diversiteit, maar gemene deler verzekeraar/werkgever/instantie subrogatie, zelfstandig regres aansprakelijke personen onderling hoofdelijkheidsregres

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "diversiteit, maar gemene deler verzekeraar/werkgever/instantie subrogatie, zelfstandig regres aansprakelijke personen onderling hoofdelijkheidsregres"

Transcriptie

1 Regres als smaakmaker? diversiteit, maar gemene deler verzekeraar/werkgever/instantie subrogatie, zelfstandig regres aansprakelijke personen onderling hoofdelijkheidsregres voorkomen van ongerechtvaardigde verrijking driehoeksverhouding voordeelstoerekening en regres regresnemer = slachtoffer klopt dat inderdaad? hoofdelijkheidsregres art. 6:102 jo. 6:10: hoe werkt dat? hoe zit het met verjaring?

2 Een bekende casus Van Doesburg loopt ernstig letsel op en raakt langdurig arbeidsongeschikt schade ziektekosten inkomensschade gederfde levensvreugde wie komen er in beeld? collega Jansen ex art. 6:162 werkgever Tan ex art. 6:170 belang van eigen voorzieningen ziektekostenverzekeraar loondoorbetaling werkgever uitkeringsinstantie

3 Driehoeksverhouding invloed in verhouding tot dader? profiteert de dader van voorziening? schadeverzekering schadebepalende factor subrogatie; art. 7:962 loondoorbetaling; sociale verzekering verplichte voordeelstoerekening zelfstandig regresrecht art. 6:107a, WAO, WIA, ANW subrogatie en regres voorkomen dat dader profiteert van eigen voorzieningen slachtoffer positie regresnemer is identiek aan die van slachtoffer

4 Tan op de korrel genomen ex art. 6:170 HR NJ 2002, 79 Apothekerskast onrechtmatige gevaarzetting Janssen? meer risico dan verantwoord was? functioneel verband in zin van art. 6:170? eigen schuld in zin art. 6:101? Hof: 50% onoplettendheid Van Doesburg zelf Hoge Raad: billijkheidscorrectie schade voor rekening van de werkgever, tenzij opzet of bewuste roekeloosheid dienstverband; werkomstandigheden positie regresnemer exact dezelfde als die van slachtoffer

5 Heel ander geval De Kok loopt ernstig letsel op en raakt langdurig arbeidsongeschikt hij zet zijn geld op art. 6:174 kwalitatieve aansprakelijkheid; risicoaansprakelijkheid gaan zijn regresnemers hierin mee?

6 Tijdelijke regeling verhaalsrechten art. 6:197 regresnemers profiteren niet van uitbreiding aansprakelijkheid andere belangen dan slachtoffer geen subrogatie in zieligheid tussenoplossing in regresdiscussie evt. wel verhaal op basis van art. 6:162 is onrechtmatig gehandeld jegens het slachtoffer?

7 Wat betekent dat dus? De Kok loopt ernstig letsel op en raakt arbeidsongeschikt slachtoffer vordert ex art. 6:174 onverzekerde schade ongedekte inkomensschade smartengeld hamvraag gebrekkige opstal? regresnemers ageren op basis van art. 6:162 i.v.m. TRV hamvraag onrechtmatige gevaarzetting? wereld van verschil?

8 Het Nieuw BW neemt meer risico afdeling en personen art. 6:169, 171, 172 zaken art. 6:173, 174, 175, 185 op zoek naar balans art. 6:110 (limitering bij AMvB) art. 6:109 (rechterlijke matiging) regresnemers zijn geen slachtoffers art. 6:197

9 Wat is de meerwaarde van risico- t.o.v. schuldaansprakelijkheid? sneller en makkelijker aansprakelijkheid vergoedingsperspectief Wetsvoorstel Verruiming Aansprakelijkheid Ouders w.o ene type is andere niet dieren en gevaarlijke stoffen roerende zaken, opstallen en producten inherente gevaren vs. gebrek HR NJ 1997, 510 Hillegehekken/CVO

10 (School)voorbeeld Hof Amsterdam NJF 2010, 82 Schlichting/Van Dijk kind bekneld tussen leuning roltrap en winkelvloer Bristol Shoes aansprakelijkheid ex 6:174 jo. 6:181? voldaan aan overheidsvoorschriften? welke eisen in gegeven omstandigheden te stellen? risico zeer ernstig letsel kinderen normaal gebruik; algemene toegang; hoge eisen aanwezigheid kinderen onbekend met gevaar? niet voorzienbaar? nooit eerder dergelijk ongeval? meerwaarde art. 6:174

11 Meerwaarde art. 6:174 Hof Amsterdam NJF 2009, 295 De Ronde Venen/Hoogheemraadschap doorbraak veendijk; aansprakelijkheid Hoogheemraadschap ex art. 6:174? was dijk wel gebrekkig? welke veiligheid te verwachten? stand wetenschap en techniek destijds? financiële kaders? droogte niet bekend als gevaar onbekendheid van het gevaar op grond wet voor rekening Hoogheemraadschap

12 Dat gaat wel ver HR NJ 2012, 155 Dijkdoorbraak Wilnis veiligheidseisen (HR) gedragsnormen spelen belangrijke rol veiligheidsvoorschriften en zorgvuldigheidsnormen (PG) vrijuit bij in algemene zin voldoen aan geldende veiligheidsvoorschriften? gebrekkige opstal? aard en functie opstal fysieke toestand ten tijde van gevaar te verwachten gebruik derden (PG) grootte kans op verwezenlijking gevaar mogelijkheid/bezwaarlijkheid maatregelen (HR) in geval overheidslichaam (PG) beleidsvrijheid; financiële middelen

13 Betekenis gezichtspunten begrenzen aansprakelijkheid ex art. 6:174 voorkomen te ruime aansprakelijkheid bepaalde begrenzingen uit afd ook bij art. 6:174 laten gelden geen garantienorm t.l.v. bezitter hof zat verkeerd ook toenmalige kennis over faalmechanismen en financiële kaders van belang onbekendheid van gevaar voor risico Hoogheemraadschap? in algemeen niet juist wanneer specifiek gevaar naar toenmalige stand wetenschap/techniek niet kenbaar objectieve maatstaven

14 Zit er licht tussen art 6:162 en 6:174? art. 6:162 vergt gedragstoetsing geschreven normen ongeschreven normen Kelderluikfactoren gedaagde vrijuit indien onbekend met het gevaar? art. 6:174: voldoet opstal aan eisen? geschreven normen ongeschreven normen Kelderluikfactoren gedaagde vrijuit indien onbekend met het gevaar? ongeacht oorzaak en ongeacht bekendheid met gebrek onbekendheid met gevaar is wat anders dan onbekendheid van gevaar

15 Stelt U zich nu echter voor race klassieke racemotoren; toeschouwer getroffen Hof Amsterdam JA 2012, 3 Benelli 250 geld gezet op art. 6:173 ontbreken deksel of beugel? verweer goedkeuring Technische Commissie geen eisen in onderhoudsplan ontbreken deksel i.s.m. reglementen? foutief handelen bezitter vereist? ongeacht oorzaak en ongeacht bekendheid met gebrek gaat om veiligheidseisen veiligheids- en zorgvuldigheidsnormen voldoen aan normen in algemene zin?

16 Het Hof maakt het concreet afschermen vliegwiel voorgeschreven? controle, inspectie, onderhoud dan? maakt ontbreken deksel/beugel motor ongeschikt voor primaire functie? intrinsiek of fysiek gebrek? niets kapot gegaan kern: ontbreken voorziening/niet periodiek controleren hoe groot is kans losraken? klopt dit wel? reflex na Wilnis

17 Kelderluiken op twee fronten Hof Den Bosch NJF 2010, 216 Custos Praktijk BV/X op zoek naar toilet; val gebrekkige opstal (art. 6:174)? welke veiligheidseisen te stellen? kantoorpand personeel en vele bezoekers deur niet afgesloten; niet gemarkeerd rekeninghouden met openen én binnenstappen gedachten; emoties; enige haast en dus? kans niet denkbeeldig; ernstige gevolgen; eenvoudige maatregelen te treffen

18 We zien dat ook in onze casus Hof Den Bosch NJ 1999, 35 Vuilstortplaats vordering gelaedeerde ex art. 6:174 welke factoren staan centraal? kans op een ongeval mogelijk ernstige gevolgen (bezwaarlijkheid) voorzorgsmaatregelen wat zou lot art. 6:162-vordering zijn? wat betekent dat dus voor de regresnemers?

19 Impact van de TRV groot deel schade buiten bereik van afd BW tweedeling in het aansprakelijkheidsrecht complexiteit: immers soms toch, zij het op basis van art. 6:162, regres succesvol

20 Is de regresnemer dus het slachtoffer? tractor met aanhangwagen vs. scooter rechtbank waarschuwingssignalen? te hard gereden; anticipatie? causale verdeling? 60:40 ten nadele tractor billijkheidscorrectie? fouten van gelijke ernst ernst letsel, leeftijd blijvende gevolgen 70:30 ten nadele tractor geldt dat ook voor regresnemer?

21 Geen subrogatie in zieligheid? gaat op voor 50- en 100%-regel regresnemers profiteren niet: andere belangen in geding aansluiting bij art. 6:197 HR NJ 1998, 400 Terminus/ZAO niet abstraheren van ernst letsel van belang in relatie slachtoffer zelf vs. aansprakelijke in appèl: in regres correctie beperkt tot meer objectieve factoren! Hof Arnhem JA 2009, 112 Interpolis/Delta Lloyd

22 Wat doet het Hof? Hof komt opnieuw uit bij 70:30; ook in regres? alle omstandigheden doen mee HR NJ 1998, 400 Terminus/ZAO geen uitsluiting van meer subjectieve omstandigheden consequentie zou zijn dat regresnemer in minder gesubrogeerd zou zijn dan uit wet voortvloeit echte subrogatie in zieligheid!? rechtspraak niet consequent Rb. Alkmaar NJF 2005, 223 VVAA/Noordhollandsche van 1816 maakt het veel uit?

23 Regresnemer is niet (altijd) het slachtoffer gasexplosie; regresvordering; moer; beroep op verjaringsbeding in ALIB Hof: i.s.m. redelijkheid en billijkheid valkuilkarakter, AV niet toegezonden wijze behandeling brief gemeente te snel ingegrepen? HR NJ 2005, 141 GTI/Zürich maatstaf art. 6:248 lid 2 grote wederpartij ; extra terughoudend profiteert schadeverzekeraar van argumenten ten voordele Gemeente? AG Timmerman vs. Hoge Raad beroep jegens een, niet jegens ander?

24 Eigen positie schadeverzekeraar? stel schade 1,5 miljoen; verzekerde som 1 miljoen onverzekerde schade Gemeente vordert zelf; evt. jegens haar geen beroep op verjaringsbeding verzekerde schade Zürich vordert; evt. jegens haar wel beroep op verjaringsbeding Hof Den Bosch 5 februari 2008 BC 4957 stuit GTI op art. 6:248 lid 2? willens en wetens of onbewust? terughoudendheid; onaanvaardbaar professioneel handelende partijen weinig sympathiek? anders indien consument?

25 Tussenbalans positie regresnemers in uitgangspunt gelijk aan slachtoffers diverse uitzonderingen art. 6:197 wetgever toepassing afd /6.3.3 verkeersaansprakelijkheid Hoge Raad toepassing 100%/50%-regel eigen schuld en billijkheidscorrectie rechtspraak art. 6:248 lid 2 Hoge Raad exoneraties

26 Complicaties in driehoeksverhouding ontsporing goederentrein Muiderpoort; schade aan rails en spoorbrug ProRail DB Schenker en Xpedys aangesproken ex art. 6:173 jo. 6:181 als het dan uitmaakt; heeft aangesprokene er dan recht op te weten of eiser verzekerd is? verborgen verzekeraar Hof Amsterdam NJF 2010, 122 DB Schenker en AXA/ProRail BV ben je verplicht je schadeverzekeraar aan te spreken? Rb. Utrecht NJF 2012, 412 ProRail/ DB Schenker en Xpedys NV keuzevrijheid voor verzekerde art. 6:197 lid 3

27 Zo maar een ongeval Nieuwbouwproject in Oosterhout. Ongeluk met kraantje. Koopmans getroffen door kalkzandsteenelement. Betrokken zijn: BAM als hoofdaannemer Wibo als aannemer MKB als onderaannemer Douma als lijmer Koopmans is weer door Douma ingeschakeld Vraag Wie kan Koopmans aanspreken ex art. 7:658 lid 4?

28 Art. 7:658 lid 4 in- en uitleen codificatie rechtspraak Hoge Raad materiële en formele werkgever ex art. 7:658 aansprakelijk verwante contractuele relaties materiële werkgever aansprakelijk zorg niet ontlopen door uitbesteding stageovereenkomst opdracht en aanneming van werk

29 Antwoord in eerste instantie Ktr. Utrecht JA 2009, 76 bescherming art. 7:658 lid 4 niet beperkt tot uitzendkrachten stageovereenkomst vrijwilliger evt. ook ZZP-er is feit dat Koopmans. arbeid verrichtte in kader eenmansbedrijf beletsel? ratio art. 7:658 lid 4 aansprakelijkheid niet te ontlopen door arbeid via tussenschakels te laten verrichten en dus?

30 Hoe zit het dan onderling? hoofdelijke aansprakelijkheid en in de onderlinge verhouding? art. 6:102 jo. 6:10 tenzij bijzondere draagplichtregels art. 6:166 lid 2, art. 6:170 lid 3/7:661 regelend recht; contractuele regeling maatstaf van art. 6:101 causale verdeling billijkheidscorrectie

31 Reikwijdte art. 7:658 lid 4? Hof Arnhem NJF 2010, 354 Davelaar/Allspan Barneveld BV reparatie van vezelverwerkingsmachine t.b.v. Allspan; in machine terechtgekomen; ernstig letsel Allspan aansprakelijk ex art. 7:658 lid 4? tekst vs. strekking bepaling? werknemers van (onder)aannemer? kleine zelfstandige? wisselend beeld in rechtspraak analyse Parl.Gesch driehoeksverhouding met werknemer codificatie 7.10: werknemers, niet zelfstandigen in de uitoefening bedrijf Allspan? regulier onderhoud vs. reparatie/revisie

32 Schept Hoge Raad duidelijkheid? HR RvdW 2012, 447 Davelaar/Allspan Davelaar geen persoon in zin van art. 7:658 lid 4? arbeid door zelfstandig ondernemer o.g.v. ovk van aanneming van werk? laat Hof in midden Hoge Raad gaat volledigheidshalve toch op vraag in wanneer werkzaamheden in uitoefening van zijn beroep of bedrijf?

33 Analyse wetsgeschiedenis niet beperkt tot gevallen waarin werknemer door werkgever bij derde is tewerkgesteld welke verhoudingen nog meer? vrijheid uit te besteden geen invloed op rechtspositie van gene die werk verricht aansprakelijkheid op gelijke voet als jegens werknemers bedoeling bescherming te bieden aan personen met een met werknemer vergelijkbare positie wat betreft zorgverplichtingen werkgever voor zorg veiligheid (mede) afhankelijk van gene voor wie hij werkzaamheden verricht?

34 Vervolg afhankelijk omstandigheden geval feitelijke verhouding betrokkenen aard verrichte werkzaamheden mate waarin werkgever al dan niet d.m.v. hulppersonen invloed heeft op werkomstandigheden en veiligheidsrisico s in uitoefening beroep of bedrijf? werkzaamheden die ander ook door eigen werknemers had kunnen laten verrichten core business of in verlengde ervan? beschermingskarakter behoren verrichte werkzaamheden gelet op wijze waarop opdrachtgever aan beroep of bedrijf invulling pleegt te geven feitelijk tot zijn beroeps- of bedrijfsuitoefening?

35 In concreto? werkzaamheden in algemeen niet in verlengde van verwerking resthout? niet uitgesloten dat het i.c. feitelijk wel tot haar bedrijfsuitoefeing behoorde stellingen in appèl omtrent feitelijke activiteiten buiten vezelverwerking feitelijke kennis ook bij Allspan aanwezig voldoende voor conclusie dat werkzaamheden Davelaar hebben plaatsgevonden in uitoefening bedrijf Allspan Hoge Raad casseert

36 Laatste nieuws Rb. Utrecht 11 juli 2012, LJN:BX1130 geschil tussen AVB-verzekeraar ASR en Allspan grote kans dat verwijzingshof aanneemt dat Davelaar met succes art. 7:658 lid 4 kan inroepen beroep op dekkingsvoorbehoud buiten verzekerde hoedanigheid Eigenaresse/exploitante van een bedrijf dat zich bezighoudt met het vervaardigen, inkopen en verkopen van vezelverpakking.

37 Weten we nu hoe het zit? nieuwbouwproject in Oosterhout Ongeluk met kraantje. Koopmans getroffen door kalkzandsteenelement. BAM hoofdaannemer, Wibo aannemer MKB onderaannemer Douma lijmer, Koopmans door Douma ingeschakeld wie is aansprakelijk ex art. 7:658 lid 4? Ktr. Utrecht JA 2009, 76 4 hoofdelijk aansprakelijke debiteuren

38 Maar nu in hoger beroep Hof Amsterdam 22 februari 2011, LJN:BP6445 K./BAM naar de letter een persoon.. (a) normale bedrijfsuitoefening BAM? (b) zeggenschap BAM over uitvoering? vallen verrichte werkzaamheden onder normale bedrijfsuitoefening BAM? BAM besteedt dit altijd uit eigen mensen doen dit niet, specialisatie groot aannemersbedrijf dat bouwprojecten in geheel aanneemt? behoren alle met bouw verwante werkzaamheden tot normale bedrijfsuitoefening? zeggenschap?; startbespreking verband te ver verwijderd 3 tussenschakels

39 Maar nu in hoger beroep Hof Amsterdam JA 2011, 124 K./Wibo naar de letter een persoon.. (a) normale bedrijfsuitoefening Wibo? (b) zeggenschap Wibo over uitvoering? normale bedrijfsuitoefening Wibo? metselbedrijf lijmen kalksteenblokken uitbesteed zelf geen lijmers in dienst te makkelijk ontlopen aansprakelijkheid? uittreksel Handelsregister? lijmwerkzaamheden niet genoemd algemeen aannemersbedrijf alle verwante werkzaamheden tot normale bedrijfsuitoefening? maar Wibo heeft zich toch jegens BAM tot lijmwerkzaamheden verplicht? zeggenschap?

40 Maar nu in hoger beroep Hof Amsterdam JA 2011, 91 D./K. naar de letter een persoon.. (a) normale bedrijfsuitoefening D.? (b) zeggenschap D.over uitvoering? vallen verrichte werkzaamheden onder normale bedrijfsuitoefening D.? beide lijmers; elkaars werk kunnen doen D. kon klus alleen niet aan zeggenschap over werkzaamheden K.? D. had klus alleen aangenomen stelde materiaal en gereedschap beschikbaar declareerde alleen en betaalde K. vervolgens werkzaamheden die ook door ondergeschikten D. konden worden verricht

41 Waardering eindresultaat bevredigend? enkel ZZP-er aansprakelijk? feitelijk en op papier? wat doet een aannemer nog? kunnen opdrachtgevers feiten niet (te) gemakkelijk naar hun hand zetten? startbespreking afspraken over verantwoordelijkheid afwezigheid

42 Casus Ingeleende werknemer overkomt arbeidsongeval op 13 juni Formele werkgever vergoedt de schade volledig op 21 januari Vervolgens zoekt hij ex art. 6:10 regres op de inlener. Deze beroept zich op verjaring. Vragen welke termijn is van toepassing? wanneer begint deze te lopen?

43 Welke termijn is van toepassing? 5 jaars- of 20 jaarstermijn? zelfstandig regresrecht HR NJ 2004, 161 Bijlsma/ABP HR NJ 2006, 377 St.Lucas/ZAO regime van art. 3:310 dader mag geen nadeel ondervinden en bij hoofdelijkheidsregres? Rb. Arnhem JA 2006, 61 Tecpool en AXA/X van art. 3:306 naar art. 3:310

44 Maar wanneer begint termijn te lopen? Rb. Arnhem JA 2006, 61Tecpool en AXA/X opeisbaar worden regresvordering moment voldoening (PG) betaling op 21 januari 2003 kritiek regresnemer invloed op verjaring? tekst art. 3:310 gaat uit van bekendheid bekendheid toch niet pas bij opeisbaarheid? wanneer is regresnemer daadwerkelijk in staat rechtsvordering in te stellen HR NJ 2006, 112 Saelman/VU

45 Is dat moment van voldoening? twee verzekeraars, A en B, hoofdelijk aansprakelijk A aangesproken, laat B niets weten, erkent aansprakelijkheid maar procedeert 6 jaar lang over omvang van aansprakelijkheid regresvordering van A op B verjaard? wanneer ontstaan? was eerdere actie mogelijk? direct in staat tot juridische actie stuitingsbriefje volstaat

46 Ligt moment voldoening voor de hand? X lijdt schade door fout bij implanteren hulpmiddel aangesproken ziekenhuis vergoedt de schade; 6 jaar later blijkt uit literatuur dat implantaat niet deugde kan ziekenhuis nog regres nemen op fabrikant van implantaat? wanneer ontstaat regresvordering? was eerdere actie mogelijk? wanneer in staat tot juridische actie?

47 Doctrine Smeehuijzen, JA-noot ratio korte termijn vordering ontnomen bij verwijt dralen zonder gegronde reden wanneer mag redelijkerwijze juridische actie worden verwacht? daadwerkelijk in staat zijn op zijn vroegst moment aangesproken zijn door gelaedeerde Baetsen en Jonk, AV&S moment dat regresnemer door gelaedeerde wordt aangesproken mits bekend met hoofdelijkheid en medeschuldenaren

48 Brengt Hoge Raad duidelijkheid? HR RvdW 2012, 534 Melis en ASR/Achmea (Schellekens) ongeval met paard; 50% eigendom ongeval 26/10/1990 Schellekens aangesproken 8/9/1995 verklaring voor recht 15/6/2001 Achmea betaalt in 2005 en 2007 brief Achmea aan Van Aart 7/8/2001 ASR verzekeraar van Van Aart Van Aart (ASR) gehouden tot vergoeding 50% aan Achmea? subrogatie in regresvordering Van Aart (ASR) doen beroep op verjaring

49 Is sprake van verjaring? Hof veronderstellenderwijs: art. 3:310 ontstaan vordering kan in midden blijven aard vordering ook opschortende voorwaarde toekomstige vordering daadwerkelijk in staat zijn opeisbaarheid als ondergrens in cassatie niet steeds opeisbaarheid bekendheid/daadwerkelijk in staat zijn omstandigheden van geval opvatting Smeehuijzen i.c. sept. 1995/feb al bekend met schade en aansprakelijke persoon

50 Vervolg wat kon Schellekens/Achmea toen doen? voorwaardelijke veroordeling art. 6:105 verklaring voor recht in vrijwaring oproepen stuitingsbriefje Hoge Raad stelt voorop ook voor art. 6:10 gaat het om art. 3:310 ruime strekking art. 3:310 op welk moment ontstaat regresvordering? tekst art. 6:10 en 6:11/PG voldoening van schuld voor meer dan hem aangaat

51 Hoe werkt dat nu bij art. 3:310? bekendheid met schade en aansprakelijke persoon daadwerkelijk in staat zijn rechtsvordering in te stellen termijn loopt echter niet reeds voordat vordering opeisbaar is geworden ligt besloten in eis van bekendheid en in eis van daadwerkelijk in staat zijn strijd met rechtskarakter: tenietgaan vanwege niet geldend maken gedurende enige tijd pas bij opeisbaarheid: ook al is eerder bekend dat schade geleden zal worden wanneer is regresvordering opeisbaar? bij voldoening van meer dan aandeel

52 Troost art. 6:8 jo. 6:2? niet op hoogte stellen ander brengt niet mee dat termijn nog niet ontstane regresvordering is gaan lopen in geval van niet verjaarde regresvordering evt. wel: instellen rechtsvordering i.s.m. 6:2 lid 2 rechtsverwerking feiten vóór ontstaan regresvordering ondanks bekendheid met evt. ontstaan regresvordering onaanvaardbare veronachtzaming belangen ander

53 Smaakt regres inderdaad naar meer? geen ontkomen aan het maakt uit wie er claimt: regresnemer is niet altijd het slachtoffer Tijdelijke Regeling verhaalsrechten geld zetten op wetgever en politiek? ook rechtspraak houdt ons bezig risico-aansprakelijkheid art. 7:658 lid 4 art. 6:10 en verjaring laatste woord?

Actualiteiten aansprakelijkheidsrecht. werkgeversaansprakelijkheid na 11-11-2011. gevolgen voor art. 7:658? dekking op AVB?

Actualiteiten aansprakelijkheidsrecht. werkgeversaansprakelijkheid na 11-11-2011. gevolgen voor art. 7:658? dekking op AVB? Actualiteiten aansprakelijkheidsrecht ongevallenrecht: hoe ver strekt de zorg? werkgeversaansprakelijkheid na 11-11-2011 gevolgen voor art. 7:658? dekking op AVB? werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658

Nadere informatie

zelfstandige betekenis art. 6:174 wie is in kwaliteit aansprakelijk? werkgeversaansprakelijkheid

zelfstandige betekenis art. 6:174 wie is in kwaliteit aansprakelijk? werkgeversaansprakelijkheid Agenda ongevallenrecht zelfstandige betekenis art. 6:174 wie is in kwaliteit aansprakelijk? werkgeversaansprakelijkheid schadebeperking Ongevallenrecht Hof Den Bosch NJF 2010, 343 Hoosemans/Brameco bezoekster

Nadere informatie

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo 1. Tendens: de aansprakelijke verzekeraar draagt meer en meer zelf de kosten. 2. Geschiedenis:

Nadere informatie

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen?

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Feiten In 2007 vindt een ongeval plaats tussen twee auto s. De ene wordt

Nadere informatie

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Auteur: Mr. T.L.C.W. Noordoven[1] Hoge Raad 23 maart 2012, JAR 2012/110 1.Inleiding Maakt het vanuit het oogpunt

Nadere informatie

13-05- 14. Programma van vandaag. Aansprakelijkheid van (brede) scholen

13-05- 14. Programma van vandaag. Aansprakelijkheid van (brede) scholen 13 mei 2014 Netwerk sport bewegen en gezonde leefstijl Brechtje Paijmans Doelen Advocatuur & Universiteit Utrecht paijmans@doelenadvocatuur.nl Programma van vandaag ongevallen Aspecten van verzekering

Nadere informatie

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Agenda Inleiding Bewijs Causaliteit Praktische aanpak Deskundigen Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

Schoorstenenconferentie. Veiligheid en aansprakelijkheid. 28 oktober 2015, Kantens. mr. Arvin Kolder

Schoorstenenconferentie. Veiligheid en aansprakelijkheid. 28 oktober 2015, Kantens. mr. Arvin Kolder Schoorstenenconferentie Veiligheid en aansprakelijkheid 28 oktober 2015, Kantens mr. Arvin Kolder Kraanongeval Alphen a/d Rijn, 3 augustus 2015 De bouwkranen vielen om tijdens het hijsen van een brugdeel

Nadere informatie

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns NIS-bijeenkomst 17 januari 2013 Herstelcoach Actualiteiten Arlette Schijns Wat ga ik met jullie bespreken? Herstelcoach: de juridische inbedding Actualiteiten - Verkeersongevallenjurisprudentie: 7:611

Nadere informatie

Een terugblik en een bespreking van de uitspraak van de Hoge Raad van 23 maart 2012 (Davelaar/Allspan)

Een terugblik en een bespreking van de uitspraak van de Hoge Raad van 23 maart 2012 (Davelaar/Allspan) aanknopingspunten voor de vraag of het instellen van de deelgeschillenregeling al dan niet zinvol is. Tot slot oordelen rechters verschillend over de omvang van de kosten. Dat leidt tot zeer grote verschillen

Nadere informatie

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID door Mariken Peters sectie aansprakelijkheid, verzekeringen en (letsel)schade STELLING 1 Als de werknemer een arbeidsongeval op de werkplek overkomt, is de werkgever altijd

Nadere informatie

Artikel 185 WW. Spoorboekje

Artikel 185 WW. Spoorboekje Artikel 185 WW Spoorboekje Wanneer is art. 185 WVW van toepassing? Er moet aan een aantal voorwaarden zijn voldaan wil art. 185 WVW van toepassing zijn. Allereerst zal er sprake moeten zijn van een ongeval

Nadere informatie

Juridische aspecten van verantwoord gebouwonderhoud. Boekel De Nerée Maurits Mazel Congres verantwoord gebouwonderhoud 16 mei 2013

Juridische aspecten van verantwoord gebouwonderhoud. Boekel De Nerée Maurits Mazel Congres verantwoord gebouwonderhoud 16 mei 2013 Juridische aspecten van verantwoord gebouwonderhoud Boekel De Nerée Maurits Mazel Congres verantwoord gebouwonderhoud 16 mei 2013 Inleiding Wat is verantwoord gebouwonderhoud? Op wie is welke regelgeving

Nadere informatie

De zzp er en art. 7:658 lid 4 BW: de Hoge Raad oordeelt

De zzp er en art. 7:658 lid 4 BW: de Hoge Raad oordeelt HR 23 maart 2012 De zzp er en art. 7:658 lid 4 BW: de Hoge Raad oordeelt Sinds de invoering van art. 7:658 lid 4 BW bestaat er onduidelijkheid in de rechtspraak en literatuur over de vraag of een zzp er

Nadere informatie

Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche

Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche 9 mei 2006 Barneveld Lezing PTC mr. Annemieke van Dooren-Korenstra ABAB juristen s-hertogenbosch Programma Inleiding Beperken bedrijfsrisico s Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene.

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-382 d.d. 20 oktober 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

AANSPRAKELIJKHEID VOOR PERSONEN FRITS DE VRIES 25 JUNI 2015

AANSPRAKELIJKHEID VOOR PERSONEN FRITS DE VRIES 25 JUNI 2015 AANSPRAKELIJKHEID VOOR PERSONEN FRITS DE VRIES 25 JUNI 2015 Grondslag voor aansprakelijkheid Mix van motieven Profijt Gevaarzetting Zeggenschap/invloed Deep pocket/eenheid van onderneming Kanalisatie Hulppersonen

Nadere informatie

De zzp'er: een (arbeidson)geval apart

De zzp'er: een (arbeidson)geval apart De zzp'er: een (arbeidson)geval apart Mr. C. B I a n k e n en m r. A. H. M. van N o o r t * Op 23 maart 2012 heeft de Hoge Raad meer duidelijkheid gegeven over de vraag of een zzp'er onder het toepassingsbereik

Nadere informatie

Aansprakelijkheid opdrachtgever voor letselschade ZZP er.

Aansprakelijkheid opdrachtgever voor letselschade ZZP er. Aansprakelijkheid opdrachtgever voor letselschade ZZP er. De Hoge Raad oordeelde op 23 maart 2012 dat art. 7:658 BW ook van toepassing is voor een ZZP er die buiten dienstverband werkzaamheden verricht

Nadere informatie

Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer

Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer 11 februari 2016 Mr. L.A. (Leonie) Dutmer Overzicht retentierecht van de aannemer Elementen retentierecht Feitelijke macht en kenbaarheid Retentierecht

Nadere informatie

Opstalaansprakelijkheid bij dijkdoorbraak?

Opstalaansprakelijkheid bij dijkdoorbraak? Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Opstalaansprakelijkheid bij dijkdoorbraak? Annotatie HR 17 december 2010, LJN BN6236 S.D. Lindenbergh Published in Ars Aequi, 2011/03, p. 208-213.

Nadere informatie

Aansprakelijkheid voor andermans fouten. Dennis Martens Steven Palm

Aansprakelijkheid voor andermans fouten. Dennis Martens Steven Palm Aansprakelijkheid voor andermans fouten Dennis Martens Steven Palm I Fouten van ondergeschikten Artikel 6:170 lid 1 Burgerlijk Wetboek Ondergeschikten Fouten van ondergeschikten Functioneel verband I Verhouding

Nadere informatie

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Congres Veiligheid & Toezicht 10 november 2014 Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Mr. E.H. de Joode Inleiding Veiligheid & Toezicht Op de werkvloer Ondergeschiktheid werknemer Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183 Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Auteurs: mr. M. Verheijden en mr. L. Stevens Samenvatting In maart 2009 vindt een

Nadere informatie

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft in een groot aantal uitspraken stelling genomen tegen de verwijzing van een schuldloze derde door

Nadere informatie

Actualiteiten beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Pieter Leerink 6 november 2015 ACIS-symposium

Actualiteiten beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Pieter Leerink 6 november 2015 ACIS-symposium Actualiteiten beroepsaansprakelijkheidsverzekering Pieter Leerink 6 november 2015 ACIS-symposium Persoonlijke aansprakelijkheid advocaat ECLI:NL:HR:2015:2745 Client vraagt advies (risico s afdekken) over

Nadere informatie

Actualiteiten Aansprakelijkheidsen Schadevergoedingsrecht. Vught 10 november 2015

Actualiteiten Aansprakelijkheidsen Schadevergoedingsrecht. Vught 10 november 2015 Actualiteiten Aansprakelijkheidsen Schadevergoedingsrecht AE Vught 10 november 2015 Agenda ongevallenrecht: hoever strekt de zorg? aansprakelijkheid in hoedanigheid hoever strekt de zorg? bijzondere positie

Nadere informatie

Kunt U als contractenmaker nog exoneratieclausules schrijven die rechtens stand houden? Mr. G.J. Rijken

Kunt U als contractenmaker nog exoneratieclausules schrijven die rechtens stand houden? Mr. G.J. Rijken Kunt U als contractenmaker nog exoneratieclausules schrijven die rechtens stand houden? Mr. G.J. Rijken Ooit hadden we totale contractsvrijheid BW 1838 (regelend recht) Industriële revolutie (in ons land

Nadere informatie

Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012

Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012 Amerikaanse toestanden? mr. Mirjam Snel-de Kroon Deventer, 25 april 2012 Amerikaanse toestanden? Claimcultuur, het maar raak claimen? Ook in Nederland toenemend claimbewustzijn bij burgers en bedrijven.

Nadere informatie

Civiele Procespraktijk

Civiele Procespraktijk Civiele Procespraktijk Nr. 13 - september 2010 De volgende onderwerpen worden behandeld: Vordering tot winstafdracht Aansprakelijkheid voor niet-ondergeschikten, en schadebeperkingsplicht Verjaring Klachtplicht

Nadere informatie

Aansprakelijkheid bij stages

Aansprakelijkheid bij stages Aansprakelijkheid bij stages Algemeen Artikel 6:170 BW bepaalt dat een werkgever aansprakelijk is voor een ondergeschikte. Door expliciet te spreken over een ondergeschikte heeft de wetgever beoogd dat

Nadere informatie

EXCELLEREN KUN JE NIET ALLEEN MR. K.E.G.H. (KLAAS) VAN DER KOLK IN SAMENWERKING MET VAN DER HEIDE.

EXCELLEREN KUN JE NIET ALLEEN MR. K.E.G.H. (KLAAS) VAN DER KOLK IN SAMENWERKING MET VAN DER HEIDE. EXCELLEREN KUN JE NIET ALLEEN MR. K.E.G.H. (KLAAS) VAN DER KOLK IN SAMENWERKING MET VAN DER HEIDE. INHOUD EXCELLEREN & INRICHTING ORGANISATIE Inleiding Intro Doel van de workshop Elektrotechnische Arbeidsmiddelen.

Nadere informatie

Art. 7:910 in het wetsvoorstel massaschade: contractuele werking ten nadele van een derde?

Art. 7:910 in het wetsvoorstel massaschade: contractuele werking ten nadele van een derde? Art. 7:910 in het wetsvoorstel massaschade: contractuele werking ten nadele van een derde? W.H. van Boom, hoogleraar privaatrecht Universiteit van Tilburg [verschenen in: Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat

Nadere informatie

Omgaan met aansprakelijkheidsrisico's, vrijwaringsbedingen en verzekerbaarheid

Omgaan met aansprakelijkheidsrisico's, vrijwaringsbedingen en verzekerbaarheid 20 november 2012 Training Contracteren Omgaan met aansprakelijkheidsrisico's, vrijwaringsbedingen en verzekerbaarheid Erik van Orsouw erik.van.orsouw@kvdl.nl Inleiding 1. Quiz 2. Aansprakelijkheidsrecht:

Nadere informatie

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling 9 september 2015 Alex Ter Horst Advocaat pensioenrecht Achtergrond Indien verplichtstelling van toepassing is leidt dat voor wg en bpf tot allerlei

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Wat is recht? Het geheel van rechtsregels gericht op het voorkomen, beheersen en oplossen van conflicten; geven van een rechtsverhouding tussen partijen. Deze regels zijn vastgesteld en afdwingbaar. Indelingen

Nadere informatie

HOOFDSTUK II De aansprakelijkheid van ouders/voogden voor hun minderjarige kinderen /7

HOOFDSTUK II De aansprakelijkheid van ouders/voogden voor hun minderjarige kinderen /7 INHOUDSOPGAVE Voorwoord /V Lijst van verkort aangehaalde literatuur / XIII HOOFDSTUK I Kwalitatieve aansprakelijkheid /1 1 Inleiding / 1 2 Begrenzing van kwalitatieve aansprakelijkheid / 2 3 Uitbreiding

Nadere informatie

Dit artikel uit Tijdschrift voor Vergoeding Personenschade is gepubliceerd door Boom Juridische uitgevers en is bestemd voor Van Traa Advocaten N.V.

Dit artikel uit Tijdschrift voor Vergoeding Personenschade is gepubliceerd door Boom Juridische uitgevers en is bestemd voor Van Traa Advocaten N.V. Jurisprudentie De reikwijdte van het subrogatieverbod ex artikel 7:962 lid 3 BW HR 28 november 2014, ECLI:NL:HR:2014:3461 (Anderzorg-arrest) 1. Inleiding In het Anderzorg-arrest van de Hoge Raad van 28

Nadere informatie

Civiele Procespraktijk

Civiele Procespraktijk Civiele Procespraktijk Nr. 14 januari 2011 De volgende onderwerpen worden behandeld: Uitleg opstalrecht op grond van notariële akte Verrekening van voordeel Aanvaarding rechtsstrijd Klachtplicht Risicoaansprakelijkheid

Nadere informatie

Concernrecht. Adriaan F.M. Dorresteijn september 2015

Concernrecht. Adriaan F.M. Dorresteijn september 2015 Concernrecht Adriaan F.M. Dorresteijn september 2015 Onderwerpen 1. 403-verklaring 2. Hof Arnhem-Leeuwarden 17 feb 2015 (concernlening?) 3. Uitkeringen door dochter-bv 4. Grensoverschrijdende fusie: medezeggenschap

Nadere informatie

Komt een wijkteammedewerker bij de burger en hij maakt en fout

Komt een wijkteammedewerker bij de burger en hij maakt en fout 1. Inleiding Komt een wijkteammedewerker bij de burger en hij maakt en fout Over aansprakelijkheden en schadevergoeding bij wijkteams Tim Robbe 1 Een wijkteammedewerker komt bij een burger. Vervolgens

Nadere informatie

De zelfstandige betekenis van lid 4 van art. 7:658 BW

De zelfstandige betekenis van lid 4 van art. 7:658 BW De zelfstandige betekenis van lid 4 van art. 7:658 BW HR 23 maart 2012, RvdW 2012, 447 (Davelaar/Allspan) M r. A. K o l d e r e n m r. R. K. R. Z w o l s * 1 Inleiding Niet vaak krijgt een civiel arrest

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2007 2008 31 087 Wijziging van enige wetten teneinde het verhaal van kosten van re-integratiemaatregelen te vergemakkelijken B MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen

Nadere informatie

JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT samengesteld door mr. F. Stadermann, mr. W.A. Luiten, mr. M. Keijzer-de Korver en mr. A. Koopman derde, geheel herziene druk Inhoudsopgave DEEL I: AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

Nadere informatie

Jubileumcongres Beursbengel

Jubileumcongres Beursbengel Workshop - Contracteren met de klant: omgaan met aansprakelijkheidsrisico's, exoneraties en verzekeringsdekking Jubileumcongres Beursbengel Erik van Orsouw erik.van.orsouw@kvdl.nl http://www.kvdl.nl/beursbengel/

Nadere informatie

Jurisprudentie Ondernemingsrecht

Jurisprudentie Ondernemingsrecht Jurisprudentie Ondernemingsrecht 3 februari 2015 Mr. P.J. Peters 1 HR 23 mei 2014, JOR 2014, 229 Kok/Maas q.q. Bestuurdersaansprakelijkheid/selectieve betaling Casus P. Kok ( Kok ) 100% bestuurder Kok

Nadere informatie

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten Monografieën Privaatrecht 13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten S.D. Lindenbergh Tweede druk ï Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer- Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding /1 1 Het thema

Nadere informatie

Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) Enige knelpunten aangaande subrogatie. Prof. dr. M.L. Hendrikse

Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) Enige knelpunten aangaande subrogatie. Prof. dr. M.L. Hendrikse Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) Enige knelpunten aangaande subrogatie Prof. dr. M.L. Hendrikse Algemeen (1) Ingeval een derde aansprakelijk is voor schade aan bijv. een verzekerd object van

Nadere informatie

Webinar burgerlijk procesrecht Dagvaarding en tips. 18 december 2015 Dirk Vergunst

Webinar burgerlijk procesrecht Dagvaarding en tips. 18 december 2015 Dirk Vergunst Webinar burgerlijk procesrecht Dagvaarding en tips 18 december 2015 Dirk Vergunst 1 Artikel 45 Rechtsvordering 1. Exploten (pv van ambtshandeling) worden door een daartoe bevoegde deurwaarder gedaan (

Nadere informatie

Aansprakelijkheid binnen sportverenigingen

Aansprakelijkheid binnen sportverenigingen Aansprakelijkheid binnen sportverenigingen mr. Harold de Boer mr. Stephan de Vries 12 januari 2015 Sport Fryslân De Haan Advocaten & Notarissen PROGRAMMA 1. Inleiding 2. Bestuur en Taak - interne aansprakelijkheid

Nadere informatie

De positie van ZZP ers in letselschadetrajecten. Laurien Dufour en Nikolai Pott

De positie van ZZP ers in letselschadetrajecten. Laurien Dufour en Nikolai Pott De positie van ZZP ers in letselschadetrajecten Laurien Dufour en Nikolai Pott dufour@wijadvocaten.nl pott@pottexpertise.nl Te bespreken onderwerpen Wie of wat is een ZZP er? Grondslagen voor vergoeding

Nadere informatie

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen prof dr mr A.J. Akkermans Beroepsziekten en bedrijfsongevallen vanuit juridisch perspectief Werkgeversaansprakelijkheid Bron: W.E. Eshuis e.a. (2011), Werkgeverskosten

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

JAR 2012/33 27-12-2011, 200.065.076/01, LJN BU9564

JAR 2012/33 27-12-2011, 200.065.076/01, LJN BU9564 Informatie 2012 afl. 2 Gerechtshof Amsterdam 27 december 2011 200.065.076/01 LJN BU9564 mr. Kingma mr. Smit mr. Van der Kwaak Appellant te (...), appellant, advocaat: mr. W.A. van Veen te Utrecht, tegen

Nadere informatie

Aansprakelijkheid voor nalaten

Aansprakelijkheid voor nalaten Aansprakelijkheid voor nalaten Mr. D. Rijpma 21 maart 2011 HR 22 november 1974, (Broodbezorger), NJ 1975/149 Verplichting om te waarschuwen of in te grijpen bij waargenomen gevaar bestaat slechts: - als

Nadere informatie

«JA» Regres. Conclusie plv. Procureur-Generaal (mr. De Vries Lentsch-Kostense)

«JA» Regres. Conclusie plv. Procureur-Generaal (mr. De Vries Lentsch-Kostense) Hoge Raad 6 april 2012, nr. 10/01949, LJN BU3784 (mr. Numann, mr. Van Buchem-Spapens, mr. Van Oven, mr. Streefkerk, mr. Heisterkamp) (Concl. plv. P-G De Vries Lentsch-Kostense) Noot R.A. Wolf vordering.

Nadere informatie

Maandag 18 mei 2015 Supernova Jaarbeurs Utrecht. Herengracht 584 Telefoon: +31 (0)20 521 06 90

Maandag 18 mei 2015 Supernova Jaarbeurs Utrecht. Herengracht 584 Telefoon: +31 (0)20 521 06 90 Maandag 18 mei 2015 Supernova Jaarbeurs Utrecht 1 De nieuwe zorgplicht Flexibele arbeidskrachten en aansprakelijkheid opdrachtgever 2 Werkgeversaansprakelijkheid is een soep van rechtspraak. Ruim honderd

Nadere informatie

Subrogatieverbod art. 7:962 lid 3 BW ziet alleen op formele arbeidsrelaties

Subrogatieverbod art. 7:962 lid 3 BW ziet alleen op formele arbeidsrelaties Subrogatieverbod art. 7:962 lid 3 BW ziet alleen op formele arbeidsrelaties HR 28 november 2014 1 Mevrouw mr. J. Kruijswijk Jansen en mr. J.S. Overes Kennedy Van der Laan Advocaten Sinds een aantal jaren

Nadere informatie

De positie van de gesubrogeerde verzekeraar na betaling van de verzekeringsuitkering

De positie van de gesubrogeerde verzekeraar na betaling van de verzekeringsuitkering De positie van de gesubrogeerde verzekeraar na betaling van de verzekeringsuitkering Mr. P. van Zwieten ACIS Symposium 29 november 2013 1 Knelpunten inzake de verhaals- beperkingen van de gesubrogeerde

Nadere informatie

Samenloop van verzekeringen

Samenloop van verzekeringen Samenloop van verzekeringen Jitteke Blussé van Oud-Alblas 10 november 2014 Te behandelen onderwerpen: Definitie en afbakening samenloop Schaderegelingen Verbond van Verzekeraars Onderling verhaal verzekeraars

Nadere informatie

De brandverzekering en de keuzeclausule: over herbouwwaarde, verkoopwaarde en de beperkende werking van de redelijkheid en de billijkheid

De brandverzekering en de keuzeclausule: over herbouwwaarde, verkoopwaarde en de beperkende werking van de redelijkheid en de billijkheid ACIS symposium 23 november 2012 De brandverzekering en de keuzeclausule: over herbouwwaarde, verkoopwaarde en de beperkende werking van de redelijkheid en de billijkheid mr. M.H. Pluymen HR 9 juni 2006,

Nadere informatie

Wat staat er op de agenda? kwalitatieve aansprakelijkheden. werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658

Wat staat er op de agenda? kwalitatieve aansprakelijkheden. werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658 Wat staat er op de agenda? ongevallenrecht: hoe ver strekt de zorg? kwalitatieve aansprakelijkheden werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658 werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:611: wat is de status

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 263 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen 1945 en van enige andere wetten (Flexibiliteit en zekerheid)

Nadere informatie

Aansprakelijkheid op het ijs

Aansprakelijkheid op het ijs Aansprakelijkheid op het ijs KNSB verenigingsdag voor bestuurders 3 november 2007 Bart Bendel Wouter Vermaas Inhoud workshop Aansprakelijkheid van: Schaatsers Verenigingen Trainers Aansprakelijkheid van

Nadere informatie

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid drs V.G.J. (Vincent) Zwijnenberg 8 april 2010 Onderwerpen 1. De behoorlijke verzekering volgens de Hoge Raad 2. De behoorlijke verzekering

Nadere informatie

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene.

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-102 d.d. 26 maart 2015 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. S. Riemens en drs. W. Dullemond, leden en mr. M. van Pelt, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

State of the art als begrenzing van opstalaansprakelijkheid

State of the art als begrenzing van opstalaansprakelijkheid State of the art als begrenzing van opstalaansprakelijkheid Dijkdoorbraak Wilnis (HR 17 december 2010, LJN BN6236) M r. J. K r u i j s w i j k J a n s e n e n m r. P. v a n d e n B r o e k * 1 Inleiding

Nadere informatie

Wet aanpak schijnconstructies: aansprakelijkheid van opdrachtgevers

Wet aanpak schijnconstructies: aansprakelijkheid van opdrachtgevers Memo Wet aanpak schijnconstructies: aansprakelijkheid van opdrachtgevers Ons kenmerk: D1400057 Datum: 11 juni 2015 Medewerker: mr. W.C.J. (Wesley) Driessen I. INLEIDING Op 2 juni 2015 is, in navolging

Nadere informatie

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES 28 maart 2014 Margot van Beurden S filmpje Grondslagen voor aansprakelijkheid Art 7:658 BW : zorgplicht werkgever Art 7:611 BW : goed werkgeverschap Art. 7:658 BW Zorgplicht

Nadere informatie

Aanvang van de verjaringstermijn van de regresvordering van de hoofdelijke schuldenaar uit onrechtmatige daad.

Aanvang van de verjaringstermijn van de regresvordering van de hoofdelijke schuldenaar uit onrechtmatige daad. Aanvang van de verjaringstermijn van de regresvordering van de hoofdelijke schuldenaar uit onrechtmatige daad. Scriptie Nederlands recht (R23.313) van: naam : Mevr. J.E. Teeling straat en huisnummer :

Nadere informatie

Keten- en inlenersaansprakelijkheid

Keten- en inlenersaansprakelijkheid Keten- en inlenersaansprakelijkheid Loopt u ook risico? Anke Broeders Hannah Dias anke.broeders@bdo.nl hannah.dias@bdo.nl Adviesgroep Loon- & Premieheffing Wanneer keten- en/of inlenersaansprakelijkheid?

Nadere informatie

Supermarktvastgoed & Huurrecht

Supermarktvastgoed & Huurrecht Supermarktvastgoed & Huurrecht Vrijdag 8 maart 2013 Jodit M. de Bruin Programma Inleiding huurrecht Asbest Exploitatieplicht Afwijkende bedingen Huurprijzen Renovatie 2 Inleiding (1) Soorten huur Gebouwde

Nadere informatie

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden.

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden. beschikking RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Afdeling Civiel recht kantonrechter zittinghoudende te Utrecht zaaknummer: 2534388 UE VERZ 13805 GD/4243 Beschikking van 13 december 2013 inzake X wonende te Arnhem,

Nadere informatie

Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder

Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder De Hoge Raad schept duidelijkheid over verhaal van kosten voor opruimwerkzaamheden na een ongeval Hoge Raad van 12 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3594

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van scholen

Aansprakelijkheid van scholen 18 april 2013 NVOR Brechtje Paijmans Doelen Advocatuur & Universiteit Utrecht paijmans@doelenadvocatuur.nl Programma van vandaag Kwaliteit van het onderwijs Aansprakelijkheid (en) Twee verschillende rechtsverhoudingen

Nadere informatie

Asbestbrand en recht. L.E.M. Hendriks Advocatenkantoor Wyck Maastricht www.wyck-advocaten.nl

Asbestbrand en recht. L.E.M. Hendriks Advocatenkantoor Wyck Maastricht www.wyck-advocaten.nl Asbestbrand en recht L.E.M. Hendriks Advocatenkantoor Wyck Maastricht www.wyck-advocaten.nl Asbest en regelgeving Veel ingewikkelde wetgeving Zal strenger worden: asbest is gevaarlijk(er) Rapport Gezondheidsraad

Nadere informatie

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business MONOGRAFIEËN BW B88 Verzekering Prof. mr. F.H.J. Mijnssen Tweede druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2012 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V lijst van afkortingen / XV Verkort aangehaalde literatuur

Nadere informatie

Een regresverbod bij aansprakelijkheid voor schade van zzp ers?

Een regresverbod bij aansprakelijkheid voor schade van zzp ers? Een regresverbod bij aansprakelijkheid voor schade van zzp ers? Samenvatting In dit advies staat de vraag centraal of, en zo ja wanneer, het regresverbod van art. 7:962 lid 3 BW ook geldt bij aansprakelijkheid

Nadere informatie

ArbeidsRecht. Maandblad voor de praktijk, De zzp er en 7:658 BW: een evenwichtig

ArbeidsRecht. Maandblad voor de praktijk, De zzp er en 7:658 BW: een evenwichtig ArbeidsRecht. Maandblad voor de praktijk, De zzp er en 7:658 BW: een evenwichtig huwelijk of nog altijd een knipperlichtrelatie? ArbeidsRecht 2013/61. Bijgewerkt tot 2013-11-14. Auteur: Mr. P.J. Mauser

Nadere informatie

De Rechtbank Den Haag lijkt uitsluitsel te geven Verrekening van voordeel bij de arbeidsongeschiktheidsverzekering

De Rechtbank Den Haag lijkt uitsluitsel te geven Verrekening van voordeel bij de arbeidsongeschiktheidsverzekering De Rechtbank Den Haag lijkt uitsluitsel te geven Verrekening van voordeel bij de arbeidsongeschiktheidsverzekering 8 Mevrouw mr. L. van den Ham-Leerkes Nysingh Advocaten Heeft een zelfde gebeurtenis voor

Nadere informatie

LJN: BV0616, Hoge Raad, 10/05217. Datum uitspraak: Datum publicatie: 23-03-2012 23-03-2012

LJN: BV0616, Hoge Raad, 10/05217. Datum uitspraak: Datum publicatie: 23-03-2012 23-03-2012 LJN: BV0616, Hoge Raad, 10/05217 Datum uitspraak: Datum publicatie: Rechtsgebied: 23-03-2012 23-03-2012 Civiel overig Soort procedure: Cassatie Inhoudsindicatie: Werkgeversaansprakelijkheid voor personen

Nadere informatie

Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren. Uw partner in gestapeld wonen!

Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren. Uw partner in gestapeld wonen! Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren Uw partner in gestapeld wonen! Verantwoord gebouw onderhoud aansprakelijkheid VvE door mr. K.J. Schuurs Juridische Dienst, VvE Belang Inhoud Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Verhaal van kosten van arbeidsongeschiktheid

Verhaal van kosten van arbeidsongeschiktheid mr. S.J.M. (Saskia) Stoop advocaat Kantoor Mr. van Zijl B.V. Korvelseweg 142, 5025 JL Tilburg Postbus 1095, 5004 BB Tilburg tel. (013) 463 55 99 fax (013) 463 22 66 E-mail: mail@kantoormrvanzijl.nl Internet:

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.0156 (004.05) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 41 d.d. 22 februari 2011 (mr. B.F. Keulen, voorzitter, mw. mr. E.M. Dil-Stork en prof. mr. M.L. Hendrikse) Samenvatting Natura-uitvaartverzekering.

Nadere informatie

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Sint Michielsgestel 11 november

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Sint Michielsgestel 11 november Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht Sint Michielsgestel 11 november Agenda ongevallenrecht: hoever strekt de zorg? risicoaansprakelijkheden en regres causaliteitskwesties ontwikkelingen

Nadere informatie

Nijmegen, 9 maart 2010 Betreft: aanvullend advies inzake erfdienstbaarheid Maliskamp

Nijmegen, 9 maart 2010 Betreft: aanvullend advies inzake erfdienstbaarheid Maliskamp Mr. P.H.A.M. Peters Hoff van Hollantlaan 5 Postbus 230 5240 AE Rosmalen Nijmegen, 9 maart 2010 Betreft: aanvullend advies inzake erfdienstbaarheid Maliskamp Geachte heer Peters, Bij brief van 12 november

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 087 Wijziging van enige wetten teneinde het verhaal van kosten van re-integratiemaatregelen te vergemakkelijken Nr. 6 NOTA NAAR AANLEIDING VAN

Nadere informatie

Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker

Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker Dit artikel zal ingaan op de meest prangende vraagstukken over die vergoedingsregeling, namelijk wie heeft recht op vergoeding? Welke zijn de voorwaarden voor de

Nadere informatie

Actualiteiten Verbintenissenrecht. Webinar 7 april 2015 Academie voor de Rechtspraktijk R.J.Q. Klomp

Actualiteiten Verbintenissenrecht. Webinar 7 april 2015 Academie voor de Rechtspraktijk R.J.Q. Klomp Actualiteiten Verbintenissenrecht Webinar 7 april 2015 Academie voor de Rechtspraktijk R.J.Q. Klomp Bankgarantie Bankgarantie is abstract. Wat betekent dat? Beginsel van strikte conformiteit. Uitzondering

Nadere informatie

Wie profiteert van het voorrecht op de vordering uit de WA-polis? Opties voor de wetgever

Wie profiteert van het voorrecht op de vordering uit de WA-polis? Opties voor de wetgever 1 Wie profiteert van het voorrecht op de vordering uit de WA-polis? Opties voor de wetgever W.H. van Boom* [verschenen in: Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat en Registratie 6394 (2000), p. 195-197]

Nadere informatie

Safety Event 2015. Remko Roosjen en Didi Rinkel. Aansprakelijkheid na ingebruikname machine. www.vandiepen.com

Safety Event 2015. Remko Roosjen en Didi Rinkel. Aansprakelijkheid na ingebruikname machine. www.vandiepen.com Safety Event 2015 www.vandiepen.com Remko Roosjen en Didi Rinkel Aansprakelijkheid na ingebruikname machine Agenda Introductie Ce-uitspraken.eu Contractuele verplichtingen Europese product- en sociale

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-262 d.d. 17 september 2012 (prof. mr. M.M. Mendel, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr. drs. D.J. Olthoff,

Nadere informatie

Noot bij ktr. Utrecht 16 september 2008, BF0857

Noot bij ktr. Utrecht 16 september 2008, BF0857 Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Noot bij ktr. Utrecht 16 september 2008, BF0857 Z.H. Duijnstee-van Imhoff Published in WR 2009/109, p. 388-390. 1 Noot bij ktr. Utrecht 16 september

Nadere informatie

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Claimsafhandeling in polisclausules Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Agenda Schaderegelingsclausule Algemene opmerkingen Brandverzekering Arbeidsongeschiktheidsverzekering Aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

Uitleg van de werkingssfeer van cao s CAO S IN DE PRAKTIJK. Workshop. Mr. dr. Esther Koot-van der Putte www.cao-recht.

Uitleg van de werkingssfeer van cao s CAO S IN DE PRAKTIJK. Workshop. Mr. dr. Esther Koot-van der Putte www.cao-recht. CAO S IN DE PRAKTIJK Uitleg van de werkingssfeer van cao s Workshop Mr. dr. Esther Koot-van der Putte www.cao-recht.nl 23 juni 2015 Het Adimac-arrest Viel Adimec onder Cao Metalektro? Adimec is een onderneming

Nadere informatie

PROTOCOL OPVANG VAN KINDEREN MET EEN MEDISCHE INDICATIE/BIG

PROTOCOL OPVANG VAN KINDEREN MET EEN MEDISCHE INDICATIE/BIG PROTOCOL OPVANG VAN KINDEREN MET EEN MEDISCHE INDICATIE/BIG Versie augustus 2015, versie 06 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 9 Geldig tot 31 december 2017 Het doel van dit

Nadere informatie

Delta Lloyd Schadeverzekering N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene.

Delta Lloyd Schadeverzekering N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-122 d.d. 23 april 2013 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. B.F. Keulen, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Juridisch Document ZORG

Juridisch Document ZORG Juridisch Document ZORG Wanneer ben je als bestuurder van een rechtspersoon in de zorg persoonlijk aansprakelijk? 14 maart 2014 Zorg Zaken Groep Mr. W. Wickering Mr. M.N. Minasian Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Mr. A.P.E. de Ruiter en mr. L. Schuurs 1. Het omzeilen van de BBr

Mr. A.P.E. de Ruiter en mr. L. Schuurs 1. Het omzeilen van de BBr Mr. A.P.E. de Ruiter en mr. L. Schuurs 1 Het omzeilen van de BBr De vraag die centraal staat in deze bijdrage is of het de aan de Bedrijfsregeling Brandregres 2000 (BBr 2000) gebonden brandverzekeraar

Nadere informatie