Human Resources 30% MINDER VERZUIM TOT REALISEREN? Extra rechten flexwerkers. speciale editie. dinsdag 30 juni Pagina 09

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Human Resources 30% MINDER VERZUIM TOT REALISEREN? Extra rechten flexwerkers. speciale editie. dinsdag 30 juni 2015. Pagina 09"

Transcriptie

1 Human Resources Deze bijlage valt niet onder de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van De Telegraaf speciale editie dinsdag 30 juni 2015 Pagina 04 Vertrouwen is het sleutelwoord Pagina 05 Nieuwe regels bijzonder verlof Pagina 06 Investeren in jezelf als merk Pagina 10 Slim ademen tegen de stress Pagina 09 Extra rechten flexwerkers TOT 30% MINDER VERZUIM REALISEREN? VERZUIM NIET LANGER Capability kan met innovatieve oplossingen en e-tools het ziekte - verzuim in uw organisatie fors omlaag brengen. Ook preventief. Daarbij presteren we tot 30% beter dan de markt. Nieuwsgierig naar onze aanpak? Check capability.nl

2 02 HUMAN RESOURCES Baan voor het leven kan de geschiedenisboeken in Positieve berichten over de Nederlandse economie volgen elkaar in hoog tempo op. Export, bedrijfsinvesteringen en bestedingen van consumenten nemen toe. Nationale en internationale instanties zoals het IMF zijn hoopvol over de toekomst. De arbeidsmarkt profiteert steeds meer van dit herstel. Zo neemt het aantal vacatures momenteel gestaag toe, stijgt het aantal werkenden weer en daalt de werkloosheid en het aantal WW-uitkeringen licht. Terwijl we de crisis langzaam maar zeker achter ons laten, zien we ook steeds meer in dat veel definitief is veranderd. Het mag ook wel een keer, deze goede berichten, zult u denken. Na zes jaren van crisis waarin per saldo driehonderdduizend banen zijn verdwenen, komt er eindelijk weer meer werk beschikbaar. In verreweg de meeste sectoren zien we banengroei, zelfs in de bouw waar de werkgelegenheid zes jaar achtereen kromp. positieve trend Uit de laatste arbeidsmarktprognose van UWV blijkt dat de positieve trend doorzet. Dit jaar zal het aantal banen toenemen, voor volgend jaar de arbeidsmarkt vereist een grotere veerkracht en aanpassingsvermogen voorzien we een nog iets sterkere stijging. Werkgevers durven weer mensen aan te nemen, zij het voorzichtig en vooral op tijdelijke basis. Tegelijkertijd zien we een onverminderde groei van het aantal zelfstandigen. Ons land kent inmiddels een miljoen zzp ers. De zogenoemde flexibele schil is niet meer weg te denken uit onze arbeidsmarkt. Natuurlijk ervaren nog lang niet alle mensen het herstel. Zo blijft het voor sommige groepen erg moeilijk om werk te vinden, zoals jongeren zonder startkwalificatie en oudere werkzoekenden die al langere tijd zonder werk zijn. Zes op de tien werkloze 45-plussers in ons land is al minstens een jaar lang op zoek naar werk. Langdurige werkloosheid zeker voor de oudere werkzoekenden is een hardnekkige erfenis uit de crisis. Het is daarom zaak om hierbij niet achterover te leunen. Zo moeten we leren om op een andere manier te kijken naar de kwaliteiten van ervaren werknemers en deze groep meer mogelijkheden bieden om hun kennis en vaardigheden te onderhouden. Nog te vaak worden oudere werkzoekenden op basis van hun leeftijd niet uitgenodigd en krijgen ze niet de kans zich te presenteren. Daarmee laten werkgevers kansen liggen en wordt een steeds groter wordende groep op de arbeidsmarkt op een zijspoor gezet. veerkracht Maar ook de werknemers en werkzoekenden zelf zijn aan zet. Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun bedrijfsstrategie aangepast in hun Rob Witjes streven naar meer wendbaarheid. De markt vraagt immers om een hoge mate van flexibiliteit om in te spelen op de snelle technologische en maatschappelijke veranderingen. Wendbare bedrijven vereisen een grotere veerkracht en aanpassingsvermogen van werkenden en werkzoekenden. Je moet in jezelf investeren en blijvend leren om flexibel inzetbaar te zijn voor de organisatie waarin je werkt en om aantrekkelijk te zijn voor andere werkgevers. Zo vergroot je je arbeidsmarktwaarde en het zelfvertrouwen. De volgende carrièrestap kan dan gemakkelijker worden gezet. Zelf de regie in handen nemen, waarbij je zelf het overstapmoment bepaalt en niet wacht totdat je werkgever op een gegeven moment het onvermijdelijke ontslag aankondigt. De baan voor het leven is iets voor de geschiedenisboeken. Rob Witjes Hoofd Arbeidsmarktinformatie UWV 06 Inhoudsopgave 05 Verruiming van (onbetaald) verlof Onbekend maakt onbemind Colofon Dit is een commerciële bijlage van Custom Publishing HR in 2015: de stand van zaken én de trends Terug naar de menselijke maat HRM-hoogleraar Paul Boselie We bereiken de grenzen van de flexibilisering De nieuwe Wet werk en zekerheid Flex wordt minder flex, vast minder vast Saamhorigheid op de werkvloer Voldoende bewegen is dé gezondheidsuitdaging 43% Middelbaar (mbo) 28% Laag (vmbo) 29% Hoog (wo,hbo) project manager: Erik Spruijt Coördinatie: Hans Pieters Loft 238 Tekst & Media redactie: Jacques Koch, Paul Postema vormgeving: Lydia de Vries Voor meer informatie over de themakranten van Custom Publishing of als u zelf een idee heeft voor een uitgave, kunt u contact opnemen met Sales Manager Dennis Lanson, Beroepsbevolking naar opleidingsniveau

3 Verzuimpreventie: vergeet de tijdelijke medewerkers niet! Werkgevers blijven tegenwoordig tot wel 12 jaar financieel verantwoordelijk voor zieke medewerkers. Ook voor flexwerkers: tijdelijke medewerkers die ziek uit dienst gaan of kort na afloop van het contract ziek worden. Toch zie ik dat onder nemers bij het voorkómen van ziekteverzuim nog steeds vooral oog hebben voor vaste medewerkers. Een gemiste kans, vindt Hans Zuidema, Specialist inkomen en zorg bij Interpolis. Hij benadrukt dat het bij de aanpak van verzuim vooral draait om risico-inzicht en preventie. En dat het onderscheid tussen vaste en tijdelijke medewerkers daarbij achterhaald is. Verzuim voorkomen is beter dan genezen, daarvan is Interpolis overtuigd. Verzuimkosten kunnen een serieuze bedreiging vormen voor de bedrijfscontinuïteit, zeker nu werkgevers ook betalen voor flexwerkers. Maar hoe pak je verzuimkosten aan? Met een eenvoudig stappenplan verklein je volgens Hans de kosten van verzuim aanzienlijk. Op korte én op lange termijn. Preventie loont Steeds meer werkgevers nemen maatregelen om ziekteverzuim te voorkomen. Zoals een healthcheck voor alle vaste medewerkers. Dat kan ik alleen maar toejuichen. Maar waarom niet aan de tijdelijke medewerkers? Veel ondernemers redeneren: dat is de moeite niet. Maar nu de Ziektewet ingrijpend is veranderd, ligt dat volgens mij anders. Er is bij verzuim geen onderscheid meer in verantwoordelijk heden voor vaste en tijdelijke medewerkers. Maar in de praktijk hebben werkgevers minder grip op een exmedewerker dan op een medewerker die in het bedrijf re-integreert. Dat lijkt me een extra motivatie om verzuim bij flexwerkers te voorkomen. Toch mis ik juist in de preventieplannen, om te voorkomen dat iemand ziek wordt, de aandacht voor de flexwerker. De verborgen kosten van verzuim Onderschat niet hoe hard de kosten van verzuim oplopen. Ondernemers denken bij de verzuimkosten vooral aan de loonkosten van de zieke medewerker en zijn vervanger. Maar je raakt ook zijn expertise kwijt en moet een vervanger zien te vinden. Werkzaamheden en roosters aanpassen, een inwerkperiode regelen voor de vervanger. En je zieke (ex-)medewerker begeleiden in zijn re-integratie. Bovendien zie je de productiviteit dalen van de collega die werkzaamheden overneemt of een vervanger inwerkt. Hoe meer expertise de zieke medewerker in huis heeft, hoe groter de druk op de organisatie. Gemiddeld kost een zieke medewerker zijn werkgever 250,- per dag. Creëer inzicht in je risico s Ondernemers die hun verzuimrisico s willen aanpakken, adviseer ik altijd eerst hun risico s eens goed in kaart te brengen. Door per afdeling kritisch te bekijken welke knelpunten ze verwachten als vaste of tijdelijke medewerkers ziek worden. Stap 1 is het inventariseren van de impact van verzuim. Draaien de belangrijkste processen door? Of stokt het productieproces, keldert de productiviteit en krijgen klanten nee op het rekest? Stap 2 is een inschatting van de kans op verzuim. Daarvoor zijn regelmatig open en eerlijke gesprekken nodig tussen de medewerker en de leidinggevende. Hoe gemotiveerd is de medewerker? Geeft zijn werk hem voldoende uitdaging en voldoening? Spelen er zaken op de werkvloer of thuis? Pak je risico s en kosten aan Pas als de risico s helder zijn, kun je bepalen hoe je ermee om wilt gaan. Vooraf zijn er vaak opvallend simpele oplossingen te bedenken. De onmisbare medewerker kan een collega inwerken of zijn kennis delen in een werkbeschrijving. Je kunt de werkzaamheden aanpassen of beter afstemmen binnen het team. Allemaal zaken die je beter vooraf kunt regelen dan op het moment dat een medewerker ziek thuis zit. Zo beperk je de verzuimkosten aanzienlijk. Werkstress is beroepsziekte nummer 1 Tot slot geeft Hans nog een aantal praktische tips. Werkstress is verantwoordelijk 1 op de 3 verzuimmeldingen. De bekende uitspraak: van hard werken wordt niemand ziek, klopt in de praktijk niet. Hoge werkdruk, pesterijen, discriminatie en agressie, te veel medewerkers hebben er last van. De meesten schamen zich voor hun klachten en trekken te laat aan de bel. Als ondernemer kun je werkstress voorkomen. Zet de juiste mensen op de juiste plek, investeer in een open werksfeer en neem klachten altijd serieus. En voorkom onduidelijkheid. Je wilt niet weten hoeveel mensen uitvallen omdat er niet goed gecommuniceerd wordt. Wie zich onbegrepen en ondergewaardeerd voelt, meldt zich eerder ziek dan iemand die wordt uitgedaagd om mee te denken en die zich betrokken voelt bij het bedrijf. Pas je verzuimprotocol aan In je verzuimprotocol maak je wél onderscheid tussen vaste en tijdelijke krachten. Leg vast dat tijdelijke medewerkers die ziek uit dienst gaan, horen mee te werken aan hun re-integratie. En dat tijdelijk medewerkers u moeten informeren als ze binnen 4 weken na het einde van hun contract ziek worden. Zo houdt u zicht en grip op uw zieke flexwerkers. Meer weten? Van iedere branche heeft Interpolis een goed inzicht in de risico s en de meest effectieve preventietips. Opgebouwd uit jarenlange ervaring. Op de themapagina interpolis.nl/verzuim leest u meer nuttige preventietips om uw verzuimrisico s te beperken.

4 04 HUMAN RESOURCES Bouwen aan vertrouwen Bedrijven die werken op basis van vertrouwen presteren aantoonbaar beter, blijkt uit onderzoek van Great Place to Work. Basale aspecten zoals communicatie, die zo makkelijk lijken, zijn zo moeilijk. Het vraagt voortdurend tijd en aandacht om het goed te doen. En om het consistent te doen, stelt algemeen directeur Erik van Riet. De oorsprong van Great Place to Work is een empirisch onderzoek bij honderd organisaties die het verschil maken. De oprichter, Robert Levering, wilde weten wat ervoor zorgt dat medewerkers beter in hun vel zitten. Een tweede vraag was welke organisaties makkelijker hun doelstellingen halen. Fictieve beursindex Great Place to Work vergelijkt jaarlijks de prestaties van Great Workplaces met andere organisaties. We hebben een fictieve beursindex gebaseerd op Best Workplaces, die we vergelijken met de S&P 500 en andere beursindexen. Dan zie je dat de beste werkgevers zeker twee keer zo hoog scoren als de andere beursfondsen, stelt Van Riet. Ook op andere vlakken, zoals verzuimcijfers of het aantal sollicitanten, scoren de bedrijven aanzienlijk beter. Best Workplaces zijn veel beter in staat om talenten aan te trekken. Vertrouwen vormde het sleutelwoord. Waarden als geloofwaardigheid, respect, eerlijkheid, trots en kameraadschap bepalen hoe medewerkers het naar hun zin hebben en bereid zijn het beste uit zichzelf te halen, vertelt Van Riet. verbondenheid Het begrip vertrouwen komt terug in een drietal relaties. Als eerste de band tussen de medewerker en het management. Van Riet: De vraag of je baas oprechte interesse in je heeft en oog heeft voor de relatie werk-privé. Daarnaast de relatie van de medewerker en zijn baan de trots op zijn/haar werk, het team en de organisatie en de verbondenheid en kameraadschap tussen collega s onderling. Het gevoel dat je op elkaar kunt rekenen. Bouwen aan de organisatiecultuur vraagt om een duidelijke visie over wie je bent en waar je voor staat, benadrukt Van Riet. Het idee achter Great Place to Work is samen te vatten als van controle naar vertrouwen. Je moet je medewerkers serieus nemen. Op basis van gelijkwaardigheid. Daar bouw je consistent beleid omheen, met een visie hoe je met elkaar om wilt gaan. Als je iemand de ruimte biedt, moet je niet meteen in de controle schieten als het misgaat. Cultuuromslag Organisaties munten uit in het bedenken van excuses om aan te geven waarom een cultuuromslag te vroeg komt, constateert Van Riet. Hij adviseert organisaties hun medewerkers te vragen naar hun ervaringen. Je moet ervoor zorgen dat je de kennis en ervaring gebruikt die je al onbewust in huis hebt. Heb het lef om te bevragen waar je staat. Je doorbreekt het bestaande patroon alleen al door je medewerkers naar hun mening te vragen. HR-managers kunnen bijdragen aan lef en ondernemerschap binnen de organisatie door dat onderzoek onder medewerkers aan te kaarten bij de directie. Mijn ervaring in al die jaren dat ik vanuit Great Place to Work organisaties adviseer, is dat onze vragenlijst volop aanknopingspunten oplevert om aan een cultuurverandering te bouwen. Het is een gelegenheid om nieuw vertrouwen op te bouwen. Omgekeerd is het ook een mogelijkheid om het vertrouwen te schaden, waarschuwt hij. Als leidinggevende wordt wel degelijk een duidelijke visie gevraagd hoe je bij het punt aan de horizon denkt te komen. Vervolgens moet je je medewerkers nadrukkelijk in het vervolgproces betrekken en verantwoordelijkheid geven. En gemaakte afspraken naleven. Hebben jullie de juiste mensen en cultuur om de ambities te realiseren? Het Great Place to Work onderzoek kijkt vanuit het perspectief van de medewerkers en vanuit het management naar een organisatie. Het medewerkersperceptieonderzoek meet de mate van vertrouwen, trots en plezier. Het tweede onderdeel evalueert het werkgeversbeleid. Deze combinatie is een unieke mogelijkheid om te ontdekken of het beleid daadwerkelijk gewaardeerd wordt en leidt tot het gewenste resultaat. trends bij de best Workplaces Op basis van dit onderzoek maakt Great Place to Work jaarlijks de lijst van Best Workplaces bekend. Wat maakt deze organisaties anders dan andere werkgevers? Dit bleek de afgelopen twee jaar het actief betrekken van de medewerkers bij beslissingen en het uitzetten van een gezamenlijke visie. hr als strategisch partner Daarnaast heeft HR bij veel Best Workplaces een autonome beslissingsbevoegdheid en is het onderdeel van het managementteam. De afstand tussen hoger management en HR is daarmee kleiner geworden. Vooral bij de hoog scorende organisaties hebben HRmanagers een autonome en strategische rol in de organisatie. Erik van Riet, directeur Great Place to Work Nederland, zegt: HR moet in een vroeg stadium proactief input gaan leveren, bijvoorbeeld tijdens hei-sessies. Zij kunnen als geen ander antwoord geven op de vraag Hebben wij de juiste club mensen en de juiste cultuur om de ambities te realiseren?. Het is aan HR om de rol van strategisch partner in te nemen en op te komen voor de visie van HR. Koppeling tussen hr en resultaten HR moet haar activiteiten steeds vaker koppelen aan de bedrijfsresultaten. Deze zoektocht naar zachte gegevens lijkt soms onmeetbaar. Hoe kun je vertrouwen, trots en plezier meten én hoe kun je het management het inzicht geven dat deze factoren cruciaal zijn voor het behalen van de organisatiedoelstellingen? Het Great Place to Work onderzoek biedt hierin de oplossing. Wat levert het op? Enerzijds zien we een kostenbesparing en anderzijds een versterking van de productiviteit. Dit uit zich in lagere wervingskosten, minder verzuim, lager verloop en ook meer sollicitanten. En in het kader van de koppeling tussen HR-activiteiten en resultaat, heeft het positieve gevolgen voor de organisatieresultaten. Dit komt onder andere tot uiting in een hogere omzet, innovativiteit en een beter imago op de arbeidsmarkt. Des te belangrijker: mensen gaan dagelijks met vertrouwen, plezier en trots naar hun werk.

5 HUMAN RESOURCES 05 Zo haal je het juiste talent binnen Hoe kom je aan talentvolle jonge mensen? Hoe ontwikkel je ze? En hoe zorg je ervoor dat ze het beste van zichzelf geven? Het antwoord in de visie van Hetty van Ee van ORMIT: Toptalent van nu wil verantwoordelijkheid, vertrouwen en iets bijdragen aan de doelstellingen van een organisatie. Ze willen, kortom, écht het verschil maken. Hetty van Ee De formule van ORMIT is uniek: jonge academici met talent voor leiderschap worden zorgvuldig geselecteerd en in twee jaar tijd ontwikkeld in persoonlijk leiderschap. Die ontwikkeling bestaat uit het uitvoeren van drie tot vier opdrachten bij organisaties, uit opleiding, coaching, intervisie én de ORMIT-ervaring. Toptalenten zijn in die periode in dienst bij ORMIT, letterlijk een great place to work. Het bedrijf, met kantoren in De Bilt en Brussel, staat al jaren hoog in de lijstjes van Beste Werkgevers. Jong toptalent weet ons te vinden, zegt algemeen directeur Hetty van Ee. Ze starten hun carrière graag bij ons. We hebben de afgelopen twintig jaar een sterke naam opgebouwd. Onze twaalfhonderd alumni zijn echte ambassadeurs van ORMIT. En ze doen het goed in de praktijk! Na die twee jaar kunnen ze veel beter kiezen welke rol en welke organisatie goed bij ze past. Ze weten waar hun kracht zit en op welke plek ze met hun talenten het verschil kunnen maken. Wij leiden ze op tot toekomstige leiders die aansturen met hoofd en hart. En dat spreekt onze klanten aan. inspiratie en verbinding Passie, bevlogenheid en betrokkenheid zijn de sleutelwoorden in het ORMIT open traineeship en in de traineeships op maat. Van Ee: Onze klanten krijgen een gedreven, slim iemand over de vloer die zich wil ontwikkelen, inspireert en voor verbinding zorgt. Die menselijke verbinding wordt steeds belangrijker, juist in een tijdperk waarin de business steeds verder digitaliseert. ORMIT ers kunnen goed samenwerken en een project vanuit meerdere invalshoeken bekijken. Ze zijn in staat om moeilijke problemen en organisaties te overzien en aan projecten en mensen leiding te geven. Het traineeship eindigt vaak in een vast en langdurig dienstverband. Van Ee: De trainee heeft ervaren: dat is een fijne plek om te werken. En de organisatie weet: op jou kunnen we bouwen, dit is het talent dat bij ons past. Die wederzijdse band vormt een stevige basis: De trainees committeren zich gemiddeld veel langer aan hun eerste baan, dat komt door die doordachte keuze. het verschil maken Met het beste salaris en een grote auto met het beste salaris en een grote auto houd je allang geen talent meer vast houd je volgens Van Ee allang geen talent meer vast. Daar gaat het bij de nieuwe generatie toptalenten helemaal niet meer om. Ze willen het verschil maken. Ze willen een plek waar ze hun verantwoordelijkheid kunnen pakken en waar ze zich kunnen ontwikkelen. Talenten willen uitgedaagd worden om écht iets bij te dragen aan de doelstellingen van een organisatie. Meer flexibiliteit rond verlof Werknemers maken relatief weinig gebruik van de wettelijke verlofregelingen. Vaak staat het werk het niet toe of is niet-doorbetaling simpelweg te duur. Maar ook speelt onbekendheid met de regelingen een rol. Per 1 juli a.s. biedt de wet extra mogelijkheden voor (betaald) verlof. Ouderschapsverlof Kraamverlof/partnerverlof Kortdurend zorgverlof Dit verlof is geldig voor beide ouders voor elk inwonend kind tot 8 jaar (ook voor adoptie-, pleegof stiefkinderen). Het (onbetaalde) verlof omvat maximaal 26 keer het aantal uren dat u per week werkt. Zwangerschaps- en bevallingsverlof U heeft recht op in totaal ten minste 16 weken verlof. Bij vroeggeboorte of ziekenhuisopname van de baby bestaat vanaf 1 juli recht op 10 weken extra bevallingsverlof. Bij overlijden van de moeder bij de geboorte, kan de partner het bevallingsverlof voortaan overnemen. U ontvangt een zwangerschapsuitkering via UWV. De partner heeft recht op twee werkdagen (doorbetaald) kraamverlof na de bevalling, ook bij een parttime dienstverband. U mag vanaf 1 juli daar nog eens drie werkdagen (onbetaald) verlof bij optellen. Als het aan minister Lodewijk Asscher ligt, wordt dat in de toekomst zelfs verdubbeld tot tien dagen. goed nieuws voor mantelzorgers! VANAF 1 JULI IS ZORGVERLOF OOK MO- GELIJK VOOR ANDEREN DAN DE PARTNER, EEN OUDER OF EEN KIND. BIJVOORBEELD UW BROER OF ZUS, EEN GOEDE VRIENDIN OF BUURMAN. EN HET ZWANGERSCHAPS- VERLOF EN PARTNERVERLOF ZIJN VERRUIMD. Dit verlof is bedoeld om noodzakelijke zorg te geven aan een naaste. U krijgt ten minste 70% van uw salaris doorbetaald. Vanaf 1 juli is het verlof ook toegestaan voor derden, familie of bekenden. Het recht omvat twee keer het aantal werkuren per week in 12 maanden. Langdurend zorgverlof Dit verlof is bedoeld om een ernstig zieke naaste langere tijd te kunnen verzorgen. Vanaf 1 juli is dit verlof ook voor anderen dan directe familie opneembaar. U heeft geen recht op salaris. Het verlof omvat zes keer het aantal werkuren per week in 12 maanden. Adoptie- of pleegzorgverlof Bij adoptie of pleegzorg van een kind hebben beide ouders recht op maximaal vier weken adoptie- of pleegzorgverlof. U heeft ook beiden aanspraak op een uitkering. U mag het verlof spreiden over een periode van 26 weken. Calamiteitenverlof Dit (doorbetaalde) verlof is opneembaar bij onvoorziene omstandigheden. Denk aan een ziek kind, een sterfgeval, een gesprongen waterleiding, een inbraak. Het verlof kan enkele uren tot een paar dagen omvatten. Bijzonder verlof Deze vorm van verlof is niet wettelijk geregeld, maar kan onderdeel zijn van een cao of bedrijfsregeling of uw arbeidsovereenkomst. U komt dit (al dan niet betaalde) verlof overeen met uw werkgever. Denk aan een huwelijk in het buitenland, een verhuizing of een overlijden.

6 06 HUMAN RESOURCES Hoe je als talent gevónden wordt Wie talent wil binnenhalen, moet een plek kunnen bieden waar je graag wil werken. Maar talent zélf zal zich ook moeten laten vinden. Hoe presenteer je snel een veelzijdig beeld van jezelf en laat je de concurrentie achter je? Bedrijven werken aan hun imago, maar ook werkzoekenden zouden moeten investeren in hun personal branding. Daarbij is gevonden worden een belangrijk thema, zegt Marion Derksen van het Haarlemse bedrijf Denkinmogelijkheden. Derksen bemiddelt tussen bedrijven en werkzoekenden en noemt zichzelf een werkmakelaar. is er veel veranderd in het sollicitatiecircus? Absoluut. Vroeger schreef je een mooie brief en mocht je, als het meezat, op basis daarvan verder komen praten. Maar brieven worden tegenwoordig niet meer ge- Marion Derksen lezen. En cv s worden gescand. Zes tot tien seconden, langer wordt er niet naar gekeken. Dat betekent dat je in die paar seconden tot je recht moet komen. dat klinkt heel ontmoedigend maar het is niet onmogelijk. Je zult moeten bewijzen dat je competent bent. Als een werkgever iemand zoekt die zich met kostenreductie moet gaan bezighouden, dan moet zijn oog op een cv onmiddellijk getrokken worden naar een bewijs dat je ooit een succesvol kostenreductieproject hebt gedaan. Dat betekent dat je je ook moet bezighouden met het design van je cv trigger daarmee het onbewuste van je lezer. Je moet weten hoe je de juiste snaar raakt en hoe je de aandacht naar een deel van een tekst trekt. De lezer moet verleid worden. moet die werkgever juist niet een beetje meer zijn best doen? Dat is de bekende riedel. Er wordt veel gemopperd op werkgevers, maar ik zeg dan: wat doe je er zelf aan om weer aan de bak te komen? Ik probeer mensen wakker te schudden. Je moet weten hoe je ertussen komt en je honderd procent geven. En niet bang zijn. Een sollicitatiegesprek is geen kruisverhoor, je moet proberen er gelijkwaardig in te gaan. je moet Weten hoe je ertussen KOmt en je 100 procent geven Sollicitatiebrieven worden tegenwoordig niet meer gelezen HR in 2015 van zaken e Is 2015 een kanteljaar? Gloort na het zuur weer het zoet? Gesprek met twee HR-specialisten over de stand van zaken en de trends in hun werkveld. Dat toont twee gezichten: veel achterstallig onderhoud na jaren van reorganisaties, maar nu de de economie aantrekt neemt de mobiliteit weer toe. Mensen durven weer uit te kijken naar een andere baan. Uitgeklede HR-afdelingen, een verwaarloosd HR-beleid en een kaalslag op het gebied van training en coaching: in terugblikken op de voorbije jaren overheersen de sombere beschouwingen. Bedrijven en organisaties moesten harde keuzes maken, zegt Judith van der Meer, mede-oprichter en directeur van organisatieadviesbureau De Meermakers in Utrecht. Als je door de crisis bent gedwongen je voortdurend af te vragen Waar geef ik mijn geld aan uit?, dan is vaak het eerste wat sneuvelt de investeringen in je personeel. Volgens Marieke van Benten, gecertificeerd coach en HR-adviseur, heeft de crisis de efficiencyslag versterkt. Van Benten: Kort samengevat: meer doen met minder mensen in minder tijd. En alles meten. Dat is een trend die zich enorm heeft doorgezet. aantrekkende economie Zorgt de voorzichtig aantrekkende economie voor een omslag? Van der Meer, die veel managementtraining en -coaching verzorgt bij grote organisaties in de private sector, is optimistisch: 2015 is volgens mij een kanteljaar. Ik zie veel organisaties beginnen met een inhaalslag. Ik zie ook veel achterstallig onderhoud: verwaarloosde investeringen in menselijk kapitaal. Penny wise and pound foolish noem ik dat. Maar ik begrijp ook dat je, als je als resultaten onder druk staan, nu eenmaal keuzes moet maken. Met een aantrekkende economie neemt ook de mobiliteit weer toe. De mensen die je absoluut niet kwijt wilt, durven weer uit te kijken naar een andere baan. Als werkgever zul je weer meer in ze moeten investeren. Waardering geven. Binden. Van Benten, vooral werkzaam in de publieke sector, ziet economische lichtpuntjes, maar ze ziet ook een veranderd speelveld. Binden en boeien, dat was vroeger het devies, zegt ze. Werk mocht leuk zijn, je moest je passie erin kwijt kunnen. Na de decentralisatie, na reorganisatie op reorganisatie en na de bezuinigingen zie ik dat bij de overheid niet meer zo snel terugkomen. De arbeidsvoorwaarden zijn versoberd, de eisen aan werknemers verscherpt. Als 2015 op HR-vlak een trend laat zien, dan is dát er eentje waar we de ogen niet voor kunnen sluiten.

7 HUMAN RESOURCES 07 De flex-reflex Zijn er grenzen aan de flexibilisering? Wél volgens HRM-hoogleraar Paul Boselie. Door snelle flexibilisering verliezen medewerkers hun binding met de organisatie. : de stand n de trends Ondernemend werknemerschap Van Benten ziet ook een andere trend. En dan vooral bij jongeren. Die beseffen dat ze bekwaam moeten zijn op meerdere vlakken, dat ze niet moeten focussen op één vaardigheid. Ze zijn heel erg bezig met de vraag Wat zijn nou mijn skills, wat kan ik nog meer? En ze doén ook meer. Als medewerker zijn ze creatief en ondernemend, als werkgever moet je je afvragen Hoe houd ik ze vitaal?. In je HR kun je hierop aansturen. Van der Meer: En je moet ze laten meebewegen in de ontwikkelingen van de organisatie. Dat is iets wat nog wel eens misgaat, veronachtzaamd wordt. Van Benten: Niet iedereen kan het ook bijbenen, omdat niet iedereen nu eenmaal voldoet aan de eisen flexibel, vitaal, ondernemend en creatief. Dat is ook een HR-uitdaging: hoe zorg je als werkgever dat je mensen toch mee-evolueren, dat ze niet afhaken? Dat ook oudere werknemers inzetbaar blijven? Dat ze, kortom, waardevol blijven? Daar is een menselijke maat voor nodig. Misschien moet dan niet alles draaien om efficiency, maar moet je bijvoorbeeld het tempo naar beneden durven draaien. En misschien moet je de balans tussen werk en privé ook niet verder willen oprekken. Daar zit een grens aan. een soort supermens Van der Meer signaleert nog de werkovervoering van HR-mensen binnen een organisatie. Die zitten in een spagaat, zegt ze. Enerzijds zitten ze met de administratieve zaken die op orde moeten zijn: salarissen, ziekteverzuim, de verwerking van alle nieuwe regels die voortkomen uit de Wet Werk en Zekerheid. Anderzijds hebben ze ook de rol van businesspartner. Ze moeten zich afvragen waar hun bedrijf het geld vandaan haalt en hoe ze kunnen bijdragen aan dat businessmodel. Ze krijgen zoveel op hun bord dat ze niet zelden met de handen in het haar zitten. Van Benten: Een soort supermens die overvoerd wordt. Van der Meer: Ze mogen wel wat zakelijker worden hoor, veel meer inzetten op hun eigen marketing: Hoe krijg ik een budget voor training en coaching, wat is de return on investment, dus hoe bouw ik een stevige businesscase op? Keren we terug naar de tijd dat de macht weer meer bij de werknemers ligt? En dat werkgevers extra hun best moeten doen om ze te behouden? Van Benten twijfelt: De digitalisering heeft enorme gevolgen gehad. Veel banen hoeven niet meer te worden ingevuld omdat ze domweg niet meer bestaan. Een grote groep mensen zal elders aan de bak moeten zien te komen. Van der Meer: Maar echt talent is schaars, dat is altijd zo geweest en dat zal altijd zo blijven. Die zul je met een lampje moeten zoeken en die moet je écht waardering geven in hun werk. Anders raak je ze weer kwijt. Noem het de flex-reflex, het in hoog tempo flexibiliseren van arbeid zonder stil te staan bij de gevolgen voor de lange termijn. Bedrijven volgen de waan van de dag en soms lijkt het alsof er geen grenzen meer zijn aan flexibilisering. Die zijn er wel degelijk, zegt Paul Boselie, hoogleraar HRM aan de Universiteit van Utrecht. Wettelijk gezien, zie de recente wijzigingen in het arbeidsrecht waardoor flexwerkers bijvoorbeeld eerder recht hebben op een vast contract en, net als vaste medewerkers, op een ontslagvergoeding. Maar volgens Boselie zijn er meer grenzen, waarbij het vooral gaat om de wenselijkheid van een individuele arbeidssituatie. Mijn zorg zit vooral in de verschillen tussen contracten van medewerkers die min of meer hetzelfde werk doen. Dan hebben we het bijvoorbeeld over een vaste medewerker die al meer dan tien jaar in dezelfde functie zit versus een instromer met hetzelfde werk, maar een totaal ander contract. Boselie ziet ook ethische grenzen: Zo kun je je afvragen of publieke organisaties en overheden moeten kiezen voor payrolling. Grenzeloos flexibiliseren is volgens de Utrechtse hoogleraar niet zonder gevaar. Eerder waarschuwde hij al in Het Financieele Dagblad dat door snelle flexibilisering bedrijving binding met hun medewerkers verliezen. Bovendien neemt hun maatschappelijk waarde af. Als bedrijf moet je niet alleen een economische maar ook een maatschappelijke waardecreatie nastreven. Daarbij is de invloed van werknemers heel belangrijk. Er kleeft ook nog een demografische grens aan de flexibilisering, meent hij: Met de vergrijzing en de ontgroening kan het zomaar weer omslaan en is de kans reëel dat werkgevers de bedrijven weer meer tijd en moeite moeten investeren in het binden van medewerkers. Paul Boselie Foto: Ed van Rijswijk grenzeloos flexibiliseren is niet zonder gevaar

8 08 HUMAN RESOURCES Salaris staat stil De meeste werknemers hebben het salaris afgelopen jaar nauwelijks zien stijgen. Gemiddeld gingen werknemers er 0,93% op vooruit, te weinig om de inflatie bij te houden. Bij een op de drie werknemers bleef het salaris gelijk in 2014, blijkt uit het jaarlijkse salarisonderzoek van Elsevier en Berenschot. Voor de meeste werknemers valt er niets tot weinig te onderhandelen over het salaris. Vier van de vijf werknemers valt onder een collectieve arbeidsovereenkomst en is afhankelijk van onderhandelingen over procenten en van een baas die beslist of er wel of niet een periodiekje extra vanaf kan. Andere trends op salarisgebied: 1. groeiende regionale verschillen Ook al is Nederland qua oppervlakte klein, voor de beloning maakt het wel degelijk uit in welke regio je woont en werkt. De verschillen in salaris per regio voor vergelijkbare functies nemen toe. Dat betekent niet dat je als werknemer van een hoofdkantoor van een multinational in de Randstad per definitie meer loon krijgt dan bij een kleine werkgever in de provincie. 2. functie zegt weinig over toekomst Algemene voorspellingen over de toekomstperspectieven van een functie zijn steeds moeilijker te maken. Voor je baanzekerheid spelen de werkomgeving en de markt waarin het bedrijf actief is net zo goed een rol als de vraag en aanbod van gekwalificeerd personeel. 3. topbedrijven zijn niet zaligmakend Veel young professionals ambiëren een loopbaan bij een topbedrijf in hun vakgebied. Volgens Berenschot is dat niet per se de slimste strategie voor wie op termijn goed wil verdienen. Bij een minder prestigieuze werkgever buiten de Randstad begin je misschien op een lager startsalaris, maar heb je misschien wel een beter perspectief op de langere termijn. 4. productiviteit bepaalt beloning In plaats van de traditionele opleidingseisen kijken werkgevers steeds meer naar de productiviteit van een werknemer. Het gaat erom wat iemand werkelijk presteert. Betalen naar senioriteit wordt minder belangrijk. Een werkgever kijkt steeds minder naar leeftijd en opleiding. Werkgevers kijken naar het vermogen van iemand om snel te leren en mee te veranderen in het tempo van de organisatie. Meer mensen aan het werk, maar korter 8% van de werkenden heeft meer dan één baan (stapelbanen). Bij zelfstandigen is dit 13%. 12% van de werkenden is actief op zoek naar een andere baan. 21% van de mensen die van baan verwisselt, werkt daarna op hoger niveau. 79% percentage jarigen dat betaald werk verricht. Binnen deze groep zijn grote verschillen: Bij de vrouw werkt 72%, voor de mannen is dit 85%. Van de hoogopgeleiden werkt 87%, bij laagopgeleiden is dit 64%. 80% van de werknemers heeft pas na tien tot vijftien jaar een vaste aanstelling. In vier van de vijf huishoudens heeft ten minste een van de partners een vast contact. 43% Middelbaar (mbo) Beroepsbevolking naar opleidingsniveau 28% bye, bye gouden handdruk Per 1 juli 2015 komt er een einde aan de gouden handdruk. De vertrekpremie bij een ontslag bedraagt voortaan maximaal of één jaarsalaris als dat hoger is dan De zogenoemde kantonrechterformule wordt vervangen door een transitievergoeding. De vergoeding geldt vanaf een dienstverband van ten minste twee jaar. De hoogte van de vergoeding wordt als volgt berekend: Per dienstjaar voor de eerste tien dienst jaren: 1/3de van het maandsalaris Per dienstjaar na het tiende dienstjaar: de helft van het maandsalaris. vijftigplussers Voor vijftigplussers geldt een overgangsregeling. Een vijftigplusser die minimaal tien jaar bij dezelfde werkgever in dienst is, krijgt over de dienstjaren dat hij na zijn vijftigste in dienst is een transitievergoeding van één maand per dienstjaar. Voor de dienstjaren tot de vijftigste verjaardag geldt de normale vergoeding. De hogere vergoeding voor vijftigplussers geldt niet voor mkb-bedrijven met minder dan 25 werknemers. 29% Hoog (wo,hbo) 32 uur gemiddeld aantal uren dat iemand in een week werkt. Twee verdieners werken bij elkaar opgeteld per week gemiddeld 51 uur. Een op de twaalf werkenden (8%) zou het liefst meer uren willen werken, 6% wil graag juist minder werken. minder vaak fiets van de zaak Sinds 1 januari van dit jaar vallen vergoedingen en verstrekkingen aan het personeel onder de zogenoemde werkkostenregeling. Bij vier op de tien organisaties die de werkkostenregeling hebben doorgevoerd, zijn bij arbeidsvoorwaarden als gevolg van de werkkostenregeling aangepast. Met name de fiets van de zaak (54%), de bedrijfsfitness (14%) en de vakbondsvergoeding (7%) worden niet langer of minder ruimhartig vergoed. (Bron: ADP, HR Trends ). 17% mensen die naast hun baan (mantel)zorg verlenen. 60% van de studenten en scholieren combineert de studie met een bijbaan. Studenten lopen hierdoor naar eigen zeggen zelden studievertraging op mensen zijn zonder baan (mei 2015). 40% van de werkenden volgt een opleiding of cursus. In vier van de vijf gevallen betaalt de werkgever deze.

9 HUMAN RESOURCES 09 Flex wordt minder flex, vast wordt minder vast De nieuwe Wet werk en zekerheid heeft tot doel om de kloof tussen flexwerkers en mensen met een vaste baan te verkleinen. Flex wordt minder flex, vast minder vast, vat Jan van Ederen, bedrijfsjuridisch adviseur en partner bij Grant Thornton, de verandering puntig samen. Ontslag wordt per 1 juli aanstaande eenvoudiger. Medewerkers met een contract voor bepaalde tijd krijgen onder de nieuwe regels eerder een vast contract. De maximale termijn voor drie opeenvolgende tijdelijke contracten gaat omlaag van drie naar twee jaar. Daarna wordt het contract automatisch omgezet in een vast contract. Het is afwachten of het werkt, tempert Van Ederen de verwachting. Werkgevers houden nog steeds behoefte aan een flexibele schil. Transitievergoeding Vast wordt dus minder vast. Het achterliggende idee van de nieuwe Wet werk en zekerheid is dat een werkgever minder belemmeringen voelt om iemand aan te nemen. Het ontslagrecht wordt eenvoudiger, eerlijker en minder kostbaar, aldus Van Ederen. De verandering bestaat uit drie componenten: 1) de procedure verloopt sneller; 2) de procedure loopt via een vaste route; 3) de ontslagvergoeding gaat omlaag, maar geldt voor iedereen met een vast contract. Om met het laatste te beginnen, de gouden handdruk verdwijnt. Ervoor in de plaats komt de zogenoemde transitievergoeding. Dat is geen schadevergoeding, maar een vergoeding om de ontslagen werknemer van baan naar baan te begeleiden. Het bedrag is aanzienlijk lager dan de kantonrechtersformule gemiddeld nog maar een derde van het huidige bedrag en niet langer leeftijdgerelateerd. Een belangrijke verbetering voor werknemers is dat voortaan iedereen die langer dan twee jaar in dienst is, recht heeft op de vergoeding. Oók bij ontslag om bedrijfseconomische gronden. In bepaalde gevallen gaat het mkb dus meer betalen. Een onbedoeld weeffoutje van de wet is dat mensen die langer dan twee jaar ziek zijn ook recht hebben op de transitievergoeding, vertelt Van Ederen. Ontslagtraject De werkgever die een medewerker wil ontslaan kan, anders dan nu, niet meer kiezen of hij langs de kantonrechter gaat, wanneer de weg langs het UWV ook een optie is. Voortaan is de ontslagroute dwingend. U mag niet meer kiezen. Bij een ontslag om bedrijfseconomische redenen of vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid beslist het UWV. Ontslag om andere redenen, zoals disfunctioneren, loopt via de kantonrechter. Kiest u voor de verkeerde route, dan verliest u onnodig tijd. Een belangrijke verbetering voor werkgevers is dat de ontslagprocedure aanzienlijk korter is. UWV heeft toegezegd dat er binnen vier weken een besluit ligt. Nu duurt het vaak maanden tot het uiteindelijke ontslag, verklaart Van Ederen. Bovendien mag de werkgever de tijd die de procedure in beslag neemt, aftrekken van de opzegtermijn. Mits er ten minste één maand tussen de beslissing en het uiteindelijke ontslag overblijft. Disfunctioneren Het is te kort door de bocht om te stellen dat vooral de werkgever profiteert van de nieuwe regels. Er komt een scholingsverplichting in de wet, vertelt Van Ederen. Bij ontslag vanwege disfunctioneren, moet de werkgever een deugdelijk dossier hebben en het disfunctioneren mag niet te wijten zijn aan een gebrek aan scholing, waarschuwt hij. Op langere termijn kan deze verplichting positief uitpakken voor werknemers, is zijn verwachting. Mensen worden beter opgeleid en gecoacht. Jan van Ederen Werkgevers houden nog steeds behoefte aan een flexibele schil Daarmee vermijd je de uitvallers niet, maar voor de meerderheid van de mensen heeft dit een positief effect. Optimale bedrijfscontinuïteit met Olympia We kijken liever naar de weder zijdse voordelen van flexwerk Bo Habets De arbeidsmarkt verandert. En de wet- en regelgeving wordt steeds ingewikkelder. Zeker in 2015 zien veel ondernemers door de bomen nog amper het bos. Olympia, het uitzendbureau dat anders werkt dan andere uitzendbureaus, zorgt voor heldere informatie en passende oplossingen. De Wet Werk en Zekerheid, de Participatiewet, de Wet aanpak schijnconstructies, Equal Pay... Het is allemaal heel veel bij elkaar, zegt Bo Habets, projectleider Wet- en Regelgeving van Olympia. En het is zeer complex, voegt ze daar aan toe. Haar organisatie speelt er continu op in door werkgevers te informeren over de nieuwe regels én van dienst te zijn met de juiste kennis over de mogelijkheden van flexibele inzet van medewerkers. Kritische benadering Het open oog voor wat er speelt op de markt zorgt bij Olympia voor een kritische benadering van alle nieuwe regelgeving. Habets: Natuurlijk gaan we de wet goed uitvoeren, maar nu staat te veel het vaste contract centraal. Uitzendkrachten en flexwerkers worden tegenover medewerkers met een vaste aanstelling gezet. Alsof het tweede- en eersterangs medewerkers betreft! De zekerheid die medewerkers aan een vaste aanstelling ontlenen, staat of valt volgens Habets met het voortbestaan van de werkgever. Maar die werkgever kan alleen voortbestaan als hij flexibel kan blijven reageren op een permanent veranderde wereld. Habets: En deze flexibele inrichting krijgt weer deels vorm door de inzet van uitzendkrachten en flexmedewerkers. Waarde en voordelen De arbeidsmarkt heeft zich inmiddels verder ontwikkeld en veel mensen focussen niet meer op dat vaste contract, aldus Habets. Ze zoeken zekerheid in tijdelijke betrekkingen. Je kunt gaan zitten staren naar de contractvorm waarmee iemand werkt, maar bij Olympia kijken we liever naar de waarde die iemand levert en de wederzijdse voordelen die flexibel werk oplevert. Meer weten? Lees de Olympia-tabloid Het Werkwoord op olympia.nl/werkwoord

10 10 HUMAN RESOURCES Hou je medewerkers fit en gezond Een werknemer die langdurig ziek thuis zit, levert een aanzienlijke kostenpost op. De beste preventie is een goede werksfeer, stelt caremanager Alice van Limburgh van Verzuimwijzer. Koen de Jong van Sportrusten legt uit hoe je met ademhalingsoefeningen stress beter de baas bent en meer energie krijgt. Koen de Jong Investeren in een actieve leefstijl van het eigen personeel loont. TNO en PwC hebben in opdracht van het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen berekend dat het stimuleren van bewegen en sporten op jaarbasis een bedrag van tot 930 miljoen euro kan opleveren aan lagere verzuimkosten, ondanks het hogere verzuim door sportblessures. Om deze winst te behalen zouden álle werknemers moeten voldoen aan de fitnorm (drie maal per week tenminste 20 minuten intensief bewegen). Niet iedereen is zo sportief. Toch is de boodschap duidelijk: een actief beleid dat is gericht op sporten en bewegen vermindert het verzuim. Slaapproblemen Stress is een belangrijke boosdoener bij verzuim. Iedereen die gestrest is, ademt sneller dan nodig en slaapt minder goed, vertelt inspanningsfysioloog en auteur van de bestseller Verademing Koen de Jong. Als je achter je bureau zit, is een ademhalingsfrequentie van zes tot acht keer per minuut genoeg. Zit je daar boven, dan is er een simpele oefening om de ademhaling naar beneden te brengen, vertelt hij: Adem in door je neus, adem uit via je mond en neem daarna een pauze van een paar seconden, net zo lang tot je de behoefte voelt om in te ademen. Door de verlenging van je inademing ga je vanzelf vanuit je buik ademen. Zijn tip bij stress en slaapproblemen is om de oefening in de tien minuten voordat je in slaap valt te doen. Het effect is dat je beter slaapt en uitrust, waardoor je je beter kunt concentreren en focussen tijdens het werk. Het is heel simpel. De oefening is ook goud waard voorafgaand aan een presentatie. Plezier Teveel leidinggevenden hebben niet in de gaten hoe belangrijk een goede communicatie is en hoe belangrijk het is om signalen van medewerkers over de werkdruk serieus te nemen, constateert Alice van Limburgh. Als een werknemers ziek thuis zit, is het eigenlijk al te laat. Van Limburgh maakt de vergelijking met IT-problemen. Het duurt vaak maanden voordat klachten over een trage pc worden verholpen met een nieuwe geheugenkaart van een paar tientjes. Bij klachten over de werkdruk duurt het vaak nog langer voordat actie wordt ondernomen. Een leidinggevende moet zijn betrokkenheid laten zien en zijn verantwoordelijkheid durven nemen, meent ze. Een belangrijke factor die ervoor zorgt dat het ziekteverzuim structureel omlaag gaat, is dat mensen met plezier naar hun werk gaan. Dat is in feite de beste preventieve maatregel die er bestaat. Het zorgt ervoor dat een werknemer trots is en voor de organisatie door het vuur gaat. Zo iemand zal als hij ziek thuis zit, zich optimaler inzetten in een poging om weer aan het werk te gaan. Sporten zorgt voor saamhorigheid Novo Nordisk, een Deens bedrijf dat met haar middelen wereldwijd vooroploopt in de bestrijding van diabetes, is in Nederland uitgeroepen tot de beste werkplek van Wat het bedrijf onder andere bijzonder maakt is de ruimte die er naast het werk is voor bewegen en gezond eten. HR-directeur Inge Ernst vertelt waarom bewegen zo belangrijk is en hoe het bedrijf zelfs de minst sportieve medewerker enthousiast aan het sporten krijgt: Wij ontwikkelen onder meer medicijnen voor mensen die met diabetes leven. Dit is een van de grootste gezondheidsuitdagingen van de 21ste eeuw, juist omdat we met zijn allen minder zijn gaan bewegen. Samen met onze partners zetten we ons met het programma Changing Diabetes in om de gevolgen van diabetes onder de aandacht te brengen en diabeteszorg voor meer mensen toegankelijk te maken. Veel van onze medewerkers zien daardoor vanuit hun werk dagelijks hoe belangrijk het is om gezond te zijn, om voldoende te bewegen. Maar het zou te makkelijk zijn om te zeggen dat we ons op gezondheid en sport richten alleen omdat we een bedrijf zijn dat mensen gezond wil maken. Gezond leven en voldoende beweging is belangrijk voor iedereen. En uiteindelijk zien we het als organisatie natuurlijk ook terug in ons lage ziekteverzuim. Sporten en gezond leven moeten vooral leuk zijn Hoe krijg je mensen in beweging? Een van de initiatieven is de sportbelofte, een goed voornemen dat je als medewerker maakt. Iedereen bepaalt zelf zijn doel. Voor de een is dat in een jaar tijd vijf kilo afvallen, voor de ander drie keer deelnemen aan de 10 km hardlopen. Van Novo Nordisk krijg je de sportoutfit die je HR-directeur Inge Ernst Foto: Vincent van Dordrecht nodig hebt. Als je je doel haalt, stort het bedrijf een bedrag van 45 euro op een vooraf vastgesteld goed doel. Hoe zien jullie medewerkers die aandacht terug? Wij faciliteren het sporten, maar meedoen moet niet als een sociale verplichting voelen. Hetzelfde geldt voor gezond eten. Er staat altijd een goed gevulde fruitmand op de werkplek, maar er is niemand die erop wijst dat die leeg moet. Donderdag is gewoon frituurdag en op vrijdag hebben we bitterballen bij de borrel. Sporten en gezond leven moet vooral leuk zijn en daar proberen we ons dan ook op te richten. Wat levert het jullie als bedrijf op? Het heeft een positief effect op je welzijn en past mooi in de balans tussen werk en privé. Je merkt dat er groepjes ontstaan van collega s die samen gaan sporten. Zo gaan we binnenkort meedoen met de Mud Masters, een obstacle run. Het sporten verbindt door alle lagen van de organisatie. Het zorgt voor een gevoel van saamhorigheid. Als een groep collega s een halve marathon lopen, dan trainen ze daar met zijn allen voor. En aan de streep staan de collega s klaar om ons aan te moedigen. Wat heeft het je persoonlijk opgeleverd? Ik ben eindelijk gestopt met roken. En als er geen fitnessruimte bij het kantoor zou zijn, zou je mij niet in de sportschool zien. Nu spreek ik met een collega twee keer per week af aan het eind van de dag.

11 HUMAN RESOURCES 11 Van den Hoogenband wil Nederland vitaler krijgen Meer stress-awareness is beter voor medewerkers én bedrijf Stress heeft zich ontwikkeld tot een van de meest voorkomende beroepsziektes in Nederland. Chronische stress vergroot het risico op een burn-out en daarmee op financiële en logistieke schade voor een ondernemer. Zwemicoon Pieter van den Hoogenband en ONVZ Zorgverzekeraar reiken werkgevers de hand om deze en andere problemen aan te pakken. Pieter van den Hoogenband is Nederlands succesvolste zwemmer ooit. Drievoudig olympisch kampioen, zestienmaal Europees kampioen en eenmaal wereldkampioen. Hij zet zich al zijn hele leven in om Nederland gezonder en vitaler te maken. Van den Hoogenband ziet het als een plicht de kennis en wetenschap die hij opdeed tijdens zijn sportieve carrière te verspreiden. Ik haal er voldoening uit om mensen te helpen hun leven slimmer en vitaler in te richten. Voeding en rust Inzicht krijgen in gewoontes is heel belangrijk voor een gezonde lifestyle, benadrukt de meervoudig Ik haal er voldoening uit om mensen te helpen hun leven slimmer en vitaler in te richten beeld: Roelof Pot kampioen. Hoeveel water drink je op een dag? Ontbijt je? Wat mis je als je dat niet doet? Dat zijn belangrijke inzichten. Naast eten en drinken is rust belangrijk. Ik heb vaak te horen gekregen dat slaap voor watjes is. Rust wordt vaak gezien als een teken van zwakte, terwijl je er juist sneller door herstelt. Een wijs man als Joop Zoetemelk zei al: De Tour de France win je in je bed. Wie het snelst herstelt, presteert het best. Veel mensen met kinderen herkennen de chronische vermoeidheid. Bijslapen werkt niet. Natuurlijk, een keertje uitslapen is prima, maar bijslapen is geen oplossing voor een chronisch probleem. Je moet een structurele oplossing vinden. Gezonde Duitsers Er is in Nederland nog een hoop te winnen als het gaat om vitaliteit. Ons land loopt volgens Van den Hoogenband bepaald niet voorop als het gaat om investeringen in een gezonde en vitale samenleving, dit in tegenstelling tot Duitsland. Ik merkte dat destijds als sporter al. Bij wedstrijden vond ik toen al dat Duitsers te veel met details bezig zijn. Nu snap ik dat dat professionaliteit is. Het is ook heel belangrijk dat de omgeving iemand steunt, die zijn of haar lifestyle wil veranderen. Juist werkgevers spelen hierbij een belangrijke rol. Bedrijven als Google, Apple, Amazon en Facebook lopen hierin voorop. Het zijn dan ook bedrijven met veel vernieuwers in de top, die medewerkers de mogelijkheid bieden hun tijd zelf in te delen. Negatieve stress Investeren in de gezondheid van medewerkers is echter niet voorbehouden aan buitenlandse ondernemingen, weet Van den Hoogenband. ONVZ Zorgverzekeraar en de zwemkampioen hebben de handen ineengeslagen om mensen te helpen gezonder te leven en daarmee hun prestaties te verbeteren. Ik wil niet de betweter uithangen omdat ik een paar keer in een bak met water de overkant heb weten te halen, grinnikt hij. Maar de samenleving kan heel veel leren van de kennis die we in de sport hebben opgedaan. Eén van de grootste boosdoeners is volgens Van den Hoogenband stress. Goede stress kan je helpen beter te presteren, legt hij uit. Maar de boog kan niet altijd gespannen zijn. Wie continu onder hoogspanning staat, glijdt langzaam maar zeker af Wie continu onder hoogspanning staat, RISKEERT een burn-out naar een burn-out. Dat is niet goed voor de werknemer, maar óók niet voor de werkgever of het bedrijf. Het heeft een negatieve invloed op sociale relaties, maar ook op de werkprestaties. Geen betutteling Een werkgever kan een belangrijke rol spelen bij het signaleren van de stress bij medewerkers, en in een eerder stadium bij het voorkomen van stress. Vragen als hoe creëer je bij werknemers stress-awareness komen aan bod tijdens een speciale stress- en vitaliteitsbijeenkomst van ONVZ Zorgverzekeraar op 10 september in het Olympisch Stadion in Amsterdam. Pieter van den Hoogenband is één van de sprekers. Ik geloof in een pro-actieve benadering, legt hij uit. Ik hou niet van betutteling. Maar je kunt werknemers wel op de hoogte brengen van de risico s en de manieren om stress te voorkomen. Alles overigens op vrijwillige basis, beklemtoont de zwemmer. Je kunt een medewerker niet dwingen om een triatlon te gaan doen als hij of zij daar geen zin in heeft. Maar met kleine stapjes kan ook al effect worden bereikt: neem wat vaker de trap, of maak in de lunchpauze eens een wandelingetje. Bent u een HR-professional of directielid bij een organisatie met meer dan negentig medewerkers en wilt u weten hoe stress een positieve invloed kan hebben op de prestaties van uw medewerkers? Meld u dan aan via beeld: Roelof Pot

12 Nieuw arbeidsrecht: Hoe flex is flex nog? En hoe vast is vast? Goeie vraag. De realiteit van vandaag is dynamisch en stelt u elke dag weer voor nieuwe uitdagende vragen. Vragen die u alleen kunt beantwoorden als u voortdurend in beweging blijft: met uw visie, uw mensen en uw processen. Wij helpen u uw bewegingsruimte te vergroten door samen met u op zoek te gaan naar het beste advies. Door het benutten van de kansen die de Wet werk en zekerheid biedt, bijvoorbeeld op het gebied van flexibele arbeid. Meer weten over het antwoord op deze goeie vraag? Bel met bedrijfsjuridisch adviseur Jan van Ederen op Of vind het antwoord op watisuwgoeievraag.nl (c) 2015 Grant Thornton Accountants en Adviseurs B.V. Alle rechten voorbehouden.

De Wet Werk en Zekerheid Alle maatregelen overzichtelijk onder elkaar Payrolling als flexibel alternatief

De Wet Werk en Zekerheid Alle maatregelen overzichtelijk onder elkaar Payrolling als flexibel alternatief WHITEPAPER De Wet Werk en Zekerheid Alle maatregelen overzichtelijk onder elkaar Payrolling als flexibel alternatief Het arbeidsrecht gaat vanaf 1 januari 2015 volledig op de schop. Vanaf die datum wordt

Nadere informatie

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering?

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Als ik mijn baan kwijtraak Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

"HR van Vandaag naar Morgen. Ernst Roemer Senior Adviseur FWG Peter Andriessen Onderzoeker R&D FWG Bas van Leeuwen Programmamanager Driessen HRM

HR van Vandaag naar Morgen. Ernst Roemer Senior Adviseur FWG Peter Andriessen Onderzoeker R&D FWG Bas van Leeuwen Programmamanager Driessen HRM "HR van Vandaag naar Morgen Ernst Roemer Senior Adviseur FWG Peter Andriessen Onderzoeker R&D FWG Bas van Leeuwen Programmamanager Driessen HRM Programma Hoofdthema s van de HR manager De verbinding tussen

Nadere informatie

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden WHITEPAPER SEPTEMBER 2014 De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden Goed nieuws: de economische crisis lijkt voorbij te zijn. Het Centraal Planbureau 1 meldde in maart van dit jaar dat de

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer Regelingen en voorzieningen CODE 2.1.1.61 verwachte wijzigingen Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer bronnen Nieuwsbericht ministerie van SZW d.d. 18.02.2014 TRA 2014, afl. 3

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Whitepaper: wijzigingen rondom Wet werk en zekerheid

Whitepaper: wijzigingen rondom Wet werk en zekerheid Whitepaper: wijzigingen rondom Wet werk en zekerheid Inleiding Er gaat geen dag voorbij of er is nieuws op social media, in de krant of op televisie over de Wet werk en zekerheid (Wwz) en de gevolgen van

Nadere informatie

VISMA SOFTWARE WHITEPAPER. De maatregelen in gevolge de wet werk en zekerheid

VISMA SOFTWARE WHITEPAPER. De maatregelen in gevolge de wet werk en zekerheid VISMA SOFTWARE WHITEPAPER De maatregelen in gevolge de wet werk en zekerheid De nieuwe wet werk en zekerheid Met de nieuwe Wet werk en zekerheid (Wwz) heeft het kabinet het arbeidsrecht op een drietal

Nadere informatie

Veranderingen Arbeidsrecht 2015

Veranderingen Arbeidsrecht 2015 Veranderingen Arbeidsrecht 2015 De positie van de tijdelijke krachten (flexwerkers) Tijdelijke contracten, ketenbepaling Tot nu toe kon een medewerker op basis van een tijdelijk contract worden aangenomen.

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever, om

Nadere informatie

Gevolgen veranderingen wet- en regelgeving

Gevolgen veranderingen wet- en regelgeving Gevolgen veranderingen wet- en regelgeving De nieuwe wetgeving heeft een grote impact hoe U met uw personeel en flexibele schil om gaat. Met name de wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid

Nadere informatie

De positie van de tijdelijke krachten (flexwerkers):

De positie van de tijdelijke krachten (flexwerkers): VAN : Willem van Teeseling AAN : Bestuur en leden SNF BETREFT : Vernieuwingen in wetgeving in kader Wet werk en inkomen. DATUM : 13 juni 2014 C.C. : Op 11 juni 2014 is door de Eerste Kamer de wet aangenomen.

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Medewerkerbetrokkenheid. 1. Werk aan medewerkertevredenheid. Betrokkenheid uit jezelf. Waarom zou iemand het maximale inzetten voor een werkgever?

Medewerkerbetrokkenheid. 1. Werk aan medewerkertevredenheid. Betrokkenheid uit jezelf. Waarom zou iemand het maximale inzetten voor een werkgever? Dat is de vraag! Natuurlijk is werk nog steeds vanzelfsprekend voor mensen maar het is niet meer zo vanzelfsprekend om voor de duur van het leven die ene baas te kiezen. Mensen maken enorm veel keuzes.

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Zicht krijgen op duurzame inzetbaarheid en direct aan de slag met handvatten voor HR-professionals INHOUDSOPGAVE 1. Duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel Wat kies jij Wegwijzer in het fasemodel Van inkomen naar inkomen dit helpt PostNL helpt je op verschillende manieren. Met name via een financiële vergoeding, begeleiding van werk naar werk door Mobility

Nadere informatie

Ontslag, en nu? werk.nl uwv.nl. Wat u moet weten als u ontslag krijgt. Wilt u meer weten?

Ontslag, en nu? werk.nl uwv.nl. Wat u moet weten als u ontslag krijgt. Wilt u meer weten? werk.nl uwv.nl Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u weten wat voor u in uw situatie geldt? Kijk dan op werk.nl. Als u

Nadere informatie

ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG

ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG Streekproef Geslacht Leeftijd Heb je momenteel een baan in loondienst? n % man 138 45,7 vrouw 164 54,3 Total 302 100,0 n % 18-25 jaar 124 41,1 26-35 jaar 178 58,9 Total

Nadere informatie

Wet werk en zekerheid is een feit: wat betekent dit nu?

Wet werk en zekerheid is een feit: wat betekent dit nu? Wet werk en zekerheid is een feit: wat betekent dit nu? an De Wet Werk en Zekerheid treedt woensdag in werking en daarmee gaan de regels voor ontslag en flexwerk op de schop. Iets waar álle werkenden mee

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt

Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt Werken aan perspectief Werken is belangrijk, voor uzelf en voor de maatschappij. UWV helpt u om werk te vinden en te houden. Is werken niet mogelijk,

Nadere informatie

Ontslagrecht. Opzegtermijn. Rechtspositie. Veranderingen per 1 juli 2015 WET WERK EN ZEKERHEID. Flexwerker DAAROM EEN ACCOUNTANT. Transitievergoeding

Ontslagrecht. Opzegtermijn. Rechtspositie. Veranderingen per 1 juli 2015 WET WERK EN ZEKERHEID. Flexwerker DAAROM EEN ACCOUNTANT. Transitievergoeding Opzegtermijn Rechtspositie Ontslagrecht Transitievergoeding Flexwerker Veranderingen per 1 juli 2015 WET WERK EN ZEKERHEID DAAROM EEN ACCOUNTANT Maart 2015 WET WERK EN ZEKERHEID Laat u niet verrassen!

Nadere informatie

Wat verandert er voor u?

Wat verandert er voor u? Whitepaper Wet werk en zekerheid Wat verandert er voor u? De nieuwe Wet werk en zekerheid legt meer druk op werkgevers. Zo moeten zij werknemers tijdig laten weten dat hun tijdelijk contract afloopt. Ook

Nadere informatie

Proactiviteit op de arbeidsmarkt. Minder mensen & meer beweging

Proactiviteit op de arbeidsmarkt. Minder mensen & meer beweging Proactiviteit op de arbeidsmarkt Minder mensen & meer beweging Drie belangrijke trends Op de arbeidsmarkt zijn een drietal trends te onderscheiden die van invloed zijn op de beschikbaarheid van personeel

Nadere informatie

7 INGREDIENTEN VOOR ENTHOUSIASTE MEDEWERKERS (SPECIAL MANAGER)

7 INGREDIENTEN VOOR ENTHOUSIASTE MEDEWERKERS (SPECIAL MANAGER) E-blog 7 INGREDIENTEN VOOR ENTHOUSIASTE MEDEWERKERS (SPECIAL MANAGER) In leidinggeven Er zijn 7 interessante ingrediënten voor leidinggevenden om uit hun medewerkers te halen wat er in zit en hun talent

Nadere informatie

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 WIJZIGINGEN PER 1 JULI 2014... 3 Wijzigingen flexibele arbeid... 3 1. Proeftijd... 3 2. Aanzegtermijn... 3 3. Concurrentiebeding...

Nadere informatie

HR ontwikkelingen 2015-2016. Veranderingen in beeld Bijgewerkt met informatie zoals bekend op 1 januari 2016

HR ontwikkelingen 2015-2016. Veranderingen in beeld Bijgewerkt met informatie zoals bekend op 1 januari 2016 HR ontwikkelingen 2015-2016 Veranderingen in beeld Bijgewerkt met informatie zoals bekend op 1 januari 2016 Inhoud Wijzigingen 2016 Werkloosheidswet Wet Flexibel Werken Wet doorwerken na AOW-gerechtigde

Nadere informatie

PE,PEPP en Samen Werken

PE,PEPP en Samen Werken PE,PEPP en Samen Werken Permanente Educatie Platform voor Pedagogische Professionals Begeleiding, Ondersteuning, Tijd en Moeite 15-10-2015 Alex Cornellissen Kleine Ikke lid AGOOP 1 Permanente Educatie

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Arbeids- en ontslagrecht 9 december 2014 Chris van Wijngaarden

Arbeids- en ontslagrecht 9 december 2014 Chris van Wijngaarden Arbeids- en ontslagrecht 9 december 2014 Chris van Wijngaarden 2 Wet Werk en Zekerheid Ingrijpende wijzigingen in de regels voor het aangaan en opstellen van arbeidsovereenkomsten Ingrijpende wijzigingen

Nadere informatie

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers De expertise van Loyalis is mensenwerk U wilt altijd het beste voor uw werknemers. Als HR-professional neemt u uw verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing Duurzame Inzetbaarheid Plan van Aanpak Verstarring erger dan vergrijzing Energiek zijn en blijven is motivatie x competenties x conditie Definitie: Duurzame inzetbaarheid is de mate, waarin medewerkers

Nadere informatie

Wet werk en zekerheid een overzicht 1

Wet werk en zekerheid een overzicht 1 Wet werk en zekerheid een overzicht 1 Vanaf 1 januari 2015: wijzigingen voor flexwerkers Op 1 januari 2015 veranderen de regels voor tijdelijke arbeidscontracten, oproepcontracten en payrollcontracten.

Nadere informatie

Mens en werk in zorg & welzijn. HRM in de zorg 15 september 2015

Mens en werk in zorg & welzijn. HRM in de zorg 15 september 2015 Mens en werk in zorg & welzijn HRM in de zorg 15 september 2015 Even voorstellen Nic Huiskes, TNS Nipo Bas van Leeuwen, Driessen HRM Onderzoek zorg & welzijn Publicaties i.s.m. TNS Nipo 2015 - Werk(t)

Nadere informatie

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID HEALTH WEALTH CAREER MERCER WERKNEMERS- ONDERZOEK SERIES WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID DUURZAME INZETBAARHEID PRODUCTIEVE, GEMOTIVEERDE EN GEZONDE WERKNEMERS DIE IN STAAT ZIJN

Nadere informatie

Ketenregeling. Opzegtermijn. Rechtspos. Flexwerker GOED VOORBEREID OP DE WET WERK EN ZEKERHEID DA AROM EEN ACCOUNTANT

Ketenregeling. Opzegtermijn. Rechtspos. Flexwerker GOED VOORBEREID OP DE WET WERK EN ZEKERHEID DA AROM EEN ACCOUNTANT Ketenregeling Opzegtermijn Rechtspos Flexwerker GOED VOORBEREID OP DE WET WERK EN ZEKERHEID DA AROM EEN ACCOUNTANT September 2014 WET WERK EN ZEKERHEID Laat u niet verrassen! De Wet werk en zekerheid brengt

Nadere informatie

Rapport Vitaliteitscan

Rapport Vitaliteitscan Rapport Vitaliteitscan Voor: F.K.J Kras 24 maart 2011 Rapportage Individuele Scan Geachte heer/mevrouw F.K.J Kras Hieronder treft u de rapportage aan van de door u ingevulde vitaliteitscan voor werkenden.

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een toekomstig ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever,

Nadere informatie

Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek

Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek team.xx Methodologie Representatieve steekproef België: 550 werknemers 200 HR managers Duitsland: 529 werknemers 200 HR managers Kwantitatieve peiling naar

Nadere informatie

Straks ben ik mijn baan kwijt. Wat u moet doen als u werkloos dreigt te worden

Straks ben ik mijn baan kwijt. Wat u moet doen als u werkloos dreigt te worden Straks ben ik mijn baan kwijt Wat u moet doen als u werkloos dreigt te worden U dreigt werkloos te worden Werk boven Inkomen UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke regelingen als de

Nadere informatie

HR professionaliseringstraject het nieuwe aanbod 2016

HR professionaliseringstraject het nieuwe aanbod 2016 HR professionaliseringstraject het nieuwe aanbod 2016 Het aanbod bestaat uit de modules van 2015 om iedereen de gelegenheid te bieden deze eventueel nog te volgen. Er is een aantal nieuwe modules en een

Nadere informatie

MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES

MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES E-blog HR special MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES In duurzaam inzetbaar Door Caroline Heijmans en Teresa Boons, INLEIDING Als je medewerkers en managers vraagt wat zij doen

Nadere informatie

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I Sociaal plan Organisaties zijn continu in beweging. Reorganisaties, fusies of uitbesteding van werk zijn aan de orde van de dag. Voor het personeel heeft dit grote gevolgen. Mensen raken hun baan bijvoorbeeld

Nadere informatie

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen Zinthese Plus is een bureau gespecialiseerd in het gedrag van mensen in hun werkomgeving.

Nadere informatie

Wet werk en zekerheid in vogelvlucht

Wet werk en zekerheid in vogelvlucht Wet werk en zekerheid in vogelvlucht en per 1 januari/februari 2015 Concurrentiebeding In arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd kan geen concurrentiebeding meer worden opgenomen, tenzij de werkgever

Nadere informatie

Wetsvoorstel werk en zekerheid

Wetsvoorstel werk en zekerheid Wetsvoorstel werk en zekerheid De belangrijkste gevolgen op een rij Geachte relatie, Vrijdag 29 november jl. is het wetsvoorstel met betrekking tot de Wet werk en zekerheid ingediend. De voorstellen van

Nadere informatie

Memorandum flexibele arbeid en ontslag voor cliënten

Memorandum flexibele arbeid en ontslag voor cliënten Memorandum flexibele arbeid en ontslag voor cliënten Per 1 juli is de tweede tranche van de Wet werk en zekerheid in werking getreden. De invoering van deze wet leidt tot de meest ingrijpende wijzigingen

Nadere informatie

Wat verandert er voor u?

Wat verandert er voor u? Whitepaper Najaar 2014 Wet werk en zekerheid Wat verandert er voor u? De nieuwe Wet werk en zekerheid legt meer druk op werkgevers. Zo moeten zij werknemers tijdig laten weten dat hun tijdelijk contract

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

ZAKENWIJZER GROEI. beter worden, beter blijven. zakenw zer. passie voor mensen.

ZAKENWIJZER GROEI. beter worden, beter blijven. zakenw zer. passie voor mensen. Groei Management in & leidinggeven ZAKENWIJZER GROEI beter worden, beter blijven zakenw zer passie voor mensen. Alles verandert. Nu jij nog! Jaaropleiding We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Wat betekent dat voor u?

Wat betekent dat voor u? uitzenden detacheren payrolling interim bedrijfsvoering Wet Werk en Zekerheid (WWZ) en inlenersbeloning Wat betekent dat voor u? Op de hoogte van de nieuwe wetgeving informatiebrochure versie juli 2015

Nadere informatie

BAANBREKEND AL MEER DAN 50 JAAR IN KANTOORPERSONEEL. Uitzenden, payrolling, werving & selectie voor werk op elk niveau

BAANBREKEND AL MEER DAN 50 JAAR IN KANTOORPERSONEEL. Uitzenden, payrolling, werving & selectie voor werk op elk niveau BAANBREKEND AL MEER DAN 50 JAAR BAANBREKEND Uitzenden, payrolling, werving & selectie voor werk op elk niveau IN KANTOORPERSONEEL De Koning uitzendbureau is een van de langst bestaande uitzendorganisaties

Nadere informatie

Is er kans op ontslag? Schakel hulp in!

Is er kans op ontslag? Schakel hulp in! Is er kans op ontslag? Schakel hulp in! Is er kans op ontslag? Wilt u weg bij uw werkgever? Wilt u weten wat er in uw situatie mogelijk is? Wilt u uw vaststellingsovereenkomst zelf opstellen of laten checken?

Nadere informatie

Werknemervertrouwen in Nederland 2010

Werknemervertrouwen in Nederland 2010 Werknemervertrouwen in Nederland 2010 - onderzoek naar vertrouwen, trots en plezier onder Werkend Nederland - Eindrapport Amersfoort, 8 april 2010 Great Place To Work Institute Nederland Postbus 1775 3800

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar blijven doe je zelf

Duurzaam inzetbaar blijven doe je zelf Nationaal Onderzoek duurzame inzetbaarheid 2013 laat zien: Duurzaam inzetbaar blijven doe je zelf Duurzame inzetbaarheid, het is best wel belangrijk, ondanks (of misschien juist wel dankzij) de economische

Nadere informatie

Vitaliteit en leeftijd Symposium Vitaliteit voor organisatie en individu

Vitaliteit en leeftijd Symposium Vitaliteit voor organisatie en individu Symposium Vitaliteit voor organisatie en individu 21 september 2010 Tinka van Vuuren Inhoud presentatie Waarom is beleid gericht op vitaliteit en leeftijd noodzakelijk? Is er verband tussen vitaliteit

Nadere informatie

W E T WE RK E N Z E KE RH E ID A LLE WIJ Z IG IN G E N O P E E N RIJ! april 2015 SUSA B.V. www.susa.nl

W E T WE RK E N Z E KE RH E ID A LLE WIJ Z IG IN G E N O P E E N RIJ! april 2015 SUSA B.V. www.susa.nl W E T WE RK E N Z E KE RH E ID A LLE WIJ Z IG IN G E N O P E E N RIJ! april 2015 SUSA B.V. www.susa.nl Als gevolg van de Wet werk en zekerheid is er veel gewijzigd in het arbeidsrecht. Deze wet is op 10

Nadere informatie

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect!

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect! INHOUD Verantwoording 7 1 De macht van de situatie 11 We hebben de neiging te denken dat we zelf bepalen wat we doen, maar in werkelijkheid worden we ook gestuurd door allerlei omstandigheden. 2 Koester

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid

Wet Werk en Zekerheid 1 Wet Werk en Zekerheid Derk Domela Nieuwenhuis Nico Ruiter december 2014 2 WWZ Geschiedenis (Regeerakkoord, Sociaal Akkoord april 2013, Najaarsakkoord) Werkzekerheid in plaats van baanzekerheid Ontslagrecht

Nadere informatie

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talent wordt schaars en er zal om gevochten worden. Dat was kort samengevat de gedachte achter de term The War for Talent, die eind vorige eeuw werd

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR APRIL 2016 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 WAT TE DOEN MET ÉÉN MILJOEN 4 BEDRIJVEN SPELEN IN OP WET DBA 5 VEEL STARTENDE FREELANCERS OP LEEFTIJD 6

Nadere informatie

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Voorwoord Een wereld van verschil maken voor jong talent én voor uzelf. Wie wil dat nu niet? Niet iedereen heeft hiertoe de mogelijkheid.

Nadere informatie

Afspraakbanen. Hoe komen we onze Afspraak(banen) na?

Afspraakbanen. Hoe komen we onze Afspraak(banen) na? Afspraakbanen Hoe komen we onze Afspraak(banen) na? Hoe komen we onze Afspraak(banen) na? Werkgevers, vakbonden en de overheid hebben in het Sociaal Akkoord afgesproken dat er 125.000 afspraakbanen komen.

Nadere informatie

De oudere werknemer en MD

De oudere werknemer en MD + De oudere werknemer en MD Matthijs Bal Vrije Universiteit Amsterdam NFMD Congres 15 januari 2013 + Introductie Matthijs Bal Associate Professor Vrije Universiteit Amsterdam Hiervoor Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

CNV Inzet voor de Sociale agenda

CNV Inzet voor de Sociale agenda Sociale agenda CNV Inzet voor de Sociale agenda Inleiding Werkgevers, werknemers en het kabinet spreken sinds eind december 2012 over de zogenoemde Sociale Agenda. De Sociale Agenda is een verzameling

Nadere informatie

Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij

Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij. Dit kan leiden tot vervelende gezondheidsklachten, waar vaak weinig aandacht aan besteed wordt. Zo blijkt uit een onderzoek van

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers?

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? Gespecialiseerd boekhoudkundig of financieel personeel uitzenden is ons vak. Daarnaast adviseren en informeren wij bedrijven ook graag over verloning

Nadere informatie

Flexibel werken én een hypotheek

Flexibel werken én een hypotheek Flexibel werken én een hypotheek Een hypotheek met Reacties uit de media op de perspectiefverklaring perspectiefverklaring Columnist Frank Kalshoven, de Volkskrant Alleen hypotheken verstrekken aan mensen

Nadere informatie

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I Advies bij ontslag De zekerheid van een vaste baan. Veel artsen in dienstverband hechten er sterk aan, vooral in deze onzekere tijden. Toch kan het iedereen overkomen, ook u: de organisatie wordt anders

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Medewerkers met schulden

Medewerkers met schulden Medewerkers met schulden oplossen en voorkomen Financieel inzicht met de digitale loonstrook We verkeren wereldwijd in een financiële crisis. Deze economische situatie heeft z n weerslag op ieder persoonlijk.

Nadere informatie

Wet werk en zekerheid een overzicht 1

Wet werk en zekerheid een overzicht 1 Wet werk en zekerheid een overzicht 1 Vanaf 1 januari 2015: wijzigingen voor flexwerkers Op 1 januari 2015 veranderen de regels voor tijdelijke arbeidscontracten, oproepcontracten en payrollcontracten.

Nadere informatie

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol zorgt ervoor dat je je managementtijd halveert en meer rust in je hoofd ervaart. Terwijl je de productiviteit en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 729 Evaluatie Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

II Het dienstverband

II Het dienstverband II Het dienstverband Voorwaarden De onderwerpen in dit boek hebben betrekking op de situaties waarbij er sprake is van een - tijdelijk of vast - dienstverband. Er is sprake van een dienstverband als er

Nadere informatie

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Werken aan een gezonde toekomst Kom in beweging! 2 Wat gaan we doen? Kennismaking: Wie zijn wij? Actieve kennismaking Ik ga

Nadere informatie

LEZING NVP 25 maart 2014 Wet Werk en Zekerheid

LEZING NVP 25 maart 2014 Wet Werk en Zekerheid LEZING NVP 25 maart 2014 Wet Werk en Zekerheid Telefonisch spreekuur vrijdag 28 maart a.s. van 9.00-12.00 uur Mr. K.F. (Karel) Leenhouts 0344-677105 (rechtstreeks)/06-53688068 Mr. M.W.J. (Maurice) van

Nadere informatie

WET WERK EN ZEKERHEID WAT BETEKENT HET VOOR OR?

WET WERK EN ZEKERHEID WAT BETEKENT HET VOOR OR? Evert Smit Regionaal Overleg Ondernemingsraden Noord Limburg (ROON) Venray, 21 mei 2015 WET WERK EN ZEKERHEID WAT BETEKENT HET VOOR OR? BASIS & BELEID ORGANISATIEADVISEURS 1. WWZ, achtergrond AGENDA 2.

Nadere informatie

WERK EN KANKER: JE HOEFT ER NIET ALLEEN VOOR TE STAAN

WERK EN KANKER: JE HOEFT ER NIET ALLEEN VOOR TE STAAN WERK EN KANKER: JE HOEFT ER NIET ALLEEN VOOR TE STAAN Ieder jaar krijgen in Nederland 30.000 werknemers dat is 1 op de 250 - te horen dat zij kanker hebben. Een nog groter aantal, 1 op de 79 mannelijke

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Rechten en plichten werkgevers en werknemers Onderneming in België

Rechten en plichten werkgevers en werknemers Onderneming in België Rechten en plichten werkgevers en werknemers Onderneming in België Inhoud Van welk land is het arbeidsrecht van toepassing? 2 Waar moet u rekening mee houden? 3 Ontslagrecht 3 Concurrentiebeding 5 Minimumloon

Nadere informatie

Wijzigingen Flexibel werken. Wat verandert er voor u?

Wijzigingen Flexibel werken. Wat verandert er voor u? Wijzigingen Flexibel werken Wat verandert er voor u? WIJZIGINGEN FLEXIBEL ARBEID De nieuwe Wet Werk en Zekerheid heeft als doel medewerkers met een tijdelijk contract beter te beschermen, het ontslagrecht

Nadere informatie

Werk en kanker: je hoeft er niet alleen voor te staan.

Werk en kanker: je hoeft er niet alleen voor te staan. Kanker, waarbij het verleden, het heden en de toekomst niet langer met elkaar verbonden lijken. Kanker... je hebt het niet alleen en je hoeft er niet alleen voor te staan Werk en kanker: je hoeft er niet

Nadere informatie

Erkenningsrapport Maatwerken ANBO. 13 september 2012

Erkenningsrapport Maatwerken ANBO. 13 september 2012 Erkenningsrapport Maatwerken ANBO 13 september 2012 2 Toekenning erkenning Maatwerken Op basis van de audit Maatwerken die binnen uw organisatie is uitgevoerd, wordt de erkenning Maatwerken aan ANBO toegekend.

Nadere informatie