NaSk overal en extra opgaven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NaSk overal en extra opgaven"

Transcriptie

1 NaSk overal en extra opgaven

2

3

4 Opg. 1.

5

6

7

8 Extra opgaven Deel 1: Opgave 1: In de les heeft je docent een experiment uitgevoerd, waarbij een metalen liniaal in trilling gebracht werd. Bij het eerste experiment wordt eerst het gedeelte van de liniaal dat uitsteekt ver opgetild. Daarna wordt het experiment herhaald, maar wordt de liniaal minder ver opgetild. (zie afbeelding A) a. Wat neem je bij dit eerste experiment waar? Bij een grotere uitwijking zal er een harder geluid waarneembaar zijn. Het geluidsniveau is dus afhankelijk van de uitwijking die aan de liniaal wordt gegeven. Afbeelding A Bij het tweede experiment is het uitstekende gedeelte van de liniaal eerst lang. Daarna wordt dit uitstekende deel korter gemaakt. (zie afbeelding B.) b. Wat neem je bij dit tweede experiment waar? Als het uitstekende deel korter is heeft het geluid een hogere toon. De toonhoogte is afhankelijk van de lengte van het trillende deel van de liniaal. Afbeelding B Opgave 2: Iemand bouwt een kopie van een piano. Alleen maakt hij hem de helft zo groot. Wat kun je zeggen over de toonhoogtes van deze piano? Leg je antwoord uit. Deze piano zal hogere tonen hebben in vergelijking met het origineel. Dit wordt veroorzaakt doordat de snaren korter zijn, maar ook de klankkast is kleiner, waardoor de lucht in de klankkast over een kleinere afstand gaat trillen. Opgave 3: Een gitarist merkt bij het inspelen dat één van de snaren vals is en te laag klinkt. a. Wat doet hij om er voor te zorgen dat de snaar weer goed klinkt? De toon is te laag, dus de spanning van de snaar moet worden verhoogd. Verder moet de snaar worden gestemd, om de juiste (zuivere) toon te geven.

9 b. Tijdens het spelen, drukt een gitarist met een vinger de snaar tegen een zogenaamde fret aan. Daardoor trilt een gedeelte van de snaar niet en het andere gedeelte wel. Wordt de toon hoger of lager op het moment dat de gitarist de trillende snaar ergens halverwege tegen de fret duwt? Door de snaar tegen de fret te duwen, wordt de snaar korter. Een kortere snaar zal een hogere toon tot gevolg hebben. Opgave 4: Je ziet hiernaast een afbeelding van een glazen stolp en een elektrische bel. Onder de glazen stolp zit geen lucht. De bel staat aan. a. Geef in de tekening aan waar er sprake is van een trilling. b. Leg uit waardoor je de bel wel of niet hoort. De trilling van de bel (= het geluid) kan niet worden getransporteerd omdat er onder de stolp geen lucht zit. Er ontbreekt het medium. Opgave 5: Bereken de trillingstijd die hoort bij de volgende frequenties. (afronden op 2 cijfers) a. 55 Hz Gegeven: frequentie is 55 Hz; formule: T = ; T = ; T = 0,018 s; 18 ms b. 0,75 khz Gegeven: frequentie is 750 Hz; formule: T = ; T = ; T = 0,0013 s of 1, s Opgave 6: Als een vlieg vliegt ontstaat een zoemend geluid door het trillen van de vleugels. a. De vleugels van een vlieg gaan 8400 keer per minuut op en neer. Bereken de frequentie van het zoemgeluid van de vlieg Werk volgens onderstaand oplosschema:

10 Gegeven: 8400 trillingen per minuut; Omrekenen eenheden/formule/ formule invullen: Berekening/antwoord: dus = 140 trillingen per seconde; f = 140 Hz b. Een mug maakt een hoger geluid bij het vliegen dan een vlieg. Een mug beweegt zijn vleugels dus sneller (sneller/langzamer) op en neer dan een vlieg. Opgave 7: Een snaar trilt met een frequentie van 0,2 khz. a. Bereken de trillingstijd in s. Gegeven: De frequentie = 0,2 khz; f = 200 Hz. Formule: T = ; Uitwerking: T = ; T = 0,005 s. Antwoord: De trillingstijd is 0,005 s b. Bereken het aantal trillingen dat deze snaar in 1 minuut maakt. Opgave 8: De frequentie is 200 Hz. Dit betekent 200 trillingen per seconde. Per minuut dus 60 x zoveel trillingen. 200 x 60 = trillingen per minuut. In nevenstaande afbeelding zie je een trilling afgebeeld. In de afbeelding komt 1 hokje in horizontale richting overeen met 0,50 ms. a. Bepaal met behulp van de figuur de trillingstijd van de trilling. Geef een duidelijke toelichting. 1 hokje komt overeen met 0,5 ms. Eén golf zijn 5 hokjes. 1 golf (= trillingstijd) is dus 5 x 0,5 = 2,5 ms. De trillingstijd = 2,5 ms.

11 b. Bereken de frequentie van deze trilling. In opgave a is bepaald T = 2,5 ms; Dus T = 0,0025 s Formule: f = ; f = ; f = 400 Hz De frequentie is 400 Hz Opgave 9: Uit twee luidsprekers P en Q komen verschillende tonen. Het oscilloscoopbeeld van beide tonen is in de figuur afgebeeld. a. Welke toon is het hoogste? Leg kort uit. Toon Q heeft de hoogste toon. De golflengte van toon Q is het kleinste, dus er passen van toon Q de meeste golven in 1 seconde. Toon Q heeft dus de hoogste frequentie = hoogste toon. b. Welke toon is het hardste? Leg kort uit. Toon Q is het hardste (heeft het hoogste geluidsniveau). Op het oscilloscoop beeld heeft toon Q de grootste amplitudo c. De oscilloscoop is zo afgesteld dat je het aantal trillingen in 0,01 s te zien krijgt. Bereken de frequentie van trilling P. De gehele breedte van het oscilloscoopbeeld (= het gehele diagram) is 0,01 s Toon P maakt 1,5 golven in deze 0,01 s. T is dus 0,01 : 1,5 = 0,00667 s f = ; f = ; f = 150 Hz De frequentie van toon P is 150 Hz. d. Bereken de frequentie van trilling Q. De gehele breedte van het oscilloscoopbeeld (= het gehele diagram) is 0,01 s Toon Q maakt 2,25 golven in deze 0,01 s. T is dus 0,01 : 2,25 = 0,00444 s f = ; f = ; f = 225 Hz De frequentie van toon Q is 225 Hz.

12 Opgave 10: Hieronder zie je drie schermen van een oscilloscoop. Ieder hokje is 0,01 s. a. Welke van de drie tonen heeft de hoogste toon? Leg je antwoord kort uit. A en C hebben dezelfde toon. Deze toon is hoger dan B. Een toon met een kortere trillingstijd klinkt hoger. b. Wat is de trillingstijd bij toon b? (gebruik de afbeelding en het gegeven over de tijd per hokje) Eén golf van toon B is 2,4 hokjes. Elk hokje komt overeen met 0,01 s. Dus de trillingstijd (T) van toon B is 2,4 x 0,01 is 0,024 s. c. Bereken de frequentie van toon b. (Als je bij c. geen antwoord hebt reken dan met een trillingstijd van 0,002 s). Gegeven: Uit opgave B: T = 0,024 s. Gevraagd: Bereken de frequentie van toon B. Formule/uitwerking: f = ; f = ; f = 41,67 Hz Antwoord: De frequentie van B is 41,67 Hz. Opgave 11: Arnout (A), Berenice(B), en Corine (C) maken elk een andere toon. a. Elk hokje op de x-as komt overeen met een tijd van 0,05 s. Wat is de trillingstijd van de toon van Arnout (A)? Laat zien hoe je aan je antwoord komt! Gegeven: elk hokje is 0,05 s; Uit de afbeelding af te lezen; 1 golf = 6 hokjes. Uitwerking: De trillingstijd (T) = 6 x 0,05; Antwoord: T = 0,30 s.

13 b. Bepaal nu ook de trillingstijd van de toon van Corine (C). Gegeven: elk hokje is 0,05 s; Uit de afbeelding af te lezen; 1 golf = 5 hokjes. Uitwerking: De trillingstijd (T) = 5 x 0,05; Antwoord: T = 0,25 s. c. Bereken de frequentie van de toon van Corine en Berenice. Noteer ook de berekening! Corine: Gegeven: Bij b. is berekend dat de trillingstijd van de toon van Corine 0,25 s is. Formule: f = ; f = ; f = 4 Hz Antwoord: de frequentie van de toon van Corine is 4 Hz Berenice: In de afbeelding is af te lezen dat de trillingstijd van de toon van Berenice 2 x zo groot is als de trillingstijd van de toon van Corine. De trillingstijd van de toon van Berenice is dus 0,5 s. Formule: f = ; f = ; f = 2 Hz Opgave 12: Antwoord: de frequentie van de toon van Berenice is 2 Hz. Of: Als de trillingstijd verdubbelt, zal de frequentie halveren. Dus de frequentie is 4 : 2 = 2 Hz In de afbeelding zie je de trilling van een stemvork gemeten met de computer. De frequentie van de stemvork is 500 Hz. a. Bereken welke tijdsduur (uitgedrukt in ms) overeenkomt met 1 hokje op het computerscherm. Gegeven: de frequentie is 500 Hz Formule: T = ; T = ; T = 0,002 s De trillingstijd is 0,002 = ; T = 2 ms Op het scherm is te zien dat één golf precies even lang is als één hokje van het scherm. Antwoord: 1 hokje op het beeldscherm is 2 ms. b. Teken in het diagram het patroon van een stemvork met een frequentie van 400 Hz. Formule: T = ; T = ; T = 0,0025 s ; T = 2,5 ms 1 hokje komt overeen met 2 ms; 2,5 ms komt dus overeen met 1,25 hokjes. (zie blauwe curve)

14 Extra opgaven Deel 2: Opgave 13: Noem twee redenen waarom je je handen voor je mond doet wanneer iemand die ver weg is te roepen. Voordeel 1: Door de handen wordt de klankkast groter en zal het geluid meer worden versterkt. Het geluidsniveau wordt dus groter. Voordeel 2: Door de handen wordt het geluid meer in éénr ichting gestuurd. Opgave 14: In de figuur zie je het geluidspatroon van een klarinet en een stemvork. Beide patronen zijn opgenomen met een oscilloscoop. Leg uit welk van de beide patronen van de stemvork, en welk van de klarinet is. Het linker patroon hoort bij de stemvork. Deze geeft namelijk een zuivere toon af, waardoor het patroon een mooie golf wordt. Bij het gebruik van instrumenten of bij je stem heeft het patroon een onregelmatigere vorm, die wel steeds wordt herhaald (zie rechter patroon. Opgave 15: Geluidshinder kan op 3 manieren worden verminderd. I. Minder geluid produceren bij de bron II. Minder geluid door de tussenstof III. Minder geluid bij de ontvanger. Leg bij de onderstaande voorbeelden uit met welke van de drie genoemde mogelijkheden de geluidsoverlast is verminderd. a. Langs de autosnelweg worden geluidsschermen geplaatst. Door het plaatsen van het scherm zal het geluid door een andere tussenstof (medium) moeten. Dus II

15 b. Bij het werken met het drilboor draagt Bob de Bouwer oorbeschermers. Door het gebruik van de oorbeschermers zal het geluid bij de ontvanger kleiner worden, dus III Opgave 16: Bekijk de grafiek. In het meest linkse deel loop je geen gevaar voor gehoorbeschadiging. Het donkergrijze gedeelte is de gevarenzone. Uit de grafiek kun je aflezen dat bij 90 db na iets meer dan 3 uur een blijvende gehoorbeschadiging kan optreden. a. Na hoeveel tijd is 87,5 db gevaarlijk? Een geluidsniveau van 87,5 db is na 6 uren schadelijk. b. Waaraan kun je in de grafiek zien dat zwaar vuurwerk (125 db) directe gehoorbeschadiging kan veroorzaken.? Vanaf een geluidsniveau van ca. 107 db kan er een directe gehoorbeschadiging optreden. Dit geldt dus zeker bij een geluidsniveau van 125 db. c. Je meet het geluidsniveau van de oordopjes van je MP-3 speler. De meter geeft een geluidsniveau van 70 db aan. De afstand tussen de oordopjes en de decibelmeter is ongeveer 15 cm. Weet je nu of je gerust kunt zijn dat je bij het gebruik van de oordopjes geen gehoorbeschadiging oploopt? Leg je antwoord uit! Opgave 17: Nee, dat weet je niet zeker, omdat je de oordopjes in je oor draagt. De afstand is dan dus veel kleiner dan de 15 cm bij de meting. Het geluidsniveau tijdens het gebruik van de oordopjes is dus hoger, maar je weet niet exact hoe hoog. Astronauten kunnen in de space shuttle gewoon met elkaar praten. Als astronauten op de maan lopen, kunnen ze alleen met elkaar praten via radiozenders en ontvangers. Leg uit waardoor dit verschil veroorzaakt wordt. In de spaceshuttle is lucht aanwezig. Deze lucht dient als medium. Op de maan is er geen atmosfeer aanwezig. Er ontbreekt dus het medium, waardoor de geluidsgolven niet worden getransporteerd en je niet met elkaar kunt praten.

16 Opgave 18: Hieronder zie je 2 tabellen. De linker tabel geeft aan welke frequenties van geluid iets of iemand kan maken. In de rechtertabel staat weergegeven welke frequenties mensen of dieren kunnen horen. Mensen, dieren en instrumenten als bron Hoorbare frequentiegebieden van mens en dier. Gebruik de bovenstaande tabellen en je gezond verstand om de onderstaande vragen te beantwoorden. a. In welk frequentiebereik maakt een orgel geluid? Een orgel maakt een geluid tussen de ca. 12 Hz en ca Hz b. Wat is de hoogste frequentie die een krokodil kan horen? De hoogste frequentie die een krokodil kan horen ligt bij ca Hz (5,5 khz) c. Welk dier kan een hondenfluitje niet horen? Onder andere een kikker, een roodborstje en een krokodil kunnen geen hondenfluitje horen. Opgave 19: Reken bij deze opgave met een geluidsnelheid (door lucht) van 340 m/s. a. je ziet een vuurpijl, 15 seconden later hoor je de knal. Hoever was het vuurwerk van jou verwijderd? (Werk eventueel met een verhoudingstabel!) De afgelegde afstand in 1 seconde is 340 meter. Dus in 15 seconden 340 x 15 = 5100 meter. b. Je staat naar onweer te kijken. Je hoort 9 seconden na de flits de knal. Hoever is het onweer van jou verwijderd? De afgelegde afstand in 1 seconde is 340 meter. In 9 seconden wordt dus 9 x 340 = 3060 m.

17 Opgave 20: Je roept hard in een put. Er komt een echo terug. Na precies 5 s hoort je je eigen stem weer terug. De geluidsnelheid is 340 m/s. Bereken diep deze put is. In 1 seconde legt het geluid van je stem een afstand van 340 meter af. In 5 seconden legt het geluid dus een afstand van 5 x 340 = 1700 m. De 1700 meter die door het geluid zijn afgelegd is echte de weg nar beneden tot de bodem en weer omhoog tot aan jouw oor. De put is dus 1700 : 2 = 850 m diep! (diep hè!) Opgave 21: Je staat voor een hoog flatgebouw en slaat op een trommel. Je kiest het tempo zo, dat je slag steeds tegelijk met de echo klinkt. Hiervoor moet je twintig slagen in tien seconden geven. a. Bereken in hoeveel tijd het geluid heen en weer gaat. Bij een ritme van 20 slagen in 10 seconde sla je exact gelijk met de echo van de vorige slag. Het geluid is dus in 10 : 20 = 0,5 seconde heen en weer. b. Bij de geldende temperatuur is de geluidsnelheid 340 m/s. Bereken de afstand tot de flat. Het geluid is in 0,5 seconde heen en weer. In 0,5 seconde legt het geluid 0,5 x 340 = 170 meter af. Deze 170 meter is dus de weg heen en weer. De afstand tot de muur is daarom 170 : 2 = 85 m.

Tabellenboek. Gitaar

Tabellenboek. Gitaar 4T versie 1 Natuur- en scheikunde 1, Geluid Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Slj en Zan Tabellenboek 1. Neem de volgende tabel netjes over

Nadere informatie

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Vraag 1 Een luidspreker en een microfoon zijn in principe op dezelfde manier opgebouwd. Alleen werken ze in omgekeerde richting. Wat bij een luidspreker

Nadere informatie

Golven. 4.1 Lopende golven

Golven. 4.1 Lopende golven Golven 4.1 Lopende golven Samenvatting bladzijde 158: Lopende golf Transversale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/transversale_golfsimulation.html Longitudinale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/longitudinale_golfsimulation.html

Nadere informatie

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s.

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s. Inhoud... 2 Opgave: Golf in koord... 3 Interferentie... 4 Antigeluid... 5 Staande golven... 5 Snaarinstrumenten... 6 Blaasinstrumenten... 7 Opgaven... 8 Opgave: Gitaar... 8 Opgave: Kerkorgel... 9 1/10

Nadere informatie

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand.

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Uitwerkingen 1 Als dit heen en weer beweegt om de evenwichtsstand. Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Een trilling = de beweging van een voorwerp tussen twee opeenvolgende

Nadere informatie

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht Examentraining Natuurkunde havo 2015 Subdomein B1. Informatieoverdracht Een trilling is een periodieke beweging rond een evenwichtsstand Kenmerkende grootheden: trillingstijd T (in s). Uit T is de frequentie

Nadere informatie

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken 4 Geluid DO-IT Datum 4. Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken PARAGRAFEN Datum 4. Opdrachten -9 4.2 Opdrachten -24 4.3 Opdrachten -27 4.4 Opdrachten -8 Test jezelf 4 PRACTICUM

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie Golven VWO (versie A) Opgave 2 Leg uit wat het verschil is tussen een transversale golf en een longitudinale golf.

Naam: Klas: Repetitie Golven VWO (versie A) Opgave 2 Leg uit wat het verschil is tussen een transversale golf en een longitudinale golf. Naam: Klas: Repetitie Golven VWO (versie A) Opgave 1 Een stemvork trilt met een trillingstijd van 2,27 ms. Bereken de bijbehorende frequentie. Opgave 2 Leg uit wat het verschil is tussen een transversale

Nadere informatie

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv 4 Geluid 76 81213-4 In een stadion kan het soms heel stil zijn. Je kunt dan even praten met je buurman. Maar vaak is er een zee van geluid. Het publiek moedigt met zingen en spreekkoren de spelers aan.

Nadere informatie

OntdekZelf - geluid. Met bijgaande materialen kunt u (een deel van) onderstaande experimenten uitvoeren, afhankelijk van wat u heeft aangeschaft.

OntdekZelf - geluid. Met bijgaande materialen kunt u (een deel van) onderstaande experimenten uitvoeren, afhankelijk van wat u heeft aangeschaft. Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende

Nadere informatie

Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2)

Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2) Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2) Geluidsbron, tussenstof en ontvanger Een geluidsbron is een voorwerp dat trilt. Dat kan in principe ieder voorwerp zijn. Of je een geluid kan horen

Nadere informatie

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand.

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Uitwerkingen 1 Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Opgave 2 Periode Opgave 3 1 f T Opgave 4 Dan is het geluid een zuivere toon. Opgave 5 Een harmonische

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe maken we geluid?

Kernvraag: Hoe maken we geluid? Kernvraag: Hoe maken we geluid? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Geluid voelen Je kunt ook zelf geluid maken. Probeer maar. Houd je vingers tegen je keel als je neuriet. Wat

Nadere informatie

Thema: Multimedia/IT. Audio

Thema: Multimedia/IT. Audio Audio OPDRACHTKAART MM-02-07-01 Wat is geluid? Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 4 (MM-02-03 t/m MM-02-06) afgerond. Intro: Een multimediaproductie zonder geluid is bijna niet voor

Nadere informatie

7-8. Fietsbel. Waarvoor worden geluiden gebruikt?

7-8. Fietsbel. Waarvoor worden geluiden gebruikt? Waar vind je geluid? Geluid wordt veroorzaakt door trillingen. Deze trillingen zijn een vorm van beweging die je kunt horen. Dit kan je terug vinden in verschillende toonhoogtes. Voorbeelden zijn: vogels

Nadere informatie

Trillingen en geluid wiskundig. 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude

Trillingen en geluid wiskundig. 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude Trillingen en geluid wiskundig 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude 1 De sinus van een hoek Eenheidscirkel In de figuur hiernaast

Nadere informatie

Een snaar vertoont de bovenstaande staande trilling. Met welke toon hebben we hier te maken? 1. De grondtoon; 2. De vijfde boventoon; 3. De zesde bove

Een snaar vertoont de bovenstaande staande trilling. Met welke toon hebben we hier te maken? 1. De grondtoon; 2. De vijfde boventoon; 3. De zesde bove Een snaar vertoont de bovenstaande staande trilling. Met welke toon hebben we hier te maken? 1. De grondtoon; 2. De vijfde boventoon; 3. De zesde boventoon; 4. De zevende boventoon. Een snaar vertoont

Nadere informatie

4 Geluid. 4.1 Geluid horen en maken

4 Geluid. 4.1 Geluid horen en maken 4 Geluid 4.1 Geluid horen en maken 2 De luidspreker van de buren trilt, het is een geluidsbron. Daardoor wordt de lucht afwisselend ingedrukt en uitgerekt. Zo onstaat trillende lucht: gebiedjes van hoge

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai?

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Naam: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Gevaarlijke decibellen 1. Geef voorbeelden van harde geluiden waar je zelf mee te maken

Nadere informatie

Toets Communicatie (eindtoets) 1

Toets Communicatie (eindtoets) 1 Toets Communicatie (eindtoets) 1 De toets bij het hoofdstuk communicatie. Maak in elk geval de toets passend bij de route die je hebt gedaan. Maak ook nog een toets voor een andere route. Probeer zo goed

Nadere informatie

Toetsstof havo 5 et3 volgens PTA: Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl havo5 h1: Signaalverwerking havo5 h2: Trillingen en golven

Toetsstof havo 5 et3 volgens PTA: Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl havo5 h1: Signaalverwerking havo5 h2: Trillingen en golven Toetsstof havo 5 et3 volgens PTA: Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl havo5 h1: Signaalverwerking havo5 h2: Trillingen en golven Opgave 1 Elektrische waterkoker Een waterkoker slaat automatisch

Nadere informatie

Geluid. 1 Wat zie gebeuren met het stipje van de laser? ... 2 Leg uit waardoor dat komt. ...

Geluid. 1 Wat zie gebeuren met het stipje van de laser? ... 2 Leg uit waardoor dat komt. ... Hiernaast is het dier te zien dat waarschijnlijk het allerhardste geluid maakt in de dierenwereld. Het is de Coqui, een boomkikker van Puerto Rico. Zijn roep bestaat uit twee korte toontjes. Hoewel hij

Nadere informatie

Plaats van de frets op een gitaar

Plaats van de frets op een gitaar Plaats van de frets op een gitaar Praktische Opdracht Wiskunde Door: Martijn de Bruijn en Ramon Handulle Klas: 4HN5 Bronnen. Encyclopie van muziekinstrumenten, uitgeverij Helmond B.V. Helmond 977. Bladzijde

Nadere informatie

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen NATUURKUNDE Havo. Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen Schoolexamen Havo-5: SE4: Na code:h5na4 datum : 11 maart 2009 tijdsduur: 120 minuten. weging: 30%. Onderwerpen: Systematische

Nadere informatie

Suggesties voor demo s golven

Suggesties voor demo s golven Suggesties voor demo s golven Paragraaf 1 Demo s verschillende trillingsvormen Denk aan een massa-veer-systeem, een slinger, een liniaal die aan een kant op de tafel is geklemd. Projectie van cirkelbeweging

Nadere informatie

Geluidsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding

Geluidsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding Geluidsnelheid 1 Inleiding De voortplantingsnelheid v van geluidgolven (of: de geluidsnelheid) in lucht is zo n 340 m/s. Deze geluidsnelheid is echter

Nadere informatie

Kun je geluid horen, zien en voelen?

Kun je geluid horen, zien en voelen? Meesterstuk Techniek Kun je geluid horen, zien en voelen? GROEP 6 door: Anne Afman en Anke t Hart Inhoud Inleiding met: Naam van de makers Datum Titel van het meesterstuk Kennisgebied Kerndoel Groep waarvoor

Nadere informatie

Geluid : hoe en wat? 1. Wat is Geluid

Geluid : hoe en wat? 1. Wat is Geluid Geluid : hoe en wat? Het moet zowat eind jaren 70 geweest zijn dat ik mij, mede door de opkomst van de Tascam en Fostex portastudio s en multitrackers, begon bezig te houden met het opnemen van instrumenten

Nadere informatie

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Acoustics The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Onderwerpen: Wat is geluid? Een stukje theorie. Acoustics. Toepassingen. Vragen? Bedankt. Wat is geluid? Geluid is een verstoring van de atmosfeer

Nadere informatie

1. 1 Wat is een trilling?

1. 1 Wat is een trilling? 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

Examentraining HAVO5 Oriëntatietoets 1

Examentraining HAVO5 Oriëntatietoets 1 Examentraining HAVO5 Oriëntatietoets 1 1. Frits heeft voor een practicumproef 100 g alcohol nodig. Hij heeft alleen een maatcilinder tot zijn beschikking want de weegschaal is stuk. Hoeveel cm 3 alcohol

Nadere informatie

natuur- en scheikunde 1 CSE BB

natuur- en scheikunde 1 CSE BB Examen VMBO-BB 2014 tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-15.00 uur natuur- en scheikunde 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS informatieboek.

Nadere informatie

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s.

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s. Inhoud... 2 Fase... 3 Opgave: Golf in koord... 4 Interferentie... 4 Antigeluid... 5 Opgave: Interferentie van twee puntbronnen... 5 Opgave: Antigeluid... 7 Staande golven... 7 Snaarinstrumenten... 8 Blaasinstrumenten...

Nadere informatie

Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit eindexamens v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.

Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit eindexamens v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o. I V- 14 EINDEXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1977 Woensdag II mei, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het

Nadere informatie

Aanvulling hoofdstuk 1 uitwerkingen

Aanvulling hoofdstuk 1 uitwerkingen Natuur-scheikunde Aanvulling hoofdstuk 1 uitwerkingen Temperatuur in C en K Metriek stelsel voorvoegsels lengtematen, oppervlaktematen, inhoudsmaten en massa Eenheden van tijd 2 Havo- VWO H. Aelmans SG

Nadere informatie

Practicum complexe stromen

Practicum complexe stromen Practicum complexe stromen Experiment 1a: Een blokspanning over een condensator en een spoel De opstelling is al voor je klaargezet. Controleer of de frequentie ongeveer op 500 Hz staat. De vorm van het

Nadere informatie

: Tekstboek. Hoofdstuk 5

: Tekstboek. Hoofdstuk 5 : Tekstboek Hoofdstuk 5 5.1A 1. Popmuziek, klassiek, jazz.. Als het geluid hard is en niet prettig klinkt. 3. Overvliegende straaljager. 4. Stembanden. 5. Telefoon, radio, tv, mobilofoon. 6. Toongenerator

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde B 1,2

Examen HAVO. wiskunde B 1,2 wiskunde 1, Examen HVO Hoger lgemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak Woensdag 1 juni 13.30 16.30 uur 0 06 Voor dit examen zijn maximaal 85 punten te behalen; het examen bestaat uit 18 vragen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Toelatingstoets havoniveau natuurkunde max. 42 p, vold 24 p

Toelatingstoets havoniveau natuurkunde max. 42 p, vold 24 p Toelatingstoets havoniveau natuurkunde max. 42 p, vold 24 p Verantwoording: Opgave 1 uit havo natuurkunde 1,2: 2009_1 opg 4 (elektriciteit) Opgave 2 uit havo natuurkunde 1,2: 2009_2 opg 1 (licht en geluid)

Nadere informatie

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz).

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz). 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

2.1 Kenmerken van een trilling

2.1 Kenmerken van een trilling Uitwerkingen opgaven hoofdstuk. Kenmerken van een trilling Opgave Er is sprake van een periodieke beweging als een beweging zich regelmatig herhaalt. Als het voorwerp bovendien elke keer een evenwichtsstand

Nadere informatie

Proef van Melde. m l In deze proef gaan we na of dit in de praktijk klopt.

Proef van Melde. m l In deze proef gaan we na of dit in de praktijk klopt. Proef van Melde Doel De voortplantingssnelheid (v) van golven in een gespannen koord hangt van de spankracht (F S ) en de massa per lengte-eenheid van het koord (m/l) af. De theoretisch af te leiden formule

Nadere informatie

Als l groter wordt zal T. Als A groter wordt zal T

Als l groter wordt zal T. Als A groter wordt zal T Naam: Klas: Practicum: slingertijd Opstelling en benodigdheden: De opstelling waarmee gewerkt wordt staat hiernaast (schematisch) afgebeeld. Voor de opstelling zijn nodig: statief met dwarsstaaf, dun touw

Nadere informatie

Het thermisch stemmen van een gitaar

Het thermisch stemmen van een gitaar Het thermisch stemmen van een gitaar In dit experiment wordt bestudeerd hoe snaarinstrumenten beïnvloed kunnen worden door warmte. Door gebruik te maken van elektriciteit is het mogelijk om instrumenten

Nadere informatie

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk.

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk. Audio Introductie Geluid is een trilling van deeltjes, die zich voortplant in lucht of in een ander medium, zoals water. Een andere definitie: geluid is een voortschrijdende verandering van luchtdruk.

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS 1 24 APRIL 2013 11:00 12:45 uur MECHANICA 1 Blok en veer. (5 punten) Een blok van 3,0 kg glijdt over een wrijvingsloos tafelblad met een snelheid van 8,0 m/s

Nadere informatie

Als de lijn een sinusvorm heeft spreek je van een harmonische trilling of een zuivere toon.

Als de lijn een sinusvorm heeft spreek je van een harmonische trilling of een zuivere toon. muziek; trillingen en golven Geluidsbron: alles dat geluid maakt. Een geluidsbron maakt geluid door te trillen. Periodieke beweging: een heen en weer beweging van een geluidsbron. Een zo een heen en weer

Nadere informatie

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen Geluid Algemeen Geluid wordt veroorzaakt door trillingen of golven die zich voortplanten in de lucht, een vloeistof of vaste materie zoals een muur. Het gaat om minieme veranderingen in de luchtdruk die

Nadere informatie

13 Golven. e Transversale lopende golven. Onderwerpen:

13 Golven. e Transversale lopende golven. Onderwerpen: 3 Golven Onderwerpen: - Transversale lopende golven - Staande transversale golven - Longitudinale lopende golven - Longitudinale staande golven - Toepassingen 3. Transversale lopende golven In de onderstaande

Nadere informatie

Uitwijking-tijddiagram

Uitwijking-tijddiagram Trillingen en geluid 1 Amplitude, trillingstijd en frequentie 2 Vrije en gedwongen trillingen; resonantie 3 Geluid van bron naar ontvanger 4 Toonhoogte en frequentie 5 Luidheid en geluidsniveau 6 Geluidssnelheid

Nadere informatie

Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA)

Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA) Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA) Theorie In werkblad 1 heb je geleerd dat krachten een snelheid willen veranderen. Je kunt het ook omdraaien, als er geen kracht werkt, dan verandert

Nadere informatie

Practica geluid. De Panfluit kan heeft mogelijk meer tijd nodig indien lln de buisjes zelf moeten zagen.

Practica geluid. De Panfluit kan heeft mogelijk meer tijd nodig indien lln de buisjes zelf moeten zagen. Practica geluid. De practica is bedoelt als een roulatie practicum waar leerlingen om de 5 min doordraaien. In groepjes van 2 zouden de leerlingen alle practica moeten kunnen doen. De Panfluit kan heeft

Nadere informatie

Deel 21:Geluid en Normen

Deel 21:Geluid en Normen Deel 21:Geluid en Normen MAES Frank Frank.maes6@telenet.be 0476501034 Inleiding Onlangs kreeg ik van een vriend de vraag: Hoeveel vermogen heb ik nodig om in een zaal of café te spelen? Hierover vind je

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl I

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Open vragen Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee

Nadere informatie

Lessen wiskunde uitgewerkt.

Lessen wiskunde uitgewerkt. Lessen Wiskunde uitgewerkt Lessen in fase 1. De Oriëntatie. Les 1. De eenheidscirkel. In deze les gaan we kijken hoe we de sinus en de cosinus van een hoek kunnen uitrekenen door gebruik te maken van de

Nadere informatie

Sonar. Klas: 2T. Docent: Wi

Sonar. Klas: 2T. Docent: Wi Sonar Naam: Klas: 2T Docent: Wi Inhoud De komende drie lessen ga je de opdrachten uit dit mapje maken. Lees dit eerst goed door zodat je weet hoe we gaan werken. Doelen: Je kan vier dieren benoemen die

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2008 tijdvak1 donderdag 29 mei totale 13.30 examentijd - 15.302 uur natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 16 In dit deel van het examen staan de vragen

Nadere informatie

-0,20,0 0,5 1,0 1,5 0,4 0,2. v in m/s -0,4-0,6

-0,20,0 0,5 1,0 1,5 0,4 0,2. v in m/s -0,4-0,6 Dit oefen et 2 en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl 5vwo oefen-et 2 Et-2 stof vwo5: Vwo5 kernboek: Hoofdstuk 3: Trillingen Hoofdstuk 4: Golven Hoofdstuk 5: Numerieke natuurkunde Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1-2 havo 2006-II

Eindexamen wiskunde B1-2 havo 2006-II Toename lichaamsgewicht zwangere vrouw Een vrouwenarts heeft van een zwangere vrouw gedurende de zwangerschap allerlei gegevens verzameld. In tabel 1 staan enkele resultaten. Daaruit is onder andere af

Nadere informatie

Trillingen en tonen. 5.1 Inleiding. 5.2 Trillingsgrootheden

Trillingen en tonen. 5.1 Inleiding. 5.2 Trillingsgrootheden 5 Trillingen en tonen 5.1 Inleiding A 1 a Hartslag (polsslag), enstruatiecyclus, adehaling b De snaren van een gitaar en de lucht in blaasinstruenten trillen. De toeschouwers aken heen en weer gaande bewegingen

Nadere informatie

Trillingen en Golven. Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn

Trillingen en Golven. Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn Trillingen en Golven Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn NOTE: DE HOOFDSTUKKEN IN DEZE SAMENVATTING KOMEN OVEREEN MET DE PARAGRAFEN UIT HET BOEK. BIJ EEN AANTAL PARAGRAFEN VAN DEZE

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II Opgave 1 Defibrillator Een defibrillator wordt gebruikt om het hart van mensen met een acute hartstilstand te reactiveren. Zie figuur 1. figuur 1 electroden De borstkas van de patiënt wordt ontbloot, waarna

Nadere informatie

Examen VMBO-BB 2006 NATUUR- EN SCHEIKUNDE 1 CSE BB. tijdvak 2t dinsdag 20 juni 13.30 15.00 uur. Naam kandidaat Kandidaatnummer

Examen VMBO-BB 2006 NATUUR- EN SCHEIKUNDE 1 CSE BB. tijdvak 2t dinsdag 20 juni 13.30 15.00 uur. Naam kandidaat Kandidaatnummer Examen VMBO-BB 2006 tijdvak 2t dinsdag 20 juni 13.30 15.00 uur NATUUR- EN SCHEIKUNDE 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS informatieboek.

Nadere informatie

> Lees Hoe praten we?

> Lees Hoe praten we? LB 8-70. Trillende lucht > Lees Hoe praten we? > Lees Dat klinkt mooi! Maak de zin af. Geluid is Zet de volgende zinnen in de goede volgorde. Zet er het juiste cijfer voor. Je borstkas versterkt het geluid.

Nadere informatie

Compex natuurkunde 1-2 havo 2003-I

Compex natuurkunde 1-2 havo 2003-I Compex natuurkunde -2 havo 2003-I 4 Antwoordmodel Opgave Verwarmingslint voorbeeld van een antwoord: Ook bij hoge buitentemperaturen (waarbij geen gevaar voor bevriezing is) geeft het lint warmte af. Je

Nadere informatie

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? 1 Linda van de Weerd Inhoud Moet je horen! 3 Trillingen 4 Luister! 5 Hard en zacht 6 Dichtbij en ver weg 7 Hoog en laag 8 Doof zijn 9 Moeilijke

Nadere informatie

m 2. De berekening terug uitvoeren met die P en r = 100 m i.p.v. 224 m levert L = 57 db.

m 2. De berekening terug uitvoeren met die P en r = 100 m i.p.v. 224 m levert L = 57 db. Doppler A B PASSERENDE FLUIT Het vriest licht; de maan schijnt door de bomen. Ik sta op 100 m van de kruising van twee wegen. Op de kruisende weg rijdt een open auto. Een inzittende blaast op een fluitje

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Geluid 10/6/2014 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm), Leen

Nadere informatie

Toepassingen van logaritmen

Toepassingen van logaritmen Toepassingen van logaritmen In de techniek krijgen we vaak met logaritmen te maken. We gebruiken in diagrammen een logaritmische schaal wanneer een grootheid kan variëren van heel klein tot heel groot

Nadere informatie

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem Proeven geluid Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. -Ballon -Eigen stem Blaas de ballon op en knoop hem dicht. Houd de ballon nu tussen je handen en praat tegen de ballon. Wat

Nadere informatie

Practicum algemeen. 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag

Practicum algemeen. 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag Practicum algemeen 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag 1 Diagrammen maken Onafhankelijke grootheid en afhankelijke grootheid In veel experimenten wordt

Nadere informatie

technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal

technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal Examen VMBO-GL 2009 gedurende 390 minuten SPE GL technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal Bij dit examen horen een bijlage, uitwerkbijlagen en digitale bestanden. Dit examen bestaat

Nadere informatie

d. Bereken bij welke hoek α René stil op de helling blijft staan (hij heeft aanvankelijk geen snelheid). NB: René gebruikt zijn remmen niet.

d. Bereken bij welke hoek α René stil op de helling blijft staan (hij heeft aanvankelijk geen snelheid). NB: René gebruikt zijn remmen niet. Opgave 1 René zit op zijn fiets en heeft als hij het begin van een helling bereikt een snelheid van 2,0 m/s. De helling is 15 m lang en heeft een hoek van 10º. Onderaan de helling gekomen, heeft de fiets

Nadere informatie

Examen VWO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 24 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 24 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur natuurkunde 1 Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

Havo 5 oefen et

Havo 5 oefen et Toetsstof havo 5 et4 volgens PTA: examenjaar 2010/2011 Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Stof volgens het PTA: havo5 h2: Trillingen en golven Havo5 h3: Energie en warmte Havo5 h4: Elektromagnetisme

Nadere informatie

1 Harmonische trilling

1 Harmonische trilling Golven 1 Harmonische trilling 2 Transversale en longitudinale golven 3 Golflengte 4 Lopende en staande golven 5 Trillende snaar 6 Trillende luchtkolom Bijlage: een trillende luchtkolom modelleren met blokjes

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl 2006 - I

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl 2006 - I BEOORDELINGSMODEL Vraag Antwoord Scores Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. PAAL BIJT HOND 1 maximumscore 2 Er heeft een stroom gelopen. (Dus moet de weerstand klein

Nadere informatie

Quiz. Golven en trillingen. Staande golven, dopplereffect, interferentie, frequentie, golflengte,

Quiz. Golven en trillingen. Staande golven, dopplereffect, interferentie, frequentie, golflengte, Quiz Golven en trillingen Staande golven, dopplereffect, interferentie, frequentie, golflengte, Golven en Trillingen SOORTEN GOLVEN EN HUN EIGENSCHAPPEN Wat is het verband tussen trillingen en golven?

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl wiskunde 2011 - I

Eindexamen vmbo gl/tl wiskunde 2011 - I OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = diameter oppervlakte cirkel = straal 2 inhoud prisma = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud kegel = 1 3 oppervlakte grondvlak

Nadere informatie

Meten met de ultrasoon afstandsensor:

Meten met de ultrasoon afstandsensor: Meten met de ultrasoon afstandsensor: Belangrijk!!!!!! 1. Om zo goed mogelijk met de sensor te kunnen meten moeten de ultrasoon geluiden (de klikjes die je hoort) zo goed mogelijk worden weerkaatst. Wij

Nadere informatie

ET uitwerkingen.notebook May 20, 2016

ET uitwerkingen.notebook May 20, 2016 Examentraining Vaardigheden uit Examen 2014 1 1 De afgebeelde foto moet worden omgezet in een schakeling. Hier moet over het lampje ook een spanningsmeter geplaatst worden. (Gebruik de juiste symbolen)

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2004-I

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2004-I - + Eindexamen natuurkunde vwo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opgave Valentijnshart Maximumscore 4 uitkomst: b 2,9 mm Bij het fotograferen van een voorwerp in het oneindige geldt: b f Bij het fotograferen

Nadere informatie

Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6. docentenhandleiding

Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6. docentenhandleiding Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Geluid Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is gratis

Nadere informatie

Introductie in de muziektheorie oftewel Hoe zit muziek nou in elkaar?

Introductie in de muziektheorie oftewel Hoe zit muziek nou in elkaar? Introductie in de muziektheorie oftewel Hoe zit muziek nou in elkaar? Tom Overtoom - e Muzelinck Inleiding Muziek klinkt zo vanzelfsprekend dat we er vaak niet bij stilstaan dat wat wij heel gewoon vinden

Nadere informatie

BEWEGING HAVO. Raaklijnmethode Hokjesmethode

BEWEGING HAVO. Raaklijnmethode Hokjesmethode BEWEGING HAVO Foton is een opgavenverzameling voor het nieuwe eindexamenprogramma natuurkunde. Foton is te downloaden via natuurkundeuitgelegd.nl/foton Uitwerkingen van alle opgaven staan op natuurkundeuitgelegd.nl/uitwerkingen

Nadere informatie

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C)

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C) Deze opgaven en uitwerkingen vind je op https://www.itslearning.com en op www.agtijmensen.nl Wat je moet weten en kunnen gebruiken: Zie het boekje Systeembord.. Eigenschappen van de invoer-elementen (sensor,

Nadere informatie

natuurkunde Compex natuurkunde 1,2 Compex

natuurkunde Compex natuurkunde 1,2 Compex Examen HAVO 2010 tijdvak 1 vrijdag 28 mei totale examentijd 3 uur tevens oud programma natuurkunde Compex natuurkunde 1,2 Compex Vragen 15 tot en met 22 In dit deel van het examen staan vragen waarbij

Nadere informatie

TRILLINGEN & GOLVEN HAVO

TRILLINGEN & GOLVEN HAVO TRILLINGEN & GOLVEN HAVO Foton is een opgavenverzameling voor het nieuwe eindexamenprogramma natuurkunde. Foton is gratis te downloaden via natuurkundeuitgelegd.nl/foton Uitwerkingen van alle opgaven staan

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. natuur- en scheikunde 1 CSE BB. tijdvak 1 donderdag 19 mei 13:30-15:00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. natuur- en scheikunde 1 CSE BB. tijdvak 1 donderdag 19 mei 13:30-15:00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2016 tijdvak 1 donderdag 19 mei 13:30-15:00 uur natuur- en scheikunde 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS informatieboek.

Nadere informatie

Exact Periode 5 Niveau 3. Dictaat Licht

Exact Periode 5 Niveau 3. Dictaat Licht Exact Periode 5 Niveau 3 Dictaat Licht 1 1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is

Nadere informatie

Woensdag 11 mei, uur

Woensdag 11 mei, uur 1 H-ll EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1977 Woensdag 11 mei, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Lesbrief Assenstelsels. Versie 1

Lesbrief Assenstelsels. Versie 1 Versie 1 Datum: 11 juni 2011 Cursus: Docent: Taal in alle vakken Radha Gangaram Panday Door: Mario Hummeling, 1597628 Shafi Ilahibaks, 1540943 Cyril Bouwman, 1581806 Herman Hofmeijer, 1058201 Nico van

Nadere informatie

Inleiding In deze lesweek wordt de basis besproken van het gitaarspelen. Hoe zit ziet een gitaar eruit en hoe werkt deze eigenlijk?

Inleiding In deze lesweek wordt de basis besproken van het gitaarspelen. Hoe zit ziet een gitaar eruit en hoe werkt deze eigenlijk? Inleiding In deze lesweek wordt de basis besproken van het gitaarspelen. Hoe zit ziet een gitaar eruit en hoe werkt deze eigenlijk? Bekijk eerst de video: De basis Hoofdstuk 1 De gitaar Een gitaar is een

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-15.30 uur wiskunde CSE GL en TL Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

Y rijdag 14 mei, uur

Y rijdag 14 mei, uur 1 H- II EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1976 Y rijdag 14 mei, 14. 00-17. 00 uur NATUURKUNDE Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit eindexamens

Nadere informatie

EXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1975 (GYMNASIUM EN ATHENEUM) Vrijdag 22 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE

EXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1975 (GYMNASIUM EN ATHENEUM) Vrijdag 22 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE EXAMEN VOORBEREDEND WETENSCHAPPELJK ONDERWJS N 1975 (GYMNASUM EN ATHENEUM) Vrijdag 22 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE,, " 1: Van een fotocel is de kathode K bedekt met. een laagje metaal mefeen grensgolflengte

Nadere informatie

Geluid & tonen. Inlage

Geluid & tonen. Inlage Geluid & tonen Inlage Proef 1 Wat hoor ik toch? - Werkblad 1-1 CD (nr. 5) - CD speler - Pen Luister naar de nummers 1 t/m 6 van de cd. Maak je werkblad. Proef 2 Trillen - 1 Klankkast (nr. 3) - 1 Golfstrip

Nadere informatie

Examen VWO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 14. In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt.

Examen VWO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 14. In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. Examen VWO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei totale examentijd 3 uur natuurkunde 1,2 Compex Vragen 1 tot en met 14 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. Bij dit

Nadere informatie

Significante cijfers en meetonzekerheid

Significante cijfers en meetonzekerheid Inhoud Significante cijfers en meetonzekerheid... 2 Significante cijfers... 2 Wetenschappelijke notatie... 3 Meetonzekerheid... 3 Significante cijfers en meetonzekerheid... 4 Opgaven... 5 Opgave 1... 5

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. natuur- en scheikunde 1 CSE BB. tijdvak 1 maandag 18 mei 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. natuur- en scheikunde 1 CSE BB. tijdvak 1 maandag 18 mei 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2015 tijdvak 1 maandag 18 mei 13.30-15.00 uur natuur- en scheikunde 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS informatieboek.

Nadere informatie