De aanzet. De plaats waar de punt van de tong tegen de achterzijde der boventanden geplaatst moet worden, is afhankelijk van:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De aanzet. De plaats waar de punt van de tong tegen de achterzijde der boventanden geplaatst moet worden, is afhankelijk van:"

Transcriptie

1 De aanzet Een goed uitgevoerde aanzet is een combinatie van 3 factoren: a. voorbereiding van de juiste toonhoogte d.m.v. het embouchure b. dosering van de juiste hoeveelheid adem c. het gebruik van de tong Alleen het voorste gedeelte van de tong wordt actief gebruikt. Het middelste deel blijft ontspannen op de bodem van de mondholte liggen, terwijl het achterste gedeelte eveneens zo ontspannen mogelijk blijft, aangezien dat ook met de keel het geval behoort te zijn. Met het voorste gedeelte van de tong dus, wordt vanaf de achterzijde van de boventanden de klank tuu of duu gevormd variërende van een zeer scherpe t tot een zeer weke d. (staccato/legato) De uu-klank niet met de keel, maar voor in de mond vormen, alsof met aangesloten lippen, gefloten wordt. (zie hoofdstuk embouchure) De punt van de tong blijft zoveel mogelijk achter de tanden. Hij beweegt zich op en neer achter de boven- en benedentanden, sneller of langzamer al naar verlangt wordt. Gedurende het aanhouden van een toon, blijft de gehele tong zoveel mogelijk ontspannen in de mond rusten, terwijl de punt ontspannen tegen de achterkanten van de ondertanden ligt. De vorm van de tong kan men vergelijken met een ski. De punt van de ski is het voorste gedeelte van de tong dat de aanzet verzorgd. Hij is op en neer beweegbaar, iedere keer dat een nieuwe toon moet worden aangezet. De plaats waar de punt van de tong tegen de achterzijde der boventanden geplaatst moet worden, is afhankelijk van: a. de vorm van mond en gebit b. de gewenste aanzet De beste plaats moet worden opgezocht in de omtrek van de scheiding van gebit en verhemelte. De tong moet achter de tanden blijven, althans zoveel mogelijk en mag niet tussen de lippen komen, laat staan daar doorheen steken. Bij hogere tonen wordt de tongpunt hoger tegen de boventanden eventueel zelfs tegen het gehemelte geplaatst. Bij lagere tonen gebeurt dit lager en mag tevens voeling met de ondertanden plaats vinden. Bij staccato wordt de tongpunt laag tegen de boventanden geplaatst. Bij portato hoog of tegen het verhemelte. Daartussen in zitten vele nuances in articulatie en dus vele kleine verschillen in plaatsing. Bij scherpe aanzetten is de tongpunt spits en gespannens. Bij weke aanzetten meer ontspannen en breder. Men moet er voor zorgen dat de tong voor de nieuw te maken aanzet zo lang mogelijk op de bodem van de mond blijft liggen en niet te vroeg wordt opgelicht naar de boventanden. Wordt hij namelijk te vroeg opgelicht, dan wordt de voorgaande toon voortijdig en met een schok afgebroken, terwijl hij juist mooi moet doorklinken. Hierbij is ook een goede doorstroming van de adem van belang. (zie hoofdstuk ademhaling). Dus nooit een afgebroken tuuuuuuut maar altijd open tuuuuuu---. Praktische oefeningen om de aanzet te controleren. Aanzetten moetent gelijktijdig met embouchure-vorming, beoefend worden:

2 a. zonder mondstuk of instrument b. op het enkele mondstuk c. op het instrument Beginnen voor de spiegel m.b.v.een "visualizer" (= de rand van een mondstuk op een staaf gemonteerd,uitstekend geschikt om de tong te controleren of hij door de lippen heen steekt) totdat de leerling weet te onderscheiden, oftewel hij voelt welke spieren hij moet gebruiken en welke bewegingen hij wel en niet moet maken. (b.v. op en neergaan van het voorste gedeelte van de tong). Als oefening kan het beste de f en de bes worden gespeeld zonder gebruik van de tong, dus zonder aanzet laten spelen. Uitsluitend laten uitademen en de klank Hu laten zeggen. Hierbij opletten dat alleen embouchurespanning en geen keelspanning wordt gebruikt. Daarna aansluitend de Hu-klank met de du-aanzet en later de tu-aanzet afwisselen. Steeds de embouchurespanning blijven controleren en vooral ook door de leerling laten bewust worden. Tussen hu en du of tu-klank geen adem halen. Let er ook vooral op dat tussen twee tonen in, het embouchure niet wordt losgelaten. Het begin van de toon is dus een zaak van de aanzet, dus van de tong. De lippen mogen niet mee aanzetten, zij dienen om de toonhoogte te bepalen (zie hoofdstuk embouchure). Op de nu volgende pagina's van dit hoofdstuk zullen de diverse soorten aanzetten en de problemen hiervan besproken worden. We kennen in het trombonespel de volgende manieren om een toon te beginnen: A. de ademaanzet B. de normale aanzet C. de portato aanzet en 2 z.g. tussenaanzetten n.l.: D. bij het tongslagspel de "ku" aanzet E. bij het legatospel de "du" of "lu" aanzet A. De ademaanzet.

3 Hierbij worden de lippen rechtstreeks in trilling gebracht door de uitgeblazen ademstroom, en heeft de tong slechts een functie met betrekking tot het regelen van de luchttoevoer. (laag-midden-hoog-register) Deze aanzet wordt in de praktijk weinig gebruikt, en dan alleen voor het heel zacht aanzetten (onhoorbaar beginnen) van tonen in het lage, register. In het studieprogramma wordt deze aanzet echter veelvuldig gebruikt, o.a. bij het verbeteren van fouten in de aanzet. B. De normale aanzet. Bij deze aanzet is de volgorde als volgt: 1. inademen met aan het einde van de inademing spannen van het embouchure (de lippen). 2. tong achter de boventanden plaatsen, waardoor de luchtstroom wordt afgesloten. 3. door naar beneden brengen van de tong (tu, ta of ti) krijgt de lucht gelegenheid de gespannen lippen te passeren en te laten vibreren en ontstaat een toon. Bij een goede aanzet moet er: - voldoende ademdruk achter de luchtkolom zijn. - de juiste spanning in de lippen aanwezig zijn (afhankelijk van de toonhoogte). - de tong moet de juiste positie in de mondholte innemen. Tevens dienen lippenspanning (i.v.m. de toonhoogte) en schuifpositie met elkaar in overeenstemming te zijn, en moet de stand van het mondstuk t.o.v. de lippen de juiste. Fouten Fouten die hierbij kunnen ontstaan zijn: - De tong wordt voor de, aanzet niet met de punt achter de boventanden, maar tussen de lippen geplaatst. We krijgen dan een tongbeweging die naar achter gaat (tegen de uitgeblazen lucht in), en niet van boven naar beneden. Deze aanzet is trager en ook niet aan te duiden met een lettergreep b.v. tu. (belangrijk voor het bewust maken van de aanzetbeweging). Zoals we verder bij het bespreken van de tongslag zullen zien wordt daarbij de tu-ku aanzet gebruikt (tu dus weer van achter de boventanden). Daarom vanaf het begin de tu-aanzet gebruiken. Alleen in het zeer lage register,daalt de tong wat voor het begin van de aanzet (meer luchttoevoer) en komt de tong in de buurt van de lippen (soms tussen de lippen) te liggen. Dit verschilt sterk per individu (bouw van de mond). - De lippen hebben niet de juiste spanning voor de te spelen toon. - De tongpositie in de mond komt niet overeen met de te spelen toon (ligt b.v. voor een hoge toon te laag of voor een lage toon te hoog in de mondholte). - De lippenspanning (vibraties) en de.schuifposities (intonatie) zijn niet gelijk. Dit komt veel voor bij tonen in de z.g. hulpposities. - Er wordt niet voldoende ademdruk gebruikt op het moment van de aanzet, maar iets later, wat resulteert in het z,g. "buik-blazen" (ta-ha). - De stand van instrument en mondstuk is niet de juiste. Oefeningen.

4 Om een goede aanzet te leren is het verstandig dit eerst zonder instrument en/of mondstuk te studeren. Wel voor de spiegel!!!!!!!! 1. Rustig inademen, lippen spannen, controle of er geen "valse" spanningen in hals of voorhoofd bij de ogen aanwezig zijn, tong achter de boventanden brengen en door naar beneden te bewegen tuu zeggen (uitademing). 2. Dezelfde oefening als 1. maar nu met lippenvibratie (buzzen). 3. Dezelfde oefening nu op het mondstuk doen. Let op de stand van het mondstuk en houding van de mond (lippen) en wangen (geen bolle wangen) 4. De oefeningen 2. en 3, ook studeren met afwisselende ademaanzet en do normale aanzet om het embouchure te controleren. 5. De oefeningen gaan studeren op middenregistertoon van het instrument, b.v. een klein f. Let op: - lichaamshouding (houding linkerarm) - houding instrument - valse spanningen Bereid alles goed voor. Zorg dat je op de tweede en derde tel van de maat die je telt adem haalt, embouchure klaarzet enz., zodat het een tel, n.l. de vierde tel van de maat, precies klaar staat alvorens je inzet. ( zie ook hoofdstuk houding ) C. De portato aanzet. Deze aanzet ligt, tussen de normale en de legato aanzet in. We denken nu bij de tongbeweging niet aan tu, maar aan du, waarbij de tongpunt voor de aanzet iets verder naar achter (schuin omhoog eigenlijk) tegen het harde gedeelte van het verhemelte ligt. Bij de aanzet is de beweging van de tong niet zo snel en scherp als bjj de normale aanzet, maar wat langzamer en subtieler. De luchtstroom wordt hierbij wel door de du-aanzet onderbroken, maar zo weinig dat het nauwelijks hoorbaar is. De tonen zijn dus wel gescheiden. De aanzet is steeds het einde van de vorige toon. Dit in tegenstelling tot de normale aanzet. In het algemeen zal deze aanzet altijd worden gebruikt ale "tussen" aanzet. D. De tussen aanzet ku. Bij de tongslag maken we gebruik van de lettergreep tu-ku, tu-ku-tu of tu-tuku. De ku-aanzet fungeert daarbij als het tijdbesparende onderdeel. De ku-beweging met het voorste gedeelte van de tongrug uitgevoerd is n.l. veel korter (dus. sneller te realiseren) dan de tu-beweging. Hierbij kunnen we spreken van een "tussen" aanzet, omdat in bjjna alle gevallen van tongslag-passages met de normale aanzet worden begonnen. Slechts bij uitzondering wordt met de ku-aanzet begonnen b.v. na een overgebonden toon. I.p.v. de ku, wordt in zeer snelle passages ook de gu gebruikt, waarbij de g als in het Engels (b.v. "good", dus als een zachte k) wordt uitgesproken Bij het gebruik van deze "hulp" aanzetten moet er goed op worden gelet dat normale en hulp aanzet even goed gearticuleerd wordend even sterk zijn van dynamiek en ook ritmisch exact worden uitgevoerd. E. De tussen aanzetten ru of du. Bij het legatospel op de trombone ontstaan in bepaalde legato-passages glissando-effecten.

5 Om deze te vermijden worden na de eerste toon met de normale aanzet te zjjn begonnen de volgende legato te spelen tonen met de weke zachte du aanzet gespeeld. We denken daarbij aan de Engelse uitspraak van de letter r. Het beginpunt van de tongbeweging ligt daarbij iets meer naar achter (schuin naar boven) dan bij de portato aanzet. Aanzetregels, kort samengevat. 1. Zit of sta rechtop. 2. Houdt het instrument klaar aan de mond om direkt klaar te zijn om te kunnen gaan spelen. 3. Adem diep in en spreid de flanken( met bolle rug. 4. Zet het instrument aan de lippen en neem de tpffff-stand in. Houdt de kaakopening wijd. 5. Houdt de schouders laag en ontspan de armen. 6. Zet snel aan met de tong, trek de tong snel terug en geef direkt lucht achter de tongbeweging aan met ademsteun. 7. Speel met ademsteunzet de lucht vast.

Embouchure MANONVERMEER.NL

Embouchure MANONVERMEER.NL Embouchure Wat is embouchure? Embouchure is de manier waarop je de spieren bij de mond en keel gebruikt om de lucht op een efficiënte en ontspannen manier in het instrument te krijgen en hoe de holtes

Nadere informatie

( Hoe moet deze oefeningen doen? )

( Hoe moet deze oefeningen doen? ) Relaxatieoefeningen ( Wat zijn Relaxatieoefeningen? ) Deze opdracht bestaat uit oefeningen die je kunnen helpen om te relaxen. ( Waarom relaxatieoefeningen? ) Mensen weten dikwijls niet meer hoe ze kunnen

Nadere informatie

De 5 Tibetanen. Inleiding tot de 5 Tibetanen

De 5 Tibetanen. Inleiding tot de 5 Tibetanen De 5 Tibetanen De 5 Tibetanen zijn eigenlijk 6 oefeningen. De eerste 5 zijn welbekend als "de 5 Tibetanen, maar er is nog een 6e oefening wat "de geheime leer" of "de geheime oefening" wordt genoemd. De

Nadere informatie

Handleiding bij werkbladen uitspraak

Handleiding bij werkbladen uitspraak Handleiding bij werkbladen uitspraak Er zijn drie kopieerbladen voor de uitspraak: overzicht van de klinkers overzicht van de lastige medeklinkers oefentips voor de uitspraak van de r De eerste twee lichten

Nadere informatie

Spreken Wat is een dysartrie?

Spreken Wat is een dysartrie? Dysartrie 2 Dysartrie is de algemene term voor een motorische spraakstoornis als gevolg van neurologische problematiek. Deze folder is bedoeld voor patiënten met een dysartrie en hun omgeving. Er staat

Nadere informatie

Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan

Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan Materiaal Opdracht buikademhalingsoefening Opdracht relaxatie-oefening Relaxatiedagboek lichaamsscan oefening (www.actinactie.nl, te downloaden als

Nadere informatie

fysiotherapie na een longoperatie

fysiotherapie na een longoperatie patiënteninformatie fysiotherapie na een longoperatie Binnenkort wordt u geopereerd aan uw long(en) of u heeft onlangs een operatie ondergaan. Waarom is fysiotherapie belangrijk na deze operatie? Hoe kunt

Nadere informatie

De 7 ademhalingsopeners

De 7 ademhalingsopeners De 7 ademhalingsopeners Inhoud: Algemeen blz. 2 Richtlijnen blz. 3 Oefeningen blz. 3/6 Algemeen De 7 ademhalingsopeners zijn oefeningen die je helpen om je longen, hart en je afweer energie te versterken.

Nadere informatie

Beide systemen zijn goed, maar deze methode legt de nadruk op leren door te luisteren.

Beide systemen zijn goed, maar deze methode legt de nadruk op leren door te luisteren. Inhoud en advies: Met deze splinternieuwe methode leer e vlot hoe e de Clarinéo kan bespelen. Het boek staat boordevol oefeningen en tips! Bi dit boek hoort een gratis cd met luister- en meespeeltracks.

Nadere informatie

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest 2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof Oefeningen voor een gezond lichaam en geest De Soldaat Dit is de eerste van de vier warming up oefeningen waarbij het doel is de hartslag te verhogen

Nadere informatie

ETUDES VOOR DE CF TREKHARMONICA

ETUDES VOOR DE CF TREKHARMONICA ETUDES VOOR DE TREKHRMONI www.harry-dijkstra.nl ETUDE No. 1 REPETERENDE TONEN Doel van deze oefeningen: het verbeteren van de 'repeterendetonen' techniek. Deze techniek bestaat uit het herhalen van ETUDE

Nadere informatie

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis Het is belangrijk om de oefeningen die u in het ziekenhuis hebt gedaan thuis dagelijks voort te zetten. Dit om de gewrichten en spieren in een goede conditie te houden. Probeer op een vast tijdstip te

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit?

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit? 1. Inleiding Je wil graag dit wondermooie instrument leren bespelen. Om je hierin op weg te helpen, geef ik jou graag de volgende tips mee. + Zorg ervoor dat je ergens rustig en aandachtig kan werken.

Nadere informatie

DEEL I: KAAKOEFENINGEN. dit werk is auteursrechtelijk beschermd

DEEL I: KAAKOEFENINGEN. dit werk is auteursrechtelijk beschermd DEEL I: KAAKOEFENINGEN I Kaakoefening 1 Doe je mond wijd open en dicht, net alsof je in een appel bijt. II Kaakoefening 2 Beweeg je onderkaak van voor naar achter, net zoals je de lade van een kast open-

Nadere informatie

Watersafety test 12. Baan Vier - Schoolzwemmen - pg 1

Watersafety test 12. Baan Vier - Schoolzwemmen - pg 1 Watersafety test 12 1 Bart Soons, Tom Van Iseghem, Kristien De Martelaer (VUB) - Klassieke zwemtest versus water safety test als evaluatie van veilig zwemmen in het lager onderwijs - Vlaams Tijdschrift

Nadere informatie

Ademhalingsoefeningen voor thuis

Ademhalingsoefeningen voor thuis Fysiotherapie Ademhalingsoefeningen voor thuis www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl FYS016 / Ademhalingsoefeningen voor thuis / 22-05-2014 2 Ademhalingsoefeningen

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen bij COPD

Oefeningen en adviezen bij COPD Oefeningen en adviezen bij COPD U bent opgenomen bij Rijnstate omdat u COPD heeft. COPD is de Engelse afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel chronische obstructieve longziekte. U

Nadere informatie

Fysiotherapie na een keizersnede

Fysiotherapie na een keizersnede REVALIDATIE Fysiotherapie na een keizersnede BEHANDELING Fysiotherapie na een keizersnede Een keizersnede betekent dat u een bevalling én een buikoperatie hebt ondergaan. Ondanks de drukke en bijzondere

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn wordt veroorzaakt door spierspanningen in de hals, de schouders en het hoofd. De hoofdpijn is vaak

Nadere informatie

Zomerschool Rooi 2014. Mindfulness Qigong. Paul Strijbos

Zomerschool Rooi 2014. Mindfulness Qigong. Paul Strijbos Zomerschool Rooi 2014 Mindfulness Qigong Paul Strijbos 2014, Paul Strijbos Uitgegeven in eigen beheer Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Adem in, en til het rechterbeen iets op, hou even vast, en laat hem op de uitademing weer zakken.

Adem in, en til het rechterbeen iets op, hou even vast, en laat hem op de uitademing weer zakken. Oefenschema Inleiding: Dit oefenschema beoogt ontspanning en bewustwording van het lichaam. Hoewel deze oefeningen niet veel van het lichaam vergen, hebben ze toch een diepgaande werking. Oefen op een

Nadere informatie

Adviezen na een keizersnee

Adviezen na een keizersnee Adviezen na een keizersnee U heeft onlangs een keizersnee gehad. Dit betekent dat u een buikwond heeft die moet herstellen. Het is verstandig om na de keizersnee rustig aan te doen en naar uw lichaam te

Nadere informatie

Fysiotherapie en ademhaling

Fysiotherapie en ademhaling Paramedische afdeling Fysiotherapie en ademhaling Inleiding Het is voor u erg belangrijk om ademhalingsoefeningen te doen. Dit is omdat u het risico loopt op het krijgen van longproblemen of omdat u longproblemen

Nadere informatie

Ontspannen met progressieve relaxatie

Ontspannen met progressieve relaxatie www.psychfysio.nl Ontspannen met Progressieve Relaxatie 1 Ontspannen met progressieve relaxatie De progressieve relaxatie van Edmund Jacobson is een bekende ontspanningsmethode in het westen. In deze hand-out

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Vuist maken, binnekant en buitenkant arm bekloppen (losse polsen) Schedel bekloppen

Vuist maken, binnekant en buitenkant arm bekloppen (losse polsen) Schedel bekloppen Do In Staand, voeten 50cm uit elkaar. Stevig afstrijken binnenkant arm van schouder naar pols, gevolgd door buitenkant arm van pols naar schouder, zowel rechterarm als linkerarm Vuist maken, binnekant

Nadere informatie

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant.

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant. Oefeningen Sterke en geoefende buikspieren zijn belangrijk. Omdat ongetrainde en slappe buik- en rugspieren kunnen zorgen voor een slechte houding en rugklachten. Bouw het oefenen van de buikspieren langzaam

Nadere informatie

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42 Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Adviezen na een keizersnee

Adviezen na een keizersnee Adviezen na een keizersnee Informatie voor patiënten F0030-3415 juli 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Succes en veel plezier toegewenst!

Succes en veel plezier toegewenst! Voorwoord HOE VOER JE EEN OEFENING GOED UIT? Ten eerste door de beweging correct uit te voeren. Dat wil zeggen gecontroleerd en beheerst. Dat wil zeggen eerst de spieren opwarmen ('warming up'). Nooit

Nadere informatie

Natuurlijke rechte onderrug Krachtige benen Schouders laag en een open borst Aangespannen bekkenbodem en onderste buikspieren (Bandhas)

Natuurlijke rechte onderrug Krachtige benen Schouders laag en een open borst Aangespannen bekkenbodem en onderste buikspieren (Bandhas) Met deze korte uitleg probeer ik samengevat weer te geven wat de 5 belangrijkste elementen van Ashtanga yoga zijn en hoe je ze gebruikt. Hoewel er vanuit de traditie nog een diepere filosofische en spirituele

Nadere informatie

Oefenen na een keizersnede

Oefenen na een keizersnede Oefenen na een keizersnede Inleiding U bent in het Albert Schweitzer Ziekenhuis op genomen omdat u een keizersnede heeft ondergaan. Hierdoor moet u nog een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Een keizersnede

Nadere informatie

Mondharmonica is gemerkt: G (De laagste bluesharp) G# A A# B C C# D D# E F F# (De hoogste Bluesharp)

Mondharmonica is gemerkt: G (De laagste bluesharp) G# A A# B C C# D D# E F F# (De hoogste Bluesharp) Introductie Veel bluesmuzikanten zijn autodidact. Dat past goed in de traditie en de sfeer van de bluesmuziek. Een beetje hulp kan natuurlijk altijd handig zijn. Er zijn bluesharplessen te vinden op het

Nadere informatie

HELDER! SPREKEN. Een praktische voorbereiding voor beroepssprekers. Marieke Dooper

HELDER! SPREKEN. Een praktische voorbereiding voor beroepssprekers. Marieke Dooper HELDER! SPREKEN HELDER! SPREKEN Een praktische voorbereiding voor beroepssprekers Marieke Dooper Dooper, Marieke Helder! Spreken: Een praktische voorbereiding voor beroepssprekers 2014 Marieke Dooper

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

PATIËNTENBROCHURE. Kinesitherapie bij COPD

PATIËNTENBROCHURE. Kinesitherapie bij COPD PATIËNTENBROCHURE Kinesitherapie bij COPD INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 2. Ademhalingsoefeningen 4 Ademen met geperste lippen. 4 Buikademhaling.. 4 Hoesten en verwijderen van slijmen. 6 3. Houdingen

Nadere informatie

Fagot. 6.1 Korte geschiedenis. 6.2 Bouw

Fagot. 6.1 Korte geschiedenis. 6.2 Bouw Fagot 6.1 Korte geschiedenis Er wordt aangenomen dat de fagot ontstond uit de pommer (blaasinstrument uit de 16e-17e eeuw) en de dulciaan (een zacht klinkend instrument met dubbel riet uit de middeleeuwen).

Nadere informatie

In balans door. centreren

In balans door. centreren In balans door centreren Centreren Om je lichaam en geest op een lijn te brengen is centreren een belangrijke vaardigheid. In eerste instantie is centreren je aandacht naar je een punt 3 tot 5 centimeter

Nadere informatie

Aktive en Passive Blazers

Aktive en Passive Blazers Aktive en Passive Blazers Onder de blokfluitisten zijn er 2 typen blazers Type1 = Zij die AKTIEF, met ademenergie en KRACHT blazen. Type2 = Zij die PASSIEF, ZONDER DRUK, de lucht in de fluit laten stromen.

Nadere informatie

Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels.

Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels. CALCIMATICS 1. De opwarming Calcimatics start steeds met een opwarming. Zo is de overgang dan niet-bewegen naar actief worden niet te bruusk en voorkom je letsels. Als een vogel in de lucht - Houding:

Nadere informatie

CD-1 Bodyscan totaal +/- 40 min. (Fragment 1. ongeveer 3:40 min.) Inleiding.

CD-1 Bodyscan totaal +/- 40 min. (Fragment 1. ongeveer 3:40 min.) Inleiding. CD-1 Bodyscan totaal +/- 40 min. Bewerking van Jacquelijne. (Fragment 1. ongeveer 3:40 min.) Inleiding. De bodyscan is een krachtige oefening om met je aandacht in het huidige moment te zijn. En het kan

Nadere informatie

Aanvulling: Om de oefeningen wat uitdagender te maken kun je je handen op je borst leggen ipv naast je lichaam op de grond.

Aanvulling: Om de oefeningen wat uitdagender te maken kun je je handen op je borst leggen ipv naast je lichaam op de grond. FOAM ROLLER OEFENINGEN Naast de bekende bindweefsel massage is de foam roller een fantastisch hulpmiddel voor het versterken van je core. Door gebruik te maken van een onstabiele ondergrond zoals de foam

Nadere informatie

Ademhalingsoefeningen bij een longaandoening. Afdeling fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Ademhalingsoefeningen bij een longaandoening. Afdeling fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Ademhalingsoefeningen bij een longaandoening Afdeling fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Fysiotherapie kan u helpen uw conditie op peil te brengen door inspanningstraining

Nadere informatie

www.muyoha.weebly.com

www.muyoha.weebly.com www.muyoha.weebly.com Tekeningen: Eleonora Levanskya Tekst: Muyoha Bron: Christopher S. Kilham The Five Tibetans: Five Dynamic Exercises for Health, Energy, and Personal Power Healing Arts Press 1994 DE

Nadere informatie

Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert

Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert afdeling logopedie Deze folder is bedoeld voor mensen met de ziekte van Steinert (Myotone Dystrofie). In deze folder vindt u meer informatie over de

Nadere informatie

Yoga & Astrologie. Aardetekens: Stier, Maagd & Steenbok.

Yoga & Astrologie. Aardetekens: Stier, Maagd & Steenbok. Yoga & Astrologie Aardetekens: Stier, Maagd & Steenbok Stier 21 april - 20 mei Tijdens drukke periodes spelen bij een stier vaak klachten op aan keel, nek, hals, oren, tanden, schildklier en schouders.

Nadere informatie

Oefening 1. Oefening 3 Oefening Oefening. Oefening 2 Oefening 2

Oefening 1. Oefening 3 Oefening Oefening. Oefening 2 Oefening 2 Oefening 1 Doe deze ligoefeningen met rust en aandacht. Concentreer op wat je waarneemt in je lichaam en wees bewust van waar je grenzen liggen. Is een oefening te zwaar pas deze desnoods aan, of doe deze

Nadere informatie

7UDLQLQJYRRU*HUW-DQ. Datum : maandag 19 juli 2004 Doel : aëroob 0-1, techniek, snelheid. Vooraf : drinken (minimaal 1 glas!!!

7UDLQLQJYRRU*HUW-DQ. Datum : maandag 19 juli 2004 Doel : aëroob 0-1, techniek, snelheid. Vooraf : drinken (minimaal 1 glas!!! Datum : maandag 19 juli 2004 Doel : aëroob 0-1, techniek, snelheid - 200m andere slag - 200m eigen slag benen - 4x50m steigerung: rustig beginnen en aanzetten tot hoger tempo (ca. 90%) rust: ca. 20s na

Nadere informatie

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Hyperventilatie Wanneer u gespannen bent of angstig, kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Eén van die klachten is hyperventileren. Hyperventileren wil zeggen dat u te snel of te diep ademt.

Nadere informatie

Les 4. De vrouw is tussen de 25 en 30 weken zwanger.

Les 4. De vrouw is tussen de 25 en 30 weken zwanger. Les 4 De vrouw is tussen de 25 en 30 weken zwanger. 61 1 Aandachtsoefening en buikademhaling Deze oefening is bedoeld ter bewustwording van de adem. Waar kun je je ademhaling het beste voelen, wat gebeurt

Nadere informatie

Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan

Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan Doel Zoals tijdens de vorming over chronische pijn werd toegelicht, kunnen stress en pijn elkaar versterken. Stress kan het gevolg zijn van chronische

Nadere informatie

Oefeningen na de bevalling

Oefeningen na de bevalling Oefeningen na de bevalling Hartelijk gefeliciteerd met de geboorte van uw baby. De volgende oefeningen zijn bedoeld om meteen na de bevalling mee te beginnen. Week 1 Tijdens de eerste week na de bevalling

Nadere informatie

Yoga ebook. Starten met yoga

Yoga ebook. Starten met yoga Yoga ebook Starten met yoga Inleiding Als je nog nooit Yoga gedaan hebt, blijft het vaak een gegeven dat mensen denken dat yoga in feite een soort meditatie is. Zitten in kleermakerszit, de lotushouding,

Nadere informatie

Ga naar je trainingen! De trainer helpt mee jouw zwakkere punten te ontdekken.

Ga naar je trainingen! De trainer helpt mee jouw zwakkere punten te ontdekken. Enkele tips : training en opwarming Trainingen : Ga naar je trainingen! De trainer helpt mee jouw zwakkere punten te ontdekken. Geef nooit op. Het kan best even duren voor je conditie op peil is. Het belangrijkste

Nadere informatie

7 fijne yogahoudingen

7 fijne yogahoudingen 7 fijne yogahoudingen voor kinderen Bloesem kinderyoga - Ben je jonger dan 7 jaar dan doe je de oefening zonder het benoemen van de ademhaling. - Yoga kan best een uitdaging zijn, dat is ok. Het is belangrijk

Nadere informatie

Qi Gong. QiGong Oefeningen

Qi Gong. QiGong Oefeningen Qi Gong Qi Gong betekent "energie werk" en is de kunst om chi te gebruiken om gezondheid en vitaliteit te ondersteunen. Qi staat voor levensenergie en gong voor discipline, oefening en doorzettingsvermogen.

Nadere informatie

Slikken en kokhalzen

Slikken en kokhalzen Slikken en kokhalzen Centrum Bijzondere Tandheelkunde Locatie Veldhoven In deze folder vindt u informatie over het slikproces en kokhalsneigingen. Het centrum bijzondere tandheelkunde (CBT) is een onderdeel

Nadere informatie

Sa Ta Na Ma Snatam Kaur Feeling Good Today Nr. 7

Sa Ta Na Ma Snatam Kaur Feeling Good Today Nr. 7 Deel 2: Themalessen Les 1 De dierentuin We gaan een bezoekje brengen aan de dierentuin. Daar kun je dieren van over de hele wereld bekijken. Daarom is het net een wereldreis. In de dierentuin zijn heel

Nadere informatie

Stemwerkschrift. Inhoud

Stemwerkschrift. Inhoud Stemwerkschrift Inhoud Allerlei dingen, die slecht zijn voor je stem Schreeuwen Voor je ouders Schreeuwen Schrapen en kuchen Voor je ouders Schrapen en kuchen Gekke stemmetjes nadoen Voor je ouders Gekke

Nadere informatie

Maak afspraken over de tijdstippen waarop geoefend gaat worden. Bespreek in welke omgeving er geoefend gaat worden (eerst thuis, later op het werk).

Maak afspraken over de tijdstippen waarop geoefend gaat worden. Bespreek in welke omgeving er geoefend gaat worden (eerst thuis, later op het werk). Aanwijzingen voor de bedrijfsarts Kern: Het is belangrijk om tegenover de patiënt te benadrukken, dat de kern van deze methode is te leren hoe gespannen spieren aanvoelen en hoe ontspannen spieren aanvoelen.

Nadere informatie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie 00 Adviezen na een open-hart-operatie Afdeling Fysiotherapie U bent herstellende van een operatie aan uw hart. De fysiotherapeut heeft u na de operatie begeleid bij het weer oppakken van activiteiten en

Nadere informatie

Basisprogramma spieruithouding

Basisprogramma spieruithouding Basisprogramma spieruithouding Deze reeks spierversterkende oefeningen kunnen uitgevoerd worden zonder dat u beschikt over speciaal materiaal zoals fitnessapparatuur of gewichten. Er wordt gebruik gemaakt

Nadere informatie

HELDER! SPREKEN. Basisoefeningen voor een expressieve stem en presentatie

HELDER! SPREKEN. Basisoefeningen voor een expressieve stem en presentatie HELDER! SPREKEN HELDER! SPREKEN Basisoefeningen voor een expressieve stem en presentatie M a r i e k e D o o p e r Dooper, Marieke Helder! Spreken: Basisoefeningen voor een expressieve stem en presentatie

Nadere informatie

Slikproblemen. Patiënteninformatie

Slikproblemen. Patiënteninformatie Slikproblemen Patiënteninformatie Heilig Hart Ziekenhuis Leuven Brochure slikproblemen 2 1. Inhoudstafel 1. Inleiding... 5 2. Hoe verloopt het normale slikken?... 6 3. Slikproblemen... 7 3.1. Mogelijke

Nadere informatie

7 HEERLIJKE ONTSPANNINGSOEFENINGEN

7 HEERLIJKE ONTSPANNINGSOEFENINGEN 7 HEERLIJKE ONTSPANNINGSOEFENINGEN VOOR THUIS OF OP JE WERK Kom tot rust met deze eenvoudige ontspanningsoefeningen Door te ontspannen krijgt je lichaam de mogelijkheid om zich te herstellen van de dagelijkse

Nadere informatie

Airstacken en ademhalingsoefeningen

Airstacken en ademhalingsoefeningen Airstacken en ademhalingsoefeningen ademhalingstechnieken en -oefeningen voor mensen met een spierziekte Sterk in beweging Inleiding U bent onder behandeling bij een fysiotherapeut van het Revalidatiecentrum

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

1. Abdominal Crunch - Rechte buikspieren

1. Abdominal Crunch - Rechte buikspieren Belangrijk voor de buikspieren Ga bij de buikspieroefeningen nooit vanuit je nek bewegen. Blijf naar boven kijken en beweeg ook richting het plafond en niet richting je knieën. Plaats eventueel 1 hand

Nadere informatie

KVK AVELGEM 01869. REANIMATIE en AED 2013-2015. Sportmedische begeleiding KVK Avelgem. Pascal D Haene

KVK AVELGEM 01869. REANIMATIE en AED 2013-2015. Sportmedische begeleiding KVK Avelgem. Pascal D Haene KVK AVELGEM 01869 REANIMATIE en AED Sportmedische begeleiding KVK Avelgem Pascal D Haene 2013-2015 D O O R N I K S E S T E E N W E G 2 2 6 8 5 8 0 A V E L G E M R E A N I M A T I E Reanimatie is het

Nadere informatie

Pal Dan Gum oefeningen

Pal Dan Gum oefeningen Pal Dan Gum oefeningen Deze reeks Pal Dan Gum oefeningen worden al duizenden jaren in China en Korea gebruikt voor het voorkomen van ziektes en de bevordering van een goede gezondheid. Pal Dan Gum oefeningen

Nadere informatie

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND FYSIOHOLLAND voorkom bekkenpijn Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? De therapeuten van FysioHolland geven tips. Veel vrouwen krijgen tijdens of na

Nadere informatie

Geachte klant, Vriendelijke groet, Medipreventiecentrum. Telefoon: 074-2911110 (klantenservice) www.facebook.com/medipreventiecentrum

Geachte klant, Vriendelijke groet, Medipreventiecentrum. Telefoon: 074-2911110 (klantenservice) www.facebook.com/medipreventiecentrum Telefoon: 074-2911110 (klantenservice) Internet: www.medipreventiecentrum.nl www.facebook.com/medipreventiecentrum E-mail: info@medipreventiecentrum.nl Geachte klant, Gefeliciteerd met uw aanschaf van

Nadere informatie

YOGA LIFESTYLE. verbinding met jezelf. 'Yoga is the journey of the self, to the self, through the self.

YOGA LIFESTYLE. verbinding met jezelf. 'Yoga is the journey of the self, to the self, through the self. YOGA LIFESTYLE F E B R U A R I 2 0 1 7 YOGA & MEDITATIE Geef jezelf de aandacht en de liefde die je verdient! Maak verbinding met jezelf 'Yoga is the journey of the self, to the self, through the self.

Nadere informatie

Zelfmassage: Kloppen langs meridianen

Zelfmassage: Kloppen langs meridianen Zelfmassage: Kloppen langs meridianen Klopmassage is een simpele en snelle manier om je beter in je lichaam te voelen. In 5 tot 10 minuten ga je al kloppend je hele lichaam bij langs en je kunt de massage

Nadere informatie

Simpele oefeningen voor een platte buik. Werk aan uw centrale spieren met deze oefeningen en verbeter uw kracht, houding en stabiliteit.

Simpele oefeningen voor een platte buik. Werk aan uw centrale spieren met deze oefeningen en verbeter uw kracht, houding en stabiliteit. Kom in actie >>> Voel je fit >> Simpele oefeningen voor een platte buik kaart 1 Werk aan uw centrale spieren met deze oefeningen en verbeter uw kracht, houding en stabiliteit. Sit-up >>> Back-Up >>> >>>

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie rechterzijde

Oefenprogramma revalidatie rechterzijde Oefenprogramma revalidatie rechterzijde Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! In de oefengids

Nadere informatie

Ruik nu aan de rozijn. Houd de rozijn onder je neus en merk bij elke inademing de geur ervan op. En kijk er nu nog eens naar.

Ruik nu aan de rozijn. Houd de rozijn onder je neus en merk bij elke inademing de geur ervan op. En kijk er nu nog eens naar. Tips en oefeningen voor thuis Mindfulness leert mensen te leven met aandacht en bewust met handelingen en gedachten in het hier en nu om te gaan. Dit kan sommige mensen wat zweverig in de oren klinken,

Nadere informatie

Lenigheid en beweeglijkheid

Lenigheid en beweeglijkheid 2.3.2. Lenigheid en beweeglijkheid Deze vaardigheid is bedoeld om de verschillende spieren te trainen op lenigheid en de verschillende gewrichten te mobiliseren. Lenigheid en beweeglijkheid bestaat uit:

Nadere informatie

Het bieden van hulp bij een ademhalingsof hartstilstand

Het bieden van hulp bij een ademhalingsof hartstilstand OPDRACHTFORMULIER Het bieden van hulp bij een ademhalingsof hartstilstand Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen.

Nadere informatie

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien.

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien. MINDFULNESS Tips en oefeningen voor thuis Mindfulness leert mensen te leven met aandacht en bewust met handelingen en gedachten in het hier en nu om te gaan. Dit kan sommige mensen wat zweverig in de oren

Nadere informatie

Adviezen voor toiletgedrag

Adviezen voor toiletgedrag Adviezen voor toiletgedrag Het dagelijks toiletbezoek lijkt zo vanzelfsprekend. Toch gaat niet iedereen op de juiste manier naar het toilet. In deze folder vindt u adviezen voor goed toiletgedrag. Neem

Nadere informatie

De vijf Tibetaanse Riten

De vijf Tibetaanse Riten De vijf Tibetaanse Riten De vijf Tibetaanse riten gebaseerd op Fontein der Jeugd van Peter Kelder. Deze vijf bewegingen, de riten genoemd, activeren en balanceren de meridianen van het lichaam. In combinatie

Nadere informatie

INHALEREN MET VOORZETKAMER

INHALEREN MET VOORZETKAMER INHALEREN MET VOORZETKAMER 1029 Inhaleren met een voorzetkamer 1. Dosis aërosol krachtig schudden en in de voorzetkamer plaatsen. 2. Plaats het mondstuk van de voorzetkamer tussen de tanden en sluit de

Nadere informatie

Top 10 VET verbrandende oefeningen! Geef je lichaam meer tone en verbrand VET met de 10 meest effectieve oefeningen die je overal kan doen!

Top 10 VET verbrandende oefeningen! Geef je lichaam meer tone en verbrand VET met de 10 meest effectieve oefeningen die je overal kan doen! Top 10 VET verbrandende oefeningen! Geef je lichaam meer tone en verbrand VET met de 10 meest effectieve oefeningen die je overal kan doen! Klaar voor de start? Om het maximale uit je workout te halen

Nadere informatie

Uitgangshouding Uitvoering Aandachtspunten Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug

Uitgangshouding Uitvoering Aandachtspunten Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug Houding Low load o o o Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug Kantel je bekken naar achter en vlak hierdoor je rug af Kantel je bekken naar voor en maak hierdoor je rug hol Enkel

Nadere informatie

De ouder wordende stem

De ouder wordende stem Samenvatting workshops De ouder wordende stem anno 2017 door Harrie Spronken www.zingenleerjewel.nl i.o.v. Sint-Gregoriusvereniging in het bisdom Roermond www.sgv-roermond.nl Iedereen kan leren zingen,

Nadere informatie

Even wat opmerkingen vooraf

Even wat opmerkingen vooraf Pagina 1 van 9 Even wat opmerkingen vooraf De oefeningen beschreven in dit onderdeel zijn afkomstig uit het boek 'Zelf je seksuele relatie verbeteren' van Jacques van Lankveld. Ze vormen een zelfstudie

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie linkerzijde

Oefenprogramma revalidatie linkerzijde Oefenprogramma revalidatie linkerzijde Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! In de oefengids

Nadere informatie

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Verkeerde lichaamshoudingen veroorzaken klachten. Eén van de meest voorkomende verkeerde houdingen, wordt veroorzaakt door een naar vorend hangend hoofd,

Nadere informatie

Oefeningen bij osteoporose

Oefeningen bij osteoporose Oefeningen bij osteoporose Algemeen In deze folder staan oefeningen die u kunt doen bij osteoporose. Tips voor het uitvoeren van de oefeningen Ademt u rustig door tijdens de oefeningen (adem niet vasthouden

Nadere informatie

Organen en holtes vibreren

Organen en holtes vibreren Acht helende klanken De Acht helende klanken is een set gezondheidsoefeningen uit Yin Style Bagua (YSB), een omvangrijk systeem van vecht- en geneeskunst. Het gezondheidssysteem is gebaseerd op de I Tjing,

Nadere informatie

Mondademen Duimzuigen Verkeerd slikken

Mondademen Duimzuigen Verkeerd slikken Mondademen Duimzuigen Verkeerd slikken Je mond gebruik je de hele dag: je eet en drinkt ermee, je praat, zoent, lacht en huilt ermee. Maar soms gebruik je je mond, waar hij niet voor bedoeld is: door je

Nadere informatie

Oefeningen bij bekkenklachten

Oefeningen bij bekkenklachten FYSIOTHERAPIE Oefeningen bij bekkenklachten ADVIES Oefeningen bij bekkenklachten De oefeningen die in deze folder beschreven staan, hebben als doel uw bekken beter te stabiliseren, uw spierkracht te vergroten

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Oefeningen voor de bekkenbodem

Oefeningen voor de bekkenbodem FYSIOTHERAPIE Oefeningen voor de bekkenbodem ADVIES Oefeningen voor de bekkenbodem De bekkenbodem is een groep spieren die als een hangmatje onder in het bekken ligt, tussen het schaambeen, het heiligbeen

Nadere informatie

Oefeningen behorende bij de klinische les

Oefeningen behorende bij de klinische les Oefeningen behorende bij de klinische les 1. Oefening mondverzorging pagina 2 2. Oefening mondonderzoek pagina 4 1 Oefening mondverzorging, onderdeel klinische les Voorafgaand aan deze oefening de DVD

Nadere informatie

Fysiotherapie bij Borstkas afwijkingen

Fysiotherapie bij Borstkas afwijkingen Fysiotherapie bij Borstkas afwijkingen Borstkas afwijkingen Oefeningen na de operatie Bovenste ledematen Liggend met de mond open. Gewichten van 1 kg. Adem diep in aan het begin van elke oefening/krachtsinspanning

Nadere informatie

ADEMHALING GAAT OVER INGAANDE LUCHT, VOORDAT JE ZINGT OF SPREEKT ADEMSTEUN IS DE CONTROLE OVER DE UITGAANDE LUCHT, TIJDENS HET ZINGEN OF SPREKEN

ADEMHALING GAAT OVER INGAANDE LUCHT, VOORDAT JE ZINGT OF SPREEKT ADEMSTEUN IS DE CONTROLE OVER DE UITGAANDE LUCHT, TIJDENS HET ZINGEN OF SPREKEN HALING Als aan willekeurige mensen gevraagd wordt wat ademsteun is, valt al heel snel de term 'buikademhaling' en de zin 'ademen met je buik'. Feitelijk zijn deze termen onjuist, omdat zich in de buik

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Inhoudsopgave A. Inleiding... 1 B. Verloop van het herstel... 2 C. Adviezen voor het dagelijks leven... 2

Nadere informatie

MEDIPREVENTIECENTRUM

MEDIPREVENTIECENTRUM Instructies en oefeningen voor het gebruik van de Body-Band oefenband theraband voor Fitness-Training 1 Geachte klant, Gefeliciteerd met uw aanschaf van de Body-Band oefenband, theraband, fitnessband van

Nadere informatie