uitnodiging om hun verwachtingen en ervaringen ten aanzien van het fonds kenbaar te maken. De belangrijkste resultaten uit het onderzoek zijn: Deelnemers verwachten dat het fonds zijn taak als pensioenuitvoerder waarmaakt door het voeren van een prudent financieel beleid. Voor Pensioengerechtigden vertaalt deze taak van het fonds zich vooral in het veiligstellen van de ingegane pensioenen, bijvoorbeeld door op te komen voor hun belangen rondom de indexatie; en Verzekerden vinden het fonds professioneel, vooral ten aanzien van het gevoerde financiële beleid. Er is veel vertrouwen dat het fonds ook de toekomstige pensioenuitkeringen kan voldoen. De binding met het fonds neemt toe met het vorderen van de jaren. Naarmate men dichter bij de pensioenleeftijd komt neemt ook de interesse toe. Vertrouwen in het fonds is voornamelijk gebaseerd op transparantie. Verzekerden hechten minder belang aan het hebben van een eigen gezicht van het fonds in de markt. Het fonds heeft op basis van de uitkomsten van het reputatie-onderzoek nieuwe initiatieven ontplooid om de transparantie te verhogen, zoals de invoering van het kwartaalbericht. Verder zal de functionaliteit van de Pensioenplanner worden verbeterd. Figuur 4. Vertrouwen in financieel beleid Pensioengerechtigden Deelnemers Jaarverslag Volledig oneens Behoorlijk oneens Enigszins oneens Neutraal Enigszins mee eens Behoorlijk mee eens Volledig mee eens 17

19 Pensioenfonds ING Klanttevredenheidsonderzoek In oktober 2012 werd het jaarlijkse online, representatief klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd waaraan 547 Deelnemers en 387 Pensioengerechtigden hebben deelgenomen. Het doel van het onderzoek was inzicht te krijgen in de mate van tevredenheid uitgedrukt in de beeldvorming ten aanzien van het fonds, de effectiviteit van de pensioencommunicatie en het pensioen bewustzijn onder de Verzekerden. De belangrijkste resultaten uit het onderzoek zijn: het gemiddeld rapportcijfer heeft zich ten opzichte van 2011 hersteld, namelijk van 7,3 naar 7,7; het vertrouwen onder de Pensioengerechtigden in het fonds is ten opzichte van 2011 gestegen, namelijk van 75% naar 79%; Verzekerden hebben een positief beeld van het fonds en vinden het fonds overwegend professioneel en zelfstandig. Wie contact heeft gehad met het Pensioenloket waardeert ook de persoonlijke benadering; en communicatie is het belangrijkste middel om de bestaande vertrouwensband met Verzekerden te behouden. Tabel 5. Enkele resultaten klanttevredenheidsonderzoek Rapportcijfer (Veel) vertrouwen (Zeer) positief beeld Deelnemers 7,7 7,4 7,5 79% 80% 78% 73% 70% 74% Pensioengerechtigden 7,7 7,1 7,6 79% 75% 80% 75% 66% 79% Een aantal onderwerpen met bijbehorende resultaten uit het klanttevredenheidsonderzoek wordt hieronder nader toegelicht. Pensioenbewustzijn Net als in 2011 denken negen van de tien van de Deelnemers wel eens na over hun pensioeninkomen. Het beeld dat Deelnemers daarvan hebben is positiever dan dat van de gemiddelde Nederlandse werknemer. De Deelnemers geven aan een hoog pensioen nodig te hebben bij pensionering (namelijk 76% of meer van het netto loon). Acht van de tien Deelnemers zijn onzeker of zij voldoende pensioen zullen ontvangen. De spaarintentie is toegenomen van 19% in 2011 naar 24% in Pensioenplanner Uit het klanttevredenheidsonderzoek blijkt dat vier van de tien van de Deelnemers in 2012 gebruik heeft gemaakt van het beveiligde deel van de website van het fonds. Negen van de tien Deelnemers die hebben ingelogd op het beveiligde deel van de website zeggen hier (zeer) tevreden over te zijn. 18

20 Pensioenkrant en website De opzet van de Pensioenkrant wordt beter beoordeeld dan het Magazine Pensioen. Verzekerden vinden de informatie vaker relevant voor hun eigen situatie. De website bereikt nagenoeg de helft van de totale doelgroep. De tevredenheid over de website onder de Verzekerden is ten opzichte van 2011 iets afgenomen, namelijk van 85% naar 83%. Verzekerden waren kritischer over de aspecten gebruiksvriendelijkheid en volledigheid van de informatie op de website. UPO Uit het klanttevredenheidsonderzoek blijkt dat acht van de tien Pensioengerechtigden en Deelnemers het jaarlijkse overzicht redelijk goed begrijpt. Het merendeel van de Deelnemers neemt het UPO vluchtig door terwijl de meeste Pensioengerechtigden het pensioenoverzicht grondig doorlezen. Pensioenloket Uit het onderzoek blijkt dat het Pensioenloket goed functioneert maar dat de deskundigheid scherp bewaakt dient te worden. Geconcludeerd kan worden dat de extra inspanningen in de communicatie mede hebben bijgedragen aan het herstel van het vertrouwen in het fonds en meer waardering voor de relevantie en de begrijpelijkheid van de informatie Geschillen met Verzekerden Indien een Verzekerde van mening is dat hij bij de toepassing van de pensioenreglementen in zijn rechten is geschaad, kan hij bezwaar maken tegen de genomen beslissing. Indien het bezwaar wordt afgewezen, kan de Verzekerde het geschil voorleggen aan de Ombudsman Pensioenen. Per 1 januari 2012 waren twee bezwaarschriften uit 2011 in behandeling bij de Geschillencommissie. In 2012 zijn negen bezwaarschriften ingediend bij de Geschillencommissie, wat het totaal op elf bracht. Vijf bezwaarschriften waren eind 2012 nog in behandeling bij de Geschillencommissie. Vijf bezwaarschriften zijn afgewezen en één bezwaarschrift is toegewezen. Verder hebben twee Verzekerden een geschil voorgelegd aan de Ombudsman Pensioenen. Beide geschillen zijn door de Ombudsman behandeld en afgewezen. Jaarverslag

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Volgende pagina

Jaarverslag 2013. Volgende pagina Volgende pagina 1. 3 Uitvoering pensioenregelingen 1 1. Financiële positie 1. Governance 1. Risicomanagement 5 5 1. Toekomstparagraaf 2. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 2. Actuariële analyse

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 De maandelijkse nominale dekkingsgraad ultimo september is gedaald ten opzichte van eind juni; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Peter de Bruijne Voorzitter Bestuur Pensioenfonds ING 31 oktober 2013 QR code website Pensioenfonds ING Agenda Financiële situatie Klanttevredenheid

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl.

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl. Verkort jaarverslag 2012 Stichting Pensioenfonds PostNL 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel Pensioenfondsen en pensioenen stonden ook in 2012 weer in het middelpunt van de belangstelling.

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren:

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren: Vastgesteld door het bestuur op 16 mei 2012 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beschrijving crisissituatie... 3 3. Dekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen... 4 4. Maatregelen

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1 Kwartaalbericht 2015 Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3 Als je werkt bij ING Bank voert ING CDC Pensioenfonds vanaf 1 januari 2014* jouw huidige pensioenregeling

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG 2013

POPULAIR JAARVERSLAG 2013 POPULAIR JAARVERSLAG 2013 2 Het herstel van onze financiële positie blijft absolute topprioriteit. Twee gezichten Het jaar 2013, maar ook 2014 dat nog grotendeels voor ons ligt, kent twee gezichten. Enerzijds

Nadere informatie

Jaar verslag Jaarverslag ING

Jaar verslag Jaarverslag ING Jaarverslag 2011 Jaarverslag 2011 Stichting Pensioenfonds ING Locatiecode HP B 03.028 Postbus 93077, 2509 AB Den Haag Telefoon: 070-513 75 43 Telefax: 070-513 09 84 www.pensioenfondsing.nl Ingeschreven

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 samenvatting van het jaarverslag In het Jaarverslag 2014 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Dit is een uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf. Versie: 01 juli 2013

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Algemeen Volgens het pensioenreglement dat met ingang van 1 mei 2012 van kracht is voor de Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Nadere informatie

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 1 Doel van deze bijeenkomst Toelichting waarom overstap naar nieuwe pensioenuitvoerder Toelichting waarom nieuwe pensioenregeling per 1-1-2015

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Voorzitter: R.J.P. Siebesma AGENDA: 1. Opening 2. Notulen deelnemersvergadering d.d. 20 september 2011 3. Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Toeslagverlening Uitgave mei 2015

Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds Sabic, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend indicatief

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 Inhoud Inleiding 3 1. Beschrijving crisissituatie 3 2. Beleidsdekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014 Stand van zaken SVG 1 van 20 Programma Pensioenfonds SVG Wat speelt er rond de pensioenen? Financiële positie SVG Kortingsmaatregel Vooruitblik 2014-2015

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota Versie 19 april 2012 Inleiding Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2006. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de detailhandel

Verkort jaarverslag 2006. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de detailhandel Verkort jaarverslag 2006 stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de detailhandel Inleiding Hierbij ontvangt u het verkorte jaarverslag 2006 van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort Verkort jaarverslag 2011 Elk jaar publiceert Metro Pensioenfonds een jaarverslag waarin het pensioenfonds verantwoording aflegt over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Dat moet van de toezichthouder,

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 Pensioenfonds ING

Jaarverslag 2010 Pensioenfonds ING Jaarverslag 2010 Pensioenfonds ING Stichting Pensioenfonds ING Stichting Pensioenfonds ING Locatiecode HP B 03.028 Postbus 93077, 2509 AB Den Haag Telefoon: 070-513 75 43 Telefax: 070-513 09 84 Ingeschreven

Nadere informatie

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 10 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Stichting Alcatel Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Vergadering van Deelnemers

Stichting Alcatel Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Vergadering van Deelnemers Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Deelnemers en Pensioengerechtigden 29 september 2015 Agenda 1. Opening en introductie J. Koenhein 2. Korte toelichting Jaarverslag 2014 en huidige

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland. Verkort jaarverslag 2013

De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland. Verkort jaarverslag 2013 De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Verkort jaarverslag 2013 Dit is een uitgave van De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Het verkorte jaarverslag is een populaire samenvatting

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015 Stand van zaken SVG 1 van 19 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2014 Vooruitblik 2015 Vragen 2 van 19 Pensioenfonds SVG

Nadere informatie

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012)

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012 (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) 1 1 Inhoud Algemeen 5 De bestuursleden van Pensioenfonds C1000 6 Uw pensioen van Pensioenfonds

Nadere informatie

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK)

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Utrecht, 2 september 2014 Koninklijk Actuarieel Genootschap Postbus 2433 3500 GK UTRECHT 1 In deze notitie treft u de reactie aan

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #13 augustus 15 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Nieuwe financiële spelregels voor pensioenfondsen 3/4

Nadere informatie

Analyse financiële positie

Analyse financiële positie Analyse financiële positie Notitie voor deelnemers en gepensioneerden oktober 2012 2 Samenvatting Aanleiding SPOA krijgt regelmatig vragen van deelnemers over de financiële situatie bij het pensioenfonds.

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatieplan 2015 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Informatieverplichtingen...

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland

Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland In 2013 heeft de onderneming SABIC een traject ingezet om de pensioenregelingen binnen de SABICondernemingen

Nadere informatie

stichting jan huysman wz.fonds

stichting jan huysman wz.fonds Koog aan de Zaan, mei 2015 Beste deelnemer van Stichting Jan Huysman Wz. Fonds, In deze brief willen wij uw aandacht voor de volgende drie items: 1 Nieuw mailadres en nieuwe naam voor de uitvoerder van

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Verkort jaarverslag PHI 2010

Verkort jaarverslag PHI 2010 Verkort jaarverslag PHI 2010 uitgave van stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de houtverwerkende industrie Voorwoord 2010 was een roerig jaar. Ook voor Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houtverwerkende

Nadere informatie