De spraakbanaan. De spraakbanaan zoals ReSound hem neerzet

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De spraakbanaan. De spraakbanaan zoals ReSound hem neerzet"

Transcriptie

1 De spraakbanaan Tijdens een van mijn lessen Casuïstiek kreeg ik de opmerking dat ik wel erg makkelijk door de bocht ging door te stellen dat het spraakgebied van ± 300Hz tot ruim 4000Hz zou lopen. Omdat ik geen spraakbanaan voorhanden had, ben ik de dag erna eens het internet opgegaan om te kijken of er wat voorbeelden te vinden zijn die mijn redenering ondersteunden. Een simpele zoekopdracht bij Google t.w. spraakbanaan laat een scala van hits zien, die vaak ook een plaatje erbij hebben, waarop deze spraakbanaan staat afgebeeld. De tekst die je erbij vindt is veelal geschreven voor leken en gaat voor ons doel niet diep genoeg in op de materie. Hoe men aan de grafische voorstelling van de spraakbanaan is gekomen staat vrijwel nooit te lezen, terwijl je toch vele voorstellingen regelmatig ziet terugkeren bij verschillende sites. De spraakbanaan zoals ReSound hem neerzet De eerste spraakbanaan (overigens zonder banaan) kunnen we terugvinden in de aanpassoftware van ReSound. Het audiogram dat we erin zien staan is willekeurig en heeft verder niets met dit verhaal te maken. De letters staan op de positie in het audiogram waar hun dominante frequentie ligt om de desbetreffende klank goed te kunnen verstaan. Op die manier kunnen we de frequentie herleiden en ook de gemiddelde intensiteit waarmee deze letter in normale spraak wordt uitgesproken. Bij iedere letter moeten we eraan denken dat we hem classificeren zoals hij wordt uitgesproken. Voorbeeld de f: moet worden bezien als een Onder de voortanden door, en over de bovenlippen geblazen geluid en dus niet als ef. Bedenk u dat het vaak helemaal niet meevalt om een juiste voorstelling in gedachten te nemen van een bepaalde letter zonder deze gewoon te produceren. 1

2 Daarnaast zijn er geluiden, bijvoorbeeld de plofklanken of stemloze klanken, die je helemaal niet zo makkelijk kunt maken zonder ze in een woord te plaatsen. Denk aan de letters p en h. Het plaatje van ReSound zou ons kunnen vertellen dat spraak grofweg gezocht moet worden in het frequentiegebied tussen 250 en 6000 Hz, met een intensiteit tussen de 30 en 60 db De spraakbanaan van Siemens Binnen de spraakbanaan van Siemens vinden we bij benadering de letters zoals bij ReSound gezien globaal terug. Het enige verschil zit hem in het feit dat de banaan een veel groter gebied bestrijkt dan de letters. We kunnen ons dat in richting van intensiteit nog wel goed voorstellen als zijnde het verschil tussen zacht praten en hard praten, waardoor er een zekere reserve in de spraakbanaan zou moeten zitten. Zodra we kijken naar de frequentiespreiding moeten we meer denken aan het verschil in stemmen. Je hebt hoge stemmen en lage stemmen. Ook dan is een zekere spreiding te verklaren. 2

3 De voorstelling van de NVVS inzake geluid De hierboven afgebeelde illustratie is te vinden op de site van de NVVS. Hier is iemand erin geslaagd een beeld te geven van de plek van geluid om ons heen inclusief alle spraakklanken. Hij is op zijn minst creatief te noemen en doet me een beetje denken aan een grafische voorstelling die ik ooit eens gezien heb t.b.v. Ewing testen. Eveneens de NVVS Ook bovenstaande, simpele voorstelling van spraak is te vinden op de NVVS site. Wat hier vooral bij opvalt is de geringe dynamiek waaraan gedacht wordt, terwijl de spraakklanken op een wezenlijk andere plek liggen dan bij Siemens en ReSound. Daarnaast concluderen we dat de banaan ver voor de 125Hz begint en ver voorbij de 8000 Hz eindigt. 3

4 Nog een van de NVVS Op de site van de NVVS zijn er nogal wat spraakbananen te vinden. Bovenstaande wat meer serieuze voorstelling komt in de buurt van wat we eerder zaken bij ReSound en Siemens, maar wat hier weer opvalt is de dynamiek van spraak die doorloopt tot 75 db. Laperre uit Belgie Een spraakbanaan die ik u niet wil onthouden is bovenstaande van Laperre uit België, die zich er wel heel makkelijk afmaakt door slechts onderscheid te maken in klinkers en medeklinkers. Afgezien van de eenvoud is de benadering ook niet echt juist te noemen omdat klinkers niet per definitie in het laag maar ook best in het hoog zitten. 4

5 Benadering van geluid door Phonak Ook op de site van Phonak is een aardige illustratie te vinden omtrent een spraakbanaan in combinatie met geluid, zoals u ook al bij de NVVS zag. Voor wat betreft de pictogrammen van de hogere geluidsintensiteiten vraag ik toch aandacht voor het feit dat er nergens bij staat wat de afstand tot de geluidsbron is. Bij een pneumatische hamer kan ik me voorstellen dat het gaat om de persoon die ermee werkt, maar bij een vliegtuig ontbreekt me de fantasie of hij overkomt op 500 meter hoog, of dat we er naast staan als hij opstijgt. Wat bovenal opvalt in deze voorstelling is dat de spraakbanaan zo ver doorloopt voor de 125 Hz en na de 8000 Hz. Met name het plaatje van Phonak prikkelde mijn nieuwsgierigheid om toch weer wat meer naar geluid te gaan kijken en dan wel hoe het is opgebouwd. Om die reden toch even kijken op audiologieboek.nl waar ik bovenstaande illustratie aantrof. 5

6 De spraakbanaan volgens Binnen de spraakbanaan zijn de klanken voor een deel gerubriceerd op de Belgische manier, klinkers en medeklinkers en voor een deel in formanten. Ook hier valt het op dat de banaan zich in alle breedte uitbreidt van ver voor de 125 Hz, tot ver voorbij de 8000 Hz. De dynamiek loopt van 30 tot 70 db. Het gebied van de F0 betreft het gebied waar de grondtoon van de stembanden te vinden is. Deze is voor mannen om en nabij de 125 Hz en voor vrouwen ligt deze grofweg een octaaf hoger dus gemiddeld rond de 250 Hz. De grondtoon wordt om die reden wel bij de spraakbanaan gerekend, maar speelt geen rol voor het verstaan van specifieke klanken. Door het aanzetstuk (keel, tong, mondholte, mond en tanden) zodanig te vormen kunnen we de klank van het geluid doen variëren. Hierbij blijft de grondtoon gelijk en worden luchtstromingen zodanig beïnvloed, dat we er specifieke klanken van maken, die spraak kunnen vormen. Dan blijft toch de vraag hoeveel specifieke frequentiegebieden nou bijdragen aan het verstaan van spraak. Hiertoe is reeds in 1959 onderzoek gedaan door ene meneer of mevrouw Taselaar, die door het opdelen van de frequentieband in octaven en middels een lijst van spondeeën (twee lettergrepige woorden) tot de ontdekking kwam dat verschillende frequentiegebieden verschillende bijdrage leveren aan het spraakverstaan. Onderstaand grafiek illustreert het belang van elke frequentieband in een bijdrage-percentage tot het spraakverstaan. 6

7 Illustratie bijdrage spraakverstaan volgens We zien hierin de resultaten van twee onderzoeken die niet geheel los van elkaar zijn verricht. Het verschil zit hem in gekozen uitgangspunt. Rood zo rond de 300 Hz als beginfrequentie en groen rond de 400 Hz als beginfrequentie. De blauwe lijn is de omhullende en resultante van deze twee metingen. Het resultaat van beide onderzoeken komt met elkaar overeen en als zodanig vullen ze elkaar ook mooi aan. Voor iedere frequentieband kunt u zien hoeveel procent deze toonhoogte (per band) bijdraagt aan het verstaan van spraak. We kunnen dus zeggen dat de meeste informatie te vinden is rond de 1000 en 2000 Hz. De laagste en hoogste frequentiebanden dragen weldegelijk bij aan het verstaan van spraak, maar hebben een duidelijk kleinere (procentuele) invloed dan de middenfrequenties. Conclusie: We zien in de documentatie die ons dagelijks omringd een heleboel spraakbananen terug. We zien dat deze veelal verschillende vormen kennen. We kennen de bedoeling die ze willen uitstralen, het in beeld brengen van een frequentie en intesiteitsgebied dat belangrijk is voor ons spraakverstaan. Mijn conclusie is dan ook om de aangeboden spraakbananen met een korreltje zout te nemen en de intentie van wat zij bedoelen primair te willen stellen aan de grafische voorstelling. 7

Zo hoor ik. Een kijkje in het leven van jonge kinderen met gehoorverlies. www.nsdsk.nl

Zo hoor ik. Een kijkje in het leven van jonge kinderen met gehoorverlies. www.nsdsk.nl Zo Zo hoor ik Als een kind doof of slechthorend is, heeft dat vaak hoor grote impact op het gezin. Achter elk kind met gaat een verhaal schuil. Over de oorzaak, de onzekerheid, de zorgen, het onbegrip,

Nadere informatie

1) Bekijk spectrogram 1. Denk niet aan wat er gezegd wordt, maar identificeer minimaal drie in het oog springende patronen in het spectrogram.

1) Bekijk spectrogram 1. Denk niet aan wat er gezegd wordt, maar identificeer minimaal drie in het oog springende patronen in het spectrogram. OPDRACHT 1: Stappenplan opstellen voor het lezen van spectrogrammen. NODIG: Bijgeleverde spectrogrammen (zie bijlage), potloden, schaar, plakband. 1) Bekijk spectrogram 1. Denk niet aan wat er gezegd wordt,

Nadere informatie

Woord vooraf...9. Inleiding

Woord vooraf...9. Inleiding Inhoudsopgave Woord vooraf...9 Inleiding 1 Objectief en subjectief...13 2 Geluid...18 2.1 Wat is geluid?...18 2.2 Eigenschappen van een toon...18 2.3 Harmonischen: grondtoon en boventonen...20 2.4 De invloed

Nadere informatie

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Vraag 1 Een luidspreker en een microfoon zijn in principe op dezelfde manier opgebouwd. Alleen werken ze in omgekeerde richting. Wat bij een luidspreker

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe maken we geluid?

Kernvraag: Hoe maken we geluid? Kernvraag: Hoe maken we geluid? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Geluid voelen Je kunt ook zelf geluid maken. Probeer maar. Houd je vingers tegen je keel als je neuriet. Wat

Nadere informatie

Handleiding bij werkbladen uitspraak

Handleiding bij werkbladen uitspraak Handleiding bij werkbladen uitspraak Er zijn drie kopieerbladen voor de uitspraak: overzicht van de klinkers overzicht van de lastige medeklinkers oefentips voor de uitspraak van de r De eerste twee lichten

Nadere informatie

Geluidsanalyse: de Hollandse en de Marokkaanse [z]

Geluidsanalyse: de Hollandse en de Marokkaanse [z] een beknopte handleiding voor het werken met PRAAT Werken met PRAAT PRAAT is een programma dat werd ontwikkeld aan de Universiteit van Amsterdam. Hoewel het is gemaakt om spraak te analyseren, heeft het

Nadere informatie

Versterking, Compressie en Maximale Output

Versterking, Compressie en Maximale Output Versterking, Compressie en Maximale Output Om de versterking van een hoortoestel goed in te kunnen stellen heb je de volgende waarden in je audiogram nodig: Drempel gehoorverlies Beengeleiding Onaangename

Nadere informatie

De leermachines. Gerard van Winkel.

De leermachines. Gerard van Winkel. De leermachines Gerard van Winkel www.gopher.nl Ik ben aan het dagdromen. Filosofeer over de vrije wil. Als je aan tien verschillende mensen vraagt wat ze onder het begrip vrije wil verstaan, dan krijg

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van oktober. Door middel van de nieuwsbrief houden we u op de hoogte van alles wat er in de groep gebeurd. Ook vertellen we wat

Nadere informatie

Nagalmproblemen in Sportaccommodaties. ing. T. Appeldoorn Acour Lawaaibestrijding B.V.

Nagalmproblemen in Sportaccommodaties. ing. T. Appeldoorn Acour Lawaaibestrijding B.V. Nagalmproblemen in Sportaccommodaties Door: ing. T. Appeldoorn Acour Lawaaibestrijding B.V. Inleiding: Sportaccommodatie zijn vaak ruimtes met zeer veel nagalm. Dit is de consequentie van het grote volume

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Geluid 10/6/2014 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm), Leen

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid. 4 november Brenda Casteleyn, PhD

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid. 4 november Brenda Casteleyn, PhD Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Geluid 4 november 2017 Brenda Casteleyn, PhD Met dank aan: Atheneum van Veurne, Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) 1. Inleiding Dit oefeningenoverzicht

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN Inleiding Een kan verschillende oorzaken hebben. De gevolgen en de behandeling van de stoornis hangen af van de oorzaak. Dit hoofdstuk beschrijft kort de soorten, de graden

Nadere informatie

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken 4 Geluid DO-IT Datum 4. Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken PARAGRAFEN Datum 4. Opdrachten -9 4.2 Opdrachten -24 4.3 Opdrachten -27 4.4 Opdrachten -8 Test jezelf 4 PRACTICUM

Nadere informatie

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED ZINGEN Zang mag niet ontbreken in de BZTband XXL! Daarom zijn we op zoek naar een klas die graag samen zingt. Zing je al vaak met je klas, dan kun je meteen aan de slag. Zo niet, dan heb je hopelijk iets

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO 2015

Correctievoorschrift HAVO 2015 Correctievoorschrift HAVO 2015 l Natuur, leven en technologie Tijdvak 1 Vrijdag 29 mei 09.00 11.00 uur College-examen schriftelijk 1 1 Voor het antwoord op een open vraag worden alleen hele punten toegekend

Nadere informatie

De opbouw van notenladders

De opbouw van notenladders De opbouw van notenladders Door Dirk Schut Voorwoord Iedereen kent de notennamen wel: a, bes, b, c, cis, d, es, e, f, fis, g en gis, maar wat stellen deze namen voor en waarom vinden we juist deze noten

Nadere informatie

Plaats van de frets op een gitaar

Plaats van de frets op een gitaar Plaats van de frets op een gitaar Praktische Opdracht Wiskunde Door: Martijn de Bruijn en Ramon Handulle Klas: 4HN5 Bronnen. Encyclopie van muziekinstrumenten, uitgeverij Helmond B.V. Helmond 977. Bladzijde

Nadere informatie

Mondharmonica is gemerkt: G (De laagste bluesharp) G# A A# B C C# D D# E F F# (De hoogste Bluesharp)

Mondharmonica is gemerkt: G (De laagste bluesharp) G# A A# B C C# D D# E F F# (De hoogste Bluesharp) Introductie Veel bluesmuzikanten zijn autodidact. Dat past goed in de traditie en de sfeer van de bluesmuziek. Een beetje hulp kan natuurlijk altijd handig zijn. Er zijn bluesharplessen te vinden op het

Nadere informatie

Nieuws sites hebben een krantachtige vormgeving; de informatie staat voorop.

Nieuws sites hebben een krantachtige vormgeving; de informatie staat voorop. Be e ldsche rmvormge ving & We bde sign Doelstelling & Doelgroepverkenning Kijk naar verschillende websites om je doelgroep te verkennen. Ze hebben allemaal een andere doelstelling en roepen een bepaalde

Nadere informatie

Lesbrief. Vliegende Koe (4+) De Stilte Nederland

Lesbrief. Vliegende Koe (4+) De Stilte Nederland Lesbrief Vliegende Koe (4+) De Stilte Nederland Spelen is leuk en ernstig tegelijk. Als je er helemaal in opgaat, kan alles. Twee meisjes en een jongen gaan op de vleugels van de verbeelding de strijd

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 2. Zorgvraag verhelderen 21 - Recepten 22 - Zelfzorgvragen 31 3. Geneesmiddelen 37 - Medicijnen tegen keelklachten 38 4. Bereiden

Nadere informatie

Eigenschappen van hoortoestellen. Inleiding. Het principe van een hoortoestel. De microfoon

Eigenschappen van hoortoestellen. Inleiding. Het principe van een hoortoestel. De microfoon Eigenschappen van hoortoestellen Inleiding In Nederland zijn er bij benadering 25 merken hoortoestellen en elk merk heeft misschien wel 40 verschillende types. Dat betekent dat we thans een keuze kunnen

Nadere informatie

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Niek Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Casus: korte anamnese Vrouw 68 jaar, reuma Rechts matig hoge-tonenverlies

Nadere informatie

JAARGANG 8 / NUMMER 4 DECEMBER Mede mogelijk dankzij:

JAARGANG 8 / NUMMER 4 DECEMBER Mede mogelijk dankzij: JAARGANG 8 / NUMMER 4 DECEMBER 2013 Partners: Mede mogelijk dankzij: VRAAG 1 Huh? Nijmeegse onderzoekers ontdekten een woord dat in alle talen ter wereld in ongeveer dezelfde vorm voorkomt: huh? Dat is

Nadere informatie

akoestische grootheden luchtgeluidsisolatie

akoestische grootheden luchtgeluidsisolatie akoestische grootheden luchtgeluidsisolatie a. In het akoestisch laboratorium: de grootheden R & Rw Tussen de zendruimte en de ontvangstruimte zit een opening van 12 m² waartussen de te testen wanden opgebouwd

Nadere informatie

G. Dingemanse, J. Feenstra Gehoor- en Spraak Centrum, afdeling KNO Erasmus MC, Rotterdam, Nederland

G. Dingemanse, J. Feenstra Gehoor- en Spraak Centrum, afdeling KNO Erasmus MC, Rotterdam, Nederland G. Dingemanse, J. Feenstra Gehoor- en Spraak Centrum, afdeling KNO Erasmus MC, Rotterdam, Nederland Real Ear Metingen Meten van geluidsniveau bij het trommelvlies Inhoud Waarom Real Ear Metingen? Uitvoering

Nadere informatie

De hele noot Deze noot duurt 4 tellen

De hele noot Deze noot duurt 4 tellen HERHALING KLAS 1. In de eerste klas heb je geleerd hoe je een melodie of een ritme moet spelen. Een ritme is een stukje muziek dat je kunt klappen of op een trommel kunt spelen. Een ritme bestaat uit lange

Nadere informatie

Golven. 4.1 Lopende golven

Golven. 4.1 Lopende golven Golven 4.1 Lopende golven Samenvatting bladzijde 158: Lopende golf Transversale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/transversale_golfsimulation.html Longitudinale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/longitudinale_golfsimulation.html

Nadere informatie

Digitale Media Handleiding Tool. Judith Koedam DBKV 1A

Digitale Media Handleiding Tool. Judith Koedam DBKV 1A Digitale Media Handleiding Tool Judith Koedam 0838338 DBKV 1A Inhoudsopgave Inleiding Het maken van de site (stappenplan) Stroomschema Beschrijving website Lay out Website Inleiding Voor de opdracht van

Nadere informatie

Grafiek 8.1a Bezoek aan verschillende bedrijventerreinen in Leiden, in procenten van alle Leidenaren 35% 14% 13% 12%

Grafiek 8.1a Bezoek aan verschillende bedrijventerreinen in Leiden, in procenten van alle Leidenaren 35% 14% 13% 12% 8 BEDRIJVENTERREINEN Leiden kent tien bedrijventerreinen. Het bezoek dat Leidenaren brengen aan de verschillende terreinen en de redenen waarom, vormen het onderwerp van dit hoofdstuk. Daarbij wordt ook

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 vwo 2001-I

Eindexamen natuurkunde 1-2 vwo 2001-I Eindexamen natuurkunde -2 vwo 200-I 4 Antwoordmodel Opgave Armbrusterium antwoord: 70 207 277 Zn + Pb 30 82 2 Ab notatie nieuwe isotoop keuze voor de 70 Zn-isotoop aantal nucleonen links en rechts kloppend

Nadere informatie

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren.

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Eenheden In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Hoe we grote getallen klein maken Als we naar de groenteboer gaan

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17

Inhoud. Inleiding Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 2. De intake 21 - Ernst van de klachten 22 - Het intakegesprek 24 3. Geneesmiddelen 29 - Medicijnen tegen keelklachten 30 4. Medisch

Nadere informatie

Rapport inzake het onderzoek naar laagfrequent geluid in Zuidhorn

Rapport inzake het onderzoek naar laagfrequent geluid in Zuidhorn Rapport inzake het onderzoek naar laagfrequent geluid in Zuidhorn 2 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Onderzoeksvragen... 3 1.2 Onderzoeksmethode... 3 2 Analyse en resultaten... 5 3 Conclusies en aanbevelingen...

Nadere informatie

NaSk overal en extra opgaven

NaSk overal en extra opgaven NaSk overal en extra opgaven Opg. 1. Extra opgaven Deel 1: Opgave 1: In de les heeft je docent een experiment uitgevoerd, waarbij een metalen liniaal in trilling gebracht werd. Bij het eerste experiment

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw :

Opleiding Duurzaam Gebouw : Opleiding Duurzaam Gebouw : Akoestiek : ontwerp en realisatie Leefmilieu Brussel Definities en grootheden Manuel Van Damme Acoustical Expert VK Group Doelstelling(en) van de presentatie Evalueren en Definiëren

Nadere informatie

1) Bekijk spectrogram 1. Denk niet aan wat er gezegd wordt, maar identificeer minimaal drie in het oog springende patronen in het spectrogram.

1) Bekijk spectrogram 1. Denk niet aan wat er gezegd wordt, maar identificeer minimaal drie in het oog springende patronen in het spectrogram. OPDRACHT 1: Stappenplan opstellen voor het lezen van spectrogrammen. NODIG: Bijgeleverde spectrogrammen (zie bijlage), potloden, schaar, plakband. 1) Bekijk spectrogram 1. Denk niet aan wat er gezegd wordt,

Nadere informatie

Schriftelijk tentamen Spraakherkenning en spraaksynthese (do. 23 december 2004, 13.30 16.30 u; zaal C.206)

Schriftelijk tentamen Spraakherkenning en spraaksynthese (do. 23 december 2004, 13.30 16.30 u; zaal C.206) Schriftelijk tentamen Spraakherkenning en spraaksynthese (do. 23 december 2004, 13.30 16.30 u; zaal C.206) Vermeld op iedere pagina je naam, je studentennummer en het vervolgnummer per pagina. Als je voor

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai?

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Naam: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Gevaarlijke decibellen 1. Geef voorbeelden van harde geluiden waar je zelf mee te maken

Nadere informatie

Syllabus PDF van www.snelgitaarles.nl. Introductie

Syllabus PDF van www.snelgitaarles.nl. Introductie Syllabus PDF van www.snelgitaarles.nl Introductie Deze documentatie is bedoeld als naslagwerk voor de online gitaarlessen op www.snelgitaarles.nl. Het is documentatie waarin de lessen nader toegelicht

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2001-I

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2001-I Eindexamen natuurkunde vwo 200-I 4 Antwoordmodel Opgave Hoogspanningskabel uitkomst:,4 0 3 (draden) methode ρl ρl 7 0-9 3,0 0 3 Uit R = volgt A kabel = = = 7,08 0-4 m 2. A R 7,2 0-2 Er geldt A draad =

Nadere informatie

Wat maakt uw website vindbaar?

Wat maakt uw website vindbaar? Wat maakt uw website vindbaar? Mainport Art Productions 2010 Dit document mag -uitsluitend in ongewijzigde vormonbeperkt worden verspreid en vermenigvuldigd. Wat maakt uw website vindbaar? Vaak krijgen

Nadere informatie

6. Indexatie: Zijn de verschillende pagina s binnen de site geïndexeerd door Google?

6. Indexatie: Zijn de verschillende pagina s binnen de site geïndexeerd door Google? PIMPTER WEBSHOP http://www.nailsprinter.com http://www.pimpter.com/ http://www.salonique.com/nail-printers.html http://www.nagelstudiocenc.nl/shop.php http://www.yournail.nl/webwinkel-category-1127889/nagelprinter.html

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20932 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20932 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20932 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Haar, Sita Minke ter Title: Birds and babies : a comparison of the early development

Nadere informatie

1) Meld je eerst aan met je Google account

1) Meld je eerst aan met je Google account Google Keyword tool: korte handleiding 1) Meld je eerst aan met je Google account Dit doe je door rechtsboven op aanmelden te klikken. Doe je dit voor de eerste keer, dan zal je nog een paar gegevens moeten

Nadere informatie

hoort bij activiteiten: praten, muziek informatiedrager: bel, telefoon, sirene Effecten van geluid op een mens:

hoort bij activiteiten: praten, muziek informatiedrager: bel, telefoon, sirene Effecten van geluid op een mens: Geluid; functies Positief: hoort bij activiteiten: praten, muziek informatiedrager: bel, telefoon, sirene Negatief: als geen verband met of storing eigen activiteiten bevat ongewenste informatie Geluid;

Nadere informatie

Spreken en Verstaan: Inleiding in de Fonetiek

Spreken en Verstaan: Inleiding in de Fonetiek Spreken en Verstaan: Inleiding in de Fonetiek Prakticum: deelverslag 1 14-12-2009 Martijn van den Heuvel CKI 3020355 Opdracht A.7.1. Allereerst moest voor deze opdracht het fragment zinleven1 ingeladen

Nadere informatie

Fonemisch Bewustzijn

Fonemisch Bewustzijn Fonemisch Bewustzijn Ellen van der Veen Welkom en Agenda 1. Introductie 2. Fonemisch Bewustzijn 3. Vragen en praktijkervaringen Doelstellingen van vandaag 1. De deelnemers kennen de begrippen taalbewustzijn,

Nadere informatie

Biofysisch Practicum Geluid Spraakanalyse Richtinghoren Gehoortest

Biofysisch Practicum Geluid Spraakanalyse Richtinghoren Gehoortest Biofysisch Practicum Geluid Spraakanalyse Richtinghoren Gehoortest Denise van Barneveld SprintUp Radboud Universiteit Nijmegen Geluiden opnemen In dit practicum zullen jullie je eigen stem gaan analyseren.

Nadere informatie

Bevindingen In totaal hebben we de test afgenomen bij 9 mensen. Helaas door beperkte aanwezigheid van vrouwen zijn dit enkel mannen geweest.

Bevindingen In totaal hebben we de test afgenomen bij 9 mensen. Helaas door beperkte aanwezigheid van vrouwen zijn dit enkel mannen geweest. Bevindingen In totaal hebben we de test afgenomen bij 9 mensen. Helaas door beperkte aanwezigheid van vrouwen zijn dit enkel mannen geweest. Wel hebben we gekeken om verschillende profielen en leerjaren

Nadere informatie

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht Examentraining Natuurkunde havo 2015 Subdomein B1. Informatieoverdracht Een trilling is een periodieke beweging rond een evenwichtsstand Kenmerkende grootheden: trillingstijd T (in s). Uit T is de frequentie

Nadere informatie

WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK. Wat is dat? Eva van de Sande. Radboud Universiteit Nijmegen

WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK. Wat is dat? Eva van de Sande. Radboud Universiteit Nijmegen WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Wat is dat? Eva van de Sande Radboud Universiteit Nijmegen EERST.. WETENSCHAPSQUIZ 1: Hoe komen we dingen te weten? kdsjas Google onderzoek boeken A B C 1: We weten dingen door

Nadere informatie

en doe dit steeds maar weer opnieuw, elke keer als je opmerkt dat je aandacht afdwaalt van je ademhaling 1min

en doe dit steeds maar weer opnieuw, elke keer als je opmerkt dat je aandacht afdwaalt van je ademhaling 1min Zitmeditatie 45min Je begint nu enige tijd te zitten in milde en open aandacht 5 Je oefent in wakkerheid, in aanwezig zijn, zonder iets te moeten 4 Je oefent in niet-doen 4 Neem als het kan een vaste plek

Nadere informatie

Lesbrief. Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk

Lesbrief. Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk Lesbrief Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk In de geborgenheid van een overvol huis zien we een man, alleen en geheel in beslag genomen door de dagelijkse beslommeringen. Identieke handelingen die hij

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2017

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2017 Nieuwsbrief groep 3 oktober 2017 Nieuws uit de groep: Woensdag 4 oktober deden we met maar liefst 4 teams mee met het korfbaltoernooi voor groep 3 en 4. De kinderen hebben het ontzettend goed gedaan! Wat

Nadere informatie

GELUIDSONDERZOEK JULIANAKERK DORDRECHT T.B.V. ORGELVOLUME ONDER DE ACHTERGALERIJ

GELUIDSONDERZOEK JULIANAKERK DORDRECHT T.B.V. ORGELVOLUME ONDER DE ACHTERGALERIJ GELUIDSONDERZOEK JULIANAKERK DORDRECHT T.B.V. ORGELVOLUME ONDER DE ACHTERGALERIJ Ing. C.W. Doornhein / mei 2015 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. GELUIDSONDERZOEK 3. METINGEN 4. ANALYSE GELUIDSVOLUME ONDER

Nadere informatie

Tentamen Spraakherkenning en -synthese

Tentamen Spraakherkenning en -synthese Tentamen Spraakherkenning en -synthese Rob van Son 25 maart 2008 Vermeld op iedere pagina je naam, je studentnummer en het volgnummer per pagina. Gebruik voor elke opgave (1-5) een apart vel. Als je voor

Nadere informatie

Als praten niet vanzelf gaat

Als praten niet vanzelf gaat Libra R&A locatie AC Eindhoven Als praten niet vanzelf gaat Niet alle kinderen leren vanzelf goed praten. Daar kunnen verschillende oorzaken voor zijn. In deze folder leest u waar u op moet letten en wat

Nadere informatie

How to make an Albuino Chicken. Angel Roelofs 3006410 G&I1- C

How to make an Albuino Chicken. Angel Roelofs 3006410 G&I1- C How to make an Albuino Chicken Angel Roelofs 3006410 G&I1- C Het proces Mijn allereerste idee was het maken van een alarmsysteem die ervoor zou zorgen dat mijn honden in de nacht niet meer proberen alles

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Inleiding Ik doe mijn werkstuk over logopedie omdat ik het een interessant onderwerp vond en mijn moeder is logopedist. Mijn hoofdstukken zijn: 1Wat is logopedie? 2Wie

Nadere informatie

De aanzet. De plaats waar de punt van de tong tegen de achterzijde der boventanden geplaatst moet worden, is afhankelijk van:

De aanzet. De plaats waar de punt van de tong tegen de achterzijde der boventanden geplaatst moet worden, is afhankelijk van: De aanzet Een goed uitgevoerde aanzet is een combinatie van 3 factoren: a. voorbereiding van de juiste toonhoogte d.m.v. het embouchure b. dosering van de juiste hoeveelheid adem c. het gebruik van de

Nadere informatie

Hallo iedereen! 2D vs 3D vs diepte

Hallo iedereen! 2D vs 3D vs diepte Hallo iedereen! In deze blog zou ik graag een licht werpen op twee uitdagingen van landschapsfotografie, namelijk diepte en grootsheid. Landschapsfotografie lijkt wellicht een makkelijke bezigheid; het

Nadere informatie

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering Hier vind je een overzicht van de lesdoelen die worden aangeboden in dit project. Houd er rekening mee dat je tijdens de uitvoering van de lessen waarschijnlijk met méér doelen bezig zult zijn, voortkomend

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Scratch les 2: Vissen vangen!

Scratch les 2: Vissen vangen! Scratch les 2: Vissen vangen! Diep in de zee Gerrie de diepzeevis heeft honger! Hij lust graag andere visjes, maar zorg dat hij zich niet verslikt in giftige vissen! Dit materiaal is gemaakt door Felienne.

Nadere informatie

Dennis Wagenaar 19-04-10 v 1.0

Dennis Wagenaar 19-04-10 v 1.0 Ontwerprapport Save Energy Leiden Dennis Wagenaar 19-04-10 v 1.0 Inhoudsopgave Inleiding...4 1 Grafisch Ontwerp...5 1.1 De website...5 1.2 Header...6 1.3 Menu...6 1.4 Content...7 1.5 Grafieken...7 1.5

Nadere informatie

Werkblad: Gedrag van honden

Werkblad: Gedrag van honden Werkblad: Gedrag van honden Wat ga je doen? Je gaat het gedrag van honden bekijken als ze buiten lopen, op straat of in een park. Wat is het doel? Deel I. Onderzoeken hoe honden zich gedragen. Vragen hierbij

Nadere informatie

Toonladders en 3-klanken. Toonladders en 3-klanken. Toonladders en 3-klanken. PHCC-G Walk-in. Beginselen van muziek-theo-rie.

Toonladders en 3-klanken. Toonladders en 3-klanken. Toonladders en 3-klanken. PHCC-G Walk-in. Beginselen van muziek-theo-rie. Toonladders en 3-klanken PHCC-G Walk-in Beginselen van muziek-theo-rie Noodzakelijke kennis bij gebruik van muziekprogramma's Akkoorden-hulpje bij melodiën Theo Henrichs - 29 Toonladders en 3-klanken Agenda

Nadere informatie

Akoestiek. Geluid zichtbaar gemaakt. Golfvormen. Geluid zichtbaar gemaakt. Golfvormen. Golfvormen. Overzicht

Akoestiek. Geluid zichtbaar gemaakt. Golfvormen. Geluid zichtbaar gemaakt. Golfvormen. Golfvormen. Overzicht Akoestiek Geluid zichtbaar gemaakt Overzicht 1. Geluid zichtbaar gemaakt 2. 3. Spectra, spectrogrammen en formanten Geluid zichtbaar gemaakt Oscillogram: weergave van de luchtdrukverstoringen (db) Spectrogram:

Nadere informatie

Lawaai & occasionele blootstelling

Lawaai & occasionele blootstelling Lawaai & occasionele blootstelling Lawaai & occasionele blootstelling - Versie: 01/08/2012 Pagina 1 / 8 LAWAAI & OCCASIONELE BLOOTSTELLING Inleiding : In de wereld van de luchtvaart worden heel wat werknemers

Nadere informatie

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten.

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. onderdeel: dialoog Titel les/thema Toneel spelen Graad: 1 Accent op verhaal Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. Leerplandoelnummer Leerplandoel uitgeschreven

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur

Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur Inhoud Ik heb geen tijd om een ebook te schrijven!... 3 Waarom heb ik het recht om je dit te vertellen?... 4 Template voor schrijven

Nadere informatie

Overzicht Dit project wordt ontwikkeld door Harry Hendriks Muziek & Onderwijs i.s.m. basisschool De Mussenberg in Horn en stichting SIEN.

Overzicht Dit project wordt ontwikkeld door Harry Hendriks Muziek & Onderwijs i.s.m. basisschool De Mussenberg in Horn en stichting SIEN. MUZITAAL Taalregels aanleren m.b.v. muziek groep 6/7 T Overzicht Dit project wordt ontwikkeld door Harry Hendriks Muziek & Onderwijs i.s.m. basisschool De Mussenberg in Horn en stichting SIEN. Vraag/Idee

Nadere informatie

Audiologie Geluid. Inleiding. Zuivere tonen verses gewone geluiden.

Audiologie Geluid. Inleiding. Zuivere tonen verses gewone geluiden. Audiologie Geluid Inleiding Voor ons als goedhorenden is het horen van geluiden en het verstaan van stemmen de meest logische zaak van de wereld. Pas als je na gaat denken over geluid, ga je je realiseren

Nadere informatie

Tussendoelen Taal: Spraak- Taalontwikkeling

Tussendoelen Taal: Spraak- Taalontwikkeling Tussendoelen Taal: Spraak- Taalontwikkeling 0 1;6 2 2;6 3 3,6 4 4;6 1. Praat in één-woordzinnen ( bal? betekent bijvoorbeeld: ik wil de bal hebben). 2. Kent de betekenis van ongeveer 70 3. Kan woorden

Nadere informatie

Deel 1: Gitaarsnaren. MAES Frank MAES Frank Mei 2015 Gitaarsnaren

Deel 1: Gitaarsnaren. MAES Frank MAES Frank Mei 2015 Gitaarsnaren Deel 1: Gitaarsnaren MAES Frank Frank.maes6@telenet.be 0476501034 MAES Frank Mei 2015 Gitaarsnaren 1 Inleiding In deze presentatie ga ik proberen uit te leggen hoe we aan de verschillende klanken kunnen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 18. Het 10-minutengesprek. Wat leert u in deze les? Vergelijkingen maken. Zeggen hoe vaak iets gebeurt. Verkleinwoordjes. Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Lesbrief. In Holland staat een Huis (AL) De Stilte/Huis voor Beeldcultuur

Lesbrief. In Holland staat een Huis (AL) De Stilte/Huis voor Beeldcultuur Lesbrief In Holland staat een Huis (AL) De Stilte/Huis voor Beeldcultuur In Holland staat een Huis is voor De Stilte en het Huis voor Beeldcultuur niet het oude liedje. In dit huis woont geen heer die

Nadere informatie

de luidklokken van de kerk in Harich

de luidklokken van de kerk in Harich de luidklokken van de kerk in Harich krukassen of rechte assen? inleiding en samenvatting De klokken in de toren van Harich zijn aan krukassen opgehangen. Deze oude klokken zijn waarschijnlijk in hun oorspronkelijke

Nadere informatie

Kern 2: teen - een - neus - buik - oog. Spellen bij kern 2. In deze kern leert uw kind: Letters: t n b oo ee Woorden: teen - een - neus - buik - oog

Kern 2: teen - een - neus - buik - oog. Spellen bij kern 2. In deze kern leert uw kind: Letters: t n b oo ee Woorden: teen - een - neus - buik - oog Kern 2: teen - een - neus - buik - oog In deze kern leert uw kind: Letters: t n b oo ee Woorden: teen - een - neus - buik - oog De letters i - m - r - v - s aa - p e zijn bekende letters geworden. De letters

Nadere informatie

Lesbrief. Carrousel des Moutons (4+) D'Irque & Fien Vlaanderen

Lesbrief. Carrousel des Moutons (4+) D'Irque & Fien Vlaanderen Lesbrief Carrousel des Moutons (4+) D'Irque & Fien Vlaanderen Dit Vlaamse duo laat de grootsheid van het circus dan wel achterwege, maar deze voorstelling heeft absoluut alles: poëzie, acrobatie, humor,

Nadere informatie

Om te beginnen vormen de longen de motor van de spraak door de opbouw van luchtdruk.

Om te beginnen vormen de longen de motor van de spraak door de opbouw van luchtdruk. Spraakakoestiek Gerrit Bloothooft Te gebruiken bij het college Fonetiek van de Inleiding Taalwetenschap. Tekst met een klein lettertype is optioneel. Dat geldt ook voor de paragrafen 8 en 9. November 28

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom Naam: Het jodendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden op www.geloofik.nl.

Nadere informatie

Wat weet ik al over het onderwerp? (Kennis ophalen)

Wat weet ik al over het onderwerp? (Kennis ophalen) HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 3, LES 1 GROEP 4 achtergrondinformatie Leesstrategie Wat weet ik al over het onderwerp? (Kennis ophalen) Lesdoelen De kinderen kunnen: bedenken wat ze al weten over het onderwerp.

Nadere informatie

Kennisles Mediawijs: Wat is waar?

Kennisles Mediawijs: Wat is waar? Kennisles Mediawijs: Wat is waar? Wat is nu eigenlijk de waarheid? In het woordenboek staat: Iets dat waar is. Woorden overeenstemmen met feiten. Het probleem is alleen dat er maar heel weinig sprake is

Nadere informatie

ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen.

ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen. 3. De regenboog! Tijdens deze activiteit: ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen. Inrichting speelleeromgeving De activiteit start in de grote kring bij het digibord

Nadere informatie

Lichtgewicht akoestisch plaatmateriaal

Lichtgewicht akoestisch plaatmateriaal Lichtgewicht akoestisch plaatmateriaal AKOESTISCHE OPLOSSINGEN In de hedendaagse architectuur wordt vaak gebruik gemaakt van materialen als beton, glas en staal. Op akoestisch gebied laten deze vaak te

Nadere informatie

Bijlage 14 Registratie- en planningsformulier gehele groep

Bijlage 14 Registratie- en planningsformulier gehele groep Bijlage 14 Registratie- en planningsformulier gehele groep Toelichting In de kolom aanbieding vult u de datum in waarop u de activiteit aan de gehele groep heeft aangeboden. U hoeft dit dan niet bij iedere

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding 10. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14

Voorwoord 9. Inleiding 10. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14 Inhoud Voorwoord 9 Inleiding 10 Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14 Mind-app 15 De kracht van de mindmap 16 Overzicht en inzicht 16 Ordenen, onthouden en bedenken 17 Een mindmap voor alles! 17 Gebruik

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2016

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2016 Nieuwsbrief groep 3 oktober 2016 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van oktober. Door middel van de nieuwsbrief houden we u op de hoogte van alles wat er in de groep gebeurd. Ook vertellen we wat

Nadere informatie

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk Bloom Taxonomie van in de praktijk De taxonomie van Bloom kan worden toegepast als praktisch hulpmiddel bij het differentiëren in denken en doen. Het helpt je om in je vraagstelling een plaats te geven

Nadere informatie

Spellen bij kern 2 Spel 1: Stickers plakken Spel 2: Wie maakt de meeste woorden? Spel 3: Woorden maken Spel 4: Zelf typen Spel 5: Letterboek maken

Spellen bij kern 2 Spel 1: Stickers plakken Spel 2: Wie maakt de meeste woorden? Spel 3: Woorden maken Spel 4: Zelf typen Spel 5: Letterboek maken Spellen bij kern 2 Spel 1: Stickers plakken Schrijf op een velletje met zelfklevende stickers een aantal keren de volgende woorden: oog - neus - buik - teen. Zet alle knuffels van uw kind bij elkaar. Laat

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 17 juni 13.30-16.30 uur

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 17 juni 13.30-16.30 uur Examen HAVO 2015 tijdvak 2 woensdag 17 juni 13.30-16.30 uur wiskunde A Dit examen bestaat uit 22 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 80 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met

Nadere informatie

Antwoordmodel - Kwadraten en wortels

Antwoordmodel - Kwadraten en wortels Antwoordmodel - Kwadraten en wortels Schrijf je antwoorden zo volledig mogelijk op. Tenzij anders aangegeven mag je je rekenmachine niet gebruiken. Sommige vragen zijn alleen voor het vwo, dit staat aangegeven.

Nadere informatie