6 Nabespreking. 6.1 Gemeenschappelijk deel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "6 Nabespreking. 6.1 Gemeenschappelijk deel"

Transcriptie

1 6 Nabespreking De nabespreking van een informatief spel is de analyse van de ervaringen die de spelers tijdens het spel hebben opgedaan. Een deel van deze bespreking is al tussen de cruises door gebeurd, maar het blijft cruciaal om voldoende tijd uit te trekken voor een goede nabespreking. Afhankelijk van de doelgroep kunnen in de nabespreking verschillende accenten gelegd worden. Een deel van de nabespreking, die bestaat uit een herhaling van de leerinhouden die tijdens het spel aan bod zijn gekomen, is gemeenschappelijk. Dus zowel met ondernemers, studenten of leerlingen is het aan te raden stil te staan bij datgene wat de deelnemers nu geleerd hebben. Dit gemeenschappelijk deel komt eerst aan bod. Daarna reiken we een aantal thema s aan die de spelbegeleider doelgroepspecifiek kan hanteren. Bij de definitieve handleiding zal, onder meer op de steekkaarten, meer praktische informatie over de aanpak en didactiek van een nabespreking opgenomen worden. Hier beperken we ons tot de nodige achtergrondinformatie voor de spelbegeleider. 6.1 Gemeenschappelijk deel De deelnemers hebben nu spelenderwijs ondervonden waarvoor MVO staat, namelijk een proces waarbij ondernemingen vrijwillig streven naar verbetering op bedrijfs- en maatschappelijk vlak door op systematische wijze economische, milieu- en sociale overwegingen op een geïntegreerde en coherente manier in de gehele bedrijfsvoering op te nemen, waarbij overleg met stakeholders of belanghebbenden van de onderneming deel uitmaakt van dit proces. 1 De spelbegeleider kan op een interactieve manier stilstaan bij de leerinhouden die in de loop van het spel naar boven kwamen. Bij voorkeur zet de spelbegeleider de deelnemers aan om zelf naar voor brengen wat zij nu verstaan onder MVO. Hierbij kunnen volgende vragen gehanteerd worden: Wat zijn de kernpunten van MVO die in het spel tot uiting gekomen zijn? Wat was nu ook al weer het doel van de pionnen? Waarom heb je daar per cruise de nodige tijd en energie ingestoken? Waarom werden teams bestraft indien deze basisactiviteit onvoldoende correct uitvoerden? Er was ook een bestraffing wanneer de spreidstand tussen de drie P s te groot werd. Waarom? In de laatste cruise hebben we je op de opdracht meegegeven op zoek te gaan naar de andere stakeholders. Waarom is dit belangrijk dat je als onderneming zicht hebt op je belanghebbenden? Leg dit uit aan de hand van een uitdaging in het spel. Wat is dan de link tussen het benoemen van je stakeholders en het evenwicht tussen de drie P s? 1 ICDO, Referentiekader Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in België, 2006, p.7. 33

2 6.2 Voor economiestudenten en ondernemers 2 De spelbegeleider kan bij ondernemers en economiestudenten focussen op enkele MVO-thema s die dicht bij de bedrijfsrealiteit aanleunen. De primaire bedoeling is hier deelnemers te laten nadenken over de beweegredenen en de haalbaarheid om verantwoorder te gaan ondernemen Ingang van MVO in het bedrijfsleven In Vlaanderen zou, volgens een onderzoek van De Vos et al, Maatschappelijk verantwoord ondernemen de laatste jaren ingang gevonden hebben. 3 Ook elders groeit het bewustzijn dat het in de markt om meer gaat dan alleen maar financiële verplichtingen. 4 Een VBO-enquête over MVO bij 250 bedrijven wees uit dat 91% van de ondervraagde ondernemingen akkoord gaat met de stelling dat ondernemen meer is dan hoge winstcijfers realiseren en dat het ook aandacht besteden inhoudt aan sociale en milieuaspecten. 5 Het VBO concludeerde uit dezelfde enquête dat, in tegenstelling tot vroeger (zie De Vos et al), met steeds meer aspecten van MVO in de bedrijfsvoering rekening wordt gehouden: maatschappelijk verantwoord ondernemen houdt niet in dat de drie pijlers van duurzame ontwikkeling gelijktijdig worden gemaximaliseerd, maar dat veeleer naar een realistisch en gezond evenwicht tussen deze drie pijlers wordt gezocht Waarom kiest een bedrijf ervoor maatschappelijk verantwoord te ondernemen? Wat trekt bedrijven over de streep om maatschappelijk verantwoord te ondernemen (triggers) en wat maakt dat ze het volhouden (drivers)? In de praktijk is de aanleiding vaak ook een blijvende motivator en zijn in deze zin triggers en drivers met elkaar verweven. Bovendien zijn meestal meerdere argumenten tegelijkertijd aan het werk. Argumenten pro MVO De argumenten pro MVO kunnen opgedeeld worden in interne en externe drijfveren voor MVO. De VBO-enquête van 2007 over verantwoord ondernemen heeft het over twee redenen waarom ondernemingen in MVO investeren: enerzijds omwille van externe druk en anderzijds omdat het goed is voor de bedrijfsresultaten. MVO omwille van externe drijfveren We spreken van externe drijfveren, wanneer de motivaties voor MVO-acties voortkomen uit ideeën of eisen van stakeholders die extern zijn aan de onderneming, zoals de overheid, de media, leveranciers of afnemers. 2 Onderstaand deel is deels overgenomen uit: Devooght, K., Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - Tools en Instrumenten: Een Tegendraads Pleidooi, (cursus EHSAL). en uit Ceulemans K. & De Prins M. (samenstellers), Docentenhandleiding. De Integratie van verantwoord ondernemen in opleidingsonderdelen. (In kader van het project HET IVOOR), De Vos, A., Buyens, D. en De Stobbeleir, K., Panel Survey of Organizations in Flanders (PASO) Editie Dossier: Mainstreaming van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Verwerking PASO-module, 2004, pp McIntosh, M. (red.) en Jonker, J. (red.),visies op maatschappelijk verantwoord ondernemen, 2000, p VBO, Dynamiek MVO versterken, niet fnuiken. In: Focus: Maatschappelijk verantwoord ondernemen. Bijlage bij Infor VBO nr. 17, 2007, p.2. 6 VBO, Dynamiek MVO versterken, niet fnuiken. In: Focus: Maatschappelijk verantwoord ondernemen. Bijlage bij Infor VBO nr. 17, 2007, pp

3 Bij deze externe drijfveren wordt gekozen voor MVO vanuit het gevoel van bedreiging, MVO is dan voornamelijk schadebeperking en risicobeheersing. We denken hierbij aan zaken als MVO om te voldoen aan de wetgeving of aan reguleringen in de sector, overheidsregulering te voorkomen, merkreputatie en bedrijfsimago te verbeteren na een schandaal, een schandaal te voorkomen, kritiek van ngo s, de media of het publiek af te weren of te beantwoorden, Een crisissituatie of een gebeurtenis met grote maatschappelijke of milieu-impact kan leiden tot de introductie van MVO in bedrijven. De achterliggende motivatie is dan vooral het financiële verlies door reputatieschade te beperken door herstellende activiteiten te introduceren: herstellend wat betreft de aangerichte schade als wat betreft de opgelopen reputatieschade. Of misschien is het geweten van de bedrijven echt wakkergeschud? Het is duidelijk dat een schandaal de reputatie en de competitieve positie van een onderneming aanzienlijke schade kan toebrengen. Het is daarom belangrijk voor elk bedrijf om het risico op dergelijke crisissen en schandalen te beperken om financieel verlies te voorkomen. Voorkomen is beter dan genezen. Het verdedigen van de reputatie en het voorkomen van financieel verlies zijn daarom belangrijke motieven voor een bedrijf om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Belangrijk hierbij is dat het niet enkel om window dressing gaat. Als men vroeg of laat ontdekt dat het bedrijf helemaal geen duurzame praktijken voert, worden de financiële risico s zelfs groter. En de kans dat zoiets ontdekt wordt, is niet te onderschatten gezien de toenemende externe controle en druk. In de huidige informatie- en communicatiemaatschappij, met een belangrijke rol voor de media, worden bedrijven nu eenmaal veel meer blootgesteld aan het publieke oog. 7 Samenvattend: bedrijven ondernemen maatschappelijk verantwoord om zich tegen risico s van reputatieschade en financieel verlies in te dekken zodat ze uiteindelijk het vertrouwen van de stakeholders en de legitimering van hun activiteit kunnen blijven behouden. Met andere woorden, om de licence to operate te behouden ten opzichte van de gemeenschap waarin ze opereert. Ook ondernemingen zijn immers onderhevig aan de IJzeren Wet van Verantwoordelijkheid die zegt dat in the long run, those who do not use power in a manner which society considers responsible will tend to lose it. 7 MVO omwille van interne drijfveren De Business case van MVO Uit de MVO-enquête van het VBO bleek dat veel bedrijven gemotiveerd zijn voor MVO omdat het goed zou zijn voor de bedrijfsresultaten. MVO wordt dan als een opportuniteit gezien, we spreken dan over de business case van MVO. Voordelen die verbonden worden aan MVO zijn onder meer een verbetering van merkreputatie en bedrijfsimago, het aantrekkelijk maken van de onderneming voor (bestaande en potentiële) werknemers, het bereiken van concurrentievoordeel, het opbouwen van kostenvoordeel, het opbouwen van een goede relatie met de stakeholders, het stimuleren van creativiteit en innovativiteit, 7 Davis, K. & Blomstrom, R.L., Business, Society and Environment: Social Power and Social Response, New York: McGraw-Hill, 1971, p

4 Hierbij ligt de nadruk van ondernemers bij het voeren van MVO-acties volgens Geerardyn 8 in de eerste plaats op indirecte economische voordelen op langere termijn, eerder dan op de directe financiële voordelen die het gevoerde MVO-beleid kan opleveren. Het vermoeden dat MVO een positieve invloed heeft op de bedrijfsprestaties is misschien niet de enige reden waarom bedrijven met MVO beginnen. Het is dan toch wel een belangrijke voorwaarde om er te blijven mee doorgaan. Ongewild is het één van de eerste vragen die MVO-onkundige bedrijfsleiders vragen: (wat) brengt het op? En het antwoord dat ze verwachten is een ééndimensionaal antwoord: wat brengt het op in economische termen. Het moet hen nog duidelijk worden dat MVO een multidimensioneel gegeven is waarbij men meerdere doelstellingen simultaan nastreeft en dat winstmaximalisatie geen doel op zich is maar een middel om economisch een gezonde onderneming te blijven en zo in staat te zijn om ook op sociaal en ecologisch gebied meerwaarde te creëren. Het is vanuit het concept van MVO dus een foute veronderstelling om over de business case enkel te spreken in termen van economische of financiële meerwaarde. MVO wordt immers ook beschouwd als de inspanningen van bedrijven om maatschappelijke meerwaarde te creëren zonder afbreuk te doen aan de creatie van economische meerwaarde. Wat er ook van zij, economische meerwaarde blijft een belangrijke doelstelling. De vraag of MVO deze doelstelling dient blijft dan ook één van de belangrijkste vragen van ondernemers die MVOprojecten overwegen. In het deel hieronder wordt dieper ingegaan op de vraag of MVO loont. MVO vanuit een ethische overtuiging Het valt niet te onderschatten in hoeveel gevallen een ethisch bevlogen bedrijfsleider aan de basis ligt van het maatschappelijk verantwoord ondernemen van bedrijven. Meestal gaat het om de stichter of eigenaar of zelfs een enkele manager in een managementteam die met een grote persoonlijke gedrevenheid en overtuigingskracht er in slagen om het bedrijf warm maken voor MVO-activiteiten. Nadeel is dat deze bevlogenheid vaak persoongebonden is en met het verdwijnen van deze personen uit het bedrijf ook de motivatie om dergelijke projecten verder te zetten verschrompelt. De ethische redenen die dergelijke bevlogen leiders motiveren kunnen zeer uiteenlopend zijn. Het kan gaan om puur filantropische redenen, om persoonlijke, emotionele ervaringen, om religieus gemotiveerde waarden, om een gevoel van plicht ten opzichte van de samenleving, het besef dat het bedrijf als verantwoordelijke burger plichten heeft, Wat kost MVO? Brengt MVO op? In opdracht van VKW-Metena (de denktank van de werkgeversorganisatie VKW) heeft Xavier Carbonez (journalist verbonden aan het weekblad Trends) een overzicht gemaakt van de recente literatuur over de relatie tussen het implementeren van MVO en de economische performantie van de betrokken ondernemingen. De auteur belicht een aantal studies waarbij de hamvraag Brengt het op? onder de loep wordt genomen. Uit deze studies kunnen er drie stromingen worden onderscheiden: believers die de hypothese steunen dat MVO een bedrijf beter laat presteren, een neutrale tendens die meent dat 8 Geerardyn, A., Het goede doel als thema in de externe communicatie. Bedrijfscommunicatie met een sociaal gezicht, 2006, p

5 er geen oorzakelijk verband is en uiteindelijk mensen die weigeren te geloven dat een uitgebouwd sociaal beleid leidt tot betere financiële resultaten. De overzichtsstudie door Orlitzky, Schmidt en Rynes (2003) 9 geeft het voordeel aan de believers. Met hun integratieve, kwalitatieve studie tonen ze aan dat maatschappelijk verantwoord ondernemen en in mindere mate ecologisch verantwoord ondernemen, lonen. Carbonez 10 splitst de positieve effecten op volgens de verschillende betrokkenen: het bedrijf, het personeel, de klanten en de aandeelhouders. Uit het overzicht van de literatuur dat Carbonez maakte, blijkt dat vooral de reputatie een belangrijke rol lijkt te spelen in het ganse MVO-proces. Het lijkt het bindmiddel te zijn tussen MVO en financiële resultaten. De link tussen reputatie en financiële prestatie zou wel gemedieerd wordt door stakeholdertevredenheid. De goede reputatie van het bedrijf zou tevens zorgen voor meer kansen bij het personeel en een hogere personeelstevredenheid. Nog volgens Carbonez wijzen verschillende studies op een positieve correlatie tussen MVO en klantenbeleid. Toch vertaalt MVO zich niet altijd in een groter marktaandeel. De aandeelhouder tenslotte mag er volgens Carbonez van uitgaan dat duurzaam investeren niet ten koste gaat van het rendement. Zoals hierboven reeds werd aangegeven is het vanuit MVO-standpunt verkeerd het lonende aspect vanuit een unidimensionele benadering te bekijken. We kunnen daarnaast ook nog verwijzen naar Koestenbaum die in 1987 schreef: To be ethical is profitable: but to be ethical because it is profitable is not ethical Hoe kunnen bedrijven MVO integreren in de onderneming? Er is geen kant-en-klaar recept voor een succesvolle invoering van MVO in een bedrijf. Een aantal essentiële onderdelen komen echter steeds terug in verschillende (top-down gerichte) ondersteunende instrumenten. Vooraleer een MVO-beleid kan vastgelegd worden, moet er eerst een visie op de bijdrage van het bedrijf aan duurzame ontwikkeling worden vastgelegd. Uiteraard is het essentieel dat de bedrijfsleiding deze visie ondersteunt en er een actief beleid rond voert. Vooraleer het beleid kan uitgestippeld worden, dient een inventarisatie van de huidige situatie en de huidige MVO-prestaties opgemaakt te worden. In deze eerste fase is het ook cruciaal om de verschillende stakeholders te identificeren. In de plan-fase kan dan vastgelegd worden wat er moet gedaan worden om de prestaties te verbeteren. Hierbij kan een stakeholderconsultatie zinvol zijn om te komen tot een actieplan. Door de uitvoering van dit actieplan zouden de MVO-prestaties moeten verbeterd worden en de missie en visie van de onderneming waargemaakt worden. Een bedrijf moet deze vooruitgang monitoren om tijdig bij te kunnen sturen waar nodig. Als laatste stap wordt de communicatie en het afleggen van verantwoording gezien. 9 Orlitzky, M., Schmidt, F.L. & Rynes, S.L., Corporate Social and Financial Performance: A Meta-Analysis., In Organizational Studies 24 (2003), pp Carbonez, X., Beleidsnota 15. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in Vlaanderen. VKW Denktank, Wilrijk, 2006, 36 p. 11 Koestenbaum, P., The Heart of Business, Ethics, Power & Philosophy

6 Volgende vragen kunnen tijdens een nabespreking gesteld worden: Waarom zou een bedrijf ervoor kiezen maatschappelijk verantwoord te ondernemen? Loont MVO? Moet het lonen (in zuiver economische betekenis) voor een bedrijf vooraleer het aandacht zal besteden aan mens en milieu? Welke zijn andere motieven om te werken aan MVO? Hoe kan een bedrijf MVO integreren in de onderneming? 6.3 Studenten uit niet-economische richtingen en leerlingen uit het secundair onderwijs Studenten zonder economische voorkennis en leerlingen uit het secundair onderwijs hebben tijdens de nabespreking vooral baat bij de vertaling van MVO en duurzame ontwikkeling naar hun eigen persoonlijke situatie. Ze zijn nieuwsgierig over de manier waarop ze hun bijdrage kunnen leveren, alsook naar de manieren waarop ze bedrijven kunnen aansporen duurzamer te ondernemen. Bij deze nabespreking kan de spelbegeleider gebruik maken van de bijlage bij de spelhandleiding, overzicht uitdagingen en gevolgen. Aan de hand van deze bijlage kan de spelbegeleider enkele uitdagingen van in het spel aanhalen en deze linken aan de realiteit Bijdrage als consument Als consument lijkt het vaak moeilijk of onmogelijk een actieve bijdrage te leveren aan meer maatschappelijk verantwoord ondernemen. Toch kan je als consument op 2 manieren bedrijven aanzetten zich verantwoordelijker te gedragen. Een eerste manier van beïnvloeding van bedrijven kan je bereiken door je consumptiepatroon aan te passen. Als je als consument op zoek gaat naar duurzame alternatieven, en er actief naar vraagt, kan je hiermee een bewustzijn bij de producenten teweegbrengen. Om deze rol als consument op te kunnen nemen is goede informatie essentieel. Verschillende labels kunnen je op weg helpen om door de bomen het bos te zien en duurzame producten te onderscheiden van niet-duurzame producten. Toch maakt de veelheid aan labels deze oefening soms net moeilijk. Een andere manier van beïnvloeding is misschien minder voor de hand liggend. Als consument kan je bij niet-verantwoorde praktijken je stem laten horen. Je kan je hiervoor eventueel aansluiten bij bestaande NGO s Kostenplaatje Kost het meer om een maatschappelijk verantwoorde consument te zijn? Hier is geen eenduidig antwoord op te geven. Voor een aantal duurzame producten ligt de prijs inderdaad een stuk hoger dan voor niet-duurzame producten. Dit komt omdat in een duurzaam product verschillende kosten zijn opgenomen die anders worden afgewenteld op de maatschappij (bijv. milieuvervuiling op 38

7 lange termijn). Toch hoef je als bewuste consument niet per se meer te betalen. Kiezen voor bijvoorbeeld streek- en seizoensproducten levert je zowel impact- als kostenvoordeel. Als je, net als de bedrijven die verantwoord ondernemen, als verantwoorde consument denkt op de lange termijn, zul je merken dat een aantal duurzame keuzes in het begin een extra investering vragen die zich op de langere termijn omzet in een positief voordeel. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de isolatie van een huis. Hierbij kunnen volgende vragen gehanteerd worden: Welke bedrijven en organisaties ken je die maatschappelijk verantwoord ondernemen? Hoe kan je als persoon of als consument invloed uitoefenen op bedrijven zodat ze zich meer maatschappelijk verantwoord gaan gedragen? Kost het meer om een maatschappelijk verantwoorde consument te zijn? 39

5 Verloop van het spel 1

5 Verloop van het spel 1 5 Verloop van het spel 1 5.1 Voorbereiding Nadat al het materiaal is klaargezet, start de spelbegeleider de scorebord-applicatie op. Een gedetailleerde handleiding van deze applicatie is te vinden in het

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan Masterclass Business Model Canvas gebruiken bij communicatie Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan De laatste jaren hanteren organisaties steeds vaker het Business Model Canvas

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in Vlaanderen: mainstream?

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in Vlaanderen: mainstream? Maatschappelijk verantwoord ondernemen in Vlaanderen: mainstream? De Vos, A., Buyens, D. & De Stobbeleir, K. (2004). Panel Survey of Organizations in Flanders (PASO). Editie 2004. Dossier Mainstreaming

Nadere informatie

rapporteren meten duurzaam

rapporteren meten duurzaam handelen interactie motivatie rapporteren verslag omgeving ontwikkelen barometer diversiteit mensen klanten stakeholders mobiliteit communiceren maatschappij scan actie 2.0 DUSCA lokale besturen ethisch

Nadere informatie

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Dieter Vander Beke Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Overzicht van de presentatie 1. Vertrouwen in de overheid? 2. Maatschappelijke

Nadere informatie

Studiedag Agentschap Zorg & Gezondheid. Stakeholderanalyse

Studiedag Agentschap Zorg & Gezondheid. Stakeholderanalyse Studiedag Agentschap Zorg & Gezondheid Stakeholderanalyse 2 april 2015 Stakeholderdialoogvanuit MVO een proces waarbij ondernemingen vrijwillig streven naar verbetering op bedrijfs-en maatschappelijk vlak

Nadere informatie

2 Spelkenmerken. 2.1 Doel. 2.2 Speeldoel. 2.3 Doelgroep. 2.4 Duur. 2.5 Timing

2 Spelkenmerken. 2.1 Doel. 2.2 Speeldoel. 2.3 Doelgroep. 2.4 Duur. 2.5 Timing 2 Spelkenmerken 2.1 Doel MVO aan het roer is een informatief spel dat spelers laat ervaren wat maatschappelijk verantwoord ondernemen is en welke de basisbeginselen hieronder vallen. Het spel bestaat uit

Nadere informatie

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ...

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ... Thema 1: De kern van het ondernemen overheid klanten leveranciers leefomgeving onderneming werknemers... mede-eigenaars drukkingsgroepen en actiecomités U Ondernemen doet iemand in de eerste plaats uit

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015 MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN ICCO Onderzoek 2015 Inhoud 1. Uitgangspunten 2. Onderzoek Demografie Bedrijfsgegevens Functie van de respondent Landen Wat zijn mensenrechten? Waarom mensenrechten? Six step

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

DEFINITIES COMPETENTIES

DEFINITIES COMPETENTIES DEFINITIES COMPETENTIES A. MENSEN LEIDINGGEVEN A1 Sturen Geeft op een duidelijke manier richting aan een team, neemt de leiding op zich, zet mensen en middelen zodanig in dat doelen met succes worden bereikt.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

MVO en MBO in Haarlem

MVO en MBO in Haarlem MVO en MBO in Haarlem Wendy Stubbe 3 november 2010 Today s to do list Over CSR Academy Wat is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen? Verantwoord en Betrokken Ondernemen? MVO & MBO in Haarlem MVO BlikOpener

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf Colofon De tekst van deze brochure is tot stand gekomen met medewerking van NEMACC, het mkb-kenniscentrum waarin de NBA

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

MVO is dood! Ode aan realiteitszin! Ignace Van Doorselaere November 2010

MVO is dood! Ode aan realiteitszin! Ignace Van Doorselaere November 2010 MVO is dood! Ode aan realiteitszin! Ignace Van Doorselaere November 2010 5 stellingen De term MVO moet verdwijnen en vervangen worden door een meer gepaste term (vb. Verantwoorde Groei ). MVO is vandaag

Nadere informatie

Missionstatement en core values

Missionstatement en core values Missionstatement en core values Inhoud 1 Het formuleren van missionstatement en core values... 1 2 Het maken en uitdragen van missie en kernwaarden... 5 1 Het formuleren van missionstatement en core values

Nadere informatie

missievisiestrategie 31-1-2006 17:25:00 Pagina 1 van 5

missievisiestrategie 31-1-2006 17:25:00 Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 MISSIE: Wij willen een totaal schoonmaakbedrijf zijn dat beheerst groeit, winst maakt, dat positief gericht is op zijn medewerkers, en bovendien op ieder moment een totale klantentevredenheid

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

Briefing V1. interactieve content

Briefing V1. interactieve content Briefing V1 interactieve content Marianne Meijers m.b.meijer-meijers@hva.nl Wat is interactieve Content?. Definitie Interactieve content is de inhoudelijke bijdrage van een medium die bestaat uit tekst,

Nadere informatie

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013 Effectief feedback geven en ontvangen Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, nderwijsinspectie 2013 Inleiding Deze handleiding is geschreven ter ondersteuning van het gebruik van het

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING

DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING ( uit boek Reputatie onder Druk van Frank Peters) Stakeholders zijn personen of instituties die een belang hebben bij de organisatie en omgekeerd. Het bouwen van relaties

Nadere informatie

2011 YOURREPUTATION 2

2011 YOURREPUTATION 2 1 2011 YOURREPUTATION 2 Social media guidelines opstellen voor je organisatie Hoewel sommige managers nog tegen proberen te stribbelen is het al lang een feit: medewerkers zitten op social media, en doen

Nadere informatie

Analysekader: uw verandertraject in kaart!

Analysekader: uw verandertraject in kaart! Analysekader: uw verandertraject in kaart! Op weg naar een toekomstbestendige organisatie Met deelname aan In voor zorg! (IVZ) werkt u aan de toekomstbestendigheid van uw organisatie. De omgeving verandert

Nadere informatie

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010:

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010: Kijk! dit doen wij. IDENTITY-KIT GESCHIEDENIS 1898: Start Drukkerij Wils - Wiels 1959: Oprichting vennootschap Drukkerij Ignace Wils pvba 1989: omvorming vennootschap naar Drukkerij Ignace Wils nv 1995:

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2013

Visiedocument en Activiteitenplan 2013 Visiedocument en Activiteitenplan 2013 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 1. ESF-PROJECT HET IVOOR... 5 1.1 Noden...5 1.2 Doelstellingen...6 1.3 Doelgroep...6 1.4 Activiteiten...6 1.5 Referenties...7 2. DANKWOORD... 9 2.1 Docenten

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

STRATEGIEONTWIKKELING

STRATEGIEONTWIKKELING STRATEGIEONTWIKKELING drs. P.W. Stolze 1 SITUATIE Strategie geeft in het algemeen richting aan een organisatie of organisatie-eenheid in haar omgeving (wat gaan we doen) en vormt een richtsnoer voor de

Nadere informatie

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen Introductie Business case en visie op inclusief ondernemen Communicatie en interne organisatie Analyse van processen, rollen en taken voor plaatsing Werving en contractering van kandidaten Administratie,

Nadere informatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie Notitie Datum: 19 maart 2012 Project: NEN zelfverklaring ISO 26.000 Uw kenmerk: - Locatie: Holten Ons kenmerk: V076381aa.00002.jlv Betreft: Stakeholderanalyse Versie: 01_002 Inleiding In deze notitie wordt

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Kruispunten tussen (maatschappelijk verantwoord) ondernemen en het (jeugd)welzijnswerk 25 november 2011 Prof. Dr. Aimé Heene Universiteit Gent Universiteit Antwerpen

Nadere informatie

VORIGE PAGINA Sociale firma s: een oplossing voor verloren arbeidskracht ARTIKEL - 28 JANUARI 2015

VORIGE PAGINA Sociale firma s: een oplossing voor verloren arbeidskracht ARTIKEL - 28 JANUARI 2015 VORIGE PAGINA Sociale firma s: een oplossing voor verloren arbeidskracht ARTIKEL - 28 JANUARI 2015 Sociale firma s blijken van grote waarde te zijn voor mensen, die tot dan toe een grote afstand tot de

Nadere informatie

Van een duurzaam product tot een duurzaam bedrijfsbeleid. Lise Conix, Adviseur MVO 03/205.91.53, conix@beco.be

Van een duurzaam product tot een duurzaam bedrijfsbeleid. Lise Conix, Adviseur MVO 03/205.91.53, conix@beco.be Van een duurzaam product tot een duurzaam bedrijfsbeleid Lise Conix, Adviseur MVO 03/205.91.53, conix@beco.be Programma Voorstelling BECO België Algemeen kader: wat is MVO? Waarom MVO? Hoe MVO starten

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

De overdracht van KMO s in het segment van 2 à 5 miljoen! omzet en 5 à 20 werknemers.

De overdracht van KMO s in het segment van 2 à 5 miljoen! omzet en 5 à 20 werknemers. De overdracht van KMO s in het segment van 2 à 5 miljoen omzet en 5 à 20 werknemers. Een acute nood aan een structurele, innovatieve en globale aanpak "#$%#&'$(%$) Dit document bevat vertrouwelijke informatie

Nadere informatie

Randstad: ondernemen en waarde creëren voor de maatschappij. stakeholderpanel i.s.m. Kauri Brussel, 12 mei 2011

Randstad: ondernemen en waarde creëren voor de maatschappij. stakeholderpanel i.s.m. Kauri Brussel, 12 mei 2011 Randstad: ondernemen en waarde creëren voor de maatschappij stakeholderpanel i.s.m. Kauri Brussel, 12 mei 2011 1 Randstad internationaal Op één na grootste leverancier van HR-diensten 43 landen 14,1 miljard

Nadere informatie

Beken Kleur Gooi je troeven op tafel. handleiding

Beken Kleur Gooi je troeven op tafel. handleiding Beken Kleur Gooi je troeven op tafel handleiding Deze tool werd ontwikkeld door het Flanders DC Kennis centrum aan Antwerp Management School. Het is gebaseerd op het onderzoeksrapport Dominante denkkaders

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Zicht krijgen op duurzame inzetbaarheid en direct aan de slag met handvatten voor HR-professionals INHOUDSOPGAVE 1. Duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT 1 COMPETENTIEFICHE C1-C3 EN C4-C5 LEIDINGGEVEND HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT INTERN FORMULIER WZC IMMACULATA OCMW EDEGEM Leiding geven Op gestructureerde wijze prestaties opvolgen zowel op kwantitatief als

Nadere informatie

SUSPRO3 coaching sessies

SUSPRO3 coaching sessies SUSPRO3 coaching sessies Stap 1 Marktinzichten Stap 2 Propositie>Storytelling>Activatie Stap 3 Business Case Tool: Business Model Canvas : duurzaamheid volledig geïntegreerd Duurzaamheid = innovatie Conclusies

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald.

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Visie en Waarden 2 Voorwoord Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Momenteel werken wij aan een Winning Culture bij Henkel, die ons zal helpen onze

Nadere informatie

10 WEB DESIGN TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE WEBSITE

10 WEB DESIGN TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE WEBSITE 10 WEB DESIGN TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE WEBSITE Is uw website aan vernieuwing toe? Pas deze tips toe en haal meer uit je website De laatste jaren zien we grote veranderingen op het gebied van webdesign.

Nadere informatie

SOCIAL MEDIA AGENDA 2014

SOCIAL MEDIA AGENDA 2014 SOCIAL MEDIA AGENDA 2014 Key Opinion Formers onderzoek Martin Kloos & Bram Draaijer SOCIAL MEDIA AGENDA 2014 Wat kunnen we dit jaar verwachten van de social media inzet door merken? Minder focus op likes,

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

RISICOMANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES

RISICOMANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES Together you make the difference RISICOMANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES Deel 1 van een drieluik over het belang van goed risicomanagement in de corporatiesector Auteur Drs. Frank van Egeraat RC. Frank

Nadere informatie

7-stappen plan voor een duurzaam Work Life Balance beleid

7-stappen plan voor een duurzaam Work Life Balance beleid Work-Life-Balance programma s moeten deel uitmaken van het algemeen HR-beleid. Wetgeving inzake veiligheid en gezondheid en kan een basis bieden bij het opstellen van een programma. Om te kunnen voldoen

Nadere informatie

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Externe Analyse Interne Analyse Kansen en Bedreigingen Strategische

Nadere informatie

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw BASECAMPvzw 2011 De missie van Basecamp vzw 1 Doel Basecamp vzw groeide vanuit een kerngroep van begeleiders met elk een eigen theoretische, technische en sociale achtergrond. Omwille van deze achtergronden

Nadere informatie

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak -

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - Een praktische training over maatschappelijk verantwoord ondernemen voor KMO s Harelbeke, 6 juni 2007 Agenda De omgeving van KMO s hecht steeds meer

Nadere informatie

HR Performance Management

HR Performance Management HR Performance Management Door: Bernadette van de Laak Inleiding Bij Performance Management (PM) gaat het erom dat menselijk kapitaal binnen een organisatie dusdanig wordt georganiseerd, dat stijging van

Nadere informatie

Instrument: de Actorenanalyse. 1. Wat is een Actorenanalyse. 2. Doel van een Actorenanalyse. Instrumenten Actorenanalyse

Instrument: de Actorenanalyse. 1. Wat is een Actorenanalyse. 2. Doel van een Actorenanalyse. Instrumenten Actorenanalyse Instrument: de Actorenanalyse Instrument: de Actorenanalyse 1 1. Wat is een Actorenanalyse 1 2. Doel van een Actorenanalyse 1 3. Het opstellen van een Actorenanalyse 2 4. Eisen aan een goede Actorenanalyse

Nadere informatie

Thema 4: Competentiemanagement

Thema 4: Competentiemanagement Thema 4: Competentiemanagement Competentiemanagement (of management van vaardigheden) is de praktijk van het begrijpen, ontwikkelen en inzetten van mensen en hun competenties. Hoewel competentiemanagement

Nadere informatie

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties : de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie Huidige trends in maatschappij & organisatie Vergrijzing en langer doorwerken Medewerker en klant meer macht Persoonlijk

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management

LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management Beschrijving van de leeractiviteit Voor de volgende opdracht zullen de studenten plannen* hoe ze gedurende een week ijs gaan

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2011

Visiedocument en Activiteitenplan 2011 Visiedocument en Activiteitenplan 2011 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Visie in de praktijk

Visie in de praktijk Gastlessen voor studenten 2 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding Visie in de praktijk Gastles visie in de praktijk - Docentenhandleiding Theorie over dit onderwerp:

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

Communicatieplan Breur IJzerhandel

Communicatieplan Breur IJzerhandel Communicatieplan Breur IJzerhandel 4 Oktober 2014 4 OKT 2014 Communicatieplan Breur IJzerhandel 1. Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken uit onze dagelijkse

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 13 september 2012 Cubox Businessplatform

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 13 september 2012 Cubox Businessplatform Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 13 september 2012 Cubox Businessplatform Het COS regionaal kennis- en expertisecentrum op het gebied van: internationale samenwerking; duurzame ontwikkeling; een

Nadere informatie

Progressiegerichte organisatieverandering van oplossing naar progressie

Progressiegerichte organisatieverandering van oplossing naar progressie Progressiegerichte organisatieverandering van oplossing naar progressie Gwenda Schlundt Bodien Stagnatie Drie managers van een dienstverlenende organisatie voor hulpbehoevende cliënten wilden progressiegericht

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

Professionaliteit is een mindset. Eerlijk kijken naar imperfectie

Professionaliteit is een mindset. Eerlijk kijken naar imperfectie Doelgericht verbinden van Organisatiecultuur en Strategie. Professionaliteit is een mindset. Eerlijk kijken naar imperfectie ligt aan de basis van perfectie. Een gerichte actie is meer waard dan vijftig

Nadere informatie

bedrijfsfunctie Harm Cammel

bedrijfsfunctie Harm Cammel Legal als geïntegreerde bedrijfsfunctie Harm Cammel Legal als Business functie Observatie 1. Door veranderende klantbehoefte verandert (een deel van) de Legal functie van ad hoc en vak gedreven naar continu

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

2. VORMING MANAGEMENTTEAM

2. VORMING MANAGEMENTTEAM 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) Deze vorming is opgesteld voor het managementteam van een organisatie. Ze volgt op de eerste infosessie en heeft als doel het ontwikkelen van

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Concept: Een beroep doen op de werknemers om twee keer per jaar een mannelijke middelbare scholier mee te nemen voor een meeloopdag.

Concept: Een beroep doen op de werknemers om twee keer per jaar een mannelijke middelbare scholier mee te nemen voor een meeloopdag. Nationale Zorgvernieuwingsprijs Hoe zorg je ervoor dat meer mannen voor een baan in de zorg kiezen? Concept: Een beroep doen op de werknemers om twee keer per jaar een mannelijke middelbare scholier mee

Nadere informatie

beter leren, fijner werken, sneller groeien Talent Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom!

beter leren, fijner werken, sneller groeien Talent Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! Welkom! beter leren, fijner werken, sneller groeien Talent Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Agenda Introductie Talent Management Stellingen Afsluiting Luciano D Agnolo

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie